Iš lietuvių literatūros mokslo terminijos istorijos: XIX amžius

110 As a Mi ke ičienė | Desde De Li uanian li e a u a ciencia e minijos his o ia: XIX secžius As mi AKE ičiEN Ins i u o de lenguas Lie u ių Li e a ū ologija como sa a ankiška disciplina en Li uania comenzó o ma se ū os a p incipios del XX (LTE VII 1981: 55), sin emba go li e ada bų pagausėjo, ellos se ciencia p egun as ski ų abajos de bū a ya de iejo. XIX a. ales a inales del XIX a. con i ie on di e sosis, aunque mayo ía sink e iški, en ellos exis e y eo ías li e a ias, y his o ia li e a ia, y li e a ias c í icas inimenas (LLI 2001: 206). XIX a. esas ob as imp usdi i y lie u iš k ai, empezada ku i lie u iška li e a ū ologijos e minija. TERMINJOS CHALTINIAI En el p ime XIX a. mi ad las ma e ias de li e a u a ue on discu idas no en sepa adas iendas, y de di e sas publicaciones p a a mėse u o as pa es. 1824 m. Ezopo y K. Donelaičio pasakėčių leidime L. Rėza puso lie u išką p akalbą sob e pasakėčią, pasakė ininkus y k . Esos mismos años edi ado K. Nezabi auskio elemen o iaus apéndice Recollimás isokių aš ų lie u iškų, žemai iškų i p ūsiškai lie u iškų es p ime a su es inė lie u iškų aš ų bibliog a ija lie u ių kalba (joje dada un poco de umpų komen a ų) (Ginei is 1982: 125, 126). S. S ane ičius a 1829 m. pe spausdin as la yniškos lie u ių kalbos g ama ikos añadió p a a mę Skai ysian iems ( umpai aba iama lie u ių aš ija). Desconocido au o J. J. V. Lie u is desde Š en os upės k aš o pa ašė p akalbą (da oada 1828 m.) 1829 m. S. S ane ičiaus y S. Daukan o ela i o pasakėčių leidimui, que es p ime su poé ica ex o, esc i o esc i o en lie u ių kalba (Gi dzijauskas 2006: 77). P immu abajo poé ica eó ica li u iamen e esc i o se conside a S. Daukan o en el lib o Pasakos Fed o (isp asdin a 1846, p epa ada 1824 m.) inse a su s udia Pasakos eo ija būdas (muy ampliamen e en endidas pasakos i pasakėčios eo ija) ( enimb: 79; LLI 2001: 214). En ella S. Daukan as api ėjia y explica los concep os, undía odo su sis ema, man iene una es ic a consis encia logínica (Gi dzijauskas 2006: 79). M. Valančius Žemaičių yskupys ėje (1848) a ención des ina a la li e a u a eligiosa. XIX. a p ime oje Li uania li e a u a ciencia e minijos... Te minologija | 2007 | 14 111 en la página lie u iškai ue esc i o y sob e au osaką. T umpas p a a mes se pueden encon a S. S ane ičiaus, mokslynynka ly e a u as, en lib os Dainos zemaičių (1829) y Pažymės žemai iškos gaidos (1833). S. Daukan as liaudies dainas discuia Dainės žemaičių (1846) p a a mėje, en la cual pasako de ales cosas, que impo an esús no sólo olklo is ikai, pe o y poe ikai en gene al (Gi dzijauskas 2006: 82). Glaus ai sob e pasakėčias esc ibió J. Žel a ičius I. K ylo o pasakėčių colección Pasakos (1863) p akalboje. Li e a ū as da bų (ypač c í icas) padaugėjo XIX a. inales, gausėjan g ožine lie u ių li e a ū ai, su gidos lie u ių pe iodikai. Fue on imp esos a ículos li e a ios, eseñas, ano aciones, esc i o es biog a ías y nec ólogos. Li e a u as Li uanas en c í ica a i ma que du an e el p ime ío pe iodís icas li uanas de ida ein ecien os años de exis encia en ella apa eció ce ca de 400 c í icas esc i as li e a u a, lengua y nau osacos cues iones, de los cuales la mi ad ue imp imió Auš oje y Va pe (LLK I 1971: 138). Va pe cons an emen e ue ano uojados y ecensuojados lie u iškos lib os. Li e a ū os klausimais Auš oje esc ibió J. Šliūpas, J. Mikšas, J. Konce ičius, S. Dagilis, M. Da ainisSil es ai is, J. Mačys-Kėkš as, J. Zaue einas y k ., Va pe (XIX a. inal) P. Mašio as, V. Mačys, V. Kudi ka, J. Jablonskis, A. K iščiukas-Ai a Kudbė, S. Ma ulai is y V. Va pe publica on la p ime a línea poé ica de Tiesos (1898). a. en la segunda pa e sob e li e a u a y esc i o es o sepa ados abajos ambién más o menos se esc ibía en Li u iškoje cei ungoje, Ga se, Žemaičių i Lie u os apž algoje, Naujoje lie u iškoje cei ungoje, Tė ynės sa ge, ūkininke, Žinyčioje, así como en leis uose pe iodiniuose Lie u iškajame, JAVenybėje lie u ninkų, JAVšnie, Naujoje gadynėje, Lie u e Lie u os, Ame ikosjų lie u ių, 1885, Tė ynės i Lie u os apž algoje. A inales del XIX ue edi ada la p ime a his o ia de la li e a u a J Aug. Aplipo Š iškiai i aš ai (1890), k . publicados en 1818-1889 Auš iškiai. En Amé ica J. Žilius-Jonila isleido lib ogelę Lie u iški dainiai comienzos XIX s.mečio (a spaudas desde Di as). XIX. li e a u as li uanas apž algą p esen a on A. Milukas Lie u iško albumo en segunda pa e (1900). Exclamados abajos, de los cuales y ue ecogida ma e ial a es e a ículo1 (ž . lis a de p incipales uen es), en cuan o a e minía muy di e sos (sin duda, 1 Pe iodinė li e a u a neskai a ín eg amen e. U ilo asi ais pe iodikoje publicados a ículos, eseñas y e c., los cuales discu ia i a mini li e a u ologai ( em asi A. Sp indžu 1957, LLK I 1971, L. Gineičiu 1982, LLI 2001, J. Gi dzijausku 2006). También adicionalmen e e e isada unas cuan as de o os pe iodikoje (p z., Naujoje lie u iškoje cei ungoje) publicados abajos de li e a u a cues iones. 112 As a Mi ke ičienė | Desde li uanas li e a u a de la ciencia e minijos... ap oximadamen e 6 páginas de V. Kudi kos poe ikoje hay sob e 120 e minos de ciencia de li e a u a, y es ai 234 páginas de J. Šliūpo Li u ias li e a u as his o ijoje de ellos no compa ados muchos (ap oximadamen e 150 con e minis de publicación). O as ob as de e minía his o iaía ambién son desiguodos alo es: en uno apenas uno o o é mino, y en o os se puede encon a e minos de iniciones, ano aciones po pachas e minos y pan. Es e a ículo cen o de a ención esas ob as, en los cuales bien se e sis ema de e minos, é minos de iniébi. Debido a ales e minos e miniškumo suelen dudas no su gen. Ellos imámanse como undamen o XIX a. li e a u a de la ciencia e minías posición y ca ac e ožams e elado. La mayo pa e de la a ención se p es a no a singula es é minos, y a g upos de é minos, a e minos yšium, sis emiskumui, i. y. a gene al imagen de e minía. Remiamasi y li e a u as académicos aho a p esen ables concep os y é minos alo aciones. TERMINAI Y Y Y RIŠIAI Las elaciones de é minos mejo se en de la eo ía de la li e a u a abajos. S. Daukan o en abajo El modo Pasakos a eso a el sis ema hie a chico pasakojimo de los cuen os. Te minas pasaka es kinininis, y sus especies e minai 1) wejkalĩne pasaka a ba is o ĩja DaukPB VII (apie eso que ue), 2) môkslĩne pasaka DaukPB VIII (apie eso, kieno ce eza dudo ino) didac inis (li e a ū inis) na acimo, 3) źebele o DaukPB VIII (apie eso que no ue) pasakėčia3. La base de la clasi icación cla o, y e minus une sólo las elaciones semán icas. Da plg.: insc i a ábula wadinas jeau padawĩmu, Ło iniszkaj adicijĩ DaukPB VII. Sis emiškais da ybiniais an onimais sùmesgĩmas ĩ ĩssĩmesgĩmas DaukPB X S. Daukan as nomb a los concep os užuomazga y a omazga. 1883 m. Auš oje imp eso un a ículo J. Konce ičiaus sob e K. Donelai į con J. Šliūpo no as con ano aciones. Es o es p ime in en o kuklus de clasi ica la li e a u a, comp ende odo su sis ema <...> (Gi dzijauskas 2006: 85). P incipales hie a chicas e minos mic osis emas: asz ai A 1883 7 204: nau iniai asz ai A 1883 7 204 au osaka (siūloma keis i e m źodinis ē A 1883 7 204) y dailus asz ai moki u i u sudē i A 1883 7 204 (pagal kilmę); au iniai asz ai: pasakos A 1883 7 204 y dainos A 1883 7 204; dailus asz ai: p osa A 1883 7 205 e poēzija A 7 1883 205 (pagal kalbą, plg. poēzija da i a llamada jung inę kalbą A 1883 7 205). J. Šliūpas de inmedia o c i ica a J. Konce ičių, que es e nea ski ia dailę o p iemonę (a s) 2 La eo ía del cuen o S. Daukan as o c eó él mismo, o oma á de cuyo o o (mums desconocido) au o , y la eo ía pasakėčios ealmen e es neo iginali (p im a polkiška S. Če skio p a a mė Fed očių pasakė leidimui) (ž . Gi dzijauskas 2006: 465, 466). ambién di e encia silbi icamen e y subjec kiškai). Algunos, po ejemplo, Te minologija | 2007 | 14 113 nů ciencia A 1883 7 204, . y. g ožines li e a u a desde dalykinés. m. Auš oje publicado en un inacabado a ículo S. Dagilio la di isión de p osa y poesía según lengua ( o mą) echaza como senesnių gadynių enómeno, sin emba go el cambio de pe cepción se e leja sólo en el ni el semán ico del sis ema de é minos (keičiasi base de clasi icación y plan de con enido), y los é minos as aszinė A ai 1886 1 6 ipos é minos pe manecen los mismos p oza 1886 A 1886 1 6 ieē mokslinė li e a u a y k y poezia 1886 A 1 6 ~g ožinė li e a u a3. El au o la di e encia ya desp ende abs akčiai: la p ime a mues a daig us, al cual ellas isz ik o son, y la segunda kokeis u o ne u bu i A 1886 1 7. Él sepa a e minus poēzija y giesmininkys ē A 1886 1 6: el úl imo conside ado más es echo giedojimo o dainación eilės. Pe judėjus lis ados abajos, e se mayo es o meno es é minos de signi ica i a g upos, más b illan es de ellos cons i uye eilėda os e mininai, a inių ins umen os denominaciones, li e a u a gén ų denominaciones. Ei lė da o s e mi na i. J. J. V. Li uio desde Š en os upės k aš o p akalboje, aunque eilėda a sepa adamen e neap a iama, son algunos de es os é minos del g upo signi ica i o. P ime o, es an oniminos é minos su ysz a kaba, ay i a, eyos lie V (eyłos ay i a su ysz a kałba Lie VII) y liuosa kaba Lie IV. A a iesa la a ención que compues os an onimai o ma sis emicamen e: su ysz a liuosa (da plg. an e io men e ci ado J. Konce ičiaus jung inē kalba). S. Daukan o en abajo es a con a iedad exp esš a e minis dajnĩne kałba y p ip as ĩne kałba DaukPB XVI. J. J. V. Lie u is elaciona e minus piedos pėdos Lie IV y mie os Lie IV me ai? (LKŽe mie a 1. medimien o unidad, ma as, plg. g . me on ma as): ey piedomʼs i a mie omʼs ay ay gàl pied aszi y IV, szima bù Lie om (pedes poe ici) o i a ayomʼs ey su ysz û Lie os kabos VII. ¿ Ellos elacionados sinonimías, o je a chís icos elaciones, es di ícil deci . En la no en a década usado el é mino hexame as y sus a ian es. J. Konce ičius mencionė omo a ículo ab e iamen e desaca es e signi icado del é mino: eksamē ai, . i. szeszmie inēs eilēs A 1883 7 208 ( a plg. heksamē ai, . e. szeszmē inės eilēs Šliūp 22). ¿O es que no explicación, sino sinónimo? Te miną hegzame as de ine M. Juodišius Vienybėje lie u ninkų (1887 m. No. 4142) publicado en a ículo sob e K. Donela P adi yje (Keli žodžiai apie sup a imą poezijos...)4: Kada kožnoje eilėje y a šešios mie os, 3 V. Kudi ka pačioje pabaigoje XIX a. us aba e minus eposas i ly ika (V p 3 1898 42), epiška poezija i ly ika (V p 93 1898 6). Las úl imas diezmecio uen es encon e mininai bonji li e a u a V p 1894 3 36 ( en pa belle is ika V p 1894 8 116), dailioji li e a u a Mlk. 4 El o iginal de es e a ículo no pudo encon a se, po lo que u ilizo asi LPP 1985: 327331 publicada su ex ac a a adap ado ex o. 114 As a Mi ke ičienė | Desde Li uanias li e a u a cien í ica e minijos... o hegzame u (ish g eikiško šešių pėdų eilė). Asomb osamen e, que se u iliza hegzame as, aunque hay mie os, y no me as ( a plg. eilės mie uo os). Además, el au o e miną eilės, al pa ece , iempo noaiškiu, po que al lado pa ašo lenkiškai: iskas ašy a eilėmis (wie szami) (plg. 1824 m. K. Nezabi a Nzkious bibliog a iją: ap aszi as Eyłomis (a ba wy szays) 47). Uno de los p incipales 1886 m. Lie u iškajame balse imp imió o J. Adomaičio-Še no a ículo Sob e musu poesía e miną su a inumas [eilu] LB 172. Con es e é mino se llama y elėda os sis ema, y imas (ž . Gi dzijauskas 2006: 86). Se usan es é mino con ac uinumas eilėda a especies e minos: syllabiszkas su a inumas LB 172, mē inis su a inumas LB 172 (plg. mē a [eilu] LB 172 me as, syllabiszka mē a mē a syllabiszka LB 172), 17 aleksand iszkas skambēsinis su a inumas LB (skambēsinis su a inumas LB 172; silabo oninė eila a? Como se e, especies los es imenos componen di e en emen e. Hablando sob e imą au o ius g e a su nomb amien o li u iško su a inumas skliaus os p opo ciona y in e pau inį sinonimą su a inumas ( ymas) LB 172, po ą eces pa a oja solo ymą LB 172 (plg. TŽŽe imas < p anc. ime < g . hy hmos da numas, p opo cingumas). S aipsnyje se u iliza y simila aiškos e minis su a imas (be sólo como p incipal dėmuo) widu inis su a imas LB 172 (plg. su a imai syllabiszki LB 172). Se puede c ee que así se inicia el i mo, po que después kablelio a bałsakia ( y mas) LB 172 ( oliau sólo bałsakia LB 172)5. J. Adomai is-Še nas e mų neapib ėžia, sólo un poco nusako e minų poēzija mē inē LB 172 y eilēs ba os 172 LB b uožus. Eilėda os sis ema de e minos cla amen e is o V. Kudi kos en es udio Tiesos a líneas esc ibi , en la cual consis en emen e se explican concep os, ellas se clasi ican, cuando donde se p esen a e minos co espondimenos en o os idiomas. Los é minos an o lie u iški o lie u in i, an o y no lie u in i se dis inguen cu sy u. Visko p ime o de iníbianse e minos se ies pa i šinė poezijos o ma, que se sepa a de p zos V p 1898 1 14, eilė V p 1898 1 14 eilu ė (anksčiau V. Kudi ka a ojo eilelė V p 1895 6 100, más a de ambos a ian es eilė 1898 V p 6 93, en su es udio ambién es á eilu ė V p 1898 1 14), in e nacional e mis i mas V p 1898 1 14 (plg. i mi pėdos V p 1898 15, V mika V p 15) 1 1898 1 5 Ki i da ía el úl imo é mino V pkas 1894 1 14 imas V p 1895 5 5 Ki i da ía el úl imo é mino V p A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A A 8 33 y k . 1898. 6 A siliepimas (plg. S. Didžiulio eilelių a siliepimas ŽLA 1892 7 50) a inales XIX compe ía con el sinónimo imas ŽLA 1895 22 174, L 1897 49 2. así se llaman pėdos, es deci son seis achas, en onces ila se llamasi Te minología | 2007 | 14 115 1 14 cezū a, pėda V p 1898 1 14 y k ., inal posmas V p 1898 3 41. Mie a7 con g eikišku a i ikmeniu pa a o a sólo é mino pėda de inición. P e, ma y , menos conocidos o nopublizados e minos añadiéndose la yniški a i ikmenys, ej.: pe ki imas, (caesu a) V p 1898 1 14 ( oliau a ijuja ai pe ki imas (plg. TŽe lo . caesu a pe skėlimas), ai caesu a, da plg pe d a pe dė caesu a V p 1898 28, 2 y iška mo e iška caesu a V p 1898 2 28), V p 1898 3 40 diae esis V p (plg sa i LTŽ II 1998 g imes diai esis plyšimas, pálijimas), V p 1898 29, 2 e sus V p 1898 2 e sus V p 1898 2 e sus V p 1898 41 (li e as de poesia) V p 1898 3 ad ad ad ad. A icmio esc ibe y a hesame as V p 1898 1 15, pe o sólo la p ime a ez, pos e io men e él uno e a ojamos, de él aped ado el é mino hesame inis eikalas V p 1898 3 40. V. Kudi ka explica no sólo gimininos, sino y especies e minos. Rūšiniai e mininos p incipalmen e compon sis emicamen e, ej.: i mo: me iškas i mas V p 1898 1 14 an ikinė kiekybinė eilėda a, oniškas i mas V p 1898 2 28 silabo oninė eilėda a, siliabiškas i mas V p 1898 3 41 silabinė eilėda a; // se ies // V p 1898 1 14: me iškos // oniškos silabiškos eilės // V p 1898 1 14 (pagal i mą), eilės cho ejinės jambinės // am ib achinės dak ilinės anapes inės // maišy os V p 1898 2 29 (pagal pėdas) (pagal maišy os: eilės sa iškos // adoniškos V p 1898 2 29), y iškos mo e iškos V p 1898 3 40 (pagal úl imo skiį), akek i ka a alės ka alek iškos V pės 40 3; p V p 1898 1 14 1898 d isiliabės pėdos d iski V p 1898 1 14, piliabė pėds is pėdos V p 1898 1 14 (p. 11 13 si ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab Pėdos especiesinių e minų ienaskai os a dininkas se p esen a nelie u in as (la ynų kalba), p z. :Py hichius, Spondeus, T ochaeus o Cho eus, T ib achys, Dac ylus, Anapaes us (V p 1898 1 14), Dispondeus, An ispas us, Jonicus a majo i didysis jonikasʼ, Epi i us I, Epi i us II (V p 1898 1 15), y a o os izquie izquie da y muchosiskai os po apos o o añadidama galūnė, p z.: o išchaeusai, spondeus k ʼu p iesag 1898 1 15 y., aunque mane as de hace los con li . Su iškais leksiniais an onimais sis emicamen e o ma concep os opues os į a dijan ys e minos iš isinės eilės V p 1898 2 29 y pe pin inės eilės V p 1898 2 29 (dabajo isosilabinės eilės y he e osilabinės eilės). 7 Tais mis mis mis mismos años Vaižgan as en una ecenzijoje us aba es e é mino Li u išką pakai ą mąs as mas as S 1898 8 30 (da plg. maiszy as mas as TS 1898 8 30) (plg. LKŽe 1 g ado 4. ma as; 3 magni ud 3. s o a, posma (eilė aš yje)). 116 As a Mi ke ičienė | Desde e minijos de ciencia de la li e a u a li uanas... bal osios eilės V p 1898 3 40 (da plg. menė ą J. Adomaičio-Še no a ian ą), pe o, po ejemplo, sólo liuosos eilės V p 1898 3 40. Algunos del con enido de e minos aho a es cambiado, po ejemplo, é mino í isinés líneas en nues os iempos se llaman as o inés se ies (ž . LTŽ II 1998: 10), y lo que V. Kudi ka llamó ka elek iškomis eilėmis V p 40, 1898 3 ac ualmen e ing esijama é mino hipe ka alek inės eilu ės ( en pa : 26). Pacien e XIX y XX a. sandū oje (1900 m.) Žinyčioje ue imp eso pla us K. Maciaus (Samogi os) a ículo sob e liaudies dainas. Aunque es e au osaco a ículo, sin emba go en él hay eilėda as e minos. El au o usa e minus me as Žnč 1900 1 72, me ika Žnč 1900 1 83, y mie as Žnč 1900 1 82, pa ece, signi ica an o me as, como i mos (a iene musų poezija eilinį mie ą, a ba i mą . i. a puola co ec amen e las oces palab asuosę eilių an ap ibo ų a snių Žnč 1900 1 82). Us ojaba del úl imo é mino especies de é minos: mie as me iškas me iškas mie as Žnč 1900 1 82, oniškas mie as Žnč 1900 1 82, silabiškas mie as Žnč 1900 1 82, p iegaidžiuo as mie as Žnč 1900 1 83, okaiškas mie as Žnč 1900 1 83, dak iliškas mie as dak iliškas Žnč 1900 1 83, mie as okaiškai - dak iliškas Žnč 1900 1 83, jambi 1900 mie as Žnč 1900 1 83 / Todos los es imenes especies de o igen es animas hace con la misma apesaga. Lie u išku é mino a liepimas Žnč 1900 1 82 į a dijamas imas (plg. V. Kudi kos a siliepimą). Es impo an e que K. Macius pasionó po el é mino in e p au inį s o a Žnč 1900 1 83 (yi uose uen es en nepas ebė a) en luga de an e io men e consumido bal a usiškos o igen é mino posmas. Es e úl imo é mino se puede encon a ya en los abajos de S. Daukan (DaukD VII)9, es e é mino con el po él más an iguo de la misma aiškos liaudies é mino (siūlų pluoš as) pe palyginimą susceja J. Konce ičius: Poēzija da i a se llama jung inę kalbą, nēs joje isados a si inka źodźiai, pa ogiai sujung i, aniai posmůse, ligiai sumes os i posiedis su su su su su os siulu s ągių a ba aczisz g aźie źai, isz da źu i lauku i su ink i i dailiai su k onkon ( iszelin) A ien 1883 205. S. S ane ičius posmo en signi icado us ojo más a de neįsi i inusį e miną a g ana S nD 52/5310. 8 Į a džiuo inės ūšinių dėmenų o mas en ese momen o a as. 9 m. 1852 Kelei yje de Ka aliaučiaus <...> imp esdino en F. Ku šaičio a ículo sob e giesmių eilėda ą pa a o a okie ybė pe kšmas Kl 59, 1852 cuyo signi icado, según J. Gi dzijausko, es posmas (ž . LPP: 390). Según LKŽe pe kšmas eilu ė, sin emba go en ade a ículo eilu ė se llama eile. 10 J. Lebedys a i ma que es e é mino co esponde e imologína s o os y an is o os signi icado (sucimasis, ol iimas a ás) (S ane ičius 1967: 586; plg. TŽe s o a < g . s ophē u imasis, po ūkis; LTŽ II 1998 an is o a < an is oph apg ęžimas). V. Kudi ka g e a blanos eilės V p 1898 3 40 usoja į a džiuo inį a ian ą8 Te minología | 2007 | 14 117 Me ni ni ų p iem on ių pa ad i ni ma i. Tame pačiame K. Maciaus a ículo de inejimi nomb es de los ins umen os a ís icos, mayo ía de ellos u ilizados bene p ime a ez. En él apa ecenciadas y au osakai noūdingas a ís icas ins umen os. Au o ius explica e minus epy e as Žnč 1900 1 72, opas Žnč 1900 1 73, poe iška igu a Žnč 1900 1 72. Es os é minos se conside an del mismo ango. A con inuación se explican opos y igu as poé icas iposinos (pu os li e a ios sólo paminimi) opai: palyginimas Žnč 1900 1 72, me apho a Žnč 1900 1 76, p ozopopėja Žnč 1900 1 77, gipe bola Žnč 1900 1 78 pe de ación subida y educción; me onymia Žnč 1900 1 82, sinekdoka Žnč 1900 1 82; poe iškos igu os: šaukimas (in oca io) Žnč 1900 1 72 ( oliau igu a šaukimo (in oca io), o k eipimos Žnč 1900 1 79; šaukimas Žnč 1900 1 82; Žnč 1900 1 82; Žnč 1900 1 82; Žnč 1900 1 82; Žnč 1900 1 82; Žnč 1900 1 82; Žnč 1900 1 82; Žnč 1900 1 82; Žnč 1900 1 82; Žnč 1900 1 82; Žnč 1900 1 92; Žnč 1900 1 92; Žnč 1900 1 90; Žnč 1900 1 90; Žnč 1900 1 90; Žnč 1900 1 90; Žnč 1900 1 90; Žnč 1900 1 90; Žnč 1 90; Žnč 1 90; Žnč 1 90; Žnč 1 90; Žnč 1 90; Žnč 1 90; Žnč 1 90; Žnč 1 90; Žnč 1 90; Žnč 1 90; Žnč 1 90; Žnč 1 90; Žnč 1 90; Žnč 90 Como isible, unos (kolin os, in e nacionales) concep os encon a lie u iški nomb inimai, o os no. Li u iški e mininos ue on pa enkados eniendo en cuen a del é mino in e nacional (la ynų o g iegos o igen de palab a) e imologína signi icación, da plg. apos opa, o a sig ęžimas Žnč 1900 1 43 (apos o a Žnč 1900 1 43; a sig ęžimas Žnč 1900 1 79) (plg. TŽŽe apos o a < g . apos ophō a sig ęžiu). Que e mininai en ese momen o aún no había nusis o ėję, puede e se de Tė ynės sa go é mino compa aimas TS 1898 10 29, pa a o o epi e o signi icadome. En o os abajos del siglo XIX ambién se puede encon a una o a denominación de ins umen os a ís icos (p.ej., pa alėlizmas ŽLA 1895 22 174). Li e a u as gén ų denominaciones. XIX. a. uen es enloškinados, de iniéziamos gen as de d amas. Vydūnas Naujoje lie u iškoje cei ungoje en a ículo sob e ea ą (1895) explica: d amas du an e homb e con ge esneis ó p as esneis no ais, po su culpa bajo p ažus a; agēdije du homb e al oš u [?] budu e ge u no u pe amsų likimą o pik us žmones pažu a; ko me di je ku i odos nus idimos [?] en iso la e čia y odo lo esca nece, nožg iebda do ą (NLc 1895 5 1). Él une las p ime as dos de iniciones de é minos (coño el p o agonis a y po qué él p ažū a). D ama aquí es de inida de inida como géne o (d ama es eu ąja sen ido?)11, ad odos es é minos se ía ek onimai. Más a deėl (1897) es os e minos de d ama us ojo (sólo d ama llamaba 11 V. Mačys us ojo e miną piēsa V p 1893 2 23. 118 As a Mi ke ičienė | De Li uanias li e a u a ciencia e minijos... d ama u) como homb e g uma con iskiais p ieszingumais, con sus malos deseos es al llamadanę apsk i ai d ama u, si odo se acaba a ho iblemen e es llama agediją, si b oman emen e es como ya a mena e 8 TS 27. 1897 Tad agedía y comedia él nusaco le an ando sólo po una dis in i o el concep o de b uož. Los é minos de d ama no a iibibles del escena ios música eikalos nomb ilimien os: po ope a TS 1897 8 25 y ope e ka TS 1897 8 25 eškinamas ode ilis umpas juokingas nuda imas be gilesnio leconinimo TS 1897 8 25. Aus oje cuán p esc i o ēpas: Isz s ie iszkos poiēsies enemos aipogi giesmes i ēpus, i. i. la ienda del pueblo ap aszimus A 1883 7 206 (poyzdys K. Donelaičio Me ai). También Auš oje skliaus os se acla a el é mino epig ama as: umpos dumos, iszmin ingai i jůkingai eilēmis pa aszi os A 1884 123 16 (J. Šliūpo a ian e epig amas LB 1888 17 132, Šliūp 24). Ki i e mininai uen es neap injez i y neaiškin i (išsky us ya menė us S. Daukan o e minus źebele o поси)12, ad a menudo di ícil de e mina , si conc e us e mis es denominación de géne o. Kū inių ecenzen a, c í icos p incipalmen e ėmėsi žan inėmis ob as paan aš ėmis, sin emba go paan aš ė no siemp e į a dija ob a del žan inę p iklausomybę (Sp indy ė 1996: 53). Po ejemplo, é mino á apysaka, bas an e ecuen e en uen es, aho a pe cibimos como el nomb e de géne o, y XIX a. apysakos concep o aún designaba no an o gén icos, cuan o especies ca ac e ís icos de li e a u a <...>, apysaka la gookai ue cie o nomb e gené ico bele ís ica, neįpõe obligado a de ini con p ecisión ob a de géne o ( en pa : 54). Apysaka, como é mino de amplnés signi icado, ambién se u iliza en luga poemos (p.ej., V p 1898 6 92). El é mino No elės en ese iempo e a nepopulia us, en uen es pasi aikė una o a ez. Su signi icado mucháž es la misma que apysakos (pa y example, ci a oje u ilizada apysaka, a au o iaus eks e no elė V p 1898 3 47). Apsacimien o (no an ecuen e como apysaka y sus a ian es) ambién ha sido u ilizado no li e a u a en el signi icado del géne o. Él ( ambién sinonimai apsakinējimas A 1883 3 75, apipasakojimas V p 1898 3 42) eiškė pasakojimą apsk i ai (ž . Zala o ius 1971: 19). Juk p ima ias sus lexinas signi icanzas son nomb es de acciones. J. Šliūpas ob a en signi icado usaba galūnės edinį apsakas Šliūp 220 (dailus apsakas Šliūp 219). Poēma as A 1883 810 246, 1896 NG 19 5, ēpas A 1883 7 206 ēposas Šliūp 21, ēpopēja NG 1896 19 5, kaimiszka idylla NG 1896 19 5, poė12 Los é minos de Tau osakos en es e a ículo especialmen e no nenag inėjami. y sus signi icados nusakė Vaižgan as Tė ynės sa ge: Jei egime nuda imą,