scieee Open visual document viewer

Morfologiškai daugiareikšmių formų atsiradimo priežastys

Miglė Žemrietė

Abstract

Straipsnyje, remiantis duomenimis, gautais iš Lietuvių kalbos homoformų žodyno, aptariamos lietuvių kalbos morfologiškai daugiareikšmių formų, straipsnyje vadinamų homoformomis, atsiradimo priežastys. Homoformas pagal atsiradimo priežastis galima suklasifikuoti į tokias grupes: labiau teorinės homoformos, atsiradusios dėl kai kurių žodynų sudarymo specifikos; homoformos, atsiradusios dėl prozodinių elementų skirtumų; homoformos, atsiradusios dėl sutampančių skirtingų žodžių; homoformos, nulemtos lietuvių kalbos morfologijos sistemos; tos pačios leksinės reikšmės homoformos, atsiradusios dėl priskyrimo skirtingoms paradigmoms. Šios homoformų atsiradimo priežastys padeda suvokti, kodėl anotuojant morfologiniais anotatoriais  atsiranda vienokių ar kitokių morfologinio daugiareikšmiškumo atvejų, kodėl negalima gauti visiškai tikslių automatinio anotavimo rezultatų.

Full text

migLė ŽemRie ė. mo ológicamen e o mas plu ia eikšmių causas de apa ición 107 MIGL ZEMRIET Ins i u o de lengua Li uaniano oRciD id: 0009-0000-2174-3311KRyP ys: exynų ling is ika, kompiu e inė ling is ika, au oma inė mo ologinė analizė, mo ologinis daugia eikšmiškumas y su limojimo. Doi: doi.o g/10.35321/bkalba.2023.96.06 moRFoLogi icamen e DaugiaReikšmių Fo Rmų a siRaDimo PRieŽas ys ESMINIAI VOODŽIAI: mo ológico plu ia eikšmiškumas, au oma inė mo ologinė analizė, eks ynas, homo o mos, ocynas. ano ación en el a ículo, basado en da os, ob enidos de la lengua Li uania homo o mos dicodyno, se discu en de la lengua li uanas mo ológicamen e plu i eikšmių o mų, en el a ículo llamados homo o mos, causas de apa ición. Homo o mas según la causa de apa ición pueden clasi ica se en es os g upos: más eó icas homo o mos, su gidas debido a algunas especi icaciones de o mación de dicciona ios; homo o mos, su gidas debido a di e encias de elemen os p ozodinos; homo o mos, su gidas po coinciden es palab as di e en es; homo o mos, nulem as sis emas mo ología de la lengua li uanas; la misma lexánea signi icanzas homo o mos, su gidas debido a la asignación a ski ing pa adigmas. es a homo o mas causas de apa ición ayuda a comp ende , po qué ano ando mo ologicos ano a o iais apa ece unokios o o osokios casos de mo ologico mul ia eikšmiškumo, po qué no puede ob ene comple amen e exaclis esul ado au omá ico de ano acion. abs Rac in he a icle, he easons o he homo o ms o he Li huanian language a e desc ibed on he basis o da a ob ained om he Dic iona y o Homo o ms o he Li huanian Language. he au ho o e s a classi ica ion o homo o ms acco ding o he easons o hei appea ance, which is as ollows: homo o ms ha a e mo e heo e ical in na u e and appea ed due o he speci ics o c ea ing dic iona ies; homo o ms esul an om di e ences in p osodic elemen s; homo o ms esul ing om di e en o e lapping wo ds; homo o ms ha a ose due o he speci ics o he Li huanian mo phology sys em; homo o ms o he same meaning ha appea ed unde di e en pa adigms. hese easons help us o unde s and why anno a ion by mo phological anno a o s o en esul in di e en cases o mo phological ambigui y. 108DR beninė kaLba | 96 Į aDas en es os iempos es udiinėjan lengua, suelen pasi elgia se di e sas p og amas compu ado inas. ellas pe mi en p ocesa el lenguaje, esol e p oblemas lingüís icos, segmen a ex o, lemua , clasi ica , clus e iza o co egi e o es de ex o, au omá icamen e aduci . p og amas in o má icos se pueden ealiza y semán ica, mo ológica, sin ác ica análisis, c ea ano uo os o noano uo os ex yns, ga synus y . . La lengua Li u ias ambién compu ado iza. uno de la lengua li uanas compu ado izamien o e apas au omá ica mo ologica analizé. su iempo esc yškėja mo ologico plu ia eikšmiškumas. mo ológico plu ia eikšmiškumas sólo una insigni icė pa e plu ia eikšmiškumo, a la que se a ibuye: 1) kai omosios y nekai omosios palab as o o mas de palab as; 2) di e en es y de las mismas pa es del lenguaje o mas de palab as o palab as; 3) cie as o masis, elemen os p ozodinales besilicios y comple amen e coinciden es palab as o sus o mas (Rimku ė 2003a: 63). mo ológicamen e plu ia eñánšmicas palab as o sus o mas se conside an en onces, cuando ésa misma o ma de palab a p esen an d i o más lemos (p z., o mai ko ų se pueden p esen a lemas ko as y ko a) o d i o más g ama icos no ymų (p z., noc is nsk. a dininkas o dgsk. galininkas). Pe au omá ica mo ológica análisisé iz yškėjęs mo ologinis plu ia eikšmiškumas, ano e ikos Rimku ės (2002: 86), es muy speci inis caso, pe o la gen e con plu ia eikšmijas palab as se encuen a dia iamen e. Más a menudo es o nouda o comun a imo p oblemas, po que ellos, pe cibiendo con ex oá, geba bas an e ácilmen e guessa , que palab a o su o ma pa a o a, y o as a ian es ni siquie a no iene a la cabeza. además, a menudo mo ológicamen e plu ia eikšmius palab aszas saky inėje balboje a pažin i ayuda di e en e in onación o ki cio luga . aunque el mo ológico plu ia eikšmiškumas es en esencia esuel a p oblema (ž . Rimku ė, Dauda a ičius 2007), sin emba go, incluso y pa obulinus mo ologinius ano a o ius de la lengua li uanas, no siemp e de a ios mo ológicamen e plu ia eikšmių o mų log a elegi ikė iniausią, además, ne edi y ales casos, cuando mo ológico ano a o ius pa inco ec a una o ma de a ios galegos. Se puede analiza la lengua Li uania median e es bas an e de alladamen e desc i os y públicamen e accesibles mo ologicos ano a o iais […] sin aksinas y seman inas analizes sis ema accesible ano a o iumi Seman ika.l 1 y ano a o iais Lemuoklis 1 Ž . h ps:seman ika.l /analysis/ ex analysis. migLė ŽemRie ė. mo ológicamen e o mas plu ia eikšmenes de apa ición causas 109 y Mo uoklis2. en es e a ículo los da os p opo cionados apoyan Lemuoklio ealizada análisis, po lo que es e ano a o ius se á p esen ado cuan o más de allado. El obje i o de es e a ículo desc ibi las homo o mas de la lengua li uanas (ésis y o os é minos se á explicados en el capí ulo 2). las a eas esumi los é minos elacionados con el plu i eikšmiškumu mo ológico y, sob e la base ishanalizados de la mo ológico plu i eikšmiškumo casos, ellos ap ašius y suklasi ica us, discu i homo o mų apa ición causa. analiza se Li u ias lengua homo o mos ódyne (LkHŽ)3 esan ys palab as. aplica al es udio mé odos de análisis cuan i a i as, ex ynų ling is ikos, desc i omasis. LkHŽ p opo ciona noiku jan es 1 mln. palab as de homo o mos ejemplos, encon a mo ológicamen e ano uo ame ex yne. del dicodino se puede e , cuyas o mas de palab as de la lengua li uanas son mo ológicamen e muchosa eikšmės. los lec o es mismos pueden hace conclusiones, cuya o mas son ikė inesnės y qué es o lemb a. La palab aine hay sob e 36 mil. homo o mos, ellas clasi icadas en es ca ego ías: 1) kai omųjų pa es de la lengua homo o mos; 2) homo o mos de pa es nekai omíes del lenguaje; 3) kai omųjų y nekai omųjų pa es del lenguaje homo o mos. kai omųjų pa es homo o mas, así como kai omųjų y nekai omųjų pa es homo o mas más inamen e subdi ididas en 53 especies (las cuales se án mencionos más adelan e). e. Rimku ė, que p epa ó mo ológicamen e ano uado ex oño de la lengua li uanas, escla eškino que mo ológico plu ia eikšmiškumas incluye an o kai omąsias, como nekai omąsias pa es del lenguaje (Rimku ė 2006a: 136). ella, ano , suelen coincidi kai omosios pa es de la lengua, ečiausiai kai omosios con nekai omosiomi. aunque dicodyne no se p opo cionan da os es adís icos4, pe o según es o, a qué homo o mas especies se a ibuye p incipalmen e palab as o mas, como ecuencia se puede menciona es as homo o mas especies: (i)a linksniuo ės a dažodžių nsk. a dininko y (i)o aleg niuo ės a dažodžių dgsk. coincidencias del gal (p.ej.: nemažas, econocido, e ce os); (i)o y (i)a aleg niuočių a dažodžių nsk. coincidencias del gale io (p.ej.: indi e ingo, aš un ą, endo o); (i)o, ė aleg niuočių a dažodžių nsk. kilmininko y dgsk. del nomb e y šauksmininko coincidenimas (p.ej.: aba ijos, indi e ingos, abs acakčiausios) (desca ga más sob e el dicodyno sanda á y engimien o é. es e a ículo au o és abajo: Piečy ė 2023). 2 Ž . h pssi i. du.l /mo uoklis/. 3 es e dicciona io se p epa a publicybai. has a qué públicamen e no se ha anunciado. au o és m. Žem ie ė y e. Rimku ė. 4 La ecuencia cuan i icada debe ía se un es udio sepa ado. pe o, paanaliza os pa e homo o mas ex os, se e, que unas de ellas pueden se pa imen adas milesías eces, o as sólo a ias eces. 110 benDRinė kaLba | 96 LkHŽ y jun o uen eís des e a ículo 20002005 m. elabo ado mo ológicamen e ano uado 1 mln. palab as de lenguas Li u ias ex ynas. él ano uado u ilizando y au o zinke ičiaus c eu á p og ama Lemuoklis. mo ológicamen e ano uo ame ex yne casi mi ė de palab as son mo ológicamen e plu ia eikšmiai. es e enómeno se acla ó sólo cuando los cien í icos comenza on a maneja a chi os ano ou os del p og ama au omá ica de análisis mo ológico, cuando ie on, cómo lengua a ada ca eciendo conocimien os con ex uales, i. e. cuando cada o ma de palab a se analiza como comple amen e sepa ada (Rimku ė 2006a: 136). aigi, es e a ículo y en él esan ys explicacionimas debe ía se p a a ūs aquellos, que u iliza lingüís icos mo ologicos ano a o ius. él debe ía ayuda a en ende posibles causas de inexacslidades. LkHŽ el p ime de es e ipo dicciona io de la lengua li uanas. en él is o un no adicional en oque en la lengua, p esen ado a a és de compu ado ines p og amas de análisis de lenguas Li uanas. de es e dicciona io se puede e , qué lenguaje la sup an a p og amas in o má icos. Analogos imagendą sob e los li uanos lengua puede o ma se y lenguas li uanas besimocan es ex anje os. pues o que dicciona io cons i uye de e as g an núme o homo o mas, él ab e a los cien í icos más posibilidades de es udianamien o. aunque, como mencionada, en Li uania al dicciona io p ime o, sin emba go pa ecidos dicciona ios ya publicui a en o as lenguas. Po ejemplo, en 2001. ue c eado un dicciona io homo o mos de la lengua usas, au o ė zhanna g igo ye na anoshkina (Сло- варъ омонимических словоформ)5. en es e dicciona io se p esen an an o homonimas, como homog a os (žodžiai, que se esc iben de la misma mane a, pe o di e en e se p onuncian). Woodyne en ki į no conside agiama, ne a ojama aidė ё. Woodynas su a ky as así, que las o mas de palab as ue a kai ėje, a leksemos desinėje. pa es del lenguaje se p esen an en escliaus os, plg.6: ехидна ехидной ехидна (с), ехидный (п) ехидною ехидны ехидно ехидно (н), ехидный (п) 5 Rusų kalbos homo o mų žodynas es á disponible en In e ne : h p://c l. uslang. u/homo o ms/index.h m. 6 es e ejemplo mues a mues a la palab a éhidna aleg niamien o y pa es del lenguaje (yas su umpos dadas en escliaus eles). En el habla Rusų es a palab a iene no una signi icado, que depende del con ex o. La palab a éhidna Li u iamen e puede signi ica ejį, aus alijos gy a ę o puede se u ilizado pa a desc ibi pik ą, žiau ų, klas ingą žmogų. migLė ŽemRie ė. mo ológicamen e causas de apa ición de o mas polia eikšmių 111 en 2008 m. ue c eado inglés lenguaje homo onos dicciona io7, su au o al edas aloisi ( o más sob e homo onos y homo o mos elacióní é. es e a ículo s. 2). Despacha del dicciona io a i mase que el dicciona io cons an emen e llenamos, pe o al a in o mación, de donde se ecogen palab as, cuán as de ellas hay y e c. suscac os con el dicciona io au o um, esul ó que la p ime a e sión del dicciona io e a papie inė, pe o ápidamen e en iende, que p ak iškiau c ea in e ne ina, po que papie inė pod ía pasen i ápidamen e y necesi a an no un único pe miso. Woodyne hay más de 10 mil. homo onos, ellos pueden suge i y usua ios woodyno. además, aquí se p esen an no sólo homo onos lemos, sus pa es del lenguaje, sino y de iniciones es o no es muy habi ual de ese ipo dicciona ios. P esen ados di e en es se esc iben, pe o igualmen e se p onuncian palab as, po ejemplo, moo (lie . mū) y moue (lie . g imasa), plg.: moo 1.:: e b-in ansi i e o emi he deep, bellowing sound made by a cow; low. 2.:: noun he lowing o a cow o a simila sound. moue 1.:: noun a small g imace; a pou . inglés los homo ones p opo ciona y papie iniuose dicciona ios, po ejemplo, 1997 m. publicuido Leslie P essono homo onos dicciona y (Dic iona y o Homophones). él es á des inado a desciendien es ingles de lengua, iene más de 600 homo onos pa es. en 2012 compilado a. D. Reed dicciona io Reeds Homophones: A Comp ehensi e Book o Sound-alike Wo ds (žodyne p esen an los homo ones ame icanos ingleses, sus pa es son más de 1 000. Jun o a cada palab a se p esen a de inición, pa e del lenguaje y ejemplo de uso). En Li uania ambién p epa ada lib os, manuale ios, a ículos cien í icos simila es emá icas. jonas šukys en 2004. emi ió lib o a Pa ecidas sonando palab as: no mas y e o es, en la que de alladamen e analizan pa onimai (el é mino se á explicado 2 sec.). en el lib o académico explica sug e in ų palab as signi icados no mines, indica y pa aisy ą klaidingą a oseną, además, discu e pa onimų y homog a ų a osenes aspec os. Dalis homo o mų ocu e debido al casualmen e coincidan es di e en es signi icamien os palab as. ales palab as analíí pa a Rū os ma cinke ičienės (2011) manualėlis El signi icado de la palab a. Woodynai y eks ynai, cuyo en un capí ulo una capí ulo se esc ibe sob e polisemiją, aquí de alladamen e desc ibi homonimai, dada su clasi icación. 7 inglés lenguaje homo onos dicciona io disponible en in e ne : h ps://www.homophone.com. 112 benDRinė kaLba | 96 especialmen e mucho abajos sob e mo ologico plu ia eikšmiškumą publica o e. Rimku ė. se puede menciona su dise ación (Rimku ė 2006a), dedicada a a ios a ículos cien í icos (Rimku ė 2002, 2003a, b), donde ampliamen e desc i as di e sas especies mul ia eikšmiškumo, pa icula men e mucho a ención al mo ologiniam mul ia eikšmiškumui así como homo o mos. es e a ículo cons a de in oducción (p ime oji pa e), de dos pa es eó icas, de dos pa es in es iga i as y esúmen. Al inal del abajo se p esen a una lis a de odas las uen es de li e a u a ci adas. 1. moRFoLogiicamen e ano uado ex ynas iR en él desdeRyškėjęs moRFoLoginis DaugiaReikšmiškumas P immasis mo ologicamen e ano uado ex osynas de la lengua li uanas idos Žilinskienės y Laimos g umadienės c eada elec ónica base de da os. se ha u ilizado especí icamen e pa a elabo a dicciona ios ecuen es (Rimku ė 2006b: 34). . Žilinskienės y L. g umadienės Daba inės ašomosios dicciona io ecuen ino li uanos (2002) ex o elec ónico compues o de 1,2 mln. palab as, en él esan ys ex ai o iginalūs (no e s iniai), pe enecen publicis iniam, cien í iciniam, bele is iniam o kancelia iniam es ilo. es os ex os ue on ano ados, y más a de según ellos c eados dicciona ios Dažninis daba inės ašomosios lie u ių kalbos žodynas (1997) y Dažninis daba inės ašomosios lie u ių kalbos žodynas (1998). y au o Digiojo Cen o de lingüís ica compu acional de la Uni e sidad 2000 m. comenzado c ea in oducido mencionado mo ologicamen e ano oado ex ynas8. él compues o semiau omá icamen e, aplicados au omá icas mo ologicas análisis p og ama Lemuoklis. Su p ime a e sión la cons i uyó de unos 1 millón. palab as, pe o más a de el ex oyn ue complemen ado, cambiado ne ikslumai9. eks yne publicis ikos ex ai cons i uye 36 po cien o, cien í icas li e a u ai ex ai 24 po cien o, g ožinės li e a u ai ex ai 19 po cien o, adminis a i o s ilaus ex ai 2,8 po cien o, República de Li uania seimo s enog amas 6,8 po cien o. ex ynas compues o semiauu omá icamen e. en el momen o en que se compuso es e ex oyn, . zinke ičiaus p epa ada p og ama de análisis mo ologicas 8 es e ex oyn es á disponible al público en in e ne : h ps://cla in. du.l /xmlui/handle/500.1/3182120.3. 9 Los da os pa a el dicciona io homo o mos de la lengua li uánica im i de es a p ime a e sión exyno, po que que i ada зафиксировать cuan o más casos de mo ologinio plu i eikšmiškumo de la lengua li uánica. Lemuokly in odujo es adís icos módulos de una eicšminimo (Rimku ė, Dauda a ičius 2007), po eso es e p og ama comenzó a ope a más p ecisamen e, o ecía mucho menos mo ológicamen e o mas de una eikšminos. migLė ŽemRie ė. mo ológicamen e causas de apa ición de o mas plu i eikšmių 113 Lemuoklis, p esen ando lemas y mo ologines conocimien o, no omaba en cuen a el con ex o, en es e p og ama no se inco po aba in o mación sob e semán ica, o mas de palab as gene almen e e an es ablecidas u in de las palab as li uanias una lis a de aíz, y no usando alguna de las palab as o mas aunque con las señaladas de esas o mas g ama icas (zinke ičius 2000: 30). es o signi ica que el p og ama a o mas de palab as p opo cionaba odos los posibles conocimien os g ama icales y odos los posibles lemas (an aš ines o mas) (ž . į ade dados ejemplos). Toda ía menciona que Lemuoklis analizaba esc ibi ines, sin c ucio o mas de signos. p ecisamen e po eso homo o mos pod ían di e encia se y p ozodinías elemen os (Rimku ė, g ybinai ė 2004: 7576). en la ac ualidad los es udios de ecnologías lingüís icas más a menudo se u iliza ano a o ius Seman ika.l , po que es más p eciso; puede se an o manejado como ac ualizado y complemen a io (bielinskienė y k . 2017: 2). sin emba go él ambién no siemp e ano a egula men e a menudo no econoce s e imybių, ja gono, umpinių. nema ando oda la lengua o con ex o de la mane a como e el homb e, se hace mo ológicamen e e o es de ano ación de palab as plu ia eikšmių (si una palab a iene a ias di e en es signi icados g ama icales, mo ologiniai ano ado es a eces op an po inco ec a la g ama ical conocimien o). muy ecien emen e, a inales de 2023 m. , comenzó a ope a y nue a palab as y p og ama de análisis de ex o Mo uoklis ano a o iaus Seman ika.l pag indu. con es a p og ama se puede y sin e iza , i. i. según mencionados g ama ines conocimien o sugene a quimą palab a o unos. La mayo ía de los e o es de ano ación ocu en debido al mo ológico plu i eikšmiškumo: los p og amas aunque y pe eccionados, oda ía muy a menudo no econoce el con ex o (o lo econoce inco ec amen e). Úl imamen e bas an e a ención dedicada a es a p oblema de análisis au omá ica de la lengua li uana esol e c eada de di e sas he amien as, que pueden limi a seman ico, sin aksico y mo ologico mul ia eikšmiškumą, o ma y a de eglas, ayudan es uni eikšmiški ex os, isanalizado y suclasi icado el lingüís ico mo ologico mul ia eikšmiškumas (Rimku ė, g igony ė 2006: 32). Homo o mos ecuen es no solo en lenguas Li u ias. Simila si uación izc iskó y al examina ex os de o as lenguas, po ejemplo, Czechs habla mo ológicamen e o mas plu ia eikšmės cons i uye 46 po cien o, slo ėnų habla ace ca de 8,01 po cien o, umunų 40 po cien o, ingles 38,65 po cien o, eng ų 21,58 po cien o. (Hajič Rim: 173, ci a ci a ci ada 2006a: 47). Basándonos en los cien í icos es ų p esen ados da os (Puolakainen 2012: 194), puede a i ma se que casi mi ė es ų kalbos palab as de son mo ologicamen e plu ia eikšmiai. e aluda jakai ienė (2009: 87) a i mó que habido debs ymų, si al enómeno como palab as plu ia eikšmiškumas en gene al puede exis i esą jeigu una 114 benDRinė kaLba | 96 son de seka iene dos signi icados di e en es, en al caso es o y debe ía se dos palab as sepa adas, y no un único plu ia eikšmis. es impo an e menciona que la cien í ica aquí habla sob e lexinio, y no mo ologico plu ia eikšmiškumo. sin emba go al opinión no es popula esa i pasak skais ės aleksand a ičiū ės (2008: 275), plu ia eikšmiškumas es sis emingas lenguaje eiškinys, po que sie inas con los ca ac e ís icos del sis ema mo ologicos de la lengua li uanas y linksnių sink e izmu, además, elacionado con la economía y limi o um del lenguaje. 2.Rbiausi s a moRFoLoginio DaugiaReikšmiškumo eRminai kalbo y oje mo ológico plu ia eikšmiškumas gene almen e en endido y į a dijado po unos cuan os dis in os e minos. sigue p esen ándose discusión sob e e minos, i. e. cómo nomb a mo ológicamen e plu ia eicšme o mas: homo o momis, homonimais, homog a ais o de o a mane a (noap opiados é minos, elacionados con o os ni eles de plu ia eicšmiškumo, adelan e la mayo a ención se p es a sólo a casos del plu ia eicšmiškumo mo ológico). El é mino de más amplio signi icado, que en pa e pod ía u iliza se en es e a ículo, son homonimai, ellos suelen de ini se como žodžiai, que ienen la misma aišką y comple amen e di e en es signi icados (jakai ienė 2009: 101), como uenodai sonando con o a palab a, es deci , a la misma pa e del lenguaje pe enecien e, pe o di e en e signi icado u in is žodis (gai enis, keinys 1990) o como ienodai se dicen palab as (būna y homonimų o mų, mo emų) (šukys 2004: 9). como mencionada an e io men e, mo ológicamen e plu ia eikšmėmis llamadas kai omosios y nekai omosios, igualmen e y di e en emen e a iamas o mas. analizando el mo ologico plu ia eikšmiškumą, leksinė signi icación no es impo an e (es a gene almen e acen uada desc ibiendo homonimus), po lo que ob iamen e, que el é mino homonimai es á po pla us hablando de mo ologicamen e plu ia eikšme o mas. el é mino homo o mos plan ea conside ables ince idumb es a los lingüis as. algunos de ellos (ba auskai ė 1979: 4344; ba auskai ė y k . 1995: 23) homo o mos conside an di e en es o mas de la misma palab a o di e en es palab as de o mas simila men e sonambancias, ej., desc ibeai y daik a a džio ap ašas dgsk. a dionis a, y accionmajodio desc ibi es del iempo segundo del indi iduo o ma. nikolajus Pa lo ičius kolesniko as homo o mas ambién llama pa adigminiais homonimais (kolesniko 1987: 7, ci ado desde ne zo o a y k . 2005: 231), y F ancis ka amba su ampančias de esos mismos o di e en es pa es del lenguaje o mas llama sink e izmu (ka amba 1994: 15). migLė ŽemRie ė. mo ológicamen e múl iplesa eikšmių o mas de apa ición causas 115 en es e a ículo mo ológicamen e múl iplesa eikšmės o mas se llaman homo o mos. como queda á de adelan e p esen ada de es e é mino a osén esumen, el é mino homo o mos en es e a ículo se u iliza más amplie, que habi ual en abajos lingüo y os, signi icado. po lo an o adelan e, más de alladamen e nosigilinando en odas las especies de homonimía, se desc ibe homo o mas samp a a kalbo y os abajos. e. jakai ienė (2009: 103) homo o mas de ineėja como sepa ados, su sonine sanda a casualmen e su ampancias oda pa es de palab as nohomonimichas. como ejemplo la cien í ica p opo ciona al sen encia: Mama desde aiko muses aiko, en el que su ampa daik a a džio niño nsk. kilmininkas y accionmajodio aiki i es del iempo e ce o de pe sona o ma. Según basa la académica, puede coincidi y de algunas palab as a ias o mas g ama icales, ej.: lip i, lipa, lipo (judė i aukš yn o žemyn) y lip i, limpa, lipo (kib i, klijuo is). Aquí coincide eiksmažodžių bend a is y de ella hechas o mas. P oblemiška es que ales casos o os a ibuyen no homo o mas, sino pa icionales homónimos (ba auskai ė y k . 1995: 24). kazimie o gai enio y s asio keini Kalbo y os e minos dicodyne (k Ž) homo o mas se conside an idén icamen e p onunciadas y esc i as di e en es o mas de palab as (gai enis, keinys 1990). hiceasi, homo o mas nep asc ibiami linksnių sink e ismo casos, cuando coincide keli del mismo palab a linksniai. sin emba go al de inición puede le an a ince idumb es al dis ingui homo o mas y po cios homonimos. En la palab a úl imos de inidos como homonimas, cuyos no odos mo emes coinciden comple amen e o que pe enecen a ski ing pa es de la lengua (gai enis, keinys 1990: 80). e. jakai ienė pa iños homonimus de ine como ales palab as, ku ių o de uno odas las o mas g ama icales coinciden con pa e de o a palab a de o mas, o cuyo coinciden al menos po a ias o mas (jakai ienė 2009: 101102). según ella, gene almen e en al caso una palab a esul a kai omasis, y o a nekai omasis, po ejemplo, gaila es o y daik a a dis, eiškian is gailes į, gailėjimąsi, y p ie eiksmis (pa yzdžiai de mo ologicamen e ano uo o ex yno). Según e. jakai ienė, en las lenguas analí icas homonimais pa ciales se conside an palab as que pueden pe enece a dis in as pa es del lenguaje, po ejemplo, la palab a inglesa ende puede se y daik a a dis, eškian is p opues a, y būd a dis, eškian is š elnų, jau ų, y eiksmažodis, eškian is pasiūly i, pa eik i (jakai ienė 2009: 102). o os cien í icos (kaljano 2023: 27) ales casos llaman cuan o di e en e g ama icales homonimais. es oné icamen e su- benDRinė kaLba | 122 96 niame In e nacional de palab as dicodyne ( ŽŽ) la palab a b a as de inida como X iiX iii a. i alijoje me cena io asesino, a an iū is as, que puede u iliza cualquie iolencia, a as Lao's moneda de unidad kipo cien o e ce a pa e, o 1. cubie o wooden bhi a is ca oim, a o mid. azijos pueblos; a . a ganis án pa a anspo a de ca gas pesadas; 2. e u a is anspo e pa a bienes anspo a ; usado caucaze y P. uk ainoje. ales palab as suelen a da a sepa a de no espe ė inas homo o mas, po que cada una de ellas necesi a comp oba se en di e sos dicciona ios y ex os. es di ícil decidi y es o, si debe ía inclui los en LkHŽ, po que solo o os da os dicynos basa se ya noužsu icien e. de es a homo o mas apa ición azón se e, que se en en a con dilema: cuan o mayo lenguaje análisis de p og amas lexicón, lo más p og ama debe ía econoce palab as y sus o mas, pe o al mismo iempo es o signi ica, que puede apa ece no ma apa íos casos de mo ológico mul idia eikšmiškumo. aigi, buscando cuan o exaclesnių esul adosos, hay que bien a i ma los p incipios de selección de palab as u ilizadas en p og amas in o má icos. 4.2. Homo o mas, su gidas po las di e encias de elemen os p ozodinos Homo o mas debido p ozodines elemen os de di e encias (p z., ki cio luga , p iegaidés, balsio longi udumo) apa ece sólo esc ibi ís ica en el habla. pues o que las lenguas Li uanas mo ologiniai ano a o ías analizan ašy ines, sin ki cio signos de palab as o mas, homo o mos ne edai di e encia p ozodika. ales homo o mas ejemplos p incipalmen e en e kai omųjų pa es de la lengua coincapasiones, ellas es án en la mayo pa e smulkesnių especies. A menudo es o es coinciden es dos o más o mas de una palab a. ales ejemplos dicodyne hay 11 ipos: (i)o aleg niuo ės a dažodžių nsk. coincidencia del nomb e con nsk. įnagininku y šauksmininku (p z.: agen ū à s. agen a, mamà s. mãma); (i)o, ė aleg niuočių a dažodžių nsk. kilmininko y dgsk. coinc apimas del nomb e (p.ej.: absoliučiõs s. absoliùčios; adek ačiõs s. adek ãčios; áikš ės s. aikš s); ė aleg niuo ės daik a a džių nsk. įnagininko y šauksmininko10 coincidencia (p z.: ka è s. kã e, dumblè s. duble); comuna ies y noekiamosios ūšies bū ojo iempo y . g. daly ių dgsk. sob apimas del nomb ado (p z.: 10 a k eip inas a encion, que šauksmininkas mucho donde puede sólo eó icamen e. cons i uyendo homo o mos dicciona io, no a endida en daik a a džių seman icá, conside ada que posibles de odos daik a a džių šauksmininko o mas. migLė ŽemRie ė. mo ológicamen e múl iplesa eikšmių o mas causas de apa ición 123 apd b i s. apdi b ; by i s. byi ); supuamosios sedacos y noekiamosios ūšies bū ojo iempo y . g. daly ių dgsk. kilmininko coincidenías (p.ej.: apl ų s. aply ; deñg ų s. deng ); (i)a aleg niuo ės daik a a džių nsk. iceminis o y shauksmininko coincidencia (p z.: aidè s. áide; ga ažè s. ga ãže); (i)u y i aleg niuochos daik a a džių nsk. a dininko i dgsk. galininko coincidimas (p z.: apim s s. ãpim is; ãpsk i is s. apsk i s); es iempoamojo nsk. e ce cio y del segundo pe sonas coincidencias (p.ej.: nep igidi s. nep igi d; negãli s. negal); į a džių mo . g. nsk. bene icia io y be a dés giminés coincidencias (p z., ái s. a, š ai s. ši a; po supues o, ši ai puede se y dalely ė, pe o ales coincidencias en dicciona io caen ya en o a ca ego ía kai omųjų y nekai omųjų pa es de la lengua coincidencias ca ego ía, po que dicciona io, como mencionada, se p esen an sólo especie conc e a ap abancias g ama icas); (i)u aleg niuo ės a dažodžių nsk. del gal y dgsk. kilmininko11 coincidimas (p.ej.: ãlų s. al; le ų s. llu); accionesmajo ías y el p esen e iempo coincidencias del segundo pe sona (p z.: iñkš i s. inkš ; kls i s. klys ). P ozodines elemen os de di e encias nulem as homo o mos ocu e y su apus dos o más di e en es kai omųjų pa es de la lengua. de es e ipo homo o mos dicodine hay 7 especies: daik a a džių y eiksmažodžių su apimai (p z. : Adomo coincide ik inio aik a a džio Adõmas12 nsk. kilmininko y noekiamosios ūšies deli io ãdomas nsk. o ma del kilminco; coincide con la p o ección de obik a a dío p o ección nsk. kilmininko, dgsk. galininko y e bemod p o ege de o mas de iempo u u o, plg.: p o egõs s. apsáugos); a apimai de daik a a džių y būd a džių (p z., a laidus su ampa daik a a džio a laidai dgsk. galininko y būd a džio a laidus nsk. a dininko o mas, plg. ã laidus s. a laidùs); accionesmažodžių y būd a džių su apimas (p z., añ inę, asmẽninę s. an nę, pe sonanę su ampa eiksmažodžių an ini, pe sonain i eikiamosios ūšies bū ojo ka inio pa icipan es y būd a džių iempo an inis, -ė, pe sonalinis, -ė mo . g. nsk. de o ma gal); eiksmajodžių y į a džių coincida (p z.: ki a s. k ai; kù ia s. ku ià su ampa eiksmažodžių kis i, ku i y į a džių ki as, ku i o mas); daik a a džių, būd a džių y eiksmažodžių coincapimas (p z.: bal i daik a a džio bal is nsk. šauksmininko o ma ba i; būd a džio bal as dgsk. a dininko o ma bal ; bend a is bál i); aik a a džių y nume a džių o į a džių coinc apimas (p z. : Anos coincida ik inio daik a a djio 11 algunas eces (caus y adelan e dados casos) dgsk. elmininkas puimas solo eó icamen e. 12 e dad, ano a o ius gaba sepa a g andesąsias aides desde pequeños. sin emba go mo ológico plu ia eikšmiškum al caso pod ía o ma se, si y pa icipio ue a esc i o didžiąja aide, po ejemplo, al p incipio de la ase. 124 benDRinė kaLba | 96 Ana e ing eso ana o mas, plg. Ãnos s. anõs; camino coincide coik a ónis kẽlias y į a dis keliàs); daik a a džių, eiksmažodžių y į a džių o būd a džių, o skai a džių su apimai (p z.: d ejas su ampa nume a dis d ẽjos, daik a a džio d eja nsk. o ma kilmininko d ejõs y dgsk. a dininko o ma d ẽjos, ambién ambién del u u o iempo eiksmažodis d ejõs). de ales coincidencias ambién no ada en e kai omųjų y nekai omųjų pa es de la lengua homo o mas, ellas en el dicciona io son de 8 ipos: eiksmažodžių, būd a džių y p ie eiksmių coincidencias (p z., malgai su ampa eiksmažodžio blog i nsk. segundo pe sona siendo ka inio iempo o ma blógai, būd a džio blogas, -a. g. mo o. o ma blõgai y p ie eiksmis naudga); adje i os y p e eiksmių coincidenimas (p.ej., aklai, e icazmen e coincida adje i žių mo . g. o ma naudininko ãklai, e ek iai y p e eiksmiai akla, e ek i ia); daik a a džių y p e eiksmių coincidimas (p.ej., seniai su ampa daik a a džio senis dgsk. a dininko o ma sẽniai y p ie eiksmis senia); daik a a džių, būd a džių o į a džių y p ie eiksmių su apimas (p z.: cla amen e, al oš ai su ampa daik a a džių aiškis, al oas dgsk. sus i u o io aškiai, aũkš ai, būd a džių aiškus, -i, aukš as, -a mo . g. naudininko áiškiai, áukš ai y p ie eiksmiai áiškiai, aukš a); daik a a džių, eiksmažodžių, būd a džių y p ie eiksmių su apimas (p z., bukai su ampa daik a a džio bukas dgsk. a dininko i nsk. šauksmininko o mas bùkai, eiksmažodžio buk i bū ojo ka inio iempo nsk. an oyo cue po o ma buka, būd a džio bukas mo . g. nsk. o ma bene icia io bùkai, p ie eiksmis buka); núme os a džių, p ielinksnių y p ie eiksmių coincapimas (p.ej., pi ma su ampa skai a džio pi mas, -a mo . g. nsk. a dininkas y įnagininkas, be a dės giminės o mas pi mà, p ma, y p ielinksnis y p ie eiksmis p ma); accionesmajodías y an e eiksmių coincidimas (p z., apmaudžiau eiksmajodžio apmaudi i bū ojo ka inio iempo nsk. p ime a o ma de pe sona apmáudžiau y supe io g ado de p ie eiksmis apmaudžiaũ), daik a a džių, a ik žių y an e eiksmių o dalelyčių coincidimas (p z., Ana z su ampa del daik a a džio en Ana nsk. a dininkas,nagininkas bei šauksmininkas, ana a džio y dalely ės ana, plg Anà, na y anà). si Lemuoklis y o os mo ologiniai ano a o ías pudiesen analiza suki čiuo os ex os13, es espe able, mo ológico plu ia eikšmiškum ge okai educi ían. 13 hace lo au omá icamen e eso no es complejo, po ejemplo, p og ama Ki čiuoklis, ella es á accesible h ps://kalbu. du.l /mokymosi-p iemones/ki ciuoklis. po o a pa e, es e p og ama se basa en los esul ados de la p og ama au omá ica de análisis mo ológica, po lo que se o ma un cí culo ce ado: de lo que, bien unciona el analizado mo ológico, depende la calidad del p og ama de ki chiación. Men ionándose que Ki čiuoklyje mo ológicamen e plu ia eikšmėms o mas se p esen an a ios a ian es ki čiación, aci es o no i in ayude esol e mo ologinio plu ia eikšmiškumo p oblemá. migLė ŽemRie ė. mo ológicamen e múl iplesa eikšmių o mas de apa ición causas 125 y an e io men e ue en ymų clasi ica homo o mes según p ozodinius elemen os. e. Rimku ė (2002: 9198) išanalizó 10 mil. g ami icamen e ano uadas palab as, pa a o as a ículos de Li uano y o. examinada, que 83 po cien o. homo o mos son oné icamen e apañas, y 17 po cien o. di e encia c ucio luga . Homo o mas, las cuales no di ie en luga de ki cio, la cien í ica aún di idió en dos especies: bes ici ianchas balsio can idad (p.ej., eiksmažodis mãno y į a dis màno) y bes ici ianchas p iegaide (p.ej., eiksmažodžiai klaũsė (lema klausy i) y kláuzė (lema kla zus i). an e io men e dados ejemplos aba cados y luga ki cio, y p iegaide besici ian es homo o mos. Es a úl ima ca ego ía en la misma discu en y los casos, que di ie en balsio can idad, sólo ellos sepa adamen e neišci i. 4.3. Homo o mos, su gidas debido a su ampan es di e en es palab as Den o es a ca ego ía cae pa e kai omųjų lenguaje pa es homo o mas, kai omųjų y nekai omųjų lenguaje pa es homo o mas. eó icamen e odos los casos de la ca ego ía homo o mas de las pa es kai omųjų y nekai omųjų del lenguaje ambién son palab as de di e en es signi icanzas, pues iene di e en es lemas. pe o así a i ma no siemp e es co ec a, pues o que, po ejemplo, en e p e eiksmių y ca ac e a džių coincumpimien os es bas an e mucho semán ico común, una o ma a menudo es á hecha de o a. po lo an o homo o mas, su gidas debido a múl iplesa eicšmenes palab as, se ía posible asigna aún en dos smulkesnes ca ego ías di e en es leksinės eikšmės homo o mas y pa inės leksinės eikšmės homo o mas. 4.3.1. Di e en es lexónicas signi icanzas homo o mos En es a ca ego ía caen su ampancias o mas, las cuales doybialmen e no es án elacionadas. en e ellos 8 kai omųjų y nekai omųjų pa es de la lengua homo o mas especies: eiksmažodžių, būd a džių y p ie eiksmių homo o mos, po ejemplo, es ic amen e en es e caso su ampa pa icipio g iež as, -a (lema g iež i) mo . g. nsk. bene icia io o ma con oda o a signi icación eniendo an e eiksmiu es ic amen e y būd a džio es ic as, -a mo . g. nsk. o ma bene icia io. es deci , en es e caso el pa icipio con p eiksmiu y a ibu džiu asoja di e en e leksinė signi icación, y a ibu dį con p eiksmiu en pa e coinciden e, po que ellos hace uno de o o (pa a más de alles éase 4.3.2 c.); de daik a a džių y p ie eiksmių o p ielinksnių, jung ukų, dalelyčių, jaus ukų, iš ik ukų homo o mos (p.ej.: dėlei su ampa daik a a džio dėlė nsk. naudininko y p ielinksnio dėlei o mas; su ampa daik a a džio opa nsk. opa, šauksminininko, įnagininko o mas y iš ik ukas); į a džių y p ie eiksmių o dalelyčių, jung ukų homo o mos benDRinė kaLba | 126 96 (e.g., pa a p e e iksmio y in é bio coincidencia); daik a a džių, p ie eiksmių y būd a džių o į a džių homo o mos (p z., mo . g. daik a a džio kandis, . y. maža pe eliškė, cuya ikš ai kapoja d abužius, ėda ja us, mil us, plan asus (LkŽ 2005), nsk. naudininkas kandžiai y y . g. daik a a džio kandis, . y. kandimas, įkandimas, įkąs a ie a (LkŽ 2005), dgsk. el sob enomb e kandžiai coincide con būd a džio kandus, -i mo . g. nsk. usua io y p ie eiksmiu kandžiai (en ep adje i o y p ie eiksmio leksinės signi icaciones es pa cial coincidencia, y con daik a a džiais kandis los ya a aja dis in a leksinė signi icación); daik a a džių, eiksmažodžių, būd a džių, p ie eiksmių y p ielinksnių homo o mos (p z., a i su ampa daik a a džio a is nsk. šauksmininko, eiksmažodžio á i bend a ies, būd a džio a us, -i mo . g. nsk. a dininko, p ie eiksmio y p ielinksnio a o mas); accionesmajodžių, daik a a džių y p ie eiksmių homo o mos (p z., a eces su ampa pa icipio ká as dgsk. įnagininko, daik a a džio ka as dgsk. įnagininko y p ie eiksmio algunas o mas); accionesmažodžių y p ielinksnių o dalelyčių, jung ukų, jaus ukų, iš ik ukų, san umpų homo o mos (p z.: ak su ampa jaus ukas y daik a a džio ak i e ciosio pe so nsk. liepiamosios o ma de sedimen o; za is coincide del ad e bio za is i del e ce o pe sona iempo u u o y p ie eiksmio za is o mas; ysk coincide de la palab a yskupas g a inės san umpos y eiksmajodžio ys i liepiamosios nuosakos e ciosio pe sona nsk. o mas); coik a a dos, į a džių y p ie eiksmių o dalelyčių homo o mos (p z., ana coincide e dade o delik a a džio Ana, į a džio y dalely ės ana o mas). dis in as signi icanzas léxicas homo o mos pod ía se y en e kai omųjų pa es de la lengua homo o mos. LkHŽ ellas o man 8 especies: di e en es signi icanzas lexicís icas de daik a a džių, eiksmažodžių y būd a džių homo o mos (p z., anglių su ampa daik a a džių anglys y anglė dgsk. kilmininko o mas); daik a a džių y eiksmažodžių homo o mos (p z., adomą su ampa pa icipio adomas nsk. galininko y ik inio daik a a džio Adomas nsk. galininko); accionesmaodžių y į a džių o skai a džių homo o mos (p z.: sus su ampa eiksma odžio jo i del e ce pe sona iempo u u o y į a džio ji dgsk. a dininko i nsk. o ma del kilmininko; o ai coincida accionmaz odio kis i se ojo ca inio iempo del segundo indi iduo y į a džio ki a nsk. o ma del bene icia io; es […] coincide del ad e bio ejo i del iempo u u o de la e ce a pe sona y del nume a io es, -as o mas del p onom); daik a a džių, būd a džių y eiksmažodžių homo o mos (p z.: kal ų su ampa eiksmažodžio kal i a iamosios nuosakos e cios del cue po o ma, deli io kál as, -a mo . y y . g. dgsk. kilmininko o ma, būd a džio ka as, -a mo . y y . g. dgsk. kilmininko o ma y migLė ŽemRie ė. mo ológicamen e plu ia eikšmių o mas de apa ición causas 127 daik a a džio kál as dgsk. o ma del kilmininko; eces coincide pa icipio a je a y . g. dgsk. al, del p opie a io eces nsk. del nomb e y daik a a džio ka as dgsk. de o ma gal); a ibu os, į a džių, skai a džių y daik a a džių homo o mos (p z., una coincida ik inio daik a a džio y skai a džio, į a džio bei būd a džio ienas, -a nsk. Viena. a dininko, įnagininko, šauksmininko o mas); daik a a džių, eiksmažodžių y į a džių, skai a džių homo o mos (p z.: d ejas su ampa daik a a džio d eja nsk. kilmininko, dgsk. del sus an i o, ad e bi d ejo i del e ce o pe sona iempo u u o y nume al de o mas d ejas; maną coincida de accionmajo io mani hecho de eikiamosios ūšies esamojo iempo pa i io dgsk. nomb e del, į a džio manà mo . y . g. nsk. galininko e daik a a džio mãna nsk. de o ma gal); būd a džių y į a džių homo o mos (p z., juodu su ampa į a džio jis d iskai os a dininko, galininko y būd a džio juodas nsk. o mas del kilmininko). 4.3.2. Homo o mos con en pa e su ampančia leksine signi icado ales homo o mos ienen di e en es lemas, sin emba go sus semán icamen e y debibiamen e elacionadas, ej.: absolu iamen e su ampa an e eiksmio absolu iamen e y adje i o absolu iško o mas; ilgai coincida p ie eiksmio ilgai y būd a džio ilgas o mas. es o suelen p ejeikmías, compues os de ad e bios, i. e. de la misma aíz palab as, y sólo en pa e los se puede conside a palab as de di e en es signi icados (si se mi a no o malmen e mo ologicamen e, sino semán icamen e). Dalinės leksinės homo o mos dicciona io cons i uye 8 pa es kai omųjų de la lengua homo o mos especies, conc e čiau: subs an i a mobilia daik a a džių, po ejemplo, adminis a o ių (su ampa palab as adminis a o ius bei adminis a o ė dgsk. o mas kilmininko), bėglių (su ampa palab as bėglys y bėglė dgsk. o mas kilmininko) homo o mos; daik a a džių y eiksmažodžių homo o mos (p z.: apkaus ai su ampa del eiksmažody i apkaus i e del p esen e iempo del segundo indi iduo y del daik a a džio apkaus ai o ma del nomb e; espakai coincida daik a a džio espues a dgsk. del sus an i o y ad e ba oz esponde del p esen e iempo en ojo pe sona o ma); daik a a džių y būd a džių homo o mos (p z., absoliu us su ampa daik a a džio absoliu as dgsk. del apela i o y a ibu i o absoliu us nsk. o ma del nomb e; abs ak u coincida daik a a džio abs ak as nsk. įnagininko y abs ac o del a ibu o, -i be a dės giminės o mas); accionesmaodžių y būd a džių homo o mos (p z.: magne inou su ampa pa icipio magne inęs u ojo ca inio iempo dgsk. del sob enomb e y būd a džio magne inis, -ė mo . g. nsk. gal del mol; masina coincida del pa icipio masinęs y . g. 128 benDRinė kaLba | 96 dgsk. galininko y būd a džio masinis, -i mo . g. nsk. de o ma gal); daik a a džių, būd a džių y eiksmažodžių homo o mos (p z., kal ą su ampa būd a džio ka as y deli io kál as y . y mo . g. nsk. galininko y daik a a džio kál as nsk. o mas del gal, e dad, en el úl imo caso se en elazan dos causas di e en es. en e pa icipio y daik a a dío de hecho exis e una pa cial coincidencia léxica, pues o que su signi icado es á elacionado, y es oy con būd a džiu ka as pa icipio y daik a a dis kál as coincide po azones p ozodinių); a ibu os y į a džių homo o mos (p z., p incipalmen e su ampa a ibu o del p ime o, -ia be a dės giminės y mo . g. nsk. a dininko, įnagininko, šauksmininko y skai a džio pi mas o mas); daik a a des y núme os a des o į a džių homo o mos (p.ej.: aš uone ą (su ampa daik a a dis y núme o a dis), maniškė (su ampa daik a a dis y į a dis)); daik a a džių, eiksmažodžių y į a džių o būd a džių, skai a džių homo o mos (p z., niū i su ampa daik a a džio niū is nsk. šauksmininko, būd a džio nius, -i mo . g. ū nsk. a dininko y eiksmažodžių niė i bei niu i del segundo y e ce iempo de la pe sona esamojo o mas). ejemplos de plu ala eikšmiškumo del léxico pa cial se pueden encon a y en e kai omých y nekai omých pa es del lenguaje coincidimien os accionmajodžių, būd a džių y p ie eiksmių homo o mų (p.ej., aklinai su ampa accionmajodio aklin i del iempo ca inio del se aj nsk. de segunda pe sona, p ie eiksmio aklinai y emple ad e bio aklinas, -a mo . g. nsk. del usua io), adje i os y p e eiksmių homo o mų (abejingai, ais ingai, cikkai); daik a a džių y p ie eiksmių homo o mų (p.ej.: donanai, laukan, pusbalsiu); daik a a džių, p ie eiksmių y būd a džių o į a džių homo o mų (p z., bailiai su ampa daik a a džio bailys dgsk. nomb e, būd a džio bailus, -i mo . g. nsk. bene icia io y p ie eiksmio bailiai o mas, aunque di e encia daik a a džio bailia y būd a džio y p ie eiksmio baliai ki chiación. si del en oque en ki chiación no eip amos, odas es o mas sie ų de pa e su ampan i leksinė signi icado. Toda ía menciona inas daik a a džių, eiksmažodžių y p ie eiksmių o p ielinksnių homo o mos (p z., za da ai su ampa de eiksmažodžio zada y i pada ī as pa icipio o mas zada as, -a, nsk. naudininko, daik a a džio ce a as dgsk. del apela i o y būd a džio ce a as, -a mo . g. nsk. del bene icia io y p e eiksmio apa a as o mas; bande agi di e encia de algunos palab as ki čiai, plg. ùžda ai y zamda a), accionesmažodžių, daik a a džių y p ie eiksmių homo o mos (p z., apsiaus ai su ampa daik a a džio apsiaus as dgsk. a dininko, deli io apsiaus as, -a mo . g. nsk. naudininko y p ie eiksmio apsiaus ai); núme os a džių y p ie eiksmių homo o mos (p z.: cua oom, p ime o), migLė ŽemRie ė. mo ológicamen e las causas de apa ición de o mas plu ieño mias 129 homo o mos de e bma o des y p e eiksmių (p.ej.: de inidas, desc end in as su ampa de pa icipan es de inidas, -a, desc end in o, -a mo ías g. nsk. usua io de la o ma su an e eiksm de inida, desc end in ai), p eik a o des, nada a las p e eiksmenes y homo o mos (p.ej., nada daik a o dzo y su an e eiksmio), sus an i o, nume o o des y p e eiks homo o mos (p.e., es e p ime p e iz, depende del con ex o, puede se an o un a ibu o como un p e ixos). 4.4. Homo o mos, nulem as sis emas mo ologicas de la lengua li uanas algunas homo o mas lemia sis ema mo ologica de la lengua li uanas. a dažodžių coincidimas lemia sink e iški cie os aleg niuočių linksniai, su ampančios algunos de linksnių di e en es kininių o núme ous o mas (p z., naujų an o mo ., an o y . g. dgsk. kilmininko o ma); puede coinc abi accionesmajodžių pe sona, núme o, iempo y . . ales palab as leksinė signi icado es la misma. es a ca ego ía el odo lo cons i uye solo las coincidencias de pa es del kai omųjų lenguaje. a dažodžių coincapimien os p incipalmen e, ellos pueden asigna en núme ous, giminés y aleg nio sink e ismo casos. Linksnių coinc apimien os casos son 7 ipos: (i)o aleg niuo ės a dažodžių nsk. del su ininko, įnagininko, šauksmininko y be a dės giminės coincidencias (p.ej.: daik a a džiai aba ija, da e, emulsija; būd a džiai ak iška, a ališka, galinga); ė aleg niuo ės daik a a džių nsk. įnagininko y šauksmininko coincidencias (p z., daik a a džiai be eise, dėde, bedan e); (i)a, (i)u aleg niuochos daik a a džių dgsk. homónimo y šauksmininko coincidencias (p.ej., daik a a džiai abi u ien ai, akiniai, angelai); (i)a aleg niuo ės daik a a džių nsk. coincidencias del suplen e y del chauxmin (p.ej.: albume, ba e, čempione); núme os a džių y į a džių a dininko y galininko coincidencias (p z., į a džiai judu, mudu, skai a džiai abi, d i ( ale la pena menciona que Bend inės lie u ių kalbos žodyne (bLkŽ) la palab a abi se conside a į a džiu); i aleg niuo ės daik a a džių o sudaik a a dėjusių pa icipan es, būd a džių dgsk. del nomb e y coincidencias šauksmininko (e.g.: pied as, an ys, bal ieji, acusinamieji); núme os de nomb es o enjue ges del su name, galininko y ennagininko coincidencias (p.ej., núme os de nomb es ochooniolika, doceika, ylika y enjue gis keliolika). giminés su apimai dicodyne hay 7 ipos: a dažodžių y . y mo . g. dgsk. kilmininko coinc apimas (p z.: pa icipan es abejojancias, acen uojan es, apibend inan es, ca ac e e džiai apynaujų, bi ių, badų su ampa y . y mo . 130 benDRinė kaLba | 96 aleg niuo ės a dažodžių y . g. nsk. a dininko y (i)o aleg niuo ės a dažodžių mo . g. dgsk. galininko coincidenías (p.ej.: a ibu gios indi e ingo, b okuo o, die iško; pa icipan es di e enciuado, o suo o, gau o); (i)o y (i)a aleg niuočių a dažodžių nsk. coincidencias del gale io (p.ej.: adje i os indi e cien e, aklą, da ganą; pa icipan es pin ado, p ohibido, ob enida); eikiamosios ūšies pa icipan es y . g. dgsk. del sob enomb e y be a dés gimines coincidencias (p.ej.: abejoją, e e ninu, apda ą); núme os a džių a dininko mo . y y . g. su apimai (p z., es); núme os a džių galininko mo . y y . g. su apimai (p z., is); núme os de nomb es o į a džių naudininko y (o ) įnagininko y . y mo . g. su apimai (p z.: d iem, jud iem); daik a a džių mo . y y . g. coincidencias con común gene (p z.: giminė, mazgo ė comúnji giminė coincide con mo e iškąja; ligonis comúnji giminė coincide con y iškąja); como mencionada, puede coincidi y núme o de pa es del idioma kai omųjų. ales casos dicodyne hay 4 ipos: (i)o, ė linksniuo ės a dažodžių nsk. kilmininko y dgsk. del nominado y šauksmininko coincidencias (p.ej.; daik a a džiai abejonės, abėcėlės, ba e ijas; a ibu os basos, bi ios, ac uales; pa icipan es decen alizuados, degene uo os, eiliuo os); (i)u e i aleg niuočių a dažodžių nsk. a dininko i dgsk. coincidencias gale io (p.ej.: adminis ado , gen is, calenda io); (i)u aleg niuo ės daik a a džių nsk. del gal y dgsk. coincidencias kilmininko (p.ej.: ag eso ių, de lių, izminčių); (i) aleg niuo ės y . g. būd a džių nsk. šauksmininko y dgsk. coincidencias del p onomb e (p.ej.: a imesni, más amosos, meno es). g.); (i)a suele coincidi y di e sas o mas eiksmažodžių. ales coincidencias dicodyne 7 especies. es o: accionesmažodžių bend a ies y noekiamosios ūšies pa icipan es del bu ojo iempo y . g. dgsk. homo o mos del p onomb e (p.ej.: abso bui , isola , nulakua ); supuamosios sedacos e ce o de pe sona eiksmažodžių y noekiamosios ūšies se ojo iempo pa icipan es dgsk. kilmininko homo o mos (p.ej.: adap uo ų, gamin ų, gi dė ų); esamojo iempo accionesmajodžių e ce oyo y del segundo pe sonas homo o mos (p z.: a sispindi, įsidėmi, k ūp eli); coincidencias de pa icipan es con subdelicios o semidelicios (p z.: ado uojan e, bijan e en es e caso sang ąžiniai subdeli ios coincide con nesang ąžinio esamojo iempo y . g. nsk. o ma del pa icipan e i ula ; semdili is dándose coincide con es el iempo pa icipiais an o con mo . g. dgsk. galininku, an o con y . g. nsk. nomb ininco); coincidencia de bend a ies con eiksmažodžių nsk. segundo asmeniu (p z.: no equi oc i, nuslis i, ykš i); accionesmajodžių pe sona p o ecamosios y noasmenuojamosios o mas coincapimas (p z.: di b inai, im inai, maldau inai mo . g. daly ių nsk. o ma del bene icia io coincide con las i iendas; sug įž a, i a ha á- migLė ŽemRie ė. mo ológicamen e causas de apa ición de o mas plu ieikšmių 131 mažodžių p esen e iempo de la e ce a pe sona coincide con be a dės y mo . g. pa ícipes an o con a dininku, como con įnagininku); es y del p esen e y del u u o iempo di isiones homo o mos (p.ej.: in e ogando, p olongsiando, ęšian coincide del u u o y del p esen e iempo di isiones o mas). 4.5. Las mismas signi icadas homo o mas, su gidas po la asignación a di e en es pa adigmas algunos obik a o djes, a ibu dzes, accionesmajzjs, į a džys y p ie eiksmys, que ienen el mismo signi icado, pueden pe enece a dos pa adigmas di e en es, ej. : Aud ių pod ía se an o de la o ma Aud ius, como de la o ma Aud ys nsk. galje o; se ía pod ía pe enece an o se , es, ue on pa adigmas, an o se , sea, ue, an o y se , u a, ue; g iu us pod ían pe enece an o g iū i, g iūna, g iu o, como g iū i, g iū a, g iu o pa adigmas; o ma milaglada io lema pod ía se an o milaglada is como milaglada ys; mi an o į a džio con lema mano, an o į a džio con lema manas o ma. pa a ales casos LkHŽ es á des inada una especie sepa ada. 4.6. P iejas icas in e conec es Men ionadas cinco causas de apa ición pueden se elacionadas en e sí, a más de eso, algunos de las palab as homo o mas apa ición puede de e mina más de una causa, po ejemplo, abs ãkčiai s. abs akčia aquí el plu ala eikšmiškumą lemia an o p ozodinių elemen os ski (ski iasi ki čio ie a), como pa cial coincidencia de signi icado (una palab a es pada i a de o a). o o ejemplo būd a džio ka as y daik a a džio kál as coincapimai. es as palab as pudie an en a an o en p ozodines elemen os de, an o en dis in as lexicónicas signi icanzas nulem as homo o mas ca ego ías. además, una especie en la palab a cons i uyen es di e en es homo o mas nebū emen e decidenadas de las mismas azones. Po ejemplo, unas supues osa sedaka y noec iamosa especie de pa icipan es coincidencia (p.ej.: adap uo ų, b andin ų) se o ma debido a p ozodinių elemen os di e encias (plg., apl ų y aply ), y o os po el sis ema mo ologico de la lengua Li uania, i. i. simplemen e coincide dos o mas del ad e bio (p.ej.: au oma izuo ų, de zė ų). Cinkios homo o mos susci ación causas ayudan aún mejo a comp ende , po qué ano ando Lemuokliu (a o os mo ologís icos ano a o ías) apa ece unokios o o osokios casos mo ológico plu ia eikšmiškumo. Suplemen os