Autorinis tarminis grafolektas ir jo percepcijos galimybės

48 BENDRIN LEGUE | 95 DAIVA ALIŪKAITĖ, VIOLETA MEILIŪNAITĖ Ins i u des langues Li uanies doi.o g/10.35321/bkalba.2022.95.09 AUTORINIS TARMINIS GRAFOLEKTAS Il es à no e que le èglemen n'a pas é é modi ié. JO IR PERCEPCIJOS GALIMYBS ESMINIAI VOODŽIAI: a minis g apholek as, pe cepcija, dialec e pe aša. ANOTATION Il es impo an de no e que les É a s memb es ne son pas enus d'applique les disposi ions de l'acco d en ma iè e de d oi s de l'homme. L'a iclenyje p ésen é un examen éc i inio a miškumo. En e ec uan l'enquê e che chai à é alue au o isé g a olek ą saky inio a miškumo ans e du poin de ue e des décisions d'éc i u e. Ta mė y inio discou s ondemen d'une ep ésen an e de l'es des aukš aičių pane ėžiškių eisbuko des en egis emen s, publib i a miniu g a olek u. L'a icle p ésen e p incipalemen analysés les solu ions o hog aphiques de l'au eu -in o man ée ansmisées dis incami sies y ų aukš aičių pane ėžiškių pa icula i és, pa la sui e p ésen é une é ude de pe cep ion du g a olek u a minio, analysée, commen des pa as iques kalbinės bend uomenės memb es son pe çus e comp isés le ex e insc i e g a olek u a miniu. ABSTRACT Il es à no e que This a icle discusses a s udy o w i en dialec icism, conduc ed in o de o assess how he au ho ial g apholec con eys o al dialec icism and o analyse he spelling choices made by he au ho . The dialec al discou se used o his s udy consis s o a numbe o Facebook pos s published in a dialec al g apholec by a emale in o man . The i s pa o he a icle ocuses on speci ic o hog aphic decisions made by he au ho -in o man o con ey he dis inc ea u es o he na i e Eas e n Aukš ai ian subdialec o Pane ėžys. The second in es iga i e sec ion o he a icle examine he pe cep ion o a dialec al g apholec , looking closely a how o dina y language use s ead and unde s and ex s w i en in i . ĮVADAS Ta mė y ininkai, che chan pama uo e les codes a minai es, é alue leu ęs inumą, enco e p incipalemen a en ion su conia dans é a é mo . Les e o s pou sépa e au hen ique aišką e a miškesnes s. moins a miškas simuliacijas y ėjus encou agen di e si ie ( egionnels) les p incipes de sui i des a ian es e ech- DA ALIUKAIT, VIOLETA MEILIUNAITIVA. Au o iale in e p minis g apholek as e son pe cep ion possibili és 49 nologies (plg. di ec e e indi ec e obse a ion mé hodes, incogni o echnique e k .). Bien sû , la ma iè e d'é ude (sen i ional du mo ) in en o iza ions accès ga an i an di e si esnes, an e p écislesnies égional a ian iali é des eche ches. Néanmoins, en dépi du ai que au XXIe siècle a ms e a miali é la connaissance es plu iama is e ici u ima omenyje non seulemen a miali é accès de données accumula ion, mais e en géné al a miali é pe se econnaissance (plg. Mikulėnienė 2019: 6061), seule saky ine mo ės s ebena es insu isan pou un discou s p écis (kiek en géné al peu ê e secondai e su le mo ). Wal e is J. Ongas es a soule é l'idée que l'éc i u e con è e g apholek ui puissance, bien dépassan celle de n'impo e quel dialec e e bal (Ong 2002: 8). Ainsi, il ne ai aucun dou e que des é udes de a mimici é éc i e peu en non seulemen é abli une nou elle couche de données a mė y ines, mais e donne de nou elles pe spec i es, p emiè emen , é alue le ôle du memb e de la communau é de a mine simple dans l'his oi e de la i ali é du code a minien conc e , deuxièmemen , éclai ci les ca ac é is iques pe inen es des codes a miniens du poin de ue des memb es mêmes de la communau é, o unkcionalumą, ki aip – naujų g a olek ų pe spek y ą i komunikacinę e ę bend uomenėje. Taigi, šiame s aipsnyje su elkiamas dėmesys į ašy- inį a miškumą, . y. p is a omas au o inio a minio g a olek o y imas. oisièmemen , l'objec i géné al de l'é ude du a mimi é g aphique pou deux aspec s: p emiè emen , che chai à in e p é e au o olec emen saky onique du poin de ue de l'an iqui é e de la pe cep ion. Le ma é iau in es igable une de eas e n aukš aičių pane ėžiškių a s o ių Danu ės Mon ilai ės eisbuko eco ds, publib i a miniu g a olek u. Danu ė Mo ilai ė Paeže io kaime (Pane ėžio .) née, Vilniaus uni e si enių knygelių e biologiją s udija usi, ėliau Joniškėlyje biologiją dėsčiusi, o paskui g į- žusi į Pane ėžį ašy oja. Bend ine kalba y a publika usi po a au obiog a i- (Pakelių žydėjimo š iesa, 2018; Sou eni s su Be no us; P ie eže ėlio, 2010), eisbuko Suskalbėjimų g upėje ac i emen ašo ak ualiomis de la ie sociale e cul u elle, héma iques céléb an pane ėžiškių pa a me. On peu di e que elle au o ée-in o man ée1 co espond au soi-disan local (angl. indigenes) pa eikėjo ca ac é is iques (plg. Chambe s 2000: 181, aussi oi Aliūkai ė e k . 2014: 57). Excep é des é udes années, in o man ée ou e ie passée pa a mės a eale. N'ayan pas d'in o ma ions supplémen ai es 1 Siekian a mė y inio disku so nuoseklumo, s aipsnyje a ojami iek paski i e minai au- o ius, in o man as, iek i au o ius-in o man as. 50 BENDRIN KALBA | 95 au suje de ses pa en s o igine e lieu de ésidence, in o man es egiškumo index 2000: 178181) déc i end in inas comme 13, au emen ce son de é i ables lieux le s a us d'une memb e de la (angl. egionali y index; dėl egioniškumo indekso daugiau ž . Chambe s communau é. Medjiagai accumul appliqué in a ian de la echnique de su eillance di ec e. Il au econnaî e que dans les é udes de a ian iali é égionale la mé hode de l'obse a ion di ec e (angl. di ec me hod) e la mé hode de l'obse a ion (angl. indi ec me hod) ski is, pažymin y ėjo aidmenį kaupian medžiagą indi ec e d'une maniè e ou d'une au e (plg. p immu cas du exécu eu di ec , ik o medžiagos kaupimo ins umen o (anke os, užduo yno) kū ėjo i labiau y imo adybininko2), į e inan medžiagos au en iškumo abiem a ejais an u am isks (plg. p immu cas incluan l'obse a eu s pa adox3 ac o isée, an u cas de la c édibili é de l'en egis emen des données in e moniques e pan.), concep ualisée su la base de l'idénine de l'obse a ion in e mienne. Néanmoins les mêmes che cheu s e ec uée non s anda da ine de éc i u e aip pa kaip i a minių kodų a s o ų kalbinimas, in e iu į ašymas, siekian ex es pa sea chka, ob eni p ima y in e mė y ine ma é iel, co espond aien du di ec obse a ion accès. Ainsi, o ien an e s éc i inium in e miškumą ce aspec même éla gi la concep ion du di ec obse a ion mé hode, i. i. el moyen de ma iè e accumulmo numa o non seulemen saky inės, mais e éc i inės ma iè e kaupimą. Le ma é iel in es igable accumula a 2022 m. jan ie ugsėjo mois. Au cou s de ce emps in e minien g a olek o au o ées-in o man ées publiés 39 en egis emen s. Regis es ma aga (pa yzdžius oi 1 ableelée) es le ondemen de dé eloppe a miškumo pe eicemen e éc i u e des décisions c i ique discou sé. La deuxième couche de subs ance d'é ude au o inien in e minio g apholec o pe cep ion âche da a. Talle ma iè e es p écieuse, dans le bu p pléssie l'é alua ion du a miali é éc i ino e simul an commence dé eloppe a minio g a olek o unkcionalumo. Ž algomoji au o inio a minio g a o- lek o pe cepcijos užduo is sukons uo a me odologiškai pasi emian Ma - discou s à cause bu go linguis ices école de géog aphie ondėjo Geo go Wenke io kel a indi ec einio s ebėjimo me odo idėja. G. Wenke is, che chan medžiagą a lasui (Sp acha las des Deu schen Reichs), pa engė 404 sakinių à assemble 2 Pou mé hodes oi . : Seile 2010: 502506; Van Keymeulen 2018: 4950. 3 Pou le e me oi . Labo 2006: 86. 4 P idu ine, que G. Wenke is, i an dialek us en Allemagne du No d (P ūsų Reino domaine) 1876 m., p incipalemen u ilisai 42 ases. Plus a d quelque emps esea ches ėmė 38 sakinių inkinį e seulemen 1881 m. ég ynino ceux 40 sakinių, qui jusqu'à ces jou s son u ilisés p incipalemen okiečių dialek ų y imams ne seulemen en Allemagne. DA ALIUKAIT, VIOLETA MEILIUNAITIVA. Au o inis a minis g apholek as e son pe cep ion de possibili és 51 1 LENTEL. Au o inien in e minio g apholek o exemples Temps d'En egis emen 2022 09 04 Į ašas Į ašo pe aša Gam a ec mum adis eikin ykė, du palung a. Temps d'Insc ip ion 2022 05 22 insc i s Insc ip ion anslacha BARAVYKS. Bu a ma y un é éa moi ié. Kiek ad a ai me elių nea amen, ale api mukyklė da kalbas nebu a. A nu ikims ou ešké simples. Te e baisée aime g ybau . Ka seulemen nu aikis combien liusesnė alundo, ja son i n'es , un miško islėkės. Tasks o ê semblée pou kilom a, peu combien dagiau. Kiek p ieyda o ai da a, sakyda a - da ne au inai g ybau . Mūsų miškė miš ūs, šlap, žulė , sunk aikščiu . Pask ik pa a gs, nebepais, bus bėd ka , ale nelaisiš ukes g ybau ujes. <...> di - ka e kėp ka e, 52 BENDRIN LIGUE | 95 s anda dine okiečių kalba (p.ex.: 1. Im Win e liegen die ockenen Blä e in de Lu he um; 2. Es hö gleich au zu schneien, dann wi d das We e lesquels in o man a a aien dû adui e en gim uosius dialec es. S'éplė ojan plus en dé ail su G. Wenke e ses pa isans des wiede besse ; 3. Tu Kohlen in den O en, dami die Milch bald zu kochen an äng ) (ž .: Chambe s, T udgill 2004: 15–16; Sch ambke 2010: 88–90), eche ches, a i i l'a en ion que ce aduc ion idėja. Seulemen , au emen que des ep ésen an s de la géog aphie linguis ique (ou plus au o inio g a olek o pe cepcijos užduočiai pa eng i eikšminga pa i dialek- a d en géné al dialek ologues) des âches, pe cep ion d'au eu g apholec e inio a miali é cas à une langue communine, au emen užduo is pap as iesiems kalbinės bend uomenės na iams y a iš e s i ašy- ansc i e a minį g a olek ą band inės kalbos (a lo es âches code oi exemple. Fig. 1). Pakėlo gal o pau ez a da dauk un medže likė (Nu i Pe cepcijai eik i du ašy inio a miškumo a ejai: Nu i onkij uos ubalėls. ankioj(a) ceux obuoĮ ašo emps 2022 01 22 Į ašasĮ ašo pe aša lėlius. Pakėliau gal ą pažiū ė (i), a da daug an medžio likę) iš 2022 m. Mūsų kaimyns Ladze u ėje baužo ka ė. Nu ėje pa duo . Abud su bubel jo ge okė sep in o dešim y. Pincijėls gaun, kam jiem as klapa s. Kasdien liuob , melž , nieku nea si auk . Už- eks, iska k au u ė nusipi ks. Su saul negi ens. Nu i skelbe skelbe, u ga oje u ga oje. Kupčė is ažia a. Ale pasižiū i ale nep ip as . Tukes nesam u ėjė, nu ne asons i gana, b ukauly . I qui žiuoj. Hie ulicien a encon é Ladzienée. Paklausio, peu ê e son ka ė pa da e. - Saka is bėd ne dil ka es, ale, que kupče bu a. Ka e s eik, piening, nesen. Kas iš a asona, g ože, kad azumna nenaudas, kėp is ože. Ale du nam azuma a ec šaukš ne ouche a. i pè e pasilikam lig au p in emps. Gal un š iežes he as a si as azum- nesnių kupčių. DA ALIUKAIT, VIOLETA MEILIUNAITIVA. Au o inis a minis g a olek as e son pe cep ion de possibili és 53 a iss me s labjaus laukiam. Gal ne iss me s, a ugpjūčio 24 d. au o ės-in o man ės eisbuko į ašo; Gy enam am laiki ka- ou de la ie (Gy enam(e) am(e) laike ka o ous les années labiaus(ia) laukiam(e). Peu pas ous les ans, mais ou e la ie) de 2022 m. juin 12 d. au o ée-in o man ée eisbuko en egis o) (ž . 1 image.). Ils é udiables non seulemen adui e e ééc i e bend ine langue, mais e é alue selon pe cep y ioses dialec ologies (plg. P es on 1999: XXXIV XXXV) eche ches adi ionnelle ca ac é is iques du e me code d'é alua ion: comp end ean ume, es hé ique e èglingume. Comme on oi de l'image 1, expliquan les pa amè es du code a minien, appliquée cinqabalée séman ique balo skalė. Pe cep ion sélec ionnés condi ionnellemen non sudè an s agmen s du a minium g apholec , deuxièmemen , choisan sakinius žiū ė a, que dans elles se ai ep ésen ée la dis incamosios y ų aukš aičių pa icula i és (plg. d iga sių an, am, en, em e nosinių balsių ą, ę neišlaikymas), ainsi que pa a mės cha ak e is ikos (plg. galūnės balsių edukcija). L'é ude de pe cep ion du g apholec e in e minien au eu inien a pa icipé 20 é udian s (2128 ans). Homogeniška g oupes é udian s o mée p écisémen , on a endie, pag indas pi minėms e inamosioms įž algoms o muluo i. Be jau užsimin ų elemen ų, pe cepcijos duomenims s a s y i y a s a būs i a minio kodo kompe encijos įsi e inimo i aplinkos žymė umo į e i- nimo klausimų-užduočių a sakymai (ž . 2 pa .) que les ésul a s de pe cep ion de homogeniškos g oupes se a 1 PAV. Exemple de aduc ion g apholec e au o inio a minio 54 BENDRIN LEGUE | 95 L'a iclenyje ou nie analyse du g apholek o au eu inien alidai comme kokybinė-ž algomoji. On espè e ixe les p incipes géné aux ou au eu inis a minis g apholec as es nuoseklus e susi o ma ęs (a besi o muojąs) comme ien isa sys ème d'o og aphie, ou el g apholec as peu ê e éussies communiciniu poin de ue. É aluan l'é ude de l'obje é udié de la a miali é éc i e au sens la ge é e i ude, il au econnaî e que la adi ion de discou s analy iques consécu i s dans les Li uaniens a my y e ne commence enco e à se o me , donc l'é ude e p ésen é p ésen és alen l'analyse non comme baig ine, e plus comme une modélie comme peu ê e incluse la a miali é éc i e, même un el in o ma oi d'au o ia (ou dans a my y ine e minologija an o), pou quoi un el élémen doi ê e inclus, quel isque de panne de p ésen a ion. Pa mi les eche ches e ec uées, il es possible de men ionne Viole os Meiliūnai ės (2015: 248258; aussi 2019) a aux, dans lesquels che cheuse, en é aluan ce ains An ano Ba anausko записать текстов нетикслюму, es discu ée šnekamosios kalbos записи специку. Dès lo s, il peu ê e econnu qu'en essence kel le a minio g apholek o ques ion. Paski ų įž algų su le code in e minien au o iksacijos eikė e d'au es che cheu s (Balčiūnienė e k . 2019). Ce a icle au o és ensemble es commencées nuoseklesnį du con empo ain éc i in a miškumo c i ique discou s. Analisan eas e n aukš aičių ex es, 2 PAV. F agmen d'ins umen in es iga i DA ALIUKAIT, VIOLETA MEILIUNAITIVA. Au o iale a minis g a olek as e ses possibili és de pe cep ion 55 publiuo us almanachues Bundan i e smė (2013, 2014), examinée, si éc i ique a miškumas es une indica ion de a minių codes i i i é e con inuan ise, ainsi que aguemen é aluée, comme a miniuose g a olek ues pe eimiškumo e son aleu in e mė y inių eche ches kiamos ski iamosios y ų aukš aičių ypa ybės (Aliūkai ė, Meiliūnai ė 2022). Galima eig i, kad šiuo – au o inio a minio g a olek o – y imu ęsiamas p adė as disku sas, iek plė ojan koncep ualias įž algas dėl ašy inio a - adi ionnelle, an a i man ce aines disposi ions mé hodologiques, an é aluan au o isé a minį g a olek ą pe pe spec i e de pe cep ion, au emen communica ion. 1.NUO STANDARTINS RAŠYBOS PILI NON STANDARDINI UUSAYUM SPRENDIM 1.1. Des décisions d'en egis emen Ty ėjų indiqueom que esminée nons anda ine condi ion d'éc i u e o og a ijos egzis a imas (plg. Bowd e 1964: 8). Taigi, iena e us, pozi- cionuojan dialek us, nuk yps ama nuo s anda inės o og a ijos, ki a e us, s anda dines c éé nou eau g apholek as. D'où, c'es un signi ica i des uc i i é, bien que dans les discou s des che cheu s il a i e que des cas d'o hog aphe non s anda disée an dans la li é a u e g ožinėje, que dans le discou s élec onique aien é é in odui s comme un aux éc i u e (angl. misspelling) ou ne aš inga éc i yba (angl. an ‘illi e a e spelling) (plg. Leech, Sho 2007: 135). Comme se a u dans la pa ie analy ique de l'a icle, elle ca égo isa ion à p emiè e ue a ondemen , su ou si nons anda ine ai kiek oliau s aipsnyje. Analizuojan iek egioninių, iek socialinių a- ian ų pe eikimo nes anda inės ašybos sp endimus, dažniausiai aikoma o og aphie é aluons pe pe cep ion pe spec i e. Mais su Dennis R. P es ono 1985 m. p ésa y a ina ée sakymo éc i u e ypologija, i. i. appeléis alleg o masis) dialek as (angl. eye-dialec ) i dialek o pe aša (angl. dialec espelling) kalbėjimas (angl. alleg o speech), akių ( egi- (P es on 1985: 328329; plus oi Aliūkai ė, Meiliūnai ė 2022). Le p emie ype alleg o con e sa ion es associé a ec des mo s ab égemen , des mo s ou skiemenes suplakime, ans e im (plg. Beal 2006: 84). Le second ype, comme aillemen ansme en 'appellijemen akių dialec as, seulemen isuellemen c ée di é ence du s anda d de l'o hog aphie illusuziją. Pa exemple, angl. ‘sez co espond ‘says (lie . sako), adinasi, akių dialek u už ašy os o mos jokios onologinės ski ies 56 BENDRIN KALBA | 95 dialek o pe aša, con ai emen que akių dialek as, es basé su ac i s ski pe eikim. P a ęsian mé apho ique e minologiją nepe eikia, aigi akių dialek as y a labiau ne aš ingumo poziciona imas s ilis iniais a ki ais sume imais (plg. Adamson 1999: 600). T ečiasis ipas – se ai possible nomme que le dialec e pe aša co espond ausies dialek ą, . i. pe skaičius dialek o pe ašos eks ą, ausis en end (i a pažįs a) di é ums (plg. 1985 P es on: 328329; imp essionnudį, que a imas nes anda iškas, a ausies dialek u (dialek o pe aša) зафиксированный вариант de ac o es aip pa ž . Aliūkai ė, Meiliūnai ė 2022). Taigi, akių dialek as ik pe eikia au e. Puisque nons anda ine o hog aphie es en elêpus obje , associé non seulemen a ec des a ian s égionaux g apholek es, che cheu s son exclusé e au esokies ypes d'éc i u e. Ou e déjà men ionne a aux éc i u e ou ne aš ingos ypes d'éc i u e (plg. Leech, Sho 2007: 135), les che cheu s dis inguen demi-phone ic éc i u e (angl. semi-phone ic spelling), egionalizmų (angl. egionalisms) éc i u e (plg. Beal 2006: 84). Au ila men ionnable Janniso K. And ou sopoulo e ec ué des okiškų anzinų5 é ude, dans lequel es p ésen ée une des de aliausių nons anda ines ypologijas de éc i u e. En analyzan anzinus dis ingués six ypes non s anda da ines d'éc i u e: one ine éc i u e (angl. phone ic spellings), šneka ašyba (angl. in e lingual spellings), homo onine éc i u e (angl. homophone spellings), comp enan lexine mosios kalbos ašyba (angl. colloquial spellings), egiolek inė ašyba (angl. egiolec al spellings), p ozodinė ašyba (angl. p osodic spellings), a pkalbinė subs i u ion (leksinius pakai alus; angl. lexical subs i u ions) (plus oi And ou sopoulos 2000: 521522). En aison du gen e spéci ique, bien sû , pas ou es les s a égies appliquées dans les subs i u ions) i g a emų subs i uciją (g a emų pakai alus; angl. g apheme anzin des ex es peu en ê e p écieuses à l'analyse du a miali é éc i . Pa exemple, celui pasaky ine à cause de l'o hog aphe homophonique. Realisan la lexicine subs i u ion au lieu de ce ains mo s ou segmen s de mo s insè en des mo s homophoneški ou chi es, exemple, okiečių kalba nomb e 1 emplace skiemenįain/ mo je ‘Ein i i / 1- (lie . en ée) (And ou sopoulos 2000: 522). Néanmoins ce ains élémen s d'une elle accès mé hodologique peu en ê e p écieux e e oi in au o isé a miné g a olek ą. Bien sû , il es nécessai e d'ajou e que g e inan D. R. P es on ina ę e J. K. And ou sopoulo šešiana ę nons anda ines sys èmes d'éc i u e6 ixsuo ina e suje inée co espondis, plg., la di e ans acha de dialec e a des liens 5 Fanzinai ce es une spécialisée de di e ses sous-cul u es de la p esse (plg. Liubinienė 2009: 199220). 6 J. K. And ou sopoulas comme e D. R. P es ons seulemen on p ésen é sys èmes, cependan ce ne son leu s au o iniai modèles, che cheu s déc end ino des eche ches adi ions e cas. DA ALIUKAIT, VIOLETA MEILIUNAITIVA. Au o inis a minis g apholec as e ses pe cep ions possibili és 63 3 PAV. Te min du code a osenes e pe cep ion de expé iences possibili és A ski ai ema quable pa ce de ègula i é dans e ies. Il au econnaî e une ce aine e eu mé hodologique en o mulan ce e âche. Ti iamosioms n'es pas p écisé, si elles son demandées à é alue la égula i é de l'éc i u e, donc en pa iculie ce e é alua ion peu ê e liée an a ec p incipine disposi ion su a minio code en géné al, an a ec disposi ion su nes anda ine éc i u e. Donc, peu seulemen 64 BENDRIN KALBA | 95 Geo eyiaus Leecho, Micko Sho o e minais e mesan (Leech, Sho 2007: samp o au i, kad i iamosios aip k i iškai e in i eks us galėjo i dėl, 135), ne aš ingas éc ibes. Tê ian de l'a icle chapi e 2.1 commencé à discou s à p opos du e miniu g a olek u записанными текстов считываемости и понимания, néanmoins au econnaî e que le dialec e pe acha, ansme an a miškumą, n'ayan čiam a minio кодо pa i ies ou ayan čiam недолюю pe cepcinę опыт es su mon ée seulemen de la pa ie. Bien sû , comme es ema quée Gladis Massini-Caglia i, [K] ous les locu eu s son nécessai emen des poliglo es de leu langue ma e nelle (Massini-Caglia i 2004: 16)8. Cependan , bien que du poin de ue holis inien sakiniai sensnya comp enne, les aduc ions de dialec e en commun inée langue ne son pas complè emen p écisus (ž . 2 ableelę). La p écision de la aduc ion du dialec e s. non-exac i ude es é aluée pa a e s des inés dis inc i s e ca ac é ingues pane ėžiškių pa icula i és pe spec i e (ž . able 3ę). Ainsi, e s ues sakiniuose obse ée a ian iška dialek o pe ašos ekons ukcija dans bend inę kalbą. 8 Ainsi éc i une scien i ique, é udiusi la lingubinée si ua ion B azilijoje analysa usi des ki ų gy uojančių kalbelių ( a p ku ių 170 ie inių kalbelių-dialek ų) san ykius: kiek ienas gim akalbis, išmokęs sa o kalbą, išmoks a ski i i kalbos a ian us, kiek ienas kalbė ojas bū- inai y a gim osios kalbos „poliglo as“, be o, gim akalbis žino, ku ie posakiai p iklauso jauniems asmenims, ku ie inka ik neo icialioms si uacijoms i . . (Massini-Caglia i 2004: 3–23). po ugais e 200 4 PAV. Te minu G a olek u insc isu és ex es é alua ion DA ALIUKAIT, VIOLETA MEILIUNAITIVA. Au o inis a minis g apholec as e son pe cep ion possibili és 65 2 LENTEL. T aduc ions de dialec e en commun inée langue Ti iamojiPi mas agmen . Nu i onkij ceux ubalėls. Pakėlo gal o pau ez a da dauk un medže likė (Nu i ankioj(a) ceux obuolėlius. J'ai le é la ê e a ega dé(i), si enco e beaucoup su l'a b e es é). Deuxième agmen . Vi enam am laiki ka a iss me s labjaus laukiam. Gal ne iss me s, a ou de la ie (Gy enam(e) am(e) laike ka o ous les années labiaus(ia) laukiam(e). Peu pas ous les ans, mais ou e la ie). 1. 2. 3. ADG_M01 Renku pomolius. J'ai le é la ê e oi si enco e beaucoup su le a b e es ai . Nous i ons de elles pé iodes, où chaque année de plus en plus a endons. Peu pas années, mais de ou e ie. ADG_M02 Na e ampa ceux pomoliukus. Elle le a la ê e a oi , si enco e beaucoup su l'a b e es a. Gy enam ame laike, ku io isus me us labiausiai laukiam. Gal ne isus me us, o isą gy enimą. ADG_M03 Na e enku ceux obuolėlius. Je lè e la ê e oi si enco e beaucoup es ai . Vi ons à ce e époque, où chaque année de plus en plus a endons. Peu pas de ou es années, mais de ou e ie. ADG_M04 Na e enki ceux abalèlius. Pakėlė gal ą pažiū ė i, a da daug an medžių likę. Vi ons dans le emps, don ous les années la mieux p é é a endions. Peu pas ous les années, mais ou e une ie. ADG_M05 Nu imk dans la main ceux obuolėlius. Elle le a la ê e pu sui si enco e beaucoup su l'a b e lisaien . Vi ons à ce emps, don ous me us labiausiai laukiam. Gal ne isus me us, o isą gy enimą. ADG_M06 Nu i inki ceux pommius. lè e la ê e, 'ai ega dé ou da daug an medžio likę. Gy enam am laike kuome ous les années demainus laukiam. Peu pas de ou es années, mais de ou e ie. ADG_M07 Pokėliau la ê e paî e ou meda beaucoup su le a b e liké. Vi ename ame ame, don is c'es de l'année le plus a endions. Gal ne isus me us, o isą gy enimą. ADG_M08 Na e amku ceux pommie s. Pakėliau gal ą pažiū ė a da daug an medžio liko. Vi ons ame emps, où ous les ans ès a enduam. Peu pas de ou es années, mais de ou e ie. ADG_M09 Nu e ankioja ceux lius. Pakėliau gal ą pažiū- obuo ė ou beaucoup enco e su l'a b e liées. Nous i ons en 'époque où a endons année de plus en plus. Peu pas de ou le emps, mais de ou e ie. 66 BENDRIN TELEPHO | 95 1. 2. 3. ADG_M10 Na e ankiok ceux pommius. Elle le a la ê e pu sui si enco e beaucoup su l'a b e lisaien . Vi onsam am laike ka ą me us labiausiai laukiam. Gal ne isus me us, o isą gy enimą. ous ADG_M11 Na e b ęs a ceux obuolėliai. J'ai le é la ê e pou oi da daug an medžio liko. si Nous Vi ons au emps, don de ous les emps nous a endons le plus. Peu pas de ous les emps, mais ou e une ie. ADG_M12 Na e amki ceux pomoliukus. Elle le a la ê e a ega de si enco e beaucoup su le a b e liké. Nous i ons en ce emps, quande oujou s quelque chose a endons. Peu pas ous les années, mais ou e une ie. ADG_M13 Na i amki ceux pommius. Le ez la ê e a ega de si enco e beaucoup su les a b es es e. Nous i ons dans el emps, dans lequel de plus en plus année a endons (?) Peu pas de ou es années, mais de ou e ie. ADG_M14 Na e cueilli ceux pommes. Elle le a la ê e passe si beaucoup su le a b e liké. Nous i ons à ce momen , don ous les ans le plus a endions. Peu pas de ou es les années, mais de ou e la Pakėliau gal ą pažiū ė a da daug an medžio likę. ie. ADG_M15 Na i ankoj ce gâ eauėlis. Vi ons à ce emps, ou es les années plus a endons. Peu pas de ou es les années, Pakėlė gal ą pažiū ė i, a da daug an medžio likę. mais de ou e la ie. ADG_M16 Na i inko celui obuolėlius. Nous i ons ne isus me us, o isą gy enimą. d'un ce ain emps, don ous les années le plus a endons. Gal da daug an medžių likę. ADG_M17 Nu inkau dans le obuolėlius. J'ai le é la ê e paî e, isus me us, o isą gy enimą. Nous Vi ons au momen , don ous obuolėlius. Pakėlė gal ą les années plus a endons. Peu ne ADG_M18 Na e enka ( ankioja) apžiū ė i, si enco e beaucoup su le a b e es e. Gy enam ame laike, ku io isus me us labiausiai laukiame. Gal ne isus me us, o isą gy enimą. ADG_M19 Na i enku uos obuolė- lius. Pakėliau gal ą pažiū- ,e e ou enco e beaucoup su l'a b e es é. Nous i ons à 'époque, don le plus a endons ous les années. Peu ne isus me us, o isą gy enimą. ADG_M20 Na e amas ces pommes. Elle le a la ê e se ega de , si da daug an medžio likę. Vi ons dans 'aime, dans lequel ous les années le plus a endons. ne isus me us, o isą gy enimą. DA ALIUKAIT, VIOLETA MEILIUNAITIVA. Au o inis a minis g apholek as e ses pe cep ions possibili és 67 3 LENTEL. Au dialec e au eu , g apholek u ansmik ų pe cep ion e ans imas des ca ac é is iques dis inc i es Ti iamoji onkij ← ankioj(a) gal- o ← ê e la ê e likė ← likę iso gy enimo ← isą gy enimą iss me s ← isus me us ADG_M01 enku la ê e es e ou de la ie is ans ADG_M02 enku la ê e es e ou e la ie ous ous les ans ADG_M03 enku la ê e kieki e isų nų années es ée de ou la ie années ADG_M04 enki la ê e ous les ans es ée ou e la ie ous ADG_M05 la main la ê e ous les ans es ée ou e la ie ous ADG_M06 inki la ê e ous les années de ous es ée de ou la ie les années ADG_M07 la ê e es ée ous de années années ou e la ie is années ADG_M08 enku la ê e ous de ous les années es e de ou de la ie ADG_M09 ankioja la ê e es ée de ou l'année de ie is de ou le emps ADG_M10 ankiok la ê e ous les ans es ée ou e la ie ous ADG_M11 b ęs a ê es les emps de ous les es e ou e ie de ous emps ADG_M12 enki la ê e es ée ou e la ie oujou s (?) ous les emps ADG_M13 enki la ê e plus en plus de ou es es ée de ou e ie de années années ADG_M14 amasse la ou es les années ou es ê e es ée ou e la ie les années ADG_M15 ankoj la ê e les années ou es les es ée ou e la ie ou es années la ê e 68 BENDRIN TELEPHO | 95 Ti iamoji onkij ← ankioj(a) gal- o ← likė ← likę iso gy enimo ← isą gy enimą iss me s ← isus me us ADG_M16 inko la ê e ous les ans es ée ou e la ie ous ADG_M17 calinkau la ê e ous les ans es ée ou e la ie ous ADG_M18 ampa ( anme - kioja) la ê e es us es ée ou e la ie ous ous années ADG_M19 enku la ê e ous les ans ans es ée ou e la ie ous ADG_M20 enka la ê e ous les ans ans es ée ou e la ie ous On peu ésume que les ca ac é is iques dis incamnies y ų aukš aičių d iga sio an pane ėžiškiams ca ac é ingo a liepinio on dialek o pe ašą į bend inę język p écisémen in e p é ée ois i iamosios. Exclêmemen ADG_M09 é udiée, ew i iusi ankioja; ADG_M18 a insc i a ec pasi ikslinim: enka ( ankioja). É aluan ADG_M10 in es igamosios insc i u e ankiok, on peu ajou e que, bien que a liepinio on ekons ukcija nepasi odė complexe, en aison non econnue a miniu g apholek u insc i e o me eiksmazodžioji é udiamiji quelque peu nonexcliai en enda o sen inium. On considè e que e econs ucinie a ian es handą (ADG_M05) ou ankoj (ADG_M15) indique a liepinio an→on objec i s ansc i , cependan no a ion onkij ceux qui ne son pas des ep ésen an s du code a minio du i i, es inaccessible. Men ionnée, qu'en éc i an a minium g apholek u a end-on que l'ad essa se a su isammen compé en , e si ainsi n'es pas, la lec u e de ien combien e eu s. Es ime que cela es a i é e dans ce cas. Du poin de ue de la comp a im noniky ini e eu ingais e a ian es enku, enki, collec e , man ina, que c'es da an age holis ines pe cep ion suje , le mo econ ien amas comme ou uma. G a olek o au o ée-in o man ée ą e ę a miniams a liepiniams susiau ėjusiem sounds ansmisik i u ilise g aphemes o e ė, pe cep ion sen i s dans les sen ences in es igamosios comp end e e bend ine le langage ansc i e a ai ces mo s: gal o, likė e ou de ie. Tou es les pa icipan s de l'é ude on p écisémen econs ui ą du a minio a ian o la ê e←gal o. 65 pou cen . des enquê es econs u o p écisémen es ées, 35 pou cen . des enquê es za es es e. 95 pou cen . aussi bien p écisémen insc i i bend ine DA ALIUKAIT, VIOLETA MEILIUNAITIVA. Au eu e balis g apholec as e son pe cep ion possibili és 69 é udiéesji en géné al ne comp i pas second o kalba isą gy enimą, ik iena i iamoji paliko iso gy enimo. ADG_M13 é alué agmen (ž . 23 ableaux). Les cas de éduc ion des o es iss me s de é abli en langue communale on éussi a ec p écision 55 % des enquê es (23 ableaux). Considè e, que aux au es é udiamnées p i ūko de quelque quelque signi icė ume. On peu ai e p émisse, que dans ces cas, où le sys ème d'éc i u e de la commune langue peu se base cohé emmen , a minis g apholek as comp éhensible plus p écisémen , e ce ne peu di e su galūnių edukcijos cas. Néanmoins déc i end in ai é aluan au econnaî e que du poin de ue communiccinu du i uoju cas agmen ini in e minio g apholek o aux i iamosioms é aien in o mi ūs. IŠVADOS Passé un au eu inien in e minieux g apholec e é ude du poin de ue de la ansmission e de l'en egis emen des ansmié és saky niques décisions e pe cep ion, o muluo inos els des insignes écapi ulam ions: 1. Ry ų aukš aičių pane ėžiškių pa a mės au o ės-in o man ės a minis g a olek as es assez sys émingas ansc i oma géné alemen basé p incipu, mo ologiniu p incipu emiamasi ais a ejais, kai kalbama apie pozicinius kiekybinius balsių pokyčius; a ski ose žodžio o mose a si- andan is į ai a imas aš e nė a iksuojamas. Au o ė-in o man ė emia- si bend inei kalbai būdingu g a emų in en o iumi – speci iniams pane- one iniu ėžiškių ga sams a spindė i naujų g a emų ni c éée, ni emp un ée de au es langues de collec ions d'o og aphie. 2. Au o ée-in o man ée pa linée hom inai e ki ius a ac ionmen es sou en l'une des galūnių éduc ion aisons, cependan quand lache nezommim ni ki is, ni nuk i us osiui es ée p iebalsio pala alisa ion, leci y oju, pa iculiè emen ep ésen an ep ésen an un au e a ian e de langues li uaniennes ( a miniam ou bend ines langues), de ien opélg di icile dé e mine clai emen , quelle g ama ine o me au o ée-in o man ée ixsuo a. Cela é è e é ude de pe cep ion. Au o inio in e minio g apholec o pe cep ion é ude pa icipan s à, é aluan leu s socioling is inius po ai s, ac i s a osenos poin de ue le code e minis es da an age é im que sa as, cependan exis ence a possibili és acqui i pe cep i es saky inio in e minio codo pa i ies. Néanmoins, bien que au eu is a minis g a olek as eussen holis iniu poin de ue e é é comp éhensible, son adui e en commun inée langue complè emen p écisémen ne éussi . Dialek o pe ašos ( iek pi mo, iek 70 BENDRIN KALBA | 95 e an o i o agmen o) a ian iškas e imas dans bend inée langue la é èle éc i inio a miškumo komunikacinę limi o umą. Il au souligne que ce n'es pas une c i ique de l'é alua ion de l'au eu inium in e minio g apholek o, ca communiccinis limi o um a non seulemen des dé au s, mais e des a an ages. Ta minis g a olek as sépa a dan no e, au emen di , nesup as as ou en pa ie comp endus a minis g a olek as au-delà a ian o communau ées limi es, communau é onc ionne (puissen agi ) comme isa e is code, auquel même ca ac é is e sa o iška sa i eguliacija. Bien sû , ce aspec du éc i inium a miškumo l'é ude éla s in e gilin in. 3. Ti ojo cas d'exemple peu į i des ape çus su le simple paski as communau ées ma io aidmens conc é aus a minio code de i an dans his o ijoje. Tam u ce aine au o ée-in o man ée o hog aphique s ingdy as“ pane ėžiškių a miškumas, ep ezen uojąs i ski iamąsias, i būdingąsias ypa ybes, nebū inai y a s ebimojo laiko a minio kodo gy- ybingumo paliudijimas, no s okį e inimą g įs ų ame pačiame dis- solu ionim suku so agmen e coegzis uojančios a minées e nona minées ca ac é is iques, ca éc i e ainsi, comme di ée, e di ée di e semen . Mais quelu cas au econnaî e, que lokalus, c. i. accessible dans communau é (kad e pa ie de ses memb es), i uoju cas comp an eisbuke, a minių ca ac é is iques conse a ion, au emen que quelque qui soi a mių e dynai, peu a oi e e des ca ac é is iques sclaidai. Bien sû , a in de la con i ma ion de els p ésupposés, nécessai es des é udes plus de cou e u e. LITERATūRA Adamson Syl ia 1999: Li e a y Language. – The Camb idge His o y o he English Language 4, ed. S. Romaine, Camb idge, UK: Camb idge Uni e si y P ess, 589692. Elle es égalemen connue sous le nom de S. Romaine. Aliūkai ė Dai a, Ja osla ienė Ju gi a, Meiliūnai ė Viole a 2014: Les bases du ecueil de ma é iaux héo iques. Anke es (klausimynów) p incipes de compila ion. XXI a. commencemen des Li uanies: géoling is inis e socioling is inis é ude (zemėlapiai e leu s commen ai es), sud. D. Mikulėnienė, V. Meiliūnai ė, Vilnius: B iedis, 4962. Aliūkai ė Dai a, Meiliūnai ė Viole a 2022: Ta miniai g a olek ai XXI amžiaus p adžioje kaip a minių kodų gy ybingumo i ęs inumo ap- aiška. Ve bum 13, 115. And ou sopoulos Jannis K. 2000: Non-S anda d Spellings in Media Tex s: The Case o Ge man Fanzines. – Jou nal o Sociolinguis ics 4, 514–533. DA ALIUKAIT, VIOLETA MEILIUNAITIVA. Au o is a minis g apholek as e son pe cep ion possibili és 71 Balčiūnienė As a, Meiliūnai ė Viole a, Rinkauskienė Regina 2019: Kupiškėnų, u eniškių i pane ėžiškių pa ibio šnek os XXI amžiuje, Klaipėda: Klaipėdos uni e si e s publykla. Ba on Da id 2007: Li e acy: An In oduc ion o he Ecology o W i en (Li e acy: An In oduc ion o he Ecology o W i en) es un ou age de eche che su l'écologie de l'éc i u e, publié en 2007. Language, 2nd ed., Ox o d, UK: Blackwel. Beal Joan C. 2006: Language and Region, London, New Yo k: Rou ledge. iew o Blanche Philippe, A ms ong Nigel 2006: The Sociolinguis ic Si ua ion o ‘Con empo a y Dialec s o F ench’ in F ance Today: An O e - Recen Con ibu ions on he Dialec alisa ion o S anda d F ench. – F ench Language S udies 16, 251275. Bowd e Paul Hull J ., 1964: A S udy o Eye Dialec : do a o disse a ion, Flo ida: Uni e si y o Flo ida. Chambe s Jack K. 2000: Region and Language Va ia ion. – English Wo ld- Wide 21, 169199. Jack K., T udgill Pe e Chambe s 2004: Dialec ology, 2nd ed., Camb idge: Camb idge Uni e si y P ess. Gi denis Aleksas 2001: Tou Li uiniens pa le! Kalbo y os da bai 3, Vilnius: Mokslo e encyclopedijah publishing ins i u e, 456469. Inoue Fumio 2022: S yle, P es ige, and Salience in Language Change in P og ess. Handbook o Japanese Sociolinguis ics 8, eds. Y. Asahi, M. Usami, F. Inoue, Be lin, Bos on: De G uy e Mou on, 113149. Labo William 2006: The Social S a i ica ion o English in New Yo k Ci y, 2nd ed., Camb idge: Camb idge Uni e si y P ess. Leech Geo ey, Sho Mick 2007: S yle in Fic ion: A Linguis ic In inės g oupe iden i é codes. G upės i aplinkų: a pdisciplininis mokslo da bų 1, Kaunas: Vy au as Didžiojo uni e si e o leidykla, 199220. gualism and Linguis ic P ejudice. Language Policy 3, oduc ion o English Fic ional P ose, 2nd ed. Ha low: Pea son Longman. Liubinienė Ne inga 2009: Me alo muzikos ge bėjų anzinai: subkul ū- 323. Meiliūnai ė Viole a 2015: An ano Ba anausko a mių eks ai k aziau en iškų eks ų ch es oma ija. Des p oblèmes d'his oi e des langues e de dialec ologie 4, Massini-Caglia i Gladis 2004: Language Policy in B azil: Monolin- sud. V. Ragaišienė, V. Meiliūnai ė, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 248258. Meiliūnai ė Viole a 2019: Ta mių dimensions de i ybali é au XXI a. débu . Res Humani a iae 26, 5059. La Commission es in i ée à p ésen e une p oposi ion de ésolu ion à ce suje . Mikulėnienė Danguolė 2019: Ta miškumo b uožų nomenkla ū a: depuis a minių požymių p ie a miškumo žymenų. Respec us Philologicus 35(40), 51–62. Ong Wal e J. 2002: O ali y and Li e acy: The Technologizing o he Wo d, London, New Yo k: Rou ledge. 72 BENDRIN TELEPHO | 95 Dennis P es on R. 1985: The Lil Abne Synd ome: W i en Rep esen a ions o Speech. Ame ican Speech 60(4), 328336. Il es impo an de no e que les É a s-Unis ne son pas les seuls à a oi adop é une poli ique en ma iè e de d oi s de l'homme. Dennis P es on R. 1999: In oduc ion. Handbook o Pe cep ual Dialec ology 1, ed. D. R. P es on, Ams e dam, Philadelphia: John Benjamins Publishing Company, XXXIVXXXV. E ik Redling 2006: Speaking o Dialec : T ansla ing Cha les W. Chesnu s Conju e Tales In o Pos mode n Sys ems o Signi ica ion, Wü zbu g: Königshausen. Sanko Gillian 2006: Age: Appa en Time and Real Time. Else ie Encyclopedia o Language and Linguis ics 1, ed. Elle es une encyclopédie de langage e de Else ie , 110–116. Sch ambke Rena e 2010: Language and Space: T adi ional Dialec Ge- linguis ique. K. B own, 2nd ed., Ox o d: og aphy. Language and Space. An In e na ional Handbook o Linguis ic Va ia ion, Volume 1: Theo ies and Me hods. HSK Handbüche zu Sp achund Kommunika ionswissenscha , eds. P. Aue , J. E. Schmid , Be lin, New Yo k: Wal e de G uy e , 87101. Seile Guido 2010: In es iga ing Language in Space: Ques ionnai e and In e iew. – Language and Space: An In e na ional Handbook o Linguis ic Va ia ion 1: Theo ies and Me hods. HSK Handbüche zu Sp achund Kommunika ionswissenscha , eds. P. Aue , J. E. Schmid , Be lin, New Yo k: Wal e de G uy e , 512–527. Unse h Pe e 2005: Sociolinguis ic Pa allels Be ween Choosing Sc ip s and Languages. W i en Language & Li e acy 8(1), 1942. o Dialec ology (Blackwell Van Keymeulen Jacques 2018: The Dialec Dic iona y. – The Handbook Handbooks in Linguis ics), eds. Ch. Bobe g, J. Ne bonne, D. Wa , Hoboken NJ: John Wiley & Sons, 3956. La socié é a é é c éée pa John Wiley e ses ils. Gau a 2022 11 25 Adop é 2022 12 30 DAIVA ALIŪKAITĖ, VIOLETA MEILIŪNAITĖ THE AUTHORIAL DIALECT GRAPHOLECT AND THE POSSIBILITIES OF ITS PERCEPTION Summa y This a icle discusses a s udy o w i en dialec icism, conduc ed in o de o assess how he au ho ial g apholec con eys o al dialec icism and o analyse he spelling choices made by he au ho . The dialec al discou se used o his s udy consis s o a numbe o Facebook pos s published in a dialec al g apholec by a emale