Mitoniminiai terminai pirmajame tarpukario Lietuvos psichiatrijos vadovėlyje

Palmi a Zemle ičiū ė204 Mi oniminiai e minai p emiè ejame Lie u os psichia ijos ado ėlyje a puka io doi.o g/10.35321/ e m31-10 My honymiques Te mes in Li huanias Fi s Psychia y Tex book om he In e -wa E a PALMIRA ZEMLEVIČIŪTĖ Lie u ių kalbos ins i u as ORCID id: h ps://o cid.o g/0000-0002-8679-3253 ANOTATION Il es impo an de no e que les É a s memb es ne son pas enus d'applique les disposi ions de l'acco d en ma iè e de d oi s de l'homme. L'a icle dans le espec s uc u el son examinés du p emie Li u iško a puka io en Li uanie éle é zymaus Li uiniens psichia o Juozo Blažio ado ėlio Į adas į psichia iją (1935 m.) de mi inių bū ybių a dų suda y i psichia ijos e minnai. Beaucoup ous ces e mes son o iginai es de classiques (g aiques e la ynes) langues e p ê s à s'emp un e de eux pa langues in e pininkes e adap és au sys ème de la langue Li uanien. Rašydamas ado ėlį J. Blažys ėmėsi kolegų imp udin is a auxis, e ces e mes de son se on s pa im i de ces a aux. G eikiškos e la yniškos o igine mi onimai, en einan s dans psychia ie e minų sudė į, son a chajinės uni e salijos, unee eikšmiškai comp en ées dans ou es les langues. Cela démon e que leu s bases cons i uées e mes de psychia ie d'une langue p ê e de d'au es, e ces e mes cons i uen une impo an e pa ie de e minologie psychia ique eponiminée in e na ionale. Vado ėlye p incipalemen u ilisés ou esškosios ( iesioginės, a iksinės e kompozi inės) e ès a emen pa ielles apelia y acijos maniè e cons i u mi oniminiai e mes. Būdingiausi son composi iniai apelia y ai (p z., klep omanija) a ec pos poziciniu mi onim basé u sandu. Des a iksines apelia i es dessus ima su iksinie apelia i i e a ec da iąja p eesaga -izmas (p z., mo inizmas), p é ixsinie apelia i i e (p z., amnézie) nebūdingi. ESMINIAI VOODŽIAI: mi oniminis e meas, psychia ijs manuėlis, eponim, eponiminis e meas. ABSTRACT Il es à no e que The a icle s uc u ally dissec s he psychia y e ms made wi h he names o my hological c ea u es ha appea in he 1935 Į adas į psichia iją (In oduc ion o Psychia y) by Juozas Blažys, he amous Li huanian psychia is he i s psychia y ex book o be published in Li huania in he pe iod be ween he wo 205Te minologija | 2024 | 31 wo ld wa s. Nea ly all e ms a e de i ed om he classical (G eek and La in) languages o a e eadily bo owed om hem h ough in e media y languages and Blažys elied on p in ed wo k by his colleagues and mos adap ed o he sys em o he Li huanian language. While w i ing he ex book, p obably adop ed he e ms om hose sou ces. My honyms o G eek and La in o igin ha appea in he s uc u e o psychia y e ms a e a chaic uni e sali y wi h unequi ocal meaning ac oss all languages; as a esul , he psychia y e ms ha de i e om hem a el om one language o he nex , cons i u ing an impo an pa o he in e na ional eponymic e minology o psychia y. Mos o he e ms ea u ed in he ex book a e my honyms made by way o la i isa ion. The mos common a e composi e appella i es (such as klep omanija (klep omania)) ha absolu e (di ec , a ixal, and composi e) and, on e y ew occasions, pa ial appel- include a componen g ounded on a pos -posi ional my honym. Among a ixal appella i es, su ixal appella i es wi h he p oduc i e su ix -izmas (such as mo inizmas (mo phinism)) ha e p e alence, while p e ixal appella i es (such as amnezija (amnesia)) a e uncommon. KEYWORDS: my honymic e m, psychia y ex book, eponym, eponymic e m. INTADINS NOTABES Une des eponimines e mines1 ypologines g upies es de mi ines ê e ybių (dieu es, dei ių, milžinų e k .) a dų2 ( adinamųjų mi onimų3) cons i ue eponiminiai 1 Eponim e me considé é comme un e m, néęs de eponimo. Ini ialemen eponimais é aien appelés é iiai nomsda. Ce e signi ica ion de l'eponym a su écu jusqu XIX-XX a., mais plus a d ėmė blank i, e l'eponym a en ée une nou elle signi ica ion. Main enan eponimais son appelés e les e mes communs dik a o ms, éškian s conc è es e abs ac es concep s, e les nomcla u ines uni és une iniens concep okes nomina ions (Leičik 2011: 135138; Ráduly 2016: 362). Ainsi eponym dans ce e signi ica ion es le plus sou en e u ilisé dans les é udes empi iques ac uelles de e minologie (B esch 2002: 155; Lalic-K s in 2004: 64; Lonča , Os oški Anić 2013: 37; Fe guson, Thomas 2014: 1; Majewska 94: Giménez-Roldán 2016: 15; Ye molenko 2018: 10; Gua diola i Pe ei a, Baños i Dieziko 2021: 1213; Zhdan, D o nyk, A e , Bielia 2017: 24 e k .). Eponime es appelé de pe sonne ( ue ou in en é) nom, nom de égion ( oponimo) dé i é ien isinis e me, ou composi e e me a ec onominium composan ( K uckx 2001: 15; Cappuzzo 2008: 1Di chenko a, Aga ono a 2020: 99100; Lysane s, Bieliaie a 2021: 12; Slabin 2023: 188). Cependan , pense ions-nous que le e me eponiminis e mos, indiąs un di ec lien a ec e minologija, es plus p écisles que eponym, qui p incipalemen ou de même es comp is comme é iis nom, donnan le nom à un obje , p ocessus e k . La e minologie exis e dans la li é a u e non seulemen des e mes de du eponymous dé i és au e me in i ule di e si o es de consomma ion, mais e elles-mêmes concep s de concep s des inégali és (plačiau ž . Kei enis, 1990: 59; Le ne , Kap san, Wi z um 2001: 441; Duque-Pa a, Llano-Idá aga, Duque-Pa a 2006: 220; Leičik: 138; Ta a ino 2006: 68, 235; K ašy ė 2011: 66; Ki kauskienė: 48; No inskaja 2013: 34; Gai enis 2017: 127[1994]: 217; Kakzano a 2017: 335; Mikelion Gaienė […]128; Rimku ė-Ganusauskienė: 122; 2023; Vasilje a, T i enko: 17; Vaskelai ė 2023: 95; B da da : 75). 2 Il es a i mé que la plupa des dieux my hiques, die iques e an as iques ê e ies noms de son en és dans la e minologie médic Apsh ie os an icos cul o epochoje (Ka enbe g 2012: 7). 3 Mi onimas (g . my hos pada emen + onyma nomas) éellemen dans la éali é neexis an des ê es (des dieux, bons e mau ais esp asies, i anes, ken au us e k .) nom (Jakai ienė 2009:9) 26 Palmi a Zemle ičiū ė206 Mi oniminiai e minai p emie ja a puka io e minai mi oniminiai e minai4. Klasikinė Lie u os psichia ijos ado ėlyje my hologija a é é abondus e impo an sou ce de e minologie scien i ique con empo aine (Le i 2014: 65; Xiaoli 2023: 118). Beaucoup des an iques G ecs e omėnais my hes e légendes p asisk e bė en de els so des comme poli ique, cul u e, médecine e e c., e leu s pe sonnžs noms son de enus pas d'un domaine scien i ique e echnique e me ondemen (Xiaoli 2023: 123). Des mi onimes endo calcaneus kulninė sausgyslė AV 2020; s o iausia sausgyslė (Achilo) pa ou kūne ŽA 2005 155), Amono co as ( ik asis hipokampas, Amono kilusių e minų ypač gausu į ai ių medicinos s ičių (ana omijos, psichia ijos, o almologijos, a makologijos i k .) e minijoje, p z.: Achilo sausgyslė (lo . co as, lo . hippocampus p op ius, co nu amonis AV 2020; enco e oi ŽA 2005: 319), a lan as pi masis collos slanks elis. Il es en la o me d'un anneau, se join à un c âne un join spécial qui pe me la ê e de baisse (VLEe), lymph a5. Comme imagesji es di as l'his o ien de médecine emeï s Axelʼis Ka enbe gʼas, éc i s su my hologines e mines d'ana omie o igines, des siècles des dieux g ecs e omėnais i aien non seulemen dans des musées e des biblio hèques, mais e de l'ana omie. L'au eu els e mes même considè e comme magiškais (Ka enbe g 2005: V; Ka enbe g 20122013: 7). Bien que, selon ce ains che cheu s, mi oniminie e mes esą c éés appuissan an aziją e ne e lè en les é i ables obje s auxquels ils in oquen , ils s'y econnaissen pou plus d'une ca ac é is ique posi i e. Ces e mes son glaus i (palugin i a ec nomenkla ū inie desc ipomaisiais e minais), aigi éponden e mes cou eim exigeim, du même a liepdami e langbines économies p incipe. Jus emen à cause de ce e pa icula i é ces e mes son app op iés e minie médicale. Būdami umpi ( ienažodžiai ou d ižodžiai), ils son acilemen danssimenés. C'es un au e de leu s ai s posi i s (Ka enbe g 20122013: 2022). Les e mes mi onimiques sans dou e son exp essi s, isuels, bien que l'exp essionni é e l' isuali é e n'appa enne pas aux plus impo an s ca ac é is iques du langage de science (Gai enis 2002: 44). Pa con e, pa lamosios ces e mes des pa icula i és, ces e mes an as icis pobūdis ilgainiui nyks a, e mi oniminiai e mes déjà pe ceokiams assez neu alemen . An ai con empo ain 4 À p opos de ces e mes bon nomb e es éc i p incipalemen a en ion susilaukė di e ses domaines de médecine e minija (Ka enbe g 2005; T i enko 2013: 321; Ka enbe g 2012: 722; Le i 2014: 6580; Kucha z 2017: 2942; Năznean 2020: 15; Tane a 202: 21; Tu an: 1537; Vasilye a, T i enko: 202 1728; Xiaoli 2023: 118123 e c.). Ty ėjų ces e mes comp ennen e ai en de maniè e similai e, bien que nusis o ėjusio e me mi onimas, my hologinis e me, e me a ec composan my hologiniu, e me a ec composan s mi onimais (ž . Vasilje a, T i enko 2023: 18). Dans ce a icle choisi u ilise le e me mi oniminis e me, mo i an choix pa le ai que, comme déjà men ionné, un el e me es né de mi onimo. 5 Le e me lim a (žmogaus kūne ci kuliuojan is skys is) kildinamas de l'ancienne na u e g ecque, ses gy ybingųjų galių dei ių (Dzeuso duk e ų) nim ų (g . Nymphai) ( adens d asių) (VLEe; ž plus. Ka enbe g e mino jiems pa adin i nesama – a ski i au o iai a oja į ai ius sinonimus, p z.: e minas mi ologizmas, 2012–2013: 10). 207Te minologija | 2024 | 31 u ilisa eu du e me p esque pasjun a de els e mes comme anamnezė6, psichozė7, ana ology8, ene ologija9 con ex e my hologique. Il es admis que mi oniminiques e mes on g and didac ique e in ellec uel po en iel, ansme an suje inée in o ma ions pe me ai e excu sions dans li é a u es e a his oi e, médecine science le langage ai nenuobodjié e nonunkié é udian esi la médecine, en plus, lè e le ni eau géné al de cul u e (Ka enbe g 20122013: 22; Xiaoli 2023: 122). L'obje d'é ude de l'a icle cons i ue de mi onimų kilę e mes u ilisés dans le domaine de la psychia ie, qui manuelle maniè e on é é assemblés de a puka io Li uanie 1935 m. éleis le guide Į adas į psichia iją. Son au eu célèb e Li uiniens médecin psychia es Juozas Blažys (18901939). Amžininkai décla en qu'il é ai d'éminen scien i ique e médecin, l'un des meilleu s che s de nos psychia es, l'un des plus célèb es au o i és dans ce domaine en Li uanie, š iesus žmogus, didysis humanis as, pi mu inis psichia as nep iklausomoje (Röme is 1939: 409410; Bendo a ičius 1939: 417), e son éc i u e es é aluée comme un non-compilia i us, mais sa a anki, des sen ences g acieusemen o mulisées e psychologiquemen clai es, Li uanienne, se dis inguan pa son olume e son u ninga ie dans la langue Li uanienne (Bo a ičius 1939: 420, 426). Vado ėlye eponiminių psychia ie e mes, liés à la my hologie, n'es pas beaucoup, e cela es comp éhensible, ca , comme l'indique le i e du manualė, ce n'es que la science de la psychia ie in oduc ion, don le bu , selon les mo s du p op e au eu , donne des connaissances géné ales su psychia ie, e paski III des maladies psychiques es l'examen de la psychia ie clinique <...> âche (Blažys: 1935). Il s'e o ce de discu e s uc u elemen des e mes my honymiques de la psychia ie e d'é abli , quels qu'appella y a ion moyens compose e mes e quelles que leu s ca ac é is iques de s uc u e, éclai škin i, d'où quels mi noms iennen les e mes de psychia ie e quelle leu in e connec ion a ec en ijamaisja scien i ique concep . La linguis ique e mines analyse e ec uée pa ank igs e es adi ionnel desc ip i s'analy ique mé hode, auquel e p incipalemen basé. En ou e, appuie- -on la mé hode d'analyse s uc u elle (da ybinée) appliquée en dé e minan si le e me 6 Selon les G ecs an iques i anidès Mnemosines (g . Mnēmosynē) ammin ies pe soni ica ion nom (VLEe). 7 Selon les anciens G ecs déi ées Psichées (Psichès) sielos pe soni ica ioncijos nom (VLEe). 8 Selon les anciens G ecs, le dieu Tana o pe soni ica ion de la mo nom (VLEe). 9 Selon l'ancienne omėnų déi ée Vénus co psniques plaisi pe soni ika ions nom. Būd a dis ene eus cliniquinée e quo idienée dans le langage médical signi ia susijès a ec izine meile ou seksualus. À l'époque de la Renaissance, ce adjec i é ai u ilisé ly iquemen p in ančiai maladie à syphilium déc i e mo bus ene eus, lues ene ea (VLEe; Ka enbe g 20122013: 12). Palmi a Zemle ičiū ė208 Mi oniminiai e mininai p emiè ejame a puka io es Lie u os psichia ijos ado ėlyje dé i é mo , e quelleam maniè e de da ybosi il appa ien . G e inamuoj mé hode u ilise-se, a in de mon e , quelles son le p emie de la psychia ie manualèlio mi onymines e mes de co espondmences dans la ac uelle psychia ie e minologie. Vado ėlyje, sans pu emen psychia ie sphè es mi onymines e mes, comme: manija, psichozė, esama e géné aux de médecine e clinikines de médecine e mes, kilusių de mi onimų, comme. : Achilo e lex, leukopenie, ene ine lig. Le choix des ma é iaux a é é p is en comp e de ce qu'ils soien inclus dans le plus écen encyclopédique dic ionnai e des e mes de psychia ie (ž . Lis e des sou ces auxiliai es). Si manualèlye ou é mi oniminis e me ixé men ionnéame le mo yne (čia į e minų ašybos e pan. o malius dalykus dėmesys nebu o k eipiamas), el e me es considé é e me de psychia ie e obje de ce e é ude. MITONIM, ĮEINANČI Į PSYCHIATRIJOS TERMIN SUDTĮ, APELIATYVACIJOS BŪDAI Comme déjà a é é men ionné, les my hologies g ecques e omėnais anciennes son pa enues à ai e une g ande in luence non seulemen à la cul u e eu opéenne, li é a u e, a , mais aussi aux domaines de la science e de la echnique. Dans my hus a g ężona en c éan nou eaux e mes. La psychia ie es une des sciences médicales b anakes, dans laquelle es des e mes, o iginai es de an ikines my hes pe sonnajes noms. Visiškosios apelia y acijos maniè e cons i ue e minai. Le p ocessus au cou s duquel le nom é ici es u ilisé pou c ée un nou eau e me, es appelé apelia y acija10. Comme no e les la ies e minologies classique Valen ina Skujiņa, au cou s de ce p ocessus é iis daik a a dis a ec ans e de signi ica ion de ien communinium daik a a džiu, di eamuju appella i . Su la base de la la ge concep ion d'apelia y a ion, e minologé dis ingue ou eškąją, qui puissen ê e di ec e, a iksinė e kompozi inė, e pa ielle apelia y aciju (ž . 1 image.) p ocessus de c éa ion des e mes (Skujiņa 2002: 99100, plg. Xiaoli 2023: 118). 10 Da es u ilisé le e me deonimisa ion (Supe anskaja, Podolskaja, Vasilje a 2005: 26). 1 ig. Mi onimų apélia y a ion des modes Dalinė apelia y acija 3% Visiškoji Dalinė Visiškoji Dalinė Visiškoji Dalinė Visiškoji Dalinė Visiškoji Dalinė Visiškoji Dalinė Visiškoji Dalinė Visiškoji Dalinė Visiškoji Dalinė Visiškoji Dalinė Visiškoji Dalinė Visiškoji Dalinė Visiškoji Dalinė Visiškoji Dalinė Visiškoji Dalinė Visiškoji Dalinė Visiškoji Dalinė Visiškoji Dalinė Visiškoji Dalinė Visiškoji Dalinė Visiškoji Dalinė Visiškoji Dalinė Visiškoji Dalinė apelia y acija 97% Te minologie | 202 209 | 31 Tiesioginės apelia y acijos būdu suda y i e minai. Tiesioginė ape- lia y acia en endue comme ai du nom déplacémen en ca égo ie des noms communs sans spéciales mo s de daybos moyens. Keichiasi apelia i o, c. i. nou eau qui es appa u e me, signi ica ion, il es éc i mažąja aide (Skujiņa 2002: 100). Dans ce cas, il es possible pa le de la dé i a ion séman ique. ku iuos galima p iski i šiam apelia y acijos būdui, i iamajame ado ėly- je labai nedaug – ik manija 10611, 135, 175, 210 i psychė 240 (ž . 2 pa .). 2 pa . Mi onimų isiškosios apelia y acijos būdai Te minų, Vado ėlyje le e me manija es u ilisé dans le sens pa hologiquemen soule ée humeu , cependan , des mo s de l'au eu , pa lan , Pinelio12 e Esqui olio13 les emps kliedėjimui é ai donné le nom mánija14 175. Po année (1936) appa u dans le TŽŽ manija déjà ixée signi ica ion clinique: am ik a psihinė liga, sei eiškian i pa le ai que quelqu'un es a um domdomes d'une quelle pensées, idées, une e okš a, une esiekia, che che, ma o, c aosi e . . TŽŽ 1936 594. Dans la ac uelle psychia ie Li uanienne15 manija es comp ise comme 1) maniakinis synd omes e 2) liguis es impulsi us ou non aincimas po aukis, kenksmingas įp o is, liguis as pomėgis EPTŽ 2017 179. Comme on oi , dans le manuèle u ilisé e du ac uel e me manija les signi ica ions di è en . XX a. pab. le e me pa lan es enco e u ilisé e oisièmeja, didi é kliedėjimo idėjų signi ica ion TPTŽ 1996 52. Le e me manija p o ien de l'ancienne my hologie g ecques dei ės Manijos (g . Mania, Maniê, Maniai), dansasmeninusios bep o ybę, a do (TGM; TŽŽ 2007: 680). 11 Ici e con inue ex e à e mes e (ou) leu s expliquemen s indique la page du manuèle. 12ʼas Philippe Pinelʼis (17451826) - médecin ancūzs, psychia ies pi m aka (Wiki). 13 Jeanʼas-É ienneʼas Dominiqueʼas Esqui olʼis (17721840) psychia e ancais, Philippeʼo Pinelʼio élè e (Wiki). 14 Re in a manuèlio au o iaus. 15 Ac uelles édi ions ep ésen an la psychia ie li uanienne son considé ées comme ep ésen a i es. Le dic ionnai e Encyclopedinis aiškinamasis psychia ijos e minų (Encyclopedinis aiškinamasis psichia ijos e minų) es publié en 2017; au pa la eu e miniją ep ésen an an des publica ions a ibue e Aiškinamasis psychologie e minų žodynas (2019 m.), dans lequel es donnée e psychia ijos e minų. A iksinė apelia y acija 44% Tiesioginė A iksinė Tiesioginė A iksinė Tiesioginė A iksinė Tiesioginė apelia y acija 5% Kompozi inė apelia y acija 51% Palmi a Zemle ičiū ė210 Mi oniminiai e mes dans la p emiè e en euka io Lie u os psichia ijos ado ėlyje Psychė, ado ėlye pa a o a ph ase Gydy ojo paliudijime doi ê e padu e au moins b umpas anamnesis e déc i s p o o (psychės) uolaikinis s ois 240, enu du pe sonnage de la my hologie g ecque an ique sielos dei ės Psichėjos (g . Psykhê16) na do (plačiau oi TGM; VLEe). Comme ema que Na alya No inskaja, é i ie is nom, i ès e me, de ien géné ique daik a a džiu e pe d a son oniminę ašybą, acquie géné ique daik a a džio ca ac é is iques de ien élémen p oduc i dans le cas d'au es daik a a dzij onim a ec élémen da yboje (No inskaja 2004: 284–285). Taip, pa yzdžiui, i ap a ojo mi- psichsuda y i els e mes u ilisés dans manuèly comme b adipsichija, psychia ija, psychika, psychoneu ozė, psichozė, psichopa ija, psichopa ology, psicho echnika e k . A iksinées pa oie d'apelia y a ion cons i ue e mes. A iksinė apelia y acija comp endue comme é i able p énom de enissemen géné ique appuissan des moyens de doig s de mo s. É an donné que ous ce à ce e maniè e d'appelia y a ion a ibués e mes (ž . 2 igu e.) son des mo s in e médiai es, s'emp un és des classiques g ecs e la yns langues pa des langues in e pininkes, dans ce cas J. Blažio, on s'a end, pa excep é des sou ces, auxquelles il plus ou moins ėmėsi éc i an son manuel, e phone iquemen e mo phologiquemen adap és à la langue li uanienne, ce pa le de leu s suje s de c éa ion es possible seulemen o mellemen , ma inalemen dans les classiques e les au es langues déjà en o me de . héo ique des mo s Li uiniens classique Vinco U bučio eigimi, pa lamieji skoliniai, qui son de au es langues a ėję da iniai e don p incipale sphe e de consomma ion es i science e echnique, occupe sépa ą speci inę padė į sinch oninėje žodžių da yboje (bu isU : 2009 292293). Si les di ec s apelia i is cons i ue pa dé i a ion séman ique, ce dans le cas des a iksinių apelia i is il es possible pa le de dé i a ion mo phologique. Ici in oduisible l'uni é lexique, i. i. e me, ca égo iquemen signe à ép eu eskia spécialisée a iksinės mo emes (No inskaja 2013: 37). Des di ec i s apelia i us de ce e maniè e cons i ués e mes di è en en ce que ici mi onimas éducojasi da yboje pa icipe seulemen shakninė mo ema. En de els cas é i ie is nom n'é ein sa a ankiškumo e passe en un élémen e me ni eauį (Ta a ino 2006: 235). A iksines appelia i s, au emen que di ec i s, son a ec p édélies ou p ésesagmes dépo e des e mes. A ec des p ésagums e i e appéla i ai guidèlye beaucoup ce qui équen . Da umu se dis ingue appella i s, compose a ec polinkį eiškiančia p eesaga -izmas 16 Pi minė ce mo signi ica ion k ėpa imas AŽ 1998: 453. 211Te minologie | 2024 | 31 (ž . B une ičiū ė, Gudai y ė, Ša kauskienė 2003: 140). L'un d'eux es e o izme 106 (g . ē ōs (kilm. ē ō os) kūniška meilė OED + lo . -izmas). Vado ělyje ce e me usé dans la discussion de di e s iziogenišk[us] ac eu s[s], comme psychiques maladies causes[is] 101: <...> maniakalinie li eikšmės (APTŽ 2019 80), alo s qu'au XX goniai pasižymi e o izmu“ 106. Daba y a išski os ne ke u ios e o izmo a. pab. ce é ai į ai ių ly inių po aukių commun nom TPTŽ 1996 27. Le langbamojo e me šakninė mo ema es liée a ec des g ecs my hologie du dieu amou E o o (plačiau oi VLEe; AŽ 1998 132) nom. Vado ėlyje e e izmu 88, 97 (g . ai hē hau u inis ai ; sh iesus, g ysu nas o as; dangus OED + -izmas) adinamas „[e] e o („anodijaus“) a oji- mas“, ku is „y a išsipla inęs Klaipėdos k aš e i Didž. Lie u oje, pasienyje Klaipėda k aš u. E e as p o oque une semblable à pasigė imą é a a ec pakel e humeu e p é en ion à des ac ions impulsi es, don l'e he omane ne mène plus a d[…] 97. Te mino šakninė mo ema es lié à la my hologie g ecque du p emie ap adžio dieu de la lumiè e E e io (g . Ai hê ) nom (plačiau ž . TGM; VLEe). Il es a i mé que le nom d'é he XVIII a. p . a é é acco dé lakiaj à un composé chimique, connu à pa i du XIV a., nommé en aison de son lang um e incol iali é (OED). Le e me gigan izmas17 (g . Gigas, pp . dgs. Gigan es su la e e né TGM; OED + -izmas) dans manuèly es u ilisé éc i an su le ésignemen e sa aison. Gigan izme es ai é comme physique désihignemen ma que […] s uomens anomalija 6668. Dans la e minologie psychia ique ac uelle c'es un synd ome clinique, se mani es an pa pa iculiè emen g and augiu <...> ou de ce aines pa ies de l'o ganisme ou o ganes in e nes augmen a ion EPTŽ 2017 101. Le e me châ imen es associé a ec des pe sonnages de my hologie g ecques gigan ais (plačiau oi VLEe; AŽ 1998 159-160). He maph odi isme18 (g . he maph odi os pe sonne, ayan les deux sexes signes OED + -izmas) dans le guideèly es u ilisé en discu an di e s physiques signes d'issue. L'he ma odi isme es classé à des anomalies géni ales 6668. Te minas issu de l'ancienne g ecques my hique pe sonnage He ma odi o (g . He maph odi os), con enan mâ iques e eme iques b uožų (plačiau ž . VLEe; TGM), nom. Vado ėlyje le e me luna isme 211 (la . luna icus é ik é mėnulio < luna mėnulis OED + -izmas) pa cou en déc i an des psychiques mal 17 À p opos du e me es éc i Eugenius Józe ʼas Ku cha zʼas 35. 2017: 18 Au suje e me es éc i à E. J. Ku cha zʼas 2017: 36. Palmi a Zemle ičiū ė212 Mi oniminiai e mesinai p emiè ejame en euka io Lie u os psichia ijos ado ėlyje é ude schemą, mais lui in oquée concep plačiau neaiškinama. Dans la psychia ie con empo aine dé ini comme p ieblandine o me de conscience d'é a se, pasi eiškian comme ambula o inis au oma ismas. Do man le malade soudain se lè e, d'un œil ou e ma che dans la chamb e, e ec ue des ac ions habi uelles, peu pe s a inėe des obje s, so i de l'appa emen , s'enli e su le oi e e c. EPTŽ 2017 195. Te mino šakninė mo ema es associée a ec la my hologie omėnų nak ies dei ės Lunos (la . Luna) nom (plačiau oi AŽ 1998 302, 446; VLEe; TGM). Le e me mo inisme ( ench. mo phine ou ok. Mo phin19 p incipal alcaloïde d'opius, u ilisé comme na co ique le malšinan emède < g . mo phē OED + -izmas) nommé po aukis, comme éc i dans le manuelle, sui an le plus sou en l'expandisseu du usage de mo phie pou élimine la douleu 97. Te me châ imen es lié à la my hologie g ecque du sommeil e des ê ais dieu Mo ėjaus (g . Mo pheus) nom (plačiau oi VLEe; TGM). Vado ėlyje e me na cisizmas20 142 (g . Na kissos OED + -izmas) u ilisé éc i an à p opos po aukius e leu pa hologie, cependan lui in odui e concep plačiau nepaaiškin a. Main enan ces ly inis éc épissemen , sei eiškian is soi-même danssimillėjimu EPTŽ 2017 196. Te mino šakninė mo ema es enue de l'ancienne my hologie g ecques pe sonnago Na kiso (g . Na kissos) ou Na cizo, danssimilėjusio son p op e a aisdà, lequel i ié du sou ce dans l'eau (plačiau oi VLEe; plg. TGM), nom. Sinon men ionnées des p éésagas -izmas edinių, ou e quelques pa ienies p éésagų -ija, -ozė, -ika su iksiniai apelia y ai. Vado ėlyje phobie21 es appelée aimės būkl[ė], qui appa aî a ec des įky ioms idėjomis ou po aukiais 179. Le e me kildina de my hologie g ecques ea ės e panique dieu Phobo (g . Phobos) nom (plačiau oi TGM; Viki). Žiū in dans le e me s uc u ellemen , il es possible de dis ingue le p éesagą -ija (g . -ia), éškiančią ligo ą ou neno malią, pa hologique būseną (Mo ke ičienė 2018: 10, 79). Le e me hypnozé, qui dans le manuèle es in e p é é comme panaši in o somną s anje sa a ec le consciousness ield susiau ėjimu, es p o oqué pa di e s moyens 19 Pa adinimą sugal ojęs okiečių ais ininkas F ied ichʼas Se ü ne ʼis (1783-1840), siedan le a ec Mo ėjaus, dieu des ê es, nom (OED). 20 Dans ce aines sou ces (p.ex.: VLEe, AŽ1998: 350) il es a i mé que ce e me pou la p emiè e ois 1910 m. pa a ojęs aus ų psychologue e psychoanaly ik Sigmundas F eudʼas. De ai au o i é du e me appa ien à des allemands psychia e e c iminologue Paulʼui Adol ʼui Näckeʼui (18511913), p emie à pa e ojus le e me na cisisme 1899 m. (APTŽ 2019 195). e me es éc i éc i E. J. Ku cha zʼas À p opos 2017: 38. 21 À p opos e miną es a éc i pa Ta jana T i enko 2011: 17. 219Te minologie | 2024 | 31 Inčiu ai ė-No eikienė, Lina 2015: des langues Li uanies dū inie a ec neoklasikiniais dėmenimis. Bal is ica 245–259. L(2), Ye molenko, Se hiy 2018: Ca ego izing Uk ainian Eponyms F om A Socio-Cul u al Pe spec i e. Tongue і суспільство 9, 5–13. Jakai ienė, E alda 2009: Leksikologija, Vilnius: Vilniaus uni e si ys publikla. Kakzano a, E geniya 2017: Lexikog aphische Fixie ung de ju is ischen und ande en achspezi ischen eponymischen Te mini. Annikki Liima ainen, A ja Nu mi, Ma ja Ki ileh o, Leena Salmi, Anu Vilce T aining, Be lin: F ank & Timme, janmaa, Melissa Wallace (Eds.). Legal T ansla ion and Cou In e p e ing: E hical Values, Quali y, Compe en- 335355. La socié é a é é c éée pou épond e aux besoins de la clien èle. Ka enbe g, Аxel 2005: Amo , Äskulap & Co. Klassische My hologie in de Sp ache de mode nen Medizin, S u ga , New Yo k: Scha aue Ve lag. Ka enbe g, Axel 2012-2013: The wo ld o gods and he body o man: my hological o igins o mode n ana omical e ms. Ana omy 6-7, 722. Keinys, S asys 1979: In e pau iniai élemen i Li uiniens e minologijoje. Cul u e de la langue 37, 1426. Keinys S asys 2005 [1983]: Lie u iškų sudu inių e minų da yba. S asys Keinys. Daba inė lie u ių e minologija, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u o leidykla, 129182. Ki kauskienė, Laimu ė 2011: Eponiminiai a chi ek ū os, a e e cons uc ions e minai des langues Li uanies. San alka: Philologie, Edukologija 19(1), 48-58. K uchenko a, Ta yana, Aga ono a, Olga 2020: E ymology o some eponymic medical e ms. The You h o he 21s Cen u y: Educa ion, Science, Inno a ions. P oceedings o VII- h In e na ional Con e ence o S uden s, Pos g adua es and Young Scien is s Vi ebsk, Decembe 11 h, 99-101. Kucha z, Eugeniusz Józe 2017: Medical Eponyms o My hological O igin. Ac a Neophilologica, XIX(2), Kupčinskai ė, As a 1996: Nelie u iškų kalbos elemen sų 29–42. (dėmenų) consomma ion polinkiai. La cul u e des langues 69, K ašy ė, Regina 2005: Mokomasis e minologijos 56–61. žodynėlis, Šiauliai: VšĮ Šiaulių uni e si e o leidykla. Lalić-K s in, Go dana 2004: Eponyms in English. Romanian Jou nal o English S udies 1, 6469. [Leičik, Vladimi 2011: Obsuždenije p oblem eponimiji so emenoj nauke. Jazyk i p a o: ak ualnyje p oblemy zaimodeis ija. Ma e ialy Mežduna odnoj naučno-p ak ičeskoj In e ne -kon e enciji, Ros o -na-Donu: Ros o skoje knižnoje ozda els o, 134142] Лейчик, Vladimi 2011: Обсуждение проблем эпонимии в современной науке. – Язык и право: актуальные проблемы взаимодействия. Матери- алы Международной научно-практической Интернет-конференции, Ростов-на-Дону: Ростовское книжное издательство, 134-142. Le ne , Vladimi , Kap san, Alexande , Wi z um, Elieze 2001: The Misiden i ica ion o Cle ambaul s and Kandinsky-Cle ambaul s Synd omes. The Canadian Jou nal o Psychia y 46(5), 441443. La publica ion de ce e é ude a é é e ec uée pa le minis è e de la San é e de la San é. Le i , Jesse 2014: The Adap a ion o Names om Classical My hology as Scien i ic Te minology. Li e a y Onomas ics S udies 9, 6580. Lysane s, Yuliia, Bieliaie a, Olena 2021: The use o eponyms in medical case epo s: e ymological, quan- i a i e, and s uc u al analysis. Annals o Dimi ie Can emi Ch is ian Uni e si y Linguis ics, Li e a u e And Me hodology O Teaching XX(2), 24-32. LKG I 1965: Li u iens langues g ama ika, Vilnius: Min is. Lonča , Maja, Os oški Anić, Ana 2013: Eponymous medical e ms as a sou ce o e minological a ia ion. Languages o Special Pu poses in a Mul ilingual, T anscul u al Wo ld. P oceedings o he 19 h Eu opean Symposium on Languages o Special Pu poses, 8-10 July 2013, Vienna, Aus ia, Vienna: Uni e si y o Vienna, 3644. Majewska, Ewa 2016: Eponyme in de deu schsp achigen medizinischen Fachp esse. Names and Thei En i onmen . P oceedings o he 25 h In e na ional Cong ess o Onomas ic Sciences Glasgow, 25-29 Augus 2014, Volume 4. Il a é é p océdé à une é ude su les e e s de l'onomas ici é su l'é a de san é des animaux. Edi ed by Ca ole Hough, Da ia Izdebska, Glasgow: Uni e si y o Glasgow, 94105. Mikelionienė, Ju gi a 2017: Les aspec s des e mes in e na ionaux apelia y a. Te minologie 24, 127144. La Commission es in i ée à p ésen e une p oposi ion de décision conce nan l'é ablissemen d'un égime d'aides à la eche che e à la eche che en ma iè e d'aides à la eche che e à la eche che en ma iè e d'aides à la eche che. Mo ke ičienė, Sigi a 2018: La in o Medical S uden s. Wo k-book &Appendices II, Kaunas: LSMU Leidybos namai. Năznean, Ad ian 2020: Te minology Roo ed In My hology. Ac a Ma isiensis. Philologie 2(1), 15. [No inskaja, Na alja 2004: S uk u no-g amma ičeskaja cha ak e is ika e mino -eponimo . Ves nik AGTU 3, 284290] No inskaja, Na alia 2004: S uk u no-g amma ična ka ak e ka терминов-эпонимов. – Вестник АГТУ 3, 284–290. Palmi a Zemle ičiū ė220 Mi oniminiai e minins dans p emiè e a puka io Lie u os psichia ijos ado ėlyje [No inskaya, Na alja 2013: Te miny-eponymy jazyke nauki. Ves nik RUDN, sé ie Russkij i inos annyje jazyki i me odika ich p epodo anija 4, 3438] No inskaya, Наталья 2013: Te miny-éponymy в языке науки. – Вестник РУДН, серия Русский и иностранные языки и методика их преподавания 4, 34–38. Ráduly, Zsuzsanna 2016: Az Eponimák Fonológiai És Mo ológiai Adap ációja A Magya , A Lengyel És (Az Eponimák Fonológiai És Mo ológiai Adap ációja A Magya , A Lengyel És) es un li e qui a é é publié en 2016 e qui es ac uellemen en cou s d'édi ion. A Ho á Nyel ben. – S udia Sla ica Sa a iensia 1-2, 362–369. Rimku ė-Ganusauskienė, Auš a 2023: Eponiminiai ap angos e minai Aiškinamajame ap angos e minų žodyne. – Te minologija 30, 122–141. [Röme is, Mykolas ]1939: V. D. Rec eu de l'Uni e si é p o . M. Röme io pa le laidojan a. a. p o . J. Blažį. Medicina 6, 409412. Rudai ienė, Vida 2001: Ve bs a ec nelie u iškos o igine p époziciniais élémen ai es. Li uanis ika 2(46), 94107. Simonai y ė-Rudai ienė, Vida 1988: Li uiniens li é ai ines langues sudu iniai daik a a džiai a ec p emiè es in e nau inées dėmenimis. Li uiniens langueo y os ques ions XXVII, 180202. Skujinia, Valen ina 2002: La iešu e minoloģijas izs ādes p incipi, Rīga: LVI. Slabin, Uladzimi 2023: Should eponyms be kep ? Empha ic yes. Jou nal o Bal ic Science Educa ion 2, [Supe anskaja, Aleksand a, Podolskaja, Na alija, Vasilje a, Na alija 2005: Obščiaja 188–191. e minologija: Te minologičeskaja deja elnos , Mosk a: Edi o ial URSS] Supé anskaja, Aleksand a, Podolskaja, Na alia, Васильева, [Tane a, S e lana 2022: Eponymisa ion li é ai es my hologiques iologčeskych pe sonaj Наталия 2005: Общая терминология: Терминологическая деятельность, Москва: Едиториал УРСС. ejlijskom, usskom i angga skom medicin domene. Zdo o jė čelo eka, héo ie e mé hodeka izičeskoj kul ū y i spo a 28(4), 205–212] Танева, Светлана 2022: Епонимизация литературных и мифологических персонажей в английском, русском и болгарском медицинском домене. – Здоровье человека, теория и методика физической культуры и спорта 28(4), 205-212. [Ta a ino , Vik o 2006: Obščeje e mino edenije: eniklopedičeskij slo a j, Mosk a: Mosko skij Licej] Ta a - нов, Виктор 2006: Общее терминоведение: энциклопедический словарь, Москва: Московский Лицей. [T i enko, Ta jana 2011: Mi ologičeskije ob azy jazyje kliničeskoj psihologiji. A o e e a disse aciji na soiskanije učionoj s epeni kandida a ilologičeskich nauk, Mosk a] T i enenko, Ta jana 2011: Мифологические образы в языке клинической психологии. Автореферат диссертации на соискание ученой степени кандидата филологических наук, Москва. Tu an, Di k 2023: My hologie und medizinische Te minologie. Ein in e dispiplinä e A bei sbe eich. – T ansla ion and In e disciplina i y. Di e se Con ac s, Rela ionships and E ec s. Fa uk Yücel, Mehme Tahi Öncü (eds.), Be lin, 15-37. [Vasilje a, Na alija, T i enko, Ta jana 2023: Te miny-mi oeponymy: p oblemy ponimanija i in e p e aciji. Ling is ika i me odika p epodo anija inos annych jazyko 2(19), 1728] Vaсильева, Naталия, Тритенко, Татьяна 2023: Термины-мифоэпонимы: проблемы понимания и интерпретации. – Лингвистика и методика преподования иностранных языков 2(19), 17–28. Vaskelai ė, Ramunė 2023: Asmen a dinių mak oekonomikos e minų a ian iškumas. – Te minologija 30, 95–121. Zhdan, Viachesla , D o nyk, Valen yn, A e iko , Da yd, Bieliaie a, Olena 2021: The use o eponyms in he language o medicine: p o e con a. Annals o Dimi ie Can emi Ch is ian Uni e si y Linguis ics, Li e a u e and Me hodology O Teaching XX(2), 2432. Xiaoli, Hu 2023: His o ic Impac o Ancien G eco-Roman My hology on Medical Te minology. Jou nal o Social Science Humani ies and Li e a u e 6(5), 118123. Il es égalemen possible d'ob eni des enseignemen s su l'u ilisa ion des essou ces humaines dans le cad e de la lu e con e le e o isme. MYTHONYMIC TERMS IN LITHUANIAS FIRST Psychia y TEXTBOOK FROM THE INTER-WAR ERA Summa y The a icle s uc u ally dissec s he psychia y e ms o igina ing om my honyms ( he names o my hological c ea u es) ha appea in he 1935 Į adas į psichia iją (In oduc ion o Psychia y) by Juozas Blažys, he amous Li huanian psychia is he i s 221Te minologija | 2024 | 31 psychia y ex book o be published in Li huania in he pe iod be ween he wo wo ld wa s, looking in o he me hods o appella i isa ion ha we e used o o m said e ms, as well as sc u inising he cha ac e is ics o hei s uc u e, he ypes o he unde lying my honyms and hei connec ion wi h he scien i ic e m ha hey we e chosen o designa e. Les e ms in he ex book son mo s o iginai es de he classical languages o eadily bo owed om he G eek and he La in languages o h ough in e media y languages, wi h app op ia e mo phological adap a ions made o he g amma sys em o he Li huanian language. The my honyms o G eek and La in o igin ha o m pa o psychia y e ms and a e co e ed in he a icle a e o be conside ed a chaic uni e sali ies wi h unequi ocal meaning ac oss all languages. As a esul , he psychia y e ms made wi h hem a el om one language o he nex , cons i u ing an impo an pa o he in e na ional eponymic e minology o psychia y. S uc u ally, he ex book is domined by mo phological de i a i es, while seman ic de i a i es a e sca ce. Some my honymic e ms (such as mo inizmas (mo phinism)) we e ound o ha e been composed h ough absolu e appella i a ion, while o he s (such as Edipo complex (Oedipus Complex)) h ough pa ial appella i isa ion. The h ee p edominan ypes o absolu e appella i es a e di ec (such as manija (mania)), a ixal (such as obija (phobia), luna izmas (sleepwalking)), and composi e (such as dipsomanija (dipsomania), ago a obija (ago aphobia)) appella i es. The mos ypical my honymic psychia y e ms a e hose made by way o composi e appella i isa ion, and he mos p obable eason behind hei p e alence migh be he abili y o composi es o designa e mo e complex e ms mo e compac ly. One in insic quali y o composi e appella i es is ha hey ha e bo h componen s g ounded on my honyms. Some o hem, such as manija, ha e become i e a i e elemen s in he composi e o ma ion o mul iple psychia y e ms. As o en as no , he my honym is he pos -posi ional componen o he composi e. Among a ixal appella i es, su ixal appella i es wi h he p oduc i e su ix -izmas appella i es ha e a (such as mo inizmas) p e ail, while p e ixal appella i es a e uncommon. Some a ixal mo e complex s uc u e: hese a e de i a i es made wi h a p e ix and a su ix, an in e na ional elemen and a su ix. Mos o he psychia y e ms coined wi h my honyms designa e a ious men al diso de s in human beings. Reçu 2024-04-30 Palmi a Zemle ičiū ė Lie u ių kalbos ins i u as P. Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius E-mail palmi a.zemle iciu [email protected]