scieee Open visual document viewer

Jonas Jablonskis – Juozo Damijonaičio vadovėlių recenzentas

Vaida Buivydienė

Full text

84 Lobos Cul u a | 83 Vaida BuiVydienė lie u ių kalbos ins i u o Jonas Jablonskis Juozo DamiJonaicio aDo ėlių ecenzen aunque Jono Jablonskio ac i idad discu a y esnag ine ada di e sos aspec os (balčikonis 1956; Gi denis, Pi očkinas 1977, 1978; idjiūnas 1997 y e c.), aún al a abajos en los cuales, él se ía más ampliamen e p esen ado como ecenzen de escola es. En es e a ículo1 se discu en cincoos Jono Jablonskio ecenzías dudas Juozo Damijonaičio ado ėlio Lie u ių kalbos g ama ika. T umpas manualėlis mokykloms (mokslo p adžiai) leidimams (Damijonai is 1920, 1923), se examina, qué in luencia la kalbininkas hizo ėlesnių leidimų kalbai y sanda ai. al análisis se aplican mé odos analí ico desc i y inis (desk ip y inis), compa a i o y es adís ico. En la pedagógica imp en a li u os Juozo Damijonaičio (18711926) ac i idad ela i amen e poco examinada, aunque es e pedagogo y de la sociedad ac i ó labo es signi icación amžininkai en endido y alo ado ( useckas 1926: 9394; okie ai is 1927: 39; Pode ys 1931: 95100). más a de J. Damijonai is eco dado sólo en la segunda mi ad del XX. a. en, menin 100ąsos ani e sa ios de mue e (malėnas 1970: 123124; Juozapa ičius 1971a: 3, 1971b: 3). A p incipios de es e siglo él nue amen e se menciona en los 130-os ani e sa ios de nacimien o (ažubalis 2001a: 1114, 2001b: 13)2. Ponde ėž ina, que J. Damijonai is no sólo de lenguas li uanas, sino ambién ma emá icos, lib os de his o ia au o 3. has a šiol más ampliamen e discu i sus manuales de ma emá icas (ažubalis 1997, 2001a, 2001b). 1 a ículo p epa ado según in o me, leyi o ą 2010 m. oc ub e 7 d. in e nacional en la con e encia Jono Jablonskio Jonas Jablonskis y bend inés li ians kalbos šim me is. 2 ecue dos ace ca de J. Damijonai į en la p ensa es se han compa ido su sese s anūkė bi u ė by au ienė (2006: 2). Ga saus pedagogo y manualėlių au o ious nomb e aún 1937 m. ue o o gado una Kauno mokykla. Ac ualmen e en su nomb e Kaune nomb ina ga ė, unciona 1996 m. es ablecido p i a us bu as-museiejus, an e es e casa a ideng a memo ialinė len a. 3 lenguas Li uáneas enseña en comienzos mokykloje des inados es os manualele os: ABC. Rašymo i skai ymo p adžiamokslis ( a šu a, 1906; e ce as edición 1922), T umpa lie u ių kalbos g ama ika . bui yDienė. Jonas Jablonskis Juozo Damijonaičio ado ėlių ecenzen as 85 Como mencionada, p ime o J. Damijonaičio ado ėlio Lie u ių kalbos g ama ika edición ue imp esdin o 1920 m. Kaune. Él no e a nue o o iginalus manualélis en las isno as se indica que e minus, muchoselį ejemplos y pasakymų au o ius ėmė de Pe o K iaušaičio y ygiškių Jono Lie u ių kalbos g ama ikos (Damijonai is 1920: 3). es o ue eno ado, pac ado y complemen ado emp áneo J. Damijonaičio ado ėlio T umpa lie u ių kalbos g ama ika (p ime a edición 1909 m.) a ian e. manualélis cub e odo la escuela p ima ia g ama ica cu so (Pie oji pa e: 1. La palab a pa es; 2. Daik as, daik o peculia idad y acción. segunda pa e: 3. El lenguaje pa es. e ce a pa e: 4. Sin aksė). Cada sección o posky io eglas o de iniciones g ama icas ilus ojados pa yda ges y complemen ados a easis. Po ejemplo, del segundo sello (Daik as, daik o peculia idad y acción) al p incipio se acla ama, qué es daik as. indica án isibles y no isibles de las cosas ejemplos: isibles akmuo, ka ė, dalgis, in isibles Die as, men as, meilė. Se da la a ea de p onuncia y pab auk i ma omųjų daik ų nomb es en uno b ūkšneliu, nema omųjų d iem (Damijonai is 1920: 15). Daik a a dis, como é mino, se p esen a en la sección de Las Pa es de Lengba de la segunda pa e (ibid, 19). al inal del manualé hay una lis a de ecomendados lee lib os (11 lib os)4 y a i iisymas de e o es. Cuando apa eció p ime edición de J. Damijonaičio g ama ica, ue on imp esas es J. Jablonskio ecenzías 1920 m. edi o ios Li uania (Jablonskis 1920a) y Š ie imo da bas (Jablonskis 1920b), y 1921 m. Lie u os mokykloje 19215 (Jablonskis 1921). en eseñas, basándose en el con enido del manualèlio, J. Jablonskis concus ai y cla amen e discu ió p incipales emas del manualèlio sanda os, impo an es pa a la enseñadagai ma e ial e minos y de iniciones. e isen a a i ma que el ap endiz iene ap ende aiškių, suno min ų e minų y de iniciones, po lo an o p opo ciona me odología consejos (Jablonskis 1920a: 3 [1933: 163]; 1920b: 50 [1933: 176]). indicada muchos e o es de co ek u ación di igėlio. ( ilnius, 1909; 9-a edición 1923), Li u ias g ama ica del lenguaje. T umpas guíaėlis escuelas (mokslo p adžiai) (Kaunas, 1920; 8a edición 1939), Vaikų da želis (skai iniai ii sky iui, ma ijampolė, 1922). J. Damijonai is esc ibió y me odología lib o […] 1923 m. salió su lib ogelé Pa yzdžiai ašybos i sin aksės eikalui (dik an as). O as J. Damijonaičio manualélis: A i me ikos ado ėlis ( a šu a, 12 d., 19091910), A i me ikos zada inynas (ma ijampolė, 13 d., 19221923; 12 ediciones), K aš o mokslo skai ymų inkinys (19261928, 2 ediciones). 4 se indican P. K iaušaičio y ygiškių Jono Li u ias g ama icas del lenguaje, ygiškių Jono Lie u ių kalbos sin aksė i Mūsų žodynėlis, Žema eo ija aš ai, ande seno pasakos, a i me ikos skai ės, Va go mokyklai i i ii dalys, Žinėlis i Žiupsnelis knygų. 5 1921 m. Lie u os mokykloje epi ejama la misma J. Jablonskio ecenzia, que an es año ue imp esdi a en Li uania. 86 Kalbos Kul ū a | 83 especialmen e en Li uania de allada a a és de dos núme os imp espin a ecenzia J. Jablonskis aquí (1920a: 3 [1933: 160169]) p incipalmen e discu e guíaėlio sanda ą, en a izando, que [g] ama ikos ex o ex as ė a, pa ece, sa iškai dispues o mokslo p adžiai aquellos manualėlių[6] con enido. aisy inus J. Damijonaičio di igėlio emas el ecenzen e ag upa en seis g upos y cada g upo la discu ia dando ejemplos. es o: 1) me odología consejos y aisymai o ecida de ejemplos i desde egla o de inición (Jablonskis 1920a: 2 [1933: 161]); 2) de iciencias de la me odología de p esen ación del ma e ial manualé […] algunos emas sin ác icos se p opone desc ibi al p incipio del manualé (Jablonskis, ibid); 3) eglas y de iniciones nonikslūs šauksmininko, būd a džio giminės, p ie eiksmio desc iúdenimai (Jablonskis 1920a: 3 [1933: 163]); 4) guía sanda a J. Jablonski en opinión, no eque ían sección de g amá ica sob e especie de accionmajo dio, na a i ąją lengua, p ijungiamuosius y conyungiamuosius o aciones y e c., pe o debe ía inclui ki čiación inicios y esc i u a (Jablonskisa: 3 1920 [1933: 167]); 5) malos ejemplos y a eas algunos ejemplos no son bien en endidos7, y las a eas demasiado complejas pa a los alumnos de la escuela p ima ia8 (Jablonskis 1920a: 3 [1933: 167168]); 6) co ecciones de e o es co ek u as del manual, ej.: pap auki e pab auki e, sob e kielius sob e kelius y e c. (Jablonskis, id.). en esencia la e aluación del manualélio es posi i a mejo g ama ica pa a la p ima ia escuela has a aho a no hay, aunque mejo a manualélí necesi a (Jablonskis 1920a: 3 [1933: 169]). an as umpas a o ankus espilpiación, imp eso en Š ie imo da be (Jablonskis 1920b), es anoniminis9, aquí se menciona no solo el manualél, sino ambién la p ime a eseña: se esc ibe que el manualél Pe o ęs y muchos e o es suminėjęs J. Jablonskis, que el au o , esc ibiendo g ama iką, ėmėsi K iaušaičio y ygiškių Jono g ama ika y ygiškių Jono Sin akse10. aigi u imos gal o P. K iaušaičio y ygiškių Jono g ama ikos. 7 Plg.: Ge a ma ė homb eu indica camino; Ši dies meilė es la mejo maes a (Jablonskis 1920a: 3 [1933: 167]). 8 Plg.: Pa yzdyj: už pik + hay que cas iga , po ge + pa abi i (36) niños iene luga c ujiukų esc ibi galūnę; hay que duda se si ellos (p adžios mokiniai) aquí mokės be a dę būd a džiui giminę sugal o i y esc ibi c užiukų luga a (ne ą). (Jablonskis 1920a: 3 [1933: 167168]). 9 Jablonskio au o ía apa ece en Juozo balčikonio compa y uos Jablonskio esc i os (Jablonskis 1933). 10En el ac ónimo de la p ime a edición se p opo ciona la explicación: čia e minus, muchos ejemplos y po cie o ya pasakymų ėmiau de P. K iaušaičio e ygiškių Jono lie u ių kalbos g ama ikos (Damijonai is 1920: 3). J. Jablonskis ecenzía esc ibo: Kas nė aún p a ęs usa e minus g ama icos asun o de ciencia, aquellos podemos aconseja en es e en ep usa como sólo Dam-čio [Damijonaičio] g -ka [g ama ica] (Jablonskis 1920a: 50 [1933: 176]). . bui yDienė. Jonas Jablonskis Juozo Damijonaicio e isen a de lib os 87 J. Jablonskiui e a nekuklu pačiam i ma . al inal de la eseña se indican y algunos de los e o es mencionados en la p ime a eseña (dėl p elinksnio sulig consumo y debido al sonido i imo č, kai kin a galūnės). e ce a publicación sob e J. Damijonaičio manualélí, como mencionada, apa eció 1921 m. Li uania mokykloje (esa o a ez de Li uania pe spausdin a ecenzija) (Jablonskis 1920a). Después de es J. Jablonskio ecenzías 1921 m. apa eció o a J. Damijonaicio g ama ícos edición (Damijonai is 1921), 1922 m. o o una edición, pe o sin nue os co ecciones. 1921 m. edición enmiendados sólo algunos de los e o es co ek ū os, según una J. Jablonskio no a cambiada me odica de enseñanza būd a džio (ž . 1 abelę). Al o o comen a io no se ha enido en cuen a. Tabla 1. Los p ime os es J. Damijonaicio g ama ica de las emisiones ski umai 1920 m. J. au o iza- Jablonskio ción as ano acion- p ime a es 1921 m. 1922 m. au o ización au o ización au o ización unas le as son g andes, o as pequeñas. (Damijonai is 1920: 3) čia ya como pašykš ė a é mino ( aidžių ūšiai). P. K . i yg. Jono g ama ikoje en cie o luga (5) dijo a es e asun o de o a mane a: [ ]aidés u ilizadas g andes y pequeñas. (Jablonskis 1920a: 3 [1933: 165]) no cambiada no (Damijonai - 1921: 3) cambiada is (Damijonai- is 1922: 3) būd a džiais llamamos ales palab as, que signi ican pa icula idad de las cosas. los adje i os indican, qué o qué de modo es la cosa. ejemplos: Buas homb e. Buena esposa. (Damijonai is 1920: 33) J. Damijonai is en su guíaėly casi isu da eglas del lenguaje o casual ya explicaciones, as las cuales a ejemplos del lenguaje. Logos cienciale, ypačiai al p incipio, debe ía se , apa ece, como jus a i kščiai. (Jablonskis 1920a: 2 [1933: 161]) Bueno homb e. Buena esposa. (...). Palodžiais: bueno, buena, g ažus, guži, medinis, medinė eiškiame, koki son habamieji deik ai, y pažymime habamųjų deik ai peculia idad, būdą. (Damijonai is 1921: 33) ambién (Damijonai is 1922: 33) Es as ediciones di ie en no solo po los co egidos e o es. Paki usi di igėlio sanda a, . y. g ama ica descen is i a en dos g ados (nou o é mino se 88 Kalbos Kul ū a | 83 aigi po los p ime os ecenzíos J. Damijonaicio guíaėlis kei ėsi muy nedaug. es o no quedó J. Jablonskio desape cibida, po lo que 1922 m. Li uania apa eció cua a su eseña con muchas ano aciones de los p ime os ecenzías, lamen ando que el au o no haya ap o echado emp esnios consejos11. el e iso enume a has a diez co egibles emas, discu idos en las p ime as e isiones, po ejemplo, ecue da que debe ía habla sob e ki į, sob e esc i u a, e i a de algunos de emas demasiadog complejos, e c., algunas de las an e io es obse aciones apilado12. eseña acabaama pik oka la no a de que el au o negi domis nuleidžia duodamo le consejo (Jablonskis 1922: 4 [1933: 275]). Po ap a osios ecensiones apa ecida en J. Damijonaičio g ama ícos edición (1923)13 ya omada en cuen a a muchos muchos J. Jablonskio ano aciones, cambiis a di igėlio sanda a. au o ius aisé muchoselos cosas: es ic i de iniciones, e mininai, mokomosios ma e ia pa eikimo me odica. el manual se ha complemen ado con nue as de iniciones, eglas de o og a ía, iniciales de ki chiación, co egidos y co ek ū os e o es (2 abla enume a algunos ejemplos de co ección). p opo ciona en luga de pa e). El p opio au o en las ano aciones explica que en el segundo g ado ka ojama algunas eglas g ama icales, exi i os ya en el p ime g ado (Damijonai is 1923: 75). aigi el manuale o se con i ió consecuclese y sis eming más. La p incipal peculia idad de la eno ada edición g ama ica sanda os enseñanza concen aciónis: desa ollando los mismos emas, p o undinan los ap endidos conocimien os y 11 Plg.: P ieš d ejus me us del ši o ado ėlio ya esc ibí lie u oje y paskum lie u os mokykloje ecenziją, señalando, qué en ella co eg e a a pos e io es publicaciones. ese manuale o po muchas de mis ins ucciones mas no usó de la pos e io edición. di igėlio así pojdada, me pa ece, sin necesidad: aún cuales-no-quéie enmiendas le son ealmen e eque idas. (Jablonskis 1922: 4 [1933: 273]). 12 Plg.: unido en luga (89) dicho que p ie eiksmiai, quienes susida é de eiksmažodžių, llamadasasi po li iai. P ime ojade mi ecenzía dije, que a ese modo debe ía y palab as en endidamai, ne egė a, gulomi llama se subdi isiones (?). Kodel au o ius o su de inición, colocado en p ie eiksmių sky ių, ligi šiol isai ne aiso? con los niños hay que habla cla amen e y con p ecisión. (Jablonskis 1922: 4 [1933: 274]). 13 i ula es lape esc ibe que es a sénd as edicion, aunque despues de 1920 m. publico (pi mo) aún ue on 1921 y 1922 m. ediciones, en los cuales ue on es ii os co ek ū os e o es y enido en cuen a en kelias J. Jablonskio ecenzijas no as. pos e io (1925) edición g ama ical, aunque an aš ía llamado emendisy u edición, casi nadao no di ie e desde 1923 m. edición, sólo 20 ecomendadoos lee lib os lis a se complemen a po aún cua o, esbo ados y ko ek ū os e o es. . bui yDienė. Jonas Jablonskis Juozo Damijonaicio ecenzó lib os 89 habilidades. en segunda pa e del manualėlio ep ojadas pa es del lenguaje, pe o ya más compleja y de allada, se p esen a más eó icos conocimien os. pe eccionando manualélio sanda á, esc i a y oda nue os capí ulos (p.ej., E imologías14), bu14 P immoje ecenzía J. Jablonskis ašo: au o su esc i u a i aš ei usó la palab a g ama ika, de la palab a e imologija, pa ece, no es á del odo en manualély, de esas dos palab as el signi icado en manualély del odo no nepaaixkin a; mencionado sólo manualėlio a ás an aš ei sección la palab a sin aksė, pe o y su signi icado ninguna pa e no paaajškin a. (Jablonskis 1920a: 3 [1933: 167]). Tabla 2. Jono Jablonski ano aciones y Juozo Damijonaičio co ecciones g ama icas Pi mas leidi-J. segunda edición No a de mas (1920) Jablonskio después de p ime a edición (1923) unes le as čia ya como son g andes, ki-( aidžių u ilizadas esas (Damijonai is luga (5) 1920: 3) lui o a: [ ]aidés pašykš e ada é mino ūšiai). P. K . i yg. pequeñas. Jono pasaky a es eam u ilizadas g andes y pequeñas. (Jablonskis 1920a: 3 [1933: 165]) Didjiosas y pequeñas esc ibi á. le as g ama icale cie o cie o en mayo y meno . eika-(Damijonai is 1923: 3) linksnį, ku-jednoje luga (23) que linksnį, median e eiš as šauksmą, adiname que ese humo nis, si y o os p egun a (?) me: illėk, a le! a le šauksmininko ly is, nea sakome en klau- 1920: 23) k eipiamemos en ki yg. Jono au o o ius Šauksmininkas į linksnių eilę, sólo šauks ašy a: mūsų kalboje linksnių. Digayninku, k. a.: o! la palab a aik-e! aik-ai! o! (Damijonai is ex o es á no čioje, e ciosj eilu ėje). P. g ama ikoje (17) oji aquel šauksmininko gen es es en čiau o muluo a. (Damijo- 1920a: 2 [1933: neį auk iuo eiškiame dice pašauksmą, adikiame es name šauksmimininku, y no equi us o, espondiąs a (...) is del o e beli is o! en su luga (apaku ia K . y simą, sólo pe sona o cosaik á. y pap asšauksmininką dedame (Jablonskis linksnių eilę. 165]) nai is 1923: 22) D ibalsis ie ado ėlyje p ažodžio p žiobalsis esc omas sin j je j, k. a.: ieškosu esc oma jie abajan, ellos ellos, ellos, jied i, esc ibame i, 1920: 10) (jų, juos, jais..). (Damijonai is 1923: 12) En el abajo de Educación escuelas clases es a g ama ica asignada, po que au o no hay esc i o ado ėlio sanda ą, se con i ió aún más impo an e. Assesinado las a eas dicho que d i-D ibalsis ie de la palab a al esc omas sin šomas iešmas, ieduonos necesi a (su j). (Jab ą la misma j, a la que esc ibimos a. publicuo a y J. Damijonaičio pa aisy o ado ėlio ecenzia (Jablonskis 1926). sob e es o en ninguna pa e. Es a cues ión ya e a ac ualus e isando ie de la palab a p incipio adžioje sin j. bu di igėlyje i-(...). solo es en palab as (Damijolonskis 1922: 4 [1933: 274]) y en o as de esas palab as ly yse nai is ecenzia de allada y la ga, al ecenzen oda ía queda noluisku, a qué pí imas ediciones g ama icas, y abo dando nue a dos laipsnių ( . y. pa es) di igėlio, J. Jablonskis espėja, que g ama ica se asigna a clases elemen ales, sin emba go algunas a eas (como y ecomendadas leído lib os) más 90 Lingbos Kul ū a | 83 usios pa es y secy iai apildy i (p z., P im asis g ado15, Sin aksės sky ius16), dada a nue os de iniciones (p z., e imologías, g amá icas y sin aksės) (Damijonai is 1923: 166). enido en cuen a a J. Jablonski la obse ación de que hab ía pamina se la palab a ki į (akcen ą), enseña a los niños algunos de nues os asun os de esc i u a [...], explica les, cómo se lle an esc ibiendo palab as de un ex emo de una línea a o a línea (Jablonskis 1921: 108). po lo an o en las nue as ediciones17 los emas de ki chiación se p esen an En E imologías18 capí ulo (An ajame g ado) (Damijonai is 1923: 74), y el o den de la alza de palab as se abo da en Ga sos y le as capí ulo (Damijonai is 1923: 14). ik e ían supe io es de clases a alumnos. minimie ecenzía se o ece aún no mucho a egla y mejo a , eco dase, en qué no ue enido en cuen a anks esnėse ecenzías, po ejemplo, al a al a de con enido manualėlio. Da se p opone a egla colec i a ies, accionmazodio y a ib e djio de iniciones. Dėmesio sulaukė nue a manualėly en inclui cosas, po ejemplo, sob e ki į J. Jablonskis p opone comenza a acla a an es: p ime la g ado en au o sob e ki į nada no dice. En el segundo g ado señalada b e emen e, qué es ki is y escla ecido, me pa ece, u go ai de odos ki čio (lei ino, de einino y ies ino) asun o. sob e ki į necesi aba da en endimien o, odos, y en el p ime g ado. (Jablonskis 1926: 419 [1933: 374]). ambién se p opone cambia y en el úl imo capí ulo p esen ada la de inición de sin aksés, 15 P ime mo g ado (plg. p ime a edición P ime a pa e) capí ulos 3, 4, 5, 6, 7, en ellas se examinan odas las pa es del lenguaje, se p esen a de inición del enunciado y supažindinama con p incipales y secundininkas pa isim del enunciado. 16 Adipdy a posky iais: su ap iniai sakiniai; Ajunamieji sakiniai; sujungiamieji sakiniai; Į e p iniai sakiniai (Damijonai is 1923: 155162). 17 u ima omeny an as y e ce as ediciones, po que e ce o, aunque i aš ía esc ibe que es pe ezi o edición, del segundo (1923) di e encia muy pocos pa ais algunas a eas (Damijonai is: 8), complemen ado lis a de lib os ecomendendujados y 18 . J. Damijonai is p opo ciona aho a una de inición de e imología cuan o dis okį, que habi ual: oji pa e de la g amá ica, que i ia los oces y los é minos, llaminasi e imologia. (Damijonai is . 1922). Jonas Jablonskis Juozo Damijonaičio e isen ó lib os 1923: 166). 91 el cual, su opinión, po complejos ciencia comienzas (Jablonskis 1926: 421 [1933: 376])19. Desa o unadamen e, los mismos años, cuando ue imp esa la úl ima eseña de J. Jablonskio, J. Damijonai is epen inamen e mu ió. de alladas es a eseña de comen a ios quedó neišcou s os. sucesi as sie e ediciones de J. Damijonaicio g ama ica ue on co ecomi es ue zos de edi o es. análisisé mues a que sus aisy a sólo co ek u as e o es. aigi Damijonaichi a i o p esen e ue on edi ados cinco sus g ama ica ediciones y esc i as cincoas J. Jablonskio ecenzías, en las cuales ecenzen discu é p ime a y e cia (pa aisy ą) ediciones. isanalalizando odas J. Jablonskio e isiones, se puede a i ma , que en esencia el kalbinis a alo ó J. Damijonaicio g amá ica, especialmen e pa aisy ąjį edición, sin emba go buscó segui mejo ando u u as g ama icas de las publicaciones calidad. ecenzen ui p eocupó no sólo egula idad del lenguaje, cla idad, lingüo y os e minos y de iniciones p ecisión, sino y pedagogica emas. aPibenD inamosios Pas abo analizuo as en Jono Jablonskio ecensiones discu en y co igen es os Juozo Damijonaičio di igėlio g ama ica de Li u ias emas: 1) egula idad, p ecisión y cla idad de las de iniciones en cuan o a los alumnos amžių (es o cons i uye 28 p oc.), ej.: au o iaus eiksmažodžių de inición g ama ikai, me pa ece, no si e. Si plodžiai, que signi ican daik o eiksmą, son eiksmažodžiai, ad y las palab as ažiación, gulėjimas, esc i u a se á eiksmažodžiai. Esi ą pa e del lenguaje de iniéndod, enemos ikslesni se . (Jablonskis 1926: 418 [1933: 373]); 2) me odología (12 p oc.) se a an emas elacionados con la enseñanza del ma e ial, la comp ensión y la consolidación de nue os conocimien os eniendo en cuen a a los alumnos de edades (plg. 1 y 2 ablas ejemplos); 3) di igėlio sanda a (suge en no as, qué al a, qué demasiado (8%) más a menudo, como y las no as me odicas, se incula con la edad de los alumnos, se conside a si es con enien e enseña de algunas ma e ias, ej.: da en el p ime g ado de ciencia odas las ci cuns ancias especies no ekeció (Jablonskis 1926: 419 [1933: 373]); 4) plazos (3 p oc.) se indican plazos no adecuados y se co igen (plg. Tablas 1 y 2 de ejemplos); 19 oji (g amá ica) pa e, que explica, como cuando elkiasi las sepa adas palab as del idioma en sen encias, llamanasi sin aksė. - Damijonai is 1923: 166. 92 Logos Cul u a | 83 5) mencionan y o as de iciencias (3%) se c i ican algunas de las a eas y dados ejemplos20, aunque la mayo ía de los ejemplos g ama icales J. Jablonskis conside ó como su icien emen e egula ingus y adecuados lengua mokslui (Jablonskis 1921: 108); 6) p incipalmen e se co ige e o es de co ec o ía (46 pe cen .) es as co ecciones se acaban cada e isión (en la p ime a e isión indicadas 28, en la úl ima 15). e isiones discu en los emas de la lengua J. Jablonskis explica glaus ai, más ampliamen e comen a sólo ales aisymus, que son nue os, anks esnėse ecensiones no mencioni. más la gas y más comple as son la p ime a y úl ima (de la edición eno ada) eseñas. Algunos asun os menciones como y impa i amen e, si sob e es o ue él mismo esc ibás o pa eikás nue a a su lengua ciencia lib os. en gene al el lingüis a econoce que J. Damijonaičio g ama a ikos habla aiški, sencilla y comp ensible (Jablonskis 1922: 4). sus lingüís icos disposiciones J. Damijonai is en ninguna pa e no es á p ensado, a eseñas él espondía sólo co igiendo sus manualèlias, po lo que no siemp e es á cla o, po qué en un ecenzen o no a conside é, y en o o no. Tal ez sólo en pa e es o puede explica en 1909 un comen a io a T umpos g ama icales de la lengua li uana a i aisymų esc i o, que al esc ibi es a lib ogelę le cuidadosėję daugiau pedagogijos eikala imai, negu ilologijos iš edžiojimai (Damijonai is 1909: 302). J. Jablonskio ecenzías y J. Damijonaicio g ama ica epe o ines ediciones compa a i a mos é, como mejo ó J. Damijonaicio manualélia. Muchas de J. Jablonskio p opues as co egi manualélio e minos, de iniciones, me odiká y manualélio sanda ą mues an que en el momen o, cuando ue esc ibido manualé y dejándose epe o íneas sus ediciones, e minija de lingüo y os li uanos y adición del lenguaje educa i o aún sólo o m osi, pe o a las di igélias de lengua na i a J. Jablonskis ya kėlė muy aiškius equisi os de egula idad, cla idad, p ecisión y p ecisión del lenguaje. Šal iniai (Las uen es) Damijonai is J. 1909: T umpa lie u ių kalbos g ama ika, Juozapo za adskio spaus u ė ilniuje. Damijonai is J. 1920: Li u ias g ama ica de la lengua. T umpas manualélis escuelas (mokslo p adžiai), Kaunas: Li uu os als ybės paus u ė. 20 discu iendo la a ea, i. e. pasaką a is y a inėlis esc ibi a na ajamąja lengua, J. Jablonskis dice que ankamón al de esol e se á di ícil no solo pa a el niño, débiln aún apuninėli, sino ambién pa a su maes o (Jablonskis 1921:8). 10