Danguolės Mikulėnienės mokslinės veiklos metmenys

As A LeskAuskAi ė, ViLijA RAgAišienė. Danguolės Mikulėnienės cien í icas ac i idades ampa os 237 As A LeskAuskAi ė, ViLijA RAgAišienė Lie u ių kalbos ins i u as DAnguoLės MikuLėnienės MoksLinės VeikLos Me Menys 2022-aisiais g ajią su ida sukak į mencionada p o . d . Danguolė Mikulėnienė Lie u os kalbos ins i u e abaja ya más de es décadas (nuo 1990 m.). 2002-aisiais ella de d . kazio Mo kūno asumió de la his o ia del lenguaje y dialec ología escul u a, 2015 m. pe adido a geoling is ikas cen u, di ec o es debe es y ligi šiol las esponsablemen e ex iende elkdama, mo i uodama, apelando a sus colegas zeng i po caminos y i in neleng ais algunas eces. P o . D. Mikulėnienė ac i idades muchoiak yp ė y di e saalypė académica, pedagoginė, isuomeninė, kul ū inė. ella es au o a de muchas publicaciones cien í icas, de medios didác icos de la educación gene al y a las escuelas supe io es, miemb o de e is as cien í icas li uanas y ex anje as así como de o as publicaciones colegios edi o ial, edi o a cien í ica, suda y oja y ecenzen é, consulan é, con e encias y o os e en os o ganizado a y pa icipé, ex-sec e a ia y p esiden a de la comisión lingüís ica li uana y e c. . conside ables ac i idades y je gas kalbininkė asigna a luechiamaia, po ejemplo, lei o públicas pascue as y isi as a la sociedad, mezga en las escuelas As os LeskAuskAi ės o og a ía. 238 BenDRinė kALBA | 95 ios luga es comunidades. kalbininkė excelen e pedagogė, no sólo ugdjiusi y ebeugdan i es udian es de es a di eccióno y os en uni e sidades de Li uania, sino y conside ables de ellos aedosa a Li u ians language ins i u a, animándolos a es udia doc o an ū oje. Sin emba go la mayo y más impo an e luga en la ida de D. Mikulėnienės ocupa ac i idad cien í ica. Una de sus seleccionadas emp anías emas de in es igación li uáneos lengua ki čiación (sinch onija y diach onija). 1987 m. ella, di igida po Alekso gi denio y Adelės Laigonai ės, Vilniaus uni e si e e apgynė candida a dise ación Daba inės lie u ių kalbos galūninių edinių me a onija. in es igado a conside a me a onía enomenio mo onológico, demos ó sinc oninio y diac oninio p iegaidžių kai os y ki cio conexión de luga en la palab a de i a i a. En a ículos de Mokslo ella abo dó y o as cues iones de ki chiación: li u ians language dū inių me a oniją, linksniuojančių p iešdėlio *p- edinių y imus i a dažodinių p iesagas edinių aidą, į a džiuo inių būd a džių ki čia imo is o iją, diach oninius me a onijos k bei. Muchos años de in es igaciones sumend in i en 2005 m. apa ejuso monog a íaía Ci kum leksinė me a onija lie u ių kalbos a dažodiniuose daik a a džiuose y su o igen. con ki čia im elacionada y o a D. Mikulėnienės di ección de in es igaciones bal os y sla os lenguas con ac os. su a i mación, šnekamojoje lenguas Li uanas no able del sis ema de ki čiación simpli icación endencias. especialmen e p iegaidžių de onologización y e ec o des e enómeno pos e io nei pa ibio lie u ių šnek ų ki čio aidai aki aizdus pa ibio šnek ose. es e eiginío D. Mikulėnienė undzija sob e odo ge ėčių šnek os ejempla u. pe o pa ibio šnek os son impo an es no sólo ki chiación, sino ambién mo ologías, lexicicos y o os aspec os lingüís icos. es o impulsó D. Mikulėnienę jun o con k. Mo kūnu compone Die eniškių šnek os ex os (1997), en los cuales po p ime a ez en la his o ia de la dialec ología li uana consecuen emen e ma cados di e sos ipos de calidad y can idad de son s y a imai así como o as peculia idades. Más a de apa eció jun o con k. Mo kūnu, Aloyzu Vidugi iu y Laima g umadiene (p ime omo au o e) p epa ado Die eniškių šnek os dicciona io (iii ., 20052010), con A. Vidugi iu Zie elos šnek os eks ai (iii ., 20052010). adicionales dialec ologías y nue os mé odos de socioling is ica y geoling is ica, con cod aau o ių colec i i esc i a monog a ía u ilizando Li u ias a mių kai a XXI a. comienzo: Lenkijos lie u ių šnek os (2016). A. XX en la segunda pa e el pe manen e po eikis del acumulo de ma e ia a minesa y a ealinie los es udios de a menes li uanos dialec ólogos se con i ie on p emisa p epa a nue os p og amas de es udio. D. Mikulėnienė ambién in oluc ó en es as medidas As A LeskAuskAi ė, ViLijA RAgAišienė. Danguolės Mikulėnienės cien í icas ac i idades me menis 239 abajos de p epa ación. ella cons i uyó dos p og amas de es udio de las dialec os de Li uania y su in e acción pa e Mo ologiją (con k. Mo kūnu, 1995) y Ki čia imą (con Boni acu s undžia, 1996). His o ia de la lengua y in e mė y as impo an e e in e esan e di ección de in es igaciones, a la cual D. Mikulėnienė pa icula men e a ención su oncó el pasado decenio. En Con e encias Cien í icas, en di e sos o os e en os y en abajos publicados ella is p esen a nue os, an e io men e no di undidos hechos de sob e eminilius y poco conocidos kalbininkos, desc ip i amen e y c í icamen e discu e su abajos y ideas cien í icas signi icado. Lie u os a mė y os, como pa adigmos de a ian iškumo kalbos, apsmui y aidai kalbo y oje dedicada monog a ías ilogía Lie u ių a mė y a: genezė, aida y pa adigminiai lūžiai. Hace unos años apa eció la p ime a pa e Iki a mė y inis pe iodo. Lie u os a mė y os comienzoja: a mių p o igamien o, pe spec i as de in es igaciones zauomazgos y sus ipos (2018). monog a ía, aplicando en es a la lingüís ica his o iog a ía y la c í ica lingüís ica análisis mé odos de disposiciones, se discu e iki a mė y inis y pe iodos de comienzo a mė y os li uanos. Resum indo de los esul ados de la in es igación ealizada la in es igado a señala que kalbo y a, como y odas las humanidades ciencias, XX a. comienzo se con ie e en un cie o luga iden idad de consolidación (y con i mación) medio. Mokslo s udijoje lie u ių kalbos ins i u o is o ija 1: in i ucionalizacija lie u ių kalbos i kalbo y os, išleis oje 2021 m., D. Mikulėnienė, basándose en documen os a chy iniais y o a ma e iaja, sug įž a a los comienzos de la lie u ių kalbos i kalbo y os ins i ucionalizacijos i An ano sme onos li uanis ikos ins i u o lie u ių kalbos sky iaus eiklos1939 1940 m. En o o s udijoje his o y lie u ių kalbos ins i u o 2: kalbo y os aneksija (2022) se esumen neilgas, pe o 1952 m. el pe íodo u ning, lemiamos signi ica i amen e kai ai. Pe di e en es pe íodos de ans o maciones au o ė a an de e ela anexía mecanía y su ca ác e de uncionamien o, desc ibi los más b illan es signos de ella ins i u o de lengua Lie u ių y sus abajado es ac i idades ideologización y nomenkla ú ización, ideologización y simpli icación del con enido cien í ico. G an cu iosidad y pe se e a […] cualidades, simplemen e indispensables a e dade o cien í ico […] animó D. Mikulėnienę in oluc a se en nue os in es igado es de asmė y os li uanos y sus esul ados de p ólogo de caminos. sí a ella, pasado siglo, a inales del úl imo decenio ins i u e de Ma emá icas y in o má ica es ablecú us unesCo ka ed ai In o ma ika humani a ams e comenzėjus apčiai in o ma ikos mokslo plė ai Li uania, kilo no a o iška idėja lie u ių kalbos a mes plačiajai isuomenei p esen a mode niai. D. Mikulėnienei bajo la di ección y dialec ólogos del Ins i u o de la Lengua Li uania en coope ación con Ma- 240 BenDRinė kALBA | 95 emá ica y in o má ica ins i u o de in o má ica especialis ais día la luz idydo d ikalbis compu ado inis dicynas Lie u ių a mės = Li huanian Dialec s (1 de 2000, 2 de 2005, 3 de 2011). Mencionado abajo, k. Mo kūno apoyo, na ys é in e nacional en dialek ologos y geoling is os sociedad y o os ac o es es imula on kalbininkę oma más amplíos geoling is ines in es igaciones y p ocu a que es a di ección, exi osamen e desa ollada en el ex anje o, a ianzados y Li uania. P ime o in en o ipológicamen e sug e i y compa a da os de a menes de lenguas bal as 2009 m. apa ecido iendaalo Bal u alodu a lan s = Bal ų kalbų a las = A las o he Bal ic Languages p ospek as, p epa ado s Li u ių kalbos ins i u o y La ijos uni e si e o La ių kalbos ins i u o dialek ologų. D. Mikulėnienė una de los p incipales au o es y suda y ojos. p osiguiendo comenzados abajos, ue edi ado el p ime omo de es e a las, des inado lo os leksikai discu i i (1 éd. 2012 m., 2 pa ais. y suplemen . éd. 2013 m.). P epa ado, sin emba go has a aho a neišlei ed, es á y el segundo omos, en el que desc ibida bal ų kalbų aunos leksika. 20112014 m. D. Mikulėnienės inició y di igida eno me abajo p oyec o de donación uni e sal Šiuolaikiniai geoling is ikos y imai Lie u oje: op imización de ed de pun os y in e ac i ioji a minės in o macijos sklaida, su ienijęs pe is dešim is dialek ologų Li uania se con i ió en un signi ica i o cuali a i o šuoliu de a mė y os lie u ių. Du an e 3,5 años ue nu eik as milžiniškas abajo ealizada en 700 pun os del a las de la lengua Li uania comp oba y e aluada XXi a. inicios de las lenguas li uanas a menes así como o os idiomas geoling is inė padecimien o. desde en onces los Li uanos a mė y os discu se ėmė sklis i nue as ideías cien í icas, unciona e nue os concep os y ca ego ías (mul imodalusis a mė y os modelis, obse imis iempo, a miškumo žymenys, discu sas y k .), comenzadas aplica mode na in es igación me odologías y me odicas. Según D. Mikulėnienės, es e abajo debe ía ga an iza la con is inum de las in es igaciones de a menes li uanos, p opo ciona nue os da os bal is ica y compa amaia lingüo y a, c ea condiciones p ognos iniams socioling is iniams es udios y p e e olότερη e olución de la lengua y a menes li uanos. A los dialec ólogos li a ios él de e dad ab ė ė amplias espacios de in es igaciones y pe spec i as. D. Mikulėnienė jun a con sus colegas ya p epa ó y emi ió abajos signi ica i os, en los que se aplican pe cep y iosios dialec ologías, geoling is ikos, socioling is ikos accesos me odológicos y me odicas: El a ian iškumas del lenguaje y su alo ación desde el pun o de is a de pe cep y iosios dialec ologías: a ian es y luga es isuales (2018), Dialek ome inis pjūmis klasi ikacijos adicinių lie u ių kalbų a is (2019), a ian es del idioma: in es igado y pap as communi yė na io (2020). As A LeskAuskAi ė, ViLijA RAgAišienė. Danguolės Mikulėnienės cien í icas ac i idades me mesis 241 o os esul ados de in es igaciones ealizadas o ya ealizadas ambién espe an su apa ición ho a. no pocas signi ica i as de insp algos publicada y en a ículos cien í icos en di e sas pe iódicas de ciencia y en o as publicaciones. Uno de los ul imos años D. Mikulėnienės sumanymų Lie u ių kalbos ins i u e se c ea da aynas, o Ta mynas1 de las a ian es de Li uania locales. En él se p e ende inclui odos en es e ins i u o acumula us y acupiamos a minius iš eklius (ga so egis osus, in e nacionaline one ine ansk icpija za ašy us eks us, kalbininkų hand aščius y k .), hace los con enien emen e accesibles no sólo Li uania, sino y ex anje os in es igado es y sociedad. u ilizando A cgis pla a o ma he amien as he amien as, ya p obada y en el u u o se á expandiada Ta myno da os geoe d inė análisis. más de allado es e da osyn es p esen ado D. Mikulėnienės y Agnės Čepai ienės es udio de ciencia Ta mynas Li uania localinių a ian ų duomenų bazės modelis (2022)2. aigi, ul imos dos décadasmechos D. Mikulėnienės inicia i as y ac i idades neabejo inai puede alo a se como nue a di ección de in es igaciones escuela de apa ición. En sus iniciujados y di igidos abajos ella no dudada incluye sus colegas y alumnos. umpoje publicaciónción di íciloka a isa y p esen a odos D. Mikulėnienės ealizados abajos. con P o eso a cien í icine y pedagogine ac i idades más de alladamen e se puede amilia iza ins i u o de lengua Li uania 2022 m. edi ado publicación en Danguolė Mikulėnienė. Bibliog a ías odyklé. As A LeskAuskAi ė Lie u ių kalbos ins i u as Pe o Vileišio g. 5, L -10308 Vilnius [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] ViLijA RAgAišienė Lie u ių kalbos ins i u as Pe o Vileišio g. 5, L -10308 Vilnius [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] 1 Ž . h ps://maps.lki.l /po al/home/. 2 Čepai ienė Agnė, Mikulėnienė Danguolė. Ta mynas modelo de la base de da os de las a ian es locales de Li uania, 2022. Acceso en in e ne : h plki.l /wp-con en /uploads://2022/09/ a mynas-%e2%80%93-Lie u os- ie iniu-kalbos- a- ian u-duomenu-bazes-modelis_galu inis.pd .