Sposoby prezentowania materiału dialektalnego w polskich regionalnych słownikach gwarowych
Abstract
W tekście omówiono polskie regionalne słowniki gwarowe, które ukazały się w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat. Słowniki te, których autorami są profesjonaliści lub amatorzy rejestrują zbiory leksyki z różnych regionów Polski. Na podstawie wybranych pozycji (szczególnie z Polski centralnej i wschodniej) ukazano różne sposoby prezentowania materiału gwarowego z uwzględnieniem warstwy ikonograficznej i kontekstów lokalnych.
Full text
DOROTA KRYSTYNA
REMBISHEWSKA.
ma e iału dialek alnego w polskich egionalnych słownikach gwa owych
¿Qué es lo que quie es que e diga? Modos de p esen ación 71
DOROTA KRYSTYNA REMBISZEWSKA
ins u slawis yki Polskiej akademii nauk
oRciD id: o cid.o g/0000-0003-0339-0879 obszaRy baDań: dialec ología słowiańska, lexicog a ía
gwa owa, lexicyka pog anicza polskowschodniosłowiańskiego.
Doi: doi.o g/10.35321/bkalba.2023.96.04
sPosoby PRezen oWania ma eRiału
DiaLek aLnego
W PoLskicH RegionaLnycH
słoWnikacH gWaRoWycH
SÓLOVA KLUCZOWE: lexicog a ía polska,
polacos dicciona ios gwa owe, me odología
lexicog á ica, dicciona ios ama o skie.
aNo ación
En ex o se discu ió polaco egionales dicciona ios gwa owe, que apa ecie on se en
el anscu so de los úl imos kilkudziesięciu años. dicciona ios esos, cuyos au o es
son p o esionais o a icionados egis an cubie as lexicica de di e en es egiones
de Polonia. a base de seleccionadas posiciones (szczególnie de Polonia cen alna y
eas e nnej) mos ado di e en es mane as de p esen acion ma e ial gwa owego
con uwzględnieniem capas wa ikonog a iczna y con ex os locales.
abs Rac he ex discusses Polish egional dialec dic iona ies published in he las
ew decades. hese dic iona ies, w i en by p o essionals o ama eu s, eco d se s
o lexis om a ious egions o Poland. selec ed en ies (especially om cen al and
eas e n Poland) show di e en ways o p esen ing he dialec ma e ial, aking in o
accoun he iconog aphic laye and local con ex s. Los dicciona ios polacos gwa owe,
de los cuales su gió bas an e mucho en el anscu so de decenas de años, son cie a
a ianza de ope aciones lexicog á icas. guían se sus p opias leyes, an o en cuan o a
la selección de ma e ial, como y al a eglo de con enido. Muchos de ellos es o de una
pa e e ec o abajo de equipos de p o esionales, y de la o a esul ado de mul ianual
acumulación de ma e ial gwa ís ico po ze mane a de eda amien o de es e dicciona io
ap o echano p íncipes desa ollando dos sucesi os dicciona ios, eniendo po base
72 benDRinė kaLba | 96 miłośników małych ojczyzn, pe sonas nop zygo owanych
wa sz a owo a p epa amien o słowników. En el ex o pongo a ención a
di e en es mane as de elabo a egionales de dicciona ios gwa owych,
publicados en el anscu so de los úl imos kilkudziesięciu años. no in oduzco el
a eglo geog á ico impo an es son pues di e en es mane as de exposición de
con enido gwa owych, y no subdi isión en egiones. limi a am me a
zap ezen amien o de polacos dicciona ios gwa owego o os países es ma e ial
pa a o o a ículo. P zegląd do obku polska gwa owa leksykog a ii do końca XX
wych bez p zeds awiania sze szego kon eks u w pos aci do obku słowniko-
wieku p zeds awił kazimie z Woźniak w p acy S an polskiej gwa owej
leksykog a ii pod koniec XX wieku (Woźniak 2000). Un pos e io desa ollo de
Halina ka aś de año 2011 mues a el es ado de la lexicog a ía a p incipios del XXi
siglo (ka aś 2011). En el úl imo decenio no apa eció se publicación sin e izando el
es ado con empo áneo de la lexicog a ía polaca gwa owe. En algún sen ido es a
b echa llena el ex o iliji sakalauskienė, zo ii sawaniewskiej-mochowej,
Li uwska leksykog a ia gwa owa con el uelco XX y XXI siglo (en el ondo
seleccionados polacos słowników egionalnych) (sakalauskienė,
sawaniewska-mochowa 2022).
En Polonia odo el iempo du an los abajos sob e Słownik gwa polskich,
ab anguiendo odo el e i o io del país y gwa y ue a de sus on e as.
es o la golene in ención es abajo pa a a ias sucesi as gene aciones, pues
desde apa ece se el p ime cuade no en 1979 . has a aho a publica on apenas
35 cuade nos a la le a j (hasla ja łykjedyk) (sgP 19792023). el dicciona io es e
iene u o den al abé ico, con nume osos odsyłaczami, los au o es p epa an
paslas según adicionales mé odos lexicog á icos. él ue elabo ado po
dialec ólogos, su ge en el ins i u o de lengua Polaco Polska akademii nauk w
k akowie, dispoja ica ka o eką, en poco g ado uzupełnianą.
ma e ial a ka o eká sgP. son Mały słownik gwa polskich (msgP) y Słownik gwa
małopolskich (sgm). En msgP se in oduje on cie as simpli icaciones, pa a acili a el
uso al lec o noéngiznawcy. po es a azón enunciado con depa amen o o m, y
documen ación haseł dado esencialmen e en o og a ía ogólnopolska. hay aquí
bas an e peculia seló haseł. Dado que índice ka o eki sgP cuen a al ededo 240.000
haseł, se ha incluido una con aseña po 24 en él p esen es. Causa es o cie a
alea o iedad elegidos haseł.
DOROTA KRYSTYNA REMBISHEWSKA. ¿Qué es lo que quie es que e diga? Modos
de p esen ación 73 sgm aba ca oda á ea małopolski, simul áneamen e
ma e iału dialek alnego w polskich egionalnych słownikach gwa owych
mues a elaciones con o as egiones, u ilizando la mane a designando
localidad como en dicciona ios a iba mencionados. Nume osas consiglas son
ilus adas con decla aciones de los habi an es de la egión.
dicciona io desa ollado según los adicionales mé odos lexicog á icos es Słownik
gwa śląskich (sgŚ). Regis a él ecu so esco o o o gwa śląskich en el XX siglo, de
odo Śląsk, łącznie con zaolziem. En in ención es ob a mul idómica, que ienen que
aba ca el mayo núme o de ocabula io ípico pa a gwa y eslesca. Has a aho a
apa eció se 17 olúmenes (Lałzyczka), después de eseñas es omo 18. como se da en
la in o mación sob e el dicciona io: zamieszczone en Słowniku leksemy óżnią się od
wy azów ogólnopolskich el lec o encon a á en él exp esiones gwa owe, siendo en
la ac i a y pasi a es e as del léxico: exp esiones cedien es a e ec o de cambios
ci ilizacionales, exp esiones nue o adop adas jun o con el p og eso ci ilizacional,
exp esiones wymzya łe y p és amos (ge manizmas y bohemizmas) (ins y u
Śląski). dicciona io, que egis a lésykę de una egión es Słownik gwa y y cul u as
Kujaw. él ue p epa ado po el equipo lingükoznawczyń y lingüoznawców de
bydgoszczy bajo la edacción zo ia sawaniewskiej-mochowej (sgkk 2017). es e
di e encjal dicciona io da además de de iniciones de é minos, ci aciones
gwa owych, alcance de apa ición da os leksemos. espo ádicamen e apa ecen se
explicaciones e imológicas, po ejemplo. haslo baciaRz, z węg. be yá ‘włóczęga,
homb e ue a de de echo (sgkk 2017: 54), haslo FeLoR, z niem. m ‘b e o d, us e ka
(sgkk 2017: 221). Vale odno amien o es Słownik dialek u knyszyńskiego
(Rembiszewska 2007) desa ollado po niepolonis ę, pe o lingükoznawcę czesława
kudzinowskiego, au o dicciona io polsko- inlandés y manual de g ama ica
inlandesa, debido a ocu encia de elemen os de di e en es idiomas y iqueza de
in e esan e léxica (c . Rembiszewska 2010). es di ícil es ablece el iempo exac o de
su gimien o Słownika dialec o knyszyńskiego. kudzinowski lo c eaba du an e
a iosdozen años, p obablemen e desde inales de los años 40 a 70. del siglo XX. el
dicciona io cuen a más de 5500 haseł. iene poco alcance e i o ial, pues incluye
á ea de aldea si uado al ededo knyszyna en powie e monieckim en ojewódz wo
podlaski. Słownik c. kudzinowskiego da an o nomb es gwa owe, como y gwa owe
o mas oné icas de nomb es ogólnopolskich así como nomb es ogólnopolskie, ej.
ọ y o ać ‘kie ować, łaχẹ a ‘obda us, ba sc sa y ‘zupa z juchy, kawał, łapanka
y asociaciones azeologiczne, ej. i .
74 benDRinė kaLba | 96 bady ‘mocoa se, dali nogi ‘uciekli. kudzinowski aplicó en
Słowniku é minos de inicje: ipo sinonimís ico, y ambién ipo de inicijno-
-opisoso así como ce canos a encyklopedycznych, espo ádicamen e aplica
de inicje zak esowe. De iniciones a as eces son plennozdaniosas, empujando
palab a en su na u al con ex o. a eces ienen ca ác e hipe onimu, ej. kosibaba
g oχ ‘pewien insad. pa e diccionicowa ue p ecedida po in o mación sob e las
in luencias eas e nnioslo iańskich, alemanes, lexicica
ema ycznej.
Pos ula u ación de odas las a iedades lingüís icas en el á ea wielojęzycznym
cumple la publicación publicada en el ins i u o sla ís ica Pan Różnojęzyczne
słownic wo gwa owe Podlasia, Suwalszczyzny y no e-o ien al Mazowsza (RsPs
2014). se compone de dos pa es undamen ales. La p ime a discu e la his o ia de la
egión, con conside ación de hechos a queológicos, his ó icos, e nog á icos así
como ca ac e ís ica de con ac os lingüís icos en el á ea de Polonia
no eno-o ien al. La segunda pa e cons i uye słownik en el sis ema al abé ico
según de iniciones y ogólnopolskich equi alen es exp esiones gwa owych siendo
mielojęzycznym zes awieniem dicciona io gwa owego de mencionado á ea. Pun o
de salida es hasło (niekiedy plu owy azowe) en lengua polaco, en a ianza li e a ia,
a el cual se die on equi alen es en gwa ach (aznaczone cy ami zymskimi): i.
polskich, ii. wschodniosłowiańskich (biało uskich, uk aińskich i p zejściowych
biało usko-uk aińskich), iii. wschodniosłowiańskich ( osyjskich
s a oob zędowców), i . li ewskich. equi alen es gwa owe odno ado en la e sión
aco dan e con la uen e po an o apa ecen se g abaciones oné icas,
o og á icas y semio og á icas. En el dicciona io ap o echado pues no sólo
uen es p o esionales, sino ambién ama o as. si en a ios ma e iales de uen e
ocu ió la misma o ma de exp esión, las uen es se egis an según la o den
es ablecida según c i e io geog á ico, y en el ámbi o de las mic o egiones según
c i e io c onológico (desde ma e iales más an iguos a más ecien es). Después de
la palab a de con aseña o de inición en na iesas cuad adas colocadas es án
in o mación sob e ilus o án del dado designa . algo o o mé odo de elabo ación
de dicas de gwa owych, wzbogaconą o obsze ny ma e ial ilus a i o,
zapoczą kował en la polaca lexicog a ía gwa owej józe kąś Słownikiem gwa y
o awskiej (kąś 2003, 2011). Récz cla a no es es o no um en eu opea lexicog a ía en
dicciona ios alemanes desde hace mucho iempo algunas palab as con enían
adjun o mapas sean ilus acciones de algunos designa os apa ecien es en las
palab as. iconog a ía en nieslownikiem, que en in ención iene se
simul áneamen e cumb e de exp esiones y in o mación sob e la cul u a de un
DOROTA KRYSTYNA REMBISHEWSKA. ¿Qué es lo que quie es que e diga? Modos
de p esen ación 75 míeccos dicciona ios enía á eces ca ác e swois ego
ma e iału dialek alnego w polskich egionalnych słownikach gwa owych
o namen o, ua accyjniającego a é g a iczną publicación (com. knoop 2001), en
algunos mucho luga ocupan mapas (sdWb). józe kąś publicó su mul i ómuo
ob a, que con iene nume osas o og a ías Ilus o any leksykon gwa y i
kul u y podhalańskiej (kąś 20152019), con ando 12 olúmenes. aquí a ención ae,
ma cado ya en i ulo, con ex o cul u al (u zględniony ambién en el dicciona io
o awski). Regis a él leksykę (współczesną i his o yczną) al ededo de 50 mil
haseł mos ando la cul u a ma e ial y espi i ual Podhala egión mon aal del su
de Polonia u del no e podnóża a . con iene ambién p o e bios, po decadla,
desc ipciones cos umb es, c eencias olcló icas, p ác icas mágicas. ci aciones
g abadas son simpli icada, es anda izada o og a ía gwa ową, pa a amplia
cí culo de lec o es de nojezikoznawców. pa e s ic e słownikową
complemen a ico ma e ial ilus a i o, p esen ado en ablas emá icas. Pa a
blica ], i oleja nia. młyn, ii es ijo, iii Pas e ismo, iX Pszczela s wo, X
myślis wo, ybołóws wo, Xi kowals wo, Ślusa s wo, Xii música, Xiii
ob zędowość, Xi sac um, X o as.
p zykładu, w omie i , znalazły się nas ępujące działy: i P zy oda, ii bu-
downic wo, iii gospoda s wo olne, i gospoda s wo domowe, [b ak a-
En el cí culo mé odo j. kąsia pe manece Słownik gwa y lachów sądeckich
(szewczyk 2014). la pa e słownikową p ecede obsze ny in oducción,
con eniendo supues os me odológicos, ca ac e is ici yę e nog a icną egión,
desc ipción es ado de es udios sob e gwa ami sądeckimi, in o mación básica
sob e el sis ema gwa y podeg odzkiej así como eglas edi o ial y układ haseł.
Po la pa e diccionicowa zamieszcha on 278 ilus ación.
de e minado á ea, es Słownic wo i kul u a ludowa gminy Wiśniowa (skLW 2018)
localidades si uadas en małopolsce. El abajo es esul ado de un p oyec o de
es udian es de polonís ica de la uni e sidad jagiellonian bajo cuidad me i o ia
lingüosconocidos de dialec ólogos. sus ancial pa e o ma ócnik, después de él
siguen eslólas emá icas: cos umb es pascanocne an esiej y hoy, pe íodo del
G an Pues o, domingo de Palmowa, G anki ydień, Dni świą eczne, adiciones
elacionadas con ies as de boys na zenia, i uędowość odzinna, o s achach,
u okach i ziołolecznic wo, Działalność pa yzan ów i pacy ikacja ocami
mieszkańców. odo cie ajan ex os gwa owe i ula łowane ansc ipciones
(m.in. gwa a, Piosenka, en e medades).
76 benDRinė kaLba | 96 emá ico. sus ecep o es son no sólo p o esionais, sino
ambién odos in e esados gwa ami lubelskimi, u ilizados po los habi an es del
kolejnym słownikiem op acowanym p zez dialek olożkę, ale nieco ina-
czej niż adycyjny sgP, jes Słownik gwa Lubelszczyzny (sgL 2012–2023)
au o s wa Haliny Pelcowej (i zespołu w kilku omach) będący słownikiem
cen o de la banda eas e n Poland. y en es a publicación e eló se la endencia a
amplia el cí culo de lec o es de lexisiconos gwa owych. P ime om dicciona io
lubelskiego Rolnic o. He amien as ag ícolas. T abajos campales. cabaló y
ob óbka ce eóż apa eció se en 2011, el úl imo olume Xiii en 2023 año. En el ámbi o de
cada olumen la au o a conse ó el sis ema al abé ico. En los p ime os cua o
omos (i Rolnic wo..., ii Rolnic wo. T anspo u al. Plan as okopowe y passowe.
Soby y ipos campos. Cul i o lnu y canopi. zbió siana, iii Mundo animales, i Sad y
ja dín ege á ny. Cons ucción y espacio pa iwó za) o og a ías publicado en
ex ście, de omu omu ( Mundo oślin, i Poka my, ii Odzież i obuwie.
P zędzenie lnu y ejimien o ela, iii Homb e y amilia. Higiene y en e medades.
Meble, equipos y abajos domés icos, iX P zes zeń usi. U o mado de
supe icie. Vida social y p o esional, X Ob e ędowość y obyczajowość ludowa, Xi
Me eo ología y as onomía. El iempo. Colo es, Xii Acciones mia as sen imien os
cualidades y p opiedades o os. Tex os gwa owe. Índex haseł) es án en el inal del
dicciona io. Haslo se compone de exp esión de con aseña, de inicji, ci a,
in o mación sob e uen e, geog a ia. Con algunos son odo adas o mas
dependien es, y ambién wymowa. en el inal se encuen an odsyłacze, en muchos
paslash muy nume osos, ej. p zy haśle skidacz d apak, dziobak, e c. cada om
con iene ambién kilkanaście mapas a seleccionados haseł słownikowych.
elemen o ca ac e ís ico pa a es e dicciona io es muy ica documen ación
con i mando la p esencia de exp esión en es e e eno. po ejemplo eslo pisanka
‘jajko pascanocne pin adas en di e en es colo es en pin u a o wywa ch de cebuli
<...>, ado nadas con pa ones geome icos y lo es con ayuda de ce a y pisaka
iene 4 páginas de egis os de campo.
in e esan e dicciona io desde el pun o de is a me odología de elabo ación de
ocado es gwa owych es Gwa a Bugaja en Pogó zu (gm. Biecz, pow. Go lice)
Haliny ka aś (ka aś 2022). En es e abajo ue combinado p o esionalismo
au o ka, g an expe iencia en el ámbi o lexicog a ía, con conocimien oá de la
amilia gwa y, compe encia lingükoznawczyni y an igua usuiczka gwa y. como
mismo el í ulo indica, la publicación cons i uye monog a ía lingüís ica a isi
bugaj y al ededo es (su es e eas de Polonia). G an alo o em del abajo es el
DOROTA KRYSTYNA REMBISHEWSKA. ¿Qué es lo que quie es que e diga? Modos de
p esen ación 77 ca ac e ís ica de hoy en día si uación desc ibida gwa y. pa e
ma e iału dialek alnego w polskich egionalnych słownikach gwa owych
słownikową p ecedeño capí ulo, con eniendo mul icolo ne o og a ías,
conce nien e la cul u a oldowe Pogó za Wschodniego ( ie a biecka y go licka):
D ój oldowe Pogó zan, Kuchnia egionalna, Dom y su equipamien o, T abaje
domowe, T adicionales ocupaciones (zawody), Ob zędowość do oczna,
Ob zędowość odzinna, Wie zenia i p zesądy. słownik con iene p incipalmen e
exp esiones di e en es del ocabula io ogólnopolski. En los eslách además de
de iniciones dado in o mación g ama ical, ci as con localización, a eces bas an e
ex ensas, ej. Dziama cosa. ż. ‘pla a de mąki cocida en agua o leche: Downi o
cocinaban dziame, de mółki en włodzie abo en mlyku. Dziame cocinaban de mollka
pszyny, y si no había pszynny eso de zy ni. chłoćkiedy po lókupacji es incluso con
łowsiany mółki. Pacia a a dziama es o po cie o no es di e en e. llamaban así y
así, món ewkóm y así se kłóci. bug. bk. Con algunos con aseñas apa ecen se
odsilácche, ej. cLiWaĆ iempo. ndk. ‘lasko ać P zes ój mie ya clia , po que ni
puedo exhibi . no cliwej mie, po que ni puedo de es o sopo a . bug. bk. zob.
skLiWaĆ, Po . WycLiWaĆ.
ocabula io de amilia es al ededo es pe pe uó en Słownik gwa y zagnańskiej
o a lingükoznawczyni de polonís ica de la uni e sidad de Va so ia k ys yna
Długosz-ku czabowa (Długosz-ku czabowa 2020). słownik, que apa eció se
cua o años después de la mue e au o ka, con iene 4 mil mil haseł, iene u o den
al abé ico. incluye leksiká ca ac e ís ica pa a la egión de mon añas
Świę ok zyskich zagnańska y al ededo es de la segunda mi ad del XX siglo. En
2011 . i ena ma yniako a, p o eso en el ins i u o de esla ís ica Pan en
Va so a, publicó Słownik dawnej mowy mieszkańców Ciechanowca i okolnych wsi
na Podlasiu (ma yniako a 2011). słownik es e es zapismo es ado gwa y (de la á ea
pog anicza mazowska y Podlasia) de el úl imo ein eaño XX siglo y comienzo XXi
siglo elabo ado po au och onka, de ma e ial acamadzado du an e muchos años.
cabalo es e iene adicional ublado de exp esiones eslłowych. zano ado m.in.
exp esiones limi adas a poco á ea, como po ejemplo chabo ‘łapówka (en
cechanowcu asen amien o de casascas jedno odzinnych cons uidas en el
pe íodo del socialismo złośliwie ue llamado chaboEn los úl imos años empleados
owo), chabo nik, lm. chabo niki ‘łapówka z’, k yjan ‘chłopiec la 10–12’.
T abajado es de Dialec ología de la uni e sidad im. adama mickiewicza en
Poznaniu comenza on la ealización de un p oyec o de la go año consis en e en la
coope ación de ambien es locales con lenguakoznawcy p zy gomadzeniu
słownic wa gwa owego. El esul ado de es a coacción son dicciona ios de
pa icula es aldeas, powia publicados en la se ie Wielkopolskie
78 benDRinė kaLba | 96 dicciona ios gwa owe. ellas suelen ienen diseño emá ico.
Publicado has a aho a: Słownik lengua de habi an es de al ededo es Cze niejewo.
T abajo en olla y en economía (sjmcz 2018), Słownik lengua de habi an es
al ededo es Pobiedzisk. T abajo en olla y en economía (sjmPoR 2021), Słownik
lengua de habi an es al ededo es Pobiedzisk. Na u aleza (sjmPoP 2023), Słownik
lengua de habi an es de los al ededo es Gniezna. Świę a, wie zenia i p zesądy (sjmg
2018), Gospodyni. Slo nik lengua de habi an es powia u kolski (sjmgosi 2018),
Gospoda z. Slo nik lengua habi an es powia u kolski (sjmgosii 2019), En kuchni u
pleszewian. Lecciona io de lengua y cul u a de habi an es powia u pleszewski
(sjmPlesz 2019). En es a se ie salió ambién słownik ela i o a o o á ea (de eas
Poland) Słownik habi an es de ie a łukowskiej. T abajo en el campo y en la
g anja (smłuk 2019).
Cie os ku iozum cons i uye ócnik Lo wieś, es inna canśń. Słownik gwa y
Bukówca Gó nego en Wielkopolska y egión Spisza en Małopolska (sgbs 2014). los
au o es no p esen a on las azones pa a las cuales zanja on p ecisamen e
es as á eas. sin emba goże alo de es a publicación es in e esan e ma e ial
gwa y con nume osas ilus aciones y g abaciones en pla o cD de ex os
bukówca y spisza. ca ác e popula iene dicciona ios publicados po la Es ado
de Wydawnic wo naukowe Gó alsko godacka (kucha zyk 2011) y Ślónsko godka
(Fu galińska 2011). Leksykę a ojado en secciones emá icas, que con ienen
dibujos ilus ado as ma e ial leksykalny de pa icula es secciones.
Las de iniciones son sinónimas.
sepa ada g upo o man dicciona ios elacionados con g upo e nog a icna, o
ue e idendad, pa a la cual el idioma local cons i uye un impo an e ac o
dis inguinado . es deci se a a de ku pios i iendo en el no e del mazowszu
(Polska cen alna). unión ku pios desde muchos años hace es ue zo de la
di ección de us anda izamien o gwa y ku piowska y spopula yzowania nue o
modo de pojmamien o del habla habi an es de an igua Puszczy zielonej y
Puszczy białej. a es o ienen se i m. in. dicciona ios. apa ecían se es
Słownik wyb anych wy ażeń i nazw ku piowskich (sku 2013), que con iene
pa e polsko-ku piowską y ku piowsko-polska y dos ediciones Ilus ado
dicciona io ku piowskiego (g zyb 2021). En el año 2018 publicó Słownik
polszczyzny ku piowskiej Władysława niksy (niksa 2018), que zes abió ma e ial
ecogido desde 1968 año es e bicómodo słownik iene adicional układ
al abe yczny. En el año 2023 ue publicado Słownik dialek u ku piowskiego,
au o ía Hen yka gadomskiego (gadomski 2023) ku piowskiego egionalis ę,
e nomuzikologa, niejęzykoznawcę. dicciona io cuen a al ededo de 15
DOROTA KRYSTYNA REMBISHEWSKA. ¿Qué es lo que quie es que e diga? Modos
de p esen ación 79 mil haseł y es esul ado de coope ación
ma e iału dialek alnego w polskich egionalnych słownikach gwa owych
kilkudziesięcioosobowej g upo de usua ios gwa y ku piowskiej. él con iene
además de de iniciones de pasladas, in o mación g ama ical, con ex os de uso
de pa icula es palab as. layou dudzielno iene ambién pocoelki Słownik
gwa y wa mińskiej. Mini e sión pa a odos (sgW 2021). En una pa e a la
izquie da ep esen an exp esiones con asłowe en polszczyźnie ogólnej, en
la pa e de o a en a ian e wa mińska. lo desa olla on usua ios gwa y
wa mińskiej (en el no e de Polonia), niendo de p o esional p epa ación pa a la
c eación de dicciona ios. segu amen e en elación con es o los au o es
limi a on se a da solamen e uni asos, a eces plu i asos) equi alen es de
leksemos gwa owych, po ejemplo. en la pa e Słowa po naszamu einladunek
‘zap oszenie (sgW 2021: 20), jochkołla ‘zbio nik na gnojówkę (sgW 2021: 25).
algunos con aseñas no es án en o ma básica, po ejemplo b oku buło
‘ zeba było (sgW 2021: 14), szu olkoziu ‘chłopczykowi (sgW 2021: 47). En
endencia nu u de a icionados egionales de óc icos gwa owych,
es echamen e elacionados con la iden idad local son, enpisan se dos ócnicki
de la á ea mazu (an es P us del Es e): Słownik mowy mazu skiejMasu ische
Sp ache Wö e buch (W 2019) (c . Rembiszewska 2020) y Mazu ská gádská.
Sloganico masu so con con e saciones Masu isches Wö e buch mi
Sp ach üh e (mg 2020). /
Vale ambién menciona de a ios o os diccionichos ama eu os gwa owych,
de los cuales úl imamen e ocu ió wysyp. ellos son publicados en in e ne , y
ambién en o ma de papel. como ejemplos hayan se ido dos dicciona ios de
Polonia me idional-o ien al: Museo Słowa. Słownik gwa y lubeńskiej de las
ce canías Rzeszowa (bielenda 2013) así como Słownik gwa y Niebo owa y
al ededo es (ba an 2015) y uno de Polonia no e-o ien al de sup askiego en
nues as (załęski 2005). El p ime o de ellos es una colección ap oximadamen e
de mil exp esiones egis adas po el au o maes o de his o ia en la localidad
Lubenia en ojewódz wo Podka packim. En es e dicciona io hay
p incipalmen e de iniciones sinónimas. Palab as pasa i as esc i as según
one ycznych cech gwa owych, jak np. ścieśnienia samogłosek: kogucio z,
o og a ía ogólnopolska, con uwzględnieniem chodoki, sy .
Vocalis a gwa y Niebo owa y al ededo es iene simila mik os uk u ę como
ocalis a gwa y Lubenia. En la mayo ía las de iniciones son sinónimas, e.g.
o a ‘duze pue a, w zosz ‘b udas. llama la a ención po o zidad y al a de
p ecisión semán ica en la pa e de ini i a de algunos haseł, po ejemplo en
zapa e ‘na pewniaka [en ez: ‘z upo em], w ulić alguien ‘zała wić posadę, duby smalone ‘ a ma-
86
benDRinė kaLba | 96
Pas a aisiais me ais pasikei ė a minių žodynų suda ymo me odika. šiuo me u
links ama suda y i plačiajai audi o ijai ski us leksikonus, mažiau dėmesio ski ian
išim inai o malioms aisyklėms i leksikog a ijos me odui. papelų aidina y
neling is inė in o mación, po ejemplo, cul u as i au osakos con ex o pa eikimas.
ESMINIAI ŽODŽIAI: lenkų kalbos leksikog a ija,
lenkų kalbos a mių žodynai, leksikog a ijos
me odologija, mėgėjiški žodynai. ul.
DoRo a kRys yna RembiszeWska
ins u slawis yki Polskiej akademii nauk
ba oszewicza 1b, m. 17, 00-337 Va so a
[email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed]