Neapibrėžiamieji laiko prieveiksmiai „kažkada“ ir „kada nors“: reikšmės santykis ir vartosena

BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204 JŪRATĖ PAJĖDIENĖ Lie u ių kalbos ins i u as NEAPIBRĖŽIAMIEJI LAIKO PRIEVEIKSMIAI KAŽKADA IR KADA NORS: REIKŠMS SANTYKIS IR VARTOSENA ESMINIAI VOODŽIAI: neapib ėžiamieji emps p é eiksmiai, į a diniai p ie eiksmiai ou į a dis comme p o o ma, ad e bialai, neapib ėž umus indiciklis. ANOTATION Il es impo an de no e que les É a s memb es ne son pas enus d'applique les disposi ions de l'acco d de coopé a ion en ma iè e de d oi s de l'homme. L'a icle abo de dans quelque ois l'éla gissemen de la sphè e de consomma ion passan du modèle adi ionnel, des iné à nuski y au momen non dé ini du passé un emps d'ac ion ( ac y aus) eu lieu dans le u u , e s un modèle moins habi uel, quand quelque ois passe kamas peu -ê e au emps d'un ac ion (i ealaus) passé, adi ionnellemen déc ûdinam de an eiksmiu quand même, nuski y. Ma ino Haspelma ho (1997) e ec ué un ypologique nondé iné des en ées de noms, comp iman i s e en ées d'o igine (PRO-ADVERBS), implica ion uni e salisées é ude indique que quelque ois s'élec ionnan i e ac ion au emps de déc i e iolé le p incipe de coopé a ion a ec pašneko u (angl. he coope a i e p inciple; plg. G ice 1975). D'au e pa , un el choix ombe néanmoins lie e a ec géné ale polinkiu g e iminée de changemen s de signi ica ions e de onc ions des indica eu s d'indé e mina ion pa imamum signi ica ions des indica eu s d'indé e mina ion occupan la posi ion su la ca e des implica ac ions uni e selles d'une ce aine di ec ion (plg. Haspelma h 1997: 63). ĮVADAS P ie eiksmių quelque ois e quelque ois a osena à p emiè e ue semble ondée p ie eiksmio kon as iniu laiko si uacijų išdės ymu (p aei is–a ei is) 1 . Pas a uoju me u is dažnėjan is quelque ois, nusakančio emps si ua ion dans le u u neapb ėž umą, élec ionis ie oj 1 Plg. en un si e in e ne ou an e no e à: kada quoi u ilisée a eičiai dé ini , e kažkada p aeičiai. Quelque ois je se ai iche; quelque ois j'é ais iche (h ps:// ais ininkouz asai.l /skai y oju-klausimai/pas aba-kada-no s a ojama; žiū ė a 2020-12-29). In é essan ce que les ex es de ce si e en son quelque ois e quand-même co ec emen ma que passé e a eni di é į, donc le langbinis leçon conside ine à un ce ain si e de publici é. JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s: signi ica ion ela ionis e a osena | 2 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.01 BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204 laukiamo kada no s odo, kad nyks a kalbančiųjų su okimas, jog šis laiko p ie eiksmis ski as seulemen si ua ions du passé déc i e, plg. : 1) Kažkada éc i ai un li e su ce, a ec quelles gens son esées a aille dans la ie. 2 2) il es peu p obable que de els sys èmes in o ma iques puissen un jou onc ionne mieux que ne le peu l'homme <...>. 3 3) Il au <...> di e quelque ois S op. 4 4) si on pense à la si ua ion économique ici e main enan , e non pas quelque ois dans 10 ans, ce son les plus impo an s ac eu s la dé e minan s <...> son les a en es des consomma eu s e leu dédém a biens de consomma ion e paslaugų paklausa. 5 5) Ka je a nė a p ocesas, ku is p asidės kažkada po s udijų baigimo. 6 6) Le héâ e es un a ins an ané, il ne demeu e. <...>. Pa conséquen ous les dainininkai, ak o iai, ežisie iai – jeigu jau y a p ipažįs ami, ai čia i daba , o ne kažkada a is es de scène ap ès la mo . 7 7) Ceux a gen peu en ê e u ilisés e <...> aides aux en an s d'au es moyens. Ne pas essayan de sou eni ceux qui seulemen naî on quelque ois l'année p ochaine, mais ega dan de é i é, où son des p oblèmes sociaux, quelle besoin d'appui inancie . 8 Dans les a aux de no mminemen de la langue Li uanien beaucoup d'a en ion beski iama neapib ėžiamųjų p ie eiksmių (en e elles e kažkada, quand même) samplaikų a ec ce 9 consomma ion e eu s. Bien de els habi ua s quelque ois con ex e de consomma ion. Kalbo y os samplaikų a ojimas nebė a in ensy us, jų pa yzdžiai s a būs ki u aspek u – jie yškina dans les a aux no es de quelque ois e quand même 2 h ps://www.15min.l /max/naujiena/ e slas/ e smes-sana o ijos-di ek o e-apie-135-a saukimus-pe -sa ai e- queis a-nes-pas-mus- ik ai-saugiau-nei-uzei i-i-pa duo u e-1224-1409156 ( ue 2020-12-29). 3 h ps://kauno.diena.l /naujienos/nuomones/nuomones/snekamoji-kalba-mi ai- ealybe-i - y imu-galimybes- 8672 ( ue 2020 12- 29). 4 h ps://m.del i.l /lie u oje/a icle.php?id=86384825 (žiū ė a 2021-02-12). 5 h ps://www.ll i.l /naujienos/ekonomine-poli ika/o-gal-ekonomikos-p ognozuo ojai-ne- aip-jau-i -klydo-l inka (žiū ė a 2020-12-29). 6 h p://www. p pmc.l /ka je os-ugdymo-cen as/580-ka je os-plano-nauda-siekian -ka je os- iksl.h ml ( isualisé) 2020-12-29). 7 h p://www.lk i.l /apie_mus/knygynas/ ea as/gin a o- a no- ea as.h ml ( ue ai e 2020-12-29). 8 h ps://www.del i.l /news/daily/li huania/maciulis-apie-10- uks -eu u-mokejima-gimusiam- aikui-siulymas- galin is- u e i-neigiamu-pasekmiu.d?id=86100285 (žiū ė a 2020-12-29). 9 Plg. h pwww. lkk.l /ak ualiausios- emos/didziosios-klaidos/zodyno/ne eik ini- e iniai ( isualisé 2020-12-29). JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s: signi ica ion ela ionis e a osena | 3 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.01 BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204 des cas de con usion de signi ica ions ou e n'es pas acile, donc l'objec i de ce a icle neapib ėžiamųjų laiko p ie eiksmių kažkada i kada no s inkamo – su jų seman ika éclai e du lié possibili és de consomma ion. Tam se posen oisjopi âches: 1) examine , su quelles illus a ions basées ces p é eiksmių e leu s synonymes signi ica ions dans les kalbos žodynuose: akademiniame Lie u ių kalbos žodyne (LKŽe), Daba inės lie u ių kalbos p incipaux dic ionnai es Li uiniens (DŽ), Bend inės kalbos dic ionnai e (BŽe) e Sinonimų 10 dic ionnai e (SŽe); 2) discu e , commen ces emps indé iniez indica eu s g amma icale s a u e signi ica ion son déc i s dans les a aux de langueo y os; 3) išnag inė i kažkada la épa i ion de la équence de consomma ion Daba inės lie u ių kalbos eks yne (DLKT) e Saky inės lie u ių kalbos eks yne (SLKT). La s uc u e de l'a icle e lè e les éponses à la séliški é aux sui an s p oblèmes: 1. Kažkada e quand même dans les dic ionnai es; 2.Quand e quand même g amma ical s a u e séman ique; 3. Kažkada, kažin kada consomma ion DLKT e SLKT. héo iques medžiagos apž algai bei empi inės medžiagos y imui pasi elkiami anali inis i lyginamasis me odai. 1. KAZKADA ET KADA NORS VOODYNUOSE Men ionnés quelque ois e jamais de consomma ion di é is des é énemen s passés ou apibūdin i įž elgiama DŽ i BŽe pa eik uose šių p ie eiksmių eikšmės paaiškinimuose i u u s dans des exemples illus ables (ž . 1 ableau donnée la dic ionnai es ou ables quelque ois e quand même e possibles leu s synonymes desc ip ions sug e issemen ). DŽ dis inguen deux quelque ois signi ica ions: nežinia kada e seniai, qui son illus ées pa des exemples d'ac ions écoulées au passé. BŽe p é eiksmių kažkada, kažin kada usage es égalemen sou iens pa le emps passé (sans signi ica ion opiso). LKŽe esan s quelque ois e quelquein quand elions les uns des au es é é ences: quelquekada signi ica ion expliquéama é é ence à quelquein quand, e quelquein quand dans ne sai quand e quelquekada. 1 ableau kažkada sąsajos su neapib ėž ą p aei ies eiksmo laiką nu odančiais kažin kad, kadáise, kada dans les exemples on oi non seulemen SŽe, mais aussi LKŽe, en pa ie e DŽ ou nies p ie eiksmio kadà, quands. P ie eiksmio jamais signi icme explique dans les dic ionnai es appuie- -on la desc ip ion du emps momen choixim ou (i ) neapb ėž umu, plg.: à ou momen 10 DŽ e BŽe son no minamieji mo sodynai, plg. h p://lkiis.lki.l /lkz-p a a me, h p://lkiis.lki.l /lkz-i adas e //bkz.lki.l /?pg=bend os_zinios. JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s: h p signi ica ionsis e a osena | 4 doi.o g/10.35321/bkalba.012021.94. BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204 (LKŽe), n'impo e quel momen indé e miné (DŽ), momen indé e miné (BŽe). BŽe jamais usage es illus é plus en dé ail: ce p ie eiksmiu déc i s non seulemen le emps d'ac ion é ksien io dans le u u , mais e l'ac ion passé possibili é. 1 LENTEL. Kažkada, quand même e dans ce ains aspec s de signi ica ion leu synonymiques emps p ie eiksmių donnés dans les p incipaux dic ionnai es de la langue Li uanienne LKŽe BŽe DŽ SŽe kažkad z . kažin kada 1. ne sai quand: Kažkad Kažkada jis čia 2. Nous a ons déjà baigėme da bus. či bù o pa duo ù ė. kadaise i ao. kaži(n) 1. ne sai a sid usi panašiojè quand, kažkada Àš kad einis a eis, nusibos e a end e. il y a long emps: Nous a ons déjà kažn quand pabaigėm bul'bas kas <...>. ès il y a long emps: Kupišky. kadaise: anciennemen- mokėjau ši aip siu inė <...>. kažin kad esù kad kažkada: Kažin si uãção comme ù 2. na u e. – kadáise kažkada, il y a main enan , il y a <...> empsis: K. ici lui quandise <...> Kadise ici é ai ki ad, gi ios. Kadise e je bien daina au. <...> kadaise kadai ès ki ados, seniai: : Kažn kada i quelque ois écu. čia bu o gi ios. Kadáise s k ãš as aš Kadaise Kadaise ókiečiams. long emps, pas long emps au eados: Tilindis p aėjusiais nusišypsojo, sou enęs, jog e augo ąžuolynas. é ai quand, ki ads nenuo ama. (Gy eno k. dans la ille), <...>. k ąsyk, k ąka (K. écu comme g andelis), kadų kažkad, kada, anciennemen : kanakads, kada kadà Kada kad Ta bù o cessa menu. quand Kažn quand bėsu bu us kdės, quand kdžių p . šnek. seniai: au emen p iklaũsė Kada kãdės e ou nai. Kada kãdžių a e mačiau. anciennemen : jaũ kada ce é ai , kadà. JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s: signi ica ion ela ionis e a osena | 5 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.01 BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204 é ai kadų poè e Mačys. il y kadaise kada ks a long emps, pas qui a ada kadas no m ais p . ieia, ieia (S. main enan : ici longues, Mūsų nupjo ė ugius Ki ados il kdès <...>. connu quand(s) 1. z . kadaise: Tep p . → kadis <...> 2. quand E nous ous kadais gi mi siančius ik ai BPII6. quand p . 1. ažinėjo. Kadai même: Jau il kadai namie. <...> 2. kadaise: kada Augo miškas čia kadaise. saniai: Àš quands e 'a ends. š en a quand plus ô , la p ochaine ois, p . la p ochaine ois, ki ados: <...> i ao el homme gi ių snaus a), zades mumus nė lui knyg., que BPI 232. ne sai , ce ki ads 1. au e Nealsiu eni i ni kadaise: Ki ada ki ada umpos es douze hadynes, adà, nei ki adà. – Ki adõsjè de ce iẽ oje Vi oi sẽnos le oi. Slogà pa ois: ki ada: <...> ki ada Madaž ki adas bù o <...> 2. kapini ės. – quand n s nimpo e quel dé iniėž u emps: emps: A quand emps: E u a ažiuok quand nó s ẽsa e no s. J. peu pikęs quoi e ou ons. A eik nimpo e quel non non dé iniėž u Jabl. n s Quand nó s nous in e ne è? Àš ap quand n s. nó dá iu kada nó s ikjau méile. nu ỹk i Pa ỹžių. Ta nó s kadaise ki ad puissan áús e explosn 290. no įs ùž aisas. - JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s: eikšmės san ykis i a osena | 6 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.01 BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204 Ainsi, DŽ p ésen és des exemples ou nissen seulemen con as iquemen pe cep iable (neapp écédez emps passé: neapp écédez emps u u ) quelque ois e quand jamais consomma ion; BŽe ces indica eu s d'indé e mina ion du emps le spec e de signi ica ion es p ésen é plus en dé ail: quelque ois elié a ec de é i ables ( ac is iques) si ua ions du passé, e quelque ois non seulemen a ec dans le u u yksian i , mais e a ec un ce ain emps a ka pé peu -ê e eu lieu du momen de l'ac ion. A an de commence à pa le su ces mo s g amma icale s a us e séman ique, impo an de discu e , a ec lesquelles modali é de ges majodžių e sécas ca égo ies son liées les men ionné iei éali é ykusio ( ak y aus) ac ion e possible (néak y aus) ac ion déc ū u a ions. Fak y ius ( ealius accomplis) ac ions géné alemen nusakome du modali é 11 epis eminium ( e inamojo) eiksmažodžiais /. Du poin de ue de la ca égo ie nuosaka ils se lien a ec di ec e nuosaka: Epis eminis modalumas es lié a ec les connaissances des gens su le monde <...>. Les p edica s épis ema iques modi ien des a i ma ions qui peu en ê e é aluées du poin de ue de la jus ice, e le ésul a de ce e opé a ion es égalemen un énoncé don la jus ice peu ê e é ablie (Hol oe , Judžen is 2004: 82, 85). Ne ak y ius ac ions nous déc i ons du deon inium (i ealjo) modali é modumu di é emmen que epis eminium se déc ūben pas des 12 asse ions, mais abs ac es p oposi ions, éiskian es des ac ions de quelque subjec s ou eiksmažodžiais. Ne ak y ūs deon inio modalumo eiksmažodžiai pasi enkami pe eikian su a ei imi – ke inimais, aginimais, liepimais, po eikiais – susijusius eiksmus: „Deon iniu poelgius (Hol oe , Judžen is 2004: 83). Du poin de ue modalum exclusi es le emps u u . Il en déc i en des ac ions u u es, donc des o mes de ac ionsmažodžių de ce emps eiškiami énoncés momen du discou s ne son pas e i iables: épanouissen , donc e ê e é i iés, ils 13 peu en seulemen à un ce ain momen comme plans, ca supposés u u séquence d'é énemen s peu ê e co ompu, e p é ues é énemen dans le u u (Hol oe , Pajėdienė 2004: 123). A ei is y a siejama su ke inimais 14 , ku ie pap as ai pa eikiami gali neį yk i. Todėl būsimų dalykų į a dijimas negali bū i siejamas ien su laiko aiška – a ei ies dalykai u i i numa ymo (p anaša imo) elemen ą, i am ik ą su modalumu susijusią 11 Plg. Vladimi o Plungiano ou nie pa le modali é d'é alua ion dé ini ion: ai o a eu ou nies si ua ions ik o iškumo (a ikė inumo laipsnio) e inimas“ (Plungian 2011: 192). 12 V. Plungian a i me, du poin de ue cogni i e communiccnique, pa des signi ica ions les plus impo an es considé i hines i elique modalumo signi ica ions, u ilisées en déc i an i eales si ua ions ka modales indica eu s déc i en une ce aine al e na i es monde, exis an au momen du message dans la conscience du pa leu (Plungian 2011: 193). 13 Plus su le u u du emps no ion p oblema ique e é é ences à la li é a u e oi . Hol oe , Pajėdienė 2004: 122 124. 14 À p opos ke inimų in e p e aciju oi Lyons 1993: 814 . JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s: signi ica ion ela ionis e a osena | 7 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.01 BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204 signi ica ion (plg. Lyons 1993: 677). Pa lan Li u iens, des o mes de emps u u de ac ionsmažodžių signi ian s eignis peu en ê e considé és du poin de ue modali é 15 nežymė ais (plg. Hol oe , Pajėdienė 2004: 123). 2. KAZKADA ET KAZA NORS STATUS GRAMATINIS ET SEMANTIQUE KAZKADA E KAZKA NORS SEMANTIQUE KAZKADA NORS SEMANTIQUE KAZKADA NORS KAZKADA NORS KAZKADA NORS KAZKADA NORS KAZKADA NORS KAZKADA NORS KAZKADA NORS KAZKADA NORS KAZKADA NORS KAZKADA NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NORS NOR 2.1. Dans les a aux de Kalbo y os quelque ois e quand-même (e leu s a ian es ainsi que 16 leu s synonymes) peu en ê e déc i s comme appa enan à ims di é en es poklasies g amma icales p ie eiksmių (plg. Senn 1966; Ul ydas 1971, 2006; Paulauskienė 1976; Fo ssman 2003), ad e bial classi ica ion des incomodumus lemia de la na u e de la po ée du g oupe de la (plg. Makauskai ė 2016, 2019) a ba neapib ėžiamųjų į a džių (plg. Haspelma h 1997). Šiuos ma iè e é udiée. T adi ionniquemen habi uas à quelque ois e quand-même dis ins pa ie de la langue sa a ankiška considé am 425; 2000: 1; 2006: 410), es la onc ion ondée mon e p ie eiksmiui, ku iam būdingas „leksinės eikšmės sa a ankiškumas“ (plg. Ul ydas 1971: eiksmažodžiu é eikš o l'ac ion ou l'é a des en i onnemen s (plg. Ul ydas 2006: 410). Ad e bialo sąwoka pa cou skama déc i an di é en e o igine (da ybos) ypes de emps signi ica ion moyens. Ind ės Makauskai ė e ec uée dans l'é ude des possibili és posi ionnelles des 17 ad e bialés du emps ac uel de la langue li uanienne, les co espondances ad e bialams, ainsi que p esque sup ie eiksmėję mo s ou mo s combininiai (Makauskai ė 2019: 76). Rappelable que p iski iami „laiko p ie eiksmiai i o maliai p ie eiksmiais nelaikomi jų seman iniai An anas Sme ona e Au elija Usonienė, au eu s, les p emie s insis en su le ai que seman inė- unkcinė ad e bialų klasė nė a iden i ie a ec des p é eikmiai comme adi ionnelle p akalbę apie po eikį ski i ad e bialų klasę ap ašan kai ku iuos lie u ių kalbos eiškinius 18 , pa ie du langage en g ammai e ou en i onnés comme adi ionnelle pa ie du p opos syn axėje e pa ce choix nė a k es ionné le s a u des phénomènes de la langue en ques ion du poin de ue des pa ies du langage ou du p opos 20124. (Sme ona, Usonienė: 124). 15 Plg.: Lie u ių kalba a du modalinės sys ème des o mes de emps ne emen sépa ées, donc du deik inium emps ca égo ie p iski inos ys e ės – esamasis, bū asis, būsimasis laikai“ (Hol oe , Pajėdienė 2004: 124). 16 Plg. kalbo y os a aux indiquésumus kažin kad, kažin kuomè , kažkuomè , kuomè nó s (Ul ydas 1971: 454; 2000: 30) a kažkadais, kaži(n) kada, kaži(n) kuome i kuome no s (Makauskai ė 2019: 77, 91, 107, 108). 17 À p opos des langages li uiniens des moyens aiškos, considé y inų ad e bialais, seman inius eche ches oi Makauskai ė 2016. 18 Ž . Sme ona, Usonienė 2012: 124, 128131, 136. Elle es égalemen connue sous le nom de Sme ona. JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s: signi ica ion ela ionis e a osena | 8 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.01 BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204 En considé an du bon quelque ois e quand même des possibili és de choix il es impo an de eni comp e e dans les eche ches ypologiques. Ces indica eu s de l'indi é éz de la langue li uanienne d'une a en ion spéciale es acco dée Ma ino Haspelma ho dans Inde ini e P onouns (1997), dans lequel son p ésen és 140 langues des ésul a s d'é ude des implicikacinių uni e salijų. M. Haspelma has employa le samp a du nom non seulemen e imologine (PRO-NOUN), mais e pla esne o me ini iale (PRO-FORMA) sens, comme e me, déc i an di e s di e s dé i ions d'o igine ingéni ale, en e eux e ingéné aux p é eiksmius (angl. p onominal 1997: 10–11). Pasi inkimo e in i kažkada i kada no s kaip į a džiams p iski inų žodžių isumos iene us po eikį odo i lie u ių kalbos g ama iniuose ap ašuose, ku šie žodžiai bei ad e bs; plg. Haspelma h leu s synonymes ou da ybiniai a ian s son p ésen és comme p ie eiksmiai, soulignée į a dinė kilmė, samplaikinis des o ma ions de plusieu s į a džių būdas e son p ésen és d'au es desc ip ions similai es (plg. Senn 1966: 313; Paulauskienė 1976: 202, 204; Valeckienė 1979: 130 19 ; Kniūkš a 2001: 161; Fo ssman 2003: 284). A an passan à l'é ude Haspelma ho éclai kisaien quelque ois e 20 quand-même (e leu synonymiques a ian s) des signi ica ions e des possibili és de consomma ion il es impo an de men ionne les p écèden s (Ul ydas 1971, 1985) e les plus écen s (Fo ssman 2003; Makauskai ė 2019) li uanis ines é udes p ésen an les ca ac é isa ions de signi ica ion de ces indica eu s de emps. 2.2. Lie u ių kalbos g ama ikoje (LKG) pa eik ame p ie eiksmių eikšminių g upių ap ache quelque ois, quelquekuan e quand même, quande oulan son a ibués 21 en i ybinai es emps p é eiksmių, ma ke inčių daba į ou commeil les géné ales concep s de emps (Ul ydas 1971: 454; 2000: 19 Adelė Valeckienė (1979: 131133) discu e quand é imologies, aussi bien mini e ka u a kada no s ( enpa , 130), ku is LKŽe šia eikšme ilius uojamas a miniais pa yzdžiais (plg.: Ka un a gal i aš būsiu laimingas; Ka u a u demande ysi manęs). 20 Plg.: „Daba pami š ama nežymimųjų į a džių i juos a i inkančių p ie eiksmių į ai o ė i p adedama enkin is a ec des o mes a ec quelque-: quelque, quelquekoks, quelque ois... A. Vienuolis o mes a ec quelquei quelquein po ai ainsi, comme habi uel dans le langage i quand di om un seul quel peu peu clai us suje : <...>. Où il es pa lé de l'un des plusieu s inconnus des suje s, l'éc i ain choisi sub ilemen un au e mo : <...> Kiek ienas appelle que e lui quelque ois (anciè emen ou plus a d) eiks mo (R II 84). De la li é a u e ac uelle pou ions p i imp e des cen aines sakinių, où e els cas déjà kišami kažkoks e kažkada. Apsi élusie signi ica ion du mo quelque ois A. Vienuoliu du ou besoin, neapb ėž ą p aei emps il nusko p é eiksmiais kadaise e ki ados <...> (Kūkniš a 2001: 161). 21 Plg. LKG indiquà que bend esnę passé du sens a p é eiksmiai <...> kadaise, <...>, ki ada, ki ada le sens <...> (Ul ydas 1971: 455; 2000: 31). Il es à no e que l'a icle 4 de la loi su les d oi s de l'homme dispose d'une clause d'exemp ion de l'a icle 4 de la loi su les d oi s de l'homme. JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s: ela ionis e a osena | 9 doi.o g 0.35321/bkalba.20/121.94.01 BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204 30), pog upiu, bien que eiginie sou eni u in ys exemples ne le indiquen pas: 22 quelque ois ilus uojamas sen ences a ec du u ojo emps, e quand jamais, quande no in sen ences a ec du u u emps eiksmažodžių o mes, plg. : 8) Kažkuome <...> zamynė su numes o dalgio <...>. 9) Kažin quand e je mokėjau ši aip siu inė <...>. 10) Quelque ois je e pa le ai de Damuliené. 11) Vis quande pou a oi à lance <...>. Ac uelles g ammai es de la langue li uanienne (DLKG) isible elle desc ip ion ec i ica ion: daba į ou commeil les concep s de emps géné aux indiquan en i ybines p é eiksmių pog upie bemina ion seulemen quand-même, e le passé indiquan p é eiksmių pog upie de déjà menė ų es indiqué seulemen kadaise (plg. Ul ydas 2006: 426). 23 Dans des eche ches plus écen es a ibué a en ion à ces mo s deik iškumu. Be holdas Fo ssmann (2003: 51, 264) quelquein quand quand quand quandkuome i gendwann (le con ex e de l'éc i u e pe me de c oi e que e quand même) a ibue aux punk inai es, mais nedeik iniams 24 non dé i més à ceux du emps p é eiksmiams, e I. Makauskai ė (2019) aux deik iniams 25 ad e bials du emps. Les di é ences d'é alua ion sie ini a ec la ma iè e de eche che mé hodes nulem a deik iškumo dé ini ion: du p emie cas mo oseman iniame p ie eiksmių sys ème appache i iamieji élémen s alide comme ana o inė ( . i. place dans sa commune pe cep ion du discou s ayan ) é é ence, e seconde […] selon les élémen s déc i s seman iką ealiame disku se ou subjec i iąją deiksę. Taiko ad e bialus déc i an selon ina į deik ines, in insines e 26 22 Da plg. dans un au e a ail samplaikai kuome pou a ibue malheu eusemen la signi ica ion be quand, ilus uojamą sakiniu Oi, klius lui du manęs kuome no in (Ul ydas 1974: 23; 2000: 320). 23 Plg. G amma ique du li ho du langage donné la aduc ion en uses langue: quand jamais koгда-либо, kadaise nekoгда, когда-то (Ul ydas 1985: 341). 24 Kada s l'a ibu ion à ce g oupe de punk ines nedeik ines nondé inéjiables p é eiksmių numa es de okieches langue indiques signi ica ions, plg.: kadano in (kadanon s, kadano s, kadanõ s) i gendwann (Fo ssman 2003: 200). Ici il es possible de se sou eni d'Al edo Senno (1966: 313) ou nis les discu ables p é eiksmių e imus, plg.: kažkada, kažkuome , kaž(n) kada, kaži(n) kuome e čiama ‘i gendwann einmal, o lange Zei einmal, we weiβ wann, e quand même ‘je, einmal. 25 B. Fo ssman a i me, nedeik iniai emps p é eiksmiai ma quen la posi ion absolue basée de la connaissance du monde, qui peu ê e classée comme an é ieu e, a delsnę ou coïncidan e a ec indiqué le emps de é é ence, ou ma quen la posi ion dans laquelle le emps de l'ac ion es considé é consciemmen ou e u ou nes a biu (plg. Fo ssman 2003: 51). 26 Deiksę e ana o ą enco e plg À p opos. Lyons 1993 [1977]: 673 ; 1983 Le inson: 5455. JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s: signi ica ion ela ionis e a osena | 16 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.01 BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204 3 LENTEL. La équence ela i e o ale de consomma ion quelque ois DLKT quelque ois indique peu -ê e la o ale indé inie de emps ela i aiška 15 (~0,3 45 % (~0,92%) indique l'é énemen 749 105 % (~59,1 % (~1,38%) ) (~61,1 % ) (~0,28%) (~0,22%) (~28,37%) (~1,14%) li é a u e indé inie, ac ion indé inie, 1 394 % (~1,4%) la consomma ion, DLKT quan i é de l'é énemen e de son passé, indé inie, qui a eu lieu dans le passé, Adminis acinė 81 12 108 74 12 91 4 li é a u e (~6,37%) (~6,75%) (~0,24%) (~2,08%) (~0,24%) (~1,49%) (~1,9%) (p i ilège e condi ions dans des con ex es) (bésimojo emps comme no o, galėjimo aiška) Délices DLKT Publicis i- 2 904 ka 10 (~0,2 % ) 19 (~0,39 % ) Publicis ika 10 (~0,2 % ) 19 (~0,39 % ) Publicis ika 19 (~0,39 % ) Publicis ika 19 (~0,39 % ) Publicis ika 19 (~0,39 % ) Publicis ika 19 (~0,39 % ) Publicis ika 19 (~0,39 % ) Publicis ika 19 (~0,39 % ) Publicis ika 19 (~0,39 % ) Publicis ika 19 (~0,39 % ) Publicis ika 19 (~0,39 % 68 3 001 2 (~0,04 %) 5 (~0,1 %) 3 (~0,06 %) 1 (~0,02 %) 15 (~0,3 %) Saky inė kalba 5 (~0,1%) Tou ame ex eyne 4 914 (100 %) 4 764 (~96,95 %) 150 (~3,05 %) En compa an deux cas de consomma ion quelque ois la équence ela i e en di é en es pa ies du ex e on oi que des nespeci iškom, a ec la desc ip ion des é énemen s u u s liées aux si ua ions n'di e quelque ois dans le langage éc i es u ilisé bien qui se čiau que la langue o hy ine ansme an e en DLKT (ž . ableaux 4 e 5). Rašy ines dans les ex es de 4 715 n . (ce DLKT cons i ue 95,95 % ou es kažkada im ies) a eni si ua ions nusako 106 n . (~2,25 %): 87 n . (~2,9 %) andamis publicis ikoje, 16 n . (~1,1 %) g ožinės li e a ū os e 3 n .n (~0,9 %) neg ožinės li e a ū os ex us pa iciikianči DLKT pe ese. Saky inės kalbos eks us pa eikiančiose DLKT pa s de 199 n . (ce DLKT cons i ue 4,05 % ou es kažkada im ies) aux si ua ions u u es p esc i e des in 44 n . (~22,11 %) kažkada: 27 n . % (25 ou és dans la pa ie DLKT Adminis acinė li e a u a e 17 n . (~18,7 %) Saky inė kalba. JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s: eikšmės san ykis i a osena | 17 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.01 BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204 4 LENTEL. P ie eiksmio kažkada cas de consomma ion se épa i ion o ale e éc i e pa lan les donnan des pa ies DLKT kažkada indique indé e minée l'ac ion, peu -ê e pa o ojima DLKT passé emps de l'ac ion é ksiančio, quan i é e son Adminis acinė indique indé e minée emps o al ela i e aiška li e a u a emps li é a u e DLKT Publicis ika 4 609 (97,75 %) 106 (~2,25 %) 4 715 (100 %) G ožinė Neg ožinė li é a u e 155 (77,89 %) 44 (~22,11 %) 199 (100 %) li e a ū a Saky inė kalba Visame eks yne 4 764 (~96,95 % ) 5 LENTEL. P ie eiksmio kažkada équence ela i e des modèles de consomma ion DLKT pa ieise kažkada passé de l'ac ion DLKT quan i é e son indique non délimi ée o al emps d'appo emen ela i e aiška yksiančio u u e, Neg ožinė li e a u a 317 (~99,1 nu odo neapib ėž ą eiksmo, galimai %) 3 (~0,9 %) 320 (100 %) ac ions DLKT ac ions 150 (~3,05 % ) 4 914 (100 % ) Publicis ika 2 914 (~97,1 % ) 87 (~2,9 % ) 3 001 (100 % ) G ožinė li e a ū a 1 Adminis acinė 81 (~75 %) 27 (~25 %) 108 (100 %) 378 (~98,9 16 % ) (~1,1 % ) 1 39 (100 % ) Saky inė kalba 74 (~81,3 % ) (100 ~7 % ) 91 91 17 64 4 7 (~96,05 % ) 150 (~3,18 % ) 4 914 (100 % ) SLKT pou eiksmio quelque ois 44 pa consomma ion n'on pas beaucoup de cas (kažin kada, kažkuome neuž iksuo a), nedaug i jo a ojimo būsimojo laiko kon eks uose – 3 a ejai (7,3 %) iš 44 Sou ce d'é ude mo phologiquemen ano é à Vy au as Magni icj uni e si e e caupiamas (saky inis eks ynas. du.l ). Teks yno kū imą ėmė Lie u os als ybinis mokslo i s udijų ondas (2006–2008 m.), Lie u os JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s: SLKT signi ica ion ela ionis e a osena | 18 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.01 BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204 41 ( oi ableil 6ę). D oi d'a en ion à ces cas si uacinį con ex ą: ce communica ion médiaje 1 ph ases de la émission de élé ision (2,4 %) e spon aninė ins i u ioncinė kalba 2 employés de banque di e sakiniai (4,9 %. 6 LENTEL. P ie eiksmio kažkada équence ela i e des modèles de consomma ion SLKT kažkada de l'ac ion, su enu du yksiančio u u , indique une indé iniez ac ion, peu -ê e passée, emps emps ( ase de emps u u ) 50 714) nu odo neapib ėž ą 68 493) 2 100) 78 121 40 478) 297 798) nomb e de cas pa a ojimo pa ie SLKT Akademinė komunikacija ( o as nomb e de mo s 4 (9,8 %) – 4 (9,8 %) Komunik- žiniasklaidoje ( o as nomb e de mo s acija 2 (4,9 %) 1 (2,4 %) 3 (7,3 %) Teologinė komunikacija ( o as nomb e de mo s – – – Spon aninė ( o as nomb e de mo s p i a kalba 27 (65,9 %) 27 (65,9 %) Spon aninė kalba ( o as nomb e de mo s ins i ucinė 5 (12,2 %) 2 (4,9 %) 7 (17,1 %) Visame eks yne ( o as nomb e de mo s 38 (92,7 %) 3 (7,3 %) 41 (100 %) Ainsi, DLKT pa ies Adminis acinė li e a ū a e Saky inė kalba mon en que le concep lexicinio NEŽINOMAS LAIKAS ATEITYJE é é odaiakas quelque ois choisis bien qu'un plus équen que le conseil scien i ique selon la Na ionale li uanis ikos dé eloppemen p og amme 20092015 m. (LIT-9-11) e selon l'É a Li uanis inių y imų i sklaidos 20162024 m. (LIP-085/2016). JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s: signi ica ion ela ionis e a osena | 19 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.01 BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204 en éc i an : en pa lan en public de els cas ep ésen en 25 %, o en communiquan p i émen 18,7 % (ž . able 5ę). SLKT ixe la consomma ion quelque ois dans des con ex es de emps u u seulemen en milieu public 7,3 % (ž . able 6ę). 3.2. Pe žiū ėjus p ie eiksmių kažkada, kada no s, kažin kada, kuome no s consomma ion DLKT modèles on peu ai e enco e une hypo hé ique assump ion: quelque ois e sua ėjimą gali ska in i i kažkada su apdinimas su mažiau sug ama in u samplaikiniu quand-même signi ica ions p ie eiksmiu quelquein quand, app op iamu e au passé é olué ( ac y aus), e dans le u u é ksiančio (i ealaus) l'ac ion emps momen au p esc i e. Samplaikinio kažin kada l'u ilisa ion DLKT 45 ela i emen peuusus (54 n .). Il se e ou e seulemen dans la langue éc i e qui ansme en ex yno pa ies (21 n . g ožinės, 4 n . neg ožinės li e a ū as e 29 n . publicis ikos ex es): 44 cas 46 (81,5 % copen le emps indé e min um de l'ac ion (spéci ique) su enue e 10 cas (18,5 % le emps indé in um de la possible (non-spéci ique) ac ion u u e (zc. données 7 dans le ableau DLKT). Con ex es de l'ac ion ac uelle u iliséemo kažin kada signi ica ion seniai peu ê e pa yškin a emphêzable dalely e déjà, e signi ica ion nežinia kada ph ases a ec di é en s ypes kaže u i odikliais (ž . 20–21 sakinius). Būsimo (i ealaus) eiksmo kon eks uose kažin kada da enco e su i an e é imologique demanda oi e signi ica ion qui sai , quand, adéquame e lexiciniam concep NEŽINOMAS LAIKAS ATEITJE nusaky iž ( . 2223 sen inies), plg. : 18) Po ilas jau kažin kada sūnaus akyse nebu o ma ęs. DLKT 19) Juk déjà Kazio kažin jamais n'a ez. DLKT 20) Une salle à puošė u kiška palapinė, kažin quand kažin kieno pa gaben a. DLKT 22) son 21) Tė as bu o kažin kada kažin ką sakęs <...>. DLKT angée inas déjà ici même, e pušies enco e kažin quand. DLKT Ainsi, bien que DLKT kažin 23) pažadais neno i enkin is – ji laukian i pagalbos daba , be ne kažin kada. DLKT quand a osena 91 ois moins équen e que kažkada (plg.: 4914: 54), mais les con ex es de consomma ion mon en que moinsig ama é kažin quand beaucoup plus équemmen (~18,5 %) 45 Tokį modèle de consomma ion mon e e LKG son ou nis des exemples, plg. : E le lui kazi quand é ais encon ès dans la ille; Aniolus (=angelus) kažin quand oyysma <...> (Ul ydas 1971: 454). 46 DLKT e ou és 55 kažin kada pa a ojimo casse, mais un cas ce e samplaika es pa ie d'une ques ion di ec e, plg. : Monia, quelquein quand je pou ai ce e élé ision pa sene chez moi? Klausiamoji azė, cons i uée de g e iminée posi iona ion appa aissan ching kažin kada, plus sou en sie ina a ec des con ex es de emps u u (comme oi de ci é exemple), mais peu ê e appuie e en essayan éclai ci le emps d'un ac e déjà e ec ué, plg. el sen inium: Kažin quand klausiamųjų i neapib ėžiamųjų į a džių a ojimo ski į i panašumus ž . Bha 2007: 231–232. JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s: ici a kup inė appa u ? Rela ion de signi ica ion e a osena | 20 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.01 À p opos BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204 que quelque ois (~3,05 %) choisis dans des con ex es liés à des si ua ions u u es (i ealaus ac ionmo) déc i e. 7 LENTEL. Séman iques p ie eiksmio kažin kada modèles de consomma ion DLKT kažin kada ac ion, su enuio Du ou indique inconnu le passé, emps indique inconnu le é ksiančio u u e emps, Adminis acinė li é a u e eiksmo, galimai Pa s de Teks yno Publicis - ika 21 (38,9 %) 8 (14,8 %) 29 (53,7 %) G ožinė li e a ū- a 19 (35,2 %) 2 (3,7 %) 21 (38,9 %) Neg oži- nė li e a ū- a 4 (7,4 %) 4 (7,4 %) Saky inė kalba Visame eks yne 44 (81,5 %) 10 (18,5 %) 54 (100 %) IŠVADOS Sug e inus dans les p incipaux dic ionnai es de la langue li uanienne ou nis des p ie eiksmių quelque ois e quand jamais déc i us oi , que ces non déliméjiables emps indiciklių signi ica ions pa eikia Bend inės kalbos žodynas: jame eikiami pa yzdžiai odo, kad kažkada a ojimas spec e le plus dé aillé lié seulemen a ec de ais ( ac iques) si ua ions passées, e quand jamais non seulemen seulemen a ec un momen é ksian i , mais e a ec un ce ain momen dans le u u couple de emps peu a oi eu l'ac ion. Dans les a aux de Kalbo y os se ou en ejopos ces emps indique s d'indé iniez g amma icale s a u us p iesky os p ie eiksmių, ad e bialų ou neapib ėžiamųjų į a džių (plačiąja p asme) classes. La classi ica ion dispa odumes l'dé e minen seulemen di é en e ma iè e d'é ude g oupean scope. Cesus mo s signi ica ion es égalemen déc i e incomoda. Il exis e e ompeu (sous- i es ou nis dans des ph ases séman iquemen con aignan s) quelque ois e quand même de la desc ip ion de signi ica ion, quand ils son a ibués à des p é exmes, ma qués daba į ou comme ça les concep s de emps JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s: géné aux (Ul ydas 1971: 45/4), e uniquemen basé su le ai iškum de consomma ion DLKT (neap a ian de elles signi ica ions e a osena | doi.o g/10.3532190.022.2021.04). BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204 modèle de équence ela i e de consomma ion) quelque ois signi ica ion d'une desc ip ion, pe me an ce mo d'a ibue aux pliazons, i. i. e passé, e a eni si ua ions nusakan iems, ad e bial (plg. Makauskai ė 2019: 82). Explique a ec des p é eiksmiques de emps non dé inéjiables quelque ois e quand-même séman ique lié modèle de consomma ion aide M. Haspelma ho (1997) e ec ué un ypologinio non dé inéjiables į a džių, comp imančių e į a dinės kilmės p ie eiksmius, implikacinių uni e salijų y imas. Su la base de lui, app op iée peu ê e considé ée seulemen quelque ois, pou i o ak y ių (speci iškumo ypa ybėmis pasižyminčių) si ua ions de emps neapb ėž umui nusaky i, a osena. Kažkada choisi un i ealiam (nespeci iškam) emps de l'ac ion déc i e, se ai iolé coopé a ion a ec pašneko u p incipe. D'au es g ammai e-séman ique des cas de consomma ion équence quelque ois Texyne de la langue li uanienne ac uelle é ude mon e que quelque ois, indiquan non dé ini a é en uellemen u u e é oluan emps de l'ac ion, cons i ue ~3,05 % (bend a cas de consomma ion 4 914 p end e n .). En compa an elle équence des cas dans di é en es pa ies du ex e, on oi que i ealaus (nespeci iško) ac e au emps déc i e quelque ois bien plus sou en es u ilisé dans des ex es de langue saky inė (~22,11%), que pas éc i inėje langue (~2,25%). Saky inės lie u ių kalbos eks yno ou nies données (bend a cas de consomma ion p end e seulemen 41 n .) analyse mon e que quelque ois i ealaus (nespeci iško) ac ion au emps déc i e choisi pou pa le pas p i émen , mais en espace public: ne eçoi a osena зафиксирована этого текстона dalyseunica Komcija žiniasklaidoje (2,4%) e Spon aninė ins i ucinė kalba (4,9%). Les causes, a o isan une i ealaus (nespeci iško) emps d'ac ion nusakančio kažkada inkimąsi ie oj kada no s, peu en ê e di e ses: e des modèles de consomma ion des langues é angè es, e des indica eu s de non-dé inie ou des endances de dé eloppemen des indica eu s de non-dé inie des langues li uaniennes. Cependan ils en cla i ie on besoin de plus de eche ches. ŠALTINIAI BŽe – Bend inės lie u ių kalbos žodynas ( engiamas), y . ed. D. Liu ke ičienė, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as. P ieiga in e ne e: h p://bkz.lki.l . DLKT – Daba inės lie u ių kalbos eks ynas. P ieiga in e ne e: h p:// eks ynas. du.l [žiū ė a 2021-02-15] JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s: eikšmės san ykis i a osena | 22 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.01 BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204 DŽ – Daba inės lie u ių kalbos žodynas (in e ne inis), y . ed. S . Keinys. 7-as pa ais. i papild. leid., Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 2015 (a naujin a e sija, 2017). P ieiga in e ne e: h p://lkiis.lki.l . LKŽe – Lie u ių kalbos žodynas, . 1–20, 1941–2002 (elek oninis a ian as 2005, a naujin a e sija 2017), y . ed. G. Nak inienė. P ieiga in e ne e: www.lkz.l . SLKT – Saky inės lie u ių kalbos eks ynas. P ieiga in e ne e: h p://saky inis eks ynas. du.l [žiū ė a 2021-05-26]. SŽe – Sinonimų žodynas (elek oninis a ian as). A. Lybe is. 2-asis pa ais. leid., Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 2015. P ieiga in e ne e: h p://lkiis.lki.l /sinonimu. LITERATŪRA Il es Bha Da bhe Na ayana Shanka a 2007: P onouns, Ox o d: Ox o d Uni e si y P ess. C o William 2003: Typology and Uni e sals, Camb idge: Camb idge Uni e si y P ess. Decle ck Renaa 2006: The G amma o he English Ve b Ph ase 1: The G amma o he English Tense Sys em. A Comp ehensi e Analysis, Be lin, New Yo k: Mou on de G uy e . Fo ssman Be hold 2003: Das bal ische ad e b: Mo phoseman ik und Diach onie, Heidelbe g: Uni e si ä s e lag Win e GmbH. Uni e si ä s e lag Win e GmbH. Uni e si ä s e lag Win e GmbH. Uni e si ä s e lag Win e GmbH. Uni e si ä s e lag Win e GmbH. Uni e si ä s e lag Win e GmbH. Uni e si ä s e lag Win e GmbH. Uni e si ä s e lag Win e GmbH. Uni e si ä s e lag Win e GmbH. Uni e si ä s e lag Win e GmbH. G ice Paul H. 1975: Logic and Con e sa ion. – Syn ax and Seman ics 3: Speech a s, 41–58. P ieiga in e ne e: h ps://www.ucl.ac.uk/ls/s udypacks/G ice-Logic.pd . Haspelma h Ma in 1997: Inde ini e P onouns, Ox o d: Ox o d Uni e si y P ess. Hol oe Axel, Judžen is A ū as 2004: Nuosakos s uc u e des ca égo ies. Axel Hol oe , Lo e a Semėnienė, ed., a aux de g amma icos de Li uanie 2: G ama inių ka ego ijų y imai, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 77104. Hol oe Axel, Pajėdienė Jū a ė 2004: La ca égo ie du emps e des o mes du emps. Axel Hol oe , Lo e a Semėnienė, ed., a aux de g amma icos de langues Li uè es 2: G ama inių ka ego ijų y imai, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 121–140. Kniūkš a P anas 2001: Kalbos a osena i a kyba, Vilnius: LKI édykla. Le inson S ephen C. 2005: [1983]. P agma ics, Camb idge: Camb idge Uni e si y P ess. Elle es égalemen publiée pa la e ue P agma ics. Lyons John 1993 [1977]: Seman ics 2, Camb idge: Camb idge Uni e si y P ess. JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s: signi ica ion ela ionis e a osena | 23 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.01 BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204 Makauskai ė Ind ė 2016: Les ad e biales du emps des langues Li uaniennes: posi ion du emps aiškos ins umen s sys ème e des eche ches séman iques apž alga. Li uanien pa le 10. Accessible su In e ne : h pwww.lie u iukalba.l index.php://lie u iu-kalba/a icle/ iew/209/163. Makauskai ė Ind ė 2019: Li uanien langues emps ad e bialų seman inė s uk ū a (humani a inių mokslų dak a o dise acija), Vilnius: Vilniaus uni e si e as. Paulauskienė Aldona 1976: P ie eiksmis. Li u iens 201–211. Pilka Al onsas 1984: Lie u ių kalbos nežymimieji de e mina y ai (g e inan su anglų kalba) langues mo ologie, Vilnius: Mokslas, ( ilologijos mokslų kandida o dise acija), Vilnius: Vilniaus Plungian Vladimi as 2011: G ama inių ka ego ijų ipologija 2, Vilnius: Vilniaus uni e si e as, uni e si e as. associa ion Academia Salensis. Rosinas Albe as 1981: Quelques ema ques pa odomųjų e nežymimųjų į a džių e oliucijos klausimu. – Bal is ika 17(1), 16–27. Rosinas Albe as 1988: Bal es langues de en ées, Vilnius: Mokslas. Rosinas Albe as 1996: Li uiniens bend ines langues en a džiai, Vilnius: Mokslo e encyclopedijų édykla. Sa kauskai ė Danguolė 2011: Ling is inė p agma ika. Accès su in e ne : h pswww.kn . u.l documen ai/ ailai://ka ed u/ge manu/Sa kauskai e_LINGVISTINE_PRAGMATIKA_e lek onine.pd . Sme ona An anas, Usonienė Au elija 2012: Au o iaus pozicijos ad e bialai i ad e bializacija lie u ių mokslo kalboje. Sme ona An anas, Usonienė Au elija 2012: Au o iaus pozicijos Toyo a Junichi 2010: Iden i y- ela ed Issues in Con ac -induced His o ical Changes. – ad e bialai i ad e bializacija lie u ių mokslo kalboje. Kalbo y a 64(3), 124139. Iden i y Issues 127–138. Ul ydas Kazys 1971: P ie eiksmis. – Lie u ių kalbos g ama ika 2, y . ed. Kazys Ul ydas, Li e a y and Linguis ic Landscapes, Camb idge Schola s publisching, Vilnius: Min is, 425576. Ul ydas Kazys 1974: Depuis les langues li huaniennes p ie eiksmio y inėjimų. Li uanien pa lo y os ques ions 15, 728. Ul ydas Kazys 1985: Наречие. G amma ique du li uanien, y . ed. Vy au as Amb azas. Vilnius: Mokslas, 327414. JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s: signi ica ion ela ionis e a osena | 24 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.01 BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204 Ul ydas Kazys 2000: Li uiniens langues p ie eiksmiai, sud. Elena Valiuly ė, Vilnius: Mokslo e encyclopedijų édi ions ins i u . Ul ydas Kazys 2006: P ie eiksmis. Daba inės lie u ių kalbos g ama ika, y . ed. Vy au as Amb azas, Vilnius: Mokslo e encyclopedijah de l'ins i u de publica ion, 410431. Valeckienė Adelė 1979: Tada, quand, šiada, andai, idan . Bal is ika 15(2), 130134. Reçu 2021 02 24 Adop é 2021 05 18 JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Neapib ėžiamieji laiko p ie eiksmiai kažkada i kada no s: signi ica ion ela ionis e a osena | 25 doi.o g/10.35321/bkalba.2021.94.01 BENDRINĖ KALBA 94 (2021) h p://jou nals.lki.l /bend inekalba ISSN 2351-7204 INDEFINITE TEMPORAL ADVERBS KAŽKADA AND KADA NORS: RELATIONSHIP OF MEANING AND USAGE Summa y L'a icle discu e he shi in he usage o kažkada ‘some ime om he adi ional momen in model unde which he ime o he speci ic ( eal) ac ion, which ook place a an inde ini e he pas , is desc ibed owa ds a less usual model whe e kažkada is used o desc ibe he ime o he non-speci ic (i eal) ac ion, which may po en ially occu in he u u e and Haspelma hs (1997) which is adi ionally exp essed by he ad e b kada no s ‘some ime’. Re e ing o Ma in ypological esea ch add essing he implica ional uni e sals o inde ini e p onouns, which also include p onominal ad e bs, he a icle a emp s o explain his shi and an icipa es he u he shi in he usage o kažkada. The analysis o kažkada usage pa e ns is based on he da a p o ided by wo ex co puses he Co pus o he Mode n Li huanian Language and he Co pus o Spoken Li huanian. KEYWORDS: inde ini e empo al ad e bs, p onominal ad e bs o p onoun as p o- o ma, ad e bials, inde ini eness ma ke . JŪRATĖ PAJĖDIENĖ Lie u ių kalbos ins i u as Pe o Vileišio g. 5, 10308 Vilnius [email p o ec ed]