Dėl Mažosios Lietuvos vietovardžių su „-kehmen“ / „-keimen“ ir „-lauken“

ACTA LINGUISTICA LITHUANICA LIETUVIŲ KALBOTYROS KLAUSIMAI XLI (1999) Daiva DELTUVIENĖ Uniwersytet Wileński O NAZWACH MIEJSCOWYCH MAŁEJ LITWY Z -KEHMEN | -KEIMEN I -LAUKEN W ostatnim czasie uwaga naukowców z różnych dziedzin coraz częściej kieruje się ku Małej Litwie. Przedmiotem badań toponimicznych są liczne litewskie (częściowo bałtyckie) nazwy miejscowe tego terytorium. Pochodzenie i budowę nazw miejscowych Małej Litwy badali F. Hoppe (Hoppe 1877), O. Natau (Natau 1937), W. Fenzlau (Fenzlau 1936), V. Pėteraitis (Pėteraitis 1997) i in. W niniejszym artykule wykorzystano materiał zebrany z foliałów Prus Wschodnich znajdujących się w Tajnym Archiwum Pruskim w Berlinie. Omawianych nazw miejscowych nie udało się znaleźć w żadnych spisach ani informatorach nazw miejscowych Prus Wschodnich. Jest to unikalny materiał, mogący dostarczyć wielu informacji o Litwinach z Małej Litwy, ich języku, ich ówczesnym życiu oraz kontaktach z innymi narodami zamieszkującymi tamte tereny. W artykule omówiono złożone ojkonimy z XVI–XVII w., których drugim członem jest -kehmen /-keimen (lit. kiėmas „odrębne wiejskie gospodarstwo, zagroda; wieś, sioło“ LKŽ V 748; kaimas „osada chłopska; sioło“ LKŽ V 54) oraz -lauken (lit. laūkas, płaskie, pozbawione drzew miejsce; ziemia uprawna; wieś, sioło„ LKZ VII 177). Ze względu na pochodzenie pierwszego członu złożenia, złożenia, których drugi człon brzmi -kehmen /-keimen, należy podzielić na kilka grup. 1. Litewska nazwa osobowa + kiemas /kaimas: Drut3keimenn (Amt Insterburg) 1564 (Ostpr. Fol. 4599 99), Drudtschkehmen 1642-1664 (Ostpr. Fol. 4610 66), Dru3kehmen 1642-1664 (Ostpr. Fol. 4610 81): najprawdopodobniej lit. *Druckiemiai /*Druckiemis lub *Druckaimiai /*Druckaimis. Od l. os. Drūčas lub Drūčkus: drūčkis „gruby człowiek, zwierzę“ (LPŽ I 529). Por. także vv. Drutschellen, Drutschlauken (Goldbeck II 44). Gerkischkeinenn (Amt Insterburg) 1564 (Ostpr. Fol. 4599 55): formą litewską stanowiłyby *Gerkiškaimis / *Gerkiškaimiai. Pierwszy człon jest derywatem od avd. z przyrostkiem -išk-. Gėrkis, Gėrkė (LPŽ I 656) albo od pr. avd. Gerke, Gerko (Trautmann 1925: 31). Możliwe jest jednak także niemieckie pochodzenie nazwiska". Kostangkehmen (Amt Insterburg) 1642–1664 (Ostpr. Fol. 4610 6): *Kostankiemis | *Kostankiemiai. Od avd. Kastantas (: Konstantas IMKŽ 222). Po k, następującym ! Por. niem. avd. Gerke, Gehrke (Bach 1974: 71). 101 na początku słowa, a może być zmieniane na 0 (Fenzlau 1936: 22-23), np., Korallischken (Karališkiai), Kollaten (Kalotė). Kurschkehmen (Amt Insterburg) 1642-1664 (Ostpr. Fol. 4610 172): prawdopodobnie lit. vv. *Kurškiemis /*Kurškiemiai. Od avd. Kurszus, Kurszys, Kurszaitis, Kurszatis, Kurszis (Kalwaitis 1910: 13). E. Hoppe również wywodzi nazwy miejscowe z rdzeniem Kurszar Kurschta od nazw osobowych Kurszus, Kurszies, Kurszat, Kurschat (Hoppe 1877: 407-408). Meschkakehmen (Amt Insterburg) 1642-1664 (Ostpr. Fol. 4610 148): lit. nazwa miejscowa *Meskakiemis | *Meskakiemiai. Jest to być może złożenie od nazwy osobowej. Meška: meška „niedźwiedź; niezdarny, niezgrabny, ciężki, ociężały człowiek“ (LPŽ II 212) oraz apelatywu kiemas. Por. także nazwy osobowe. Meszka, Meszkatis, Meszkis, Meszkys (Kalwaitis 1910: 14). PluBkehmen (Amt Insterburg) 1642-1664 (Ostpr. Fol. 4610 58): *Pliuskkiemis /*Pliuskkiemiai lub *Pliuškkiemis /*Pliuškkiemiai. Od imienia osobowego. Pliūskis, Pliuskys, Pliuska, Pliūskus: pliūskė „drzazga, odłamek, odłupany kawałek; coś spłaszczonego, płaskiego“ albo Pliūškis, Pliuskys, Pliūškus: pliūškis „strojnisiowaty, fircyk; człowiek nierozważny, lekkomyślny, rozwiązły; ten, kto plecie bzdury, wszystko wygaduje, gaduła, papla“ (LPŽ II 479). Por. także imię osobowe Pluszis, Pluszys (Kalwaitis 1910: 15). G. Gerulis omawia pr. vv. Pluselawken 1419, którego pochodzenie wyjaśnia następująco: lit. pliūšė + pr. laucks (Gerullis 1922: 216). F. Hoppe również uważa pierwszy człon za pochodzenia litewskiego —od plusze, pluszis „Schnittgras“ (Hoppe 1877: 411). Nie należy jednak odrzucać możliwości pochodzenia pierwszego członu od antroponimu, ponieważ większość złożonych toponimów Małej Litwy utworzono od nazwisk mieszkańców (Pėteraitis 1997: 15). PruBelkehmen (Amt Insterburg) 1642-1664 (Ostpr. Fol. 4610 57), PruBelkehmen 1687 (Ostpr. Fol. 4627 14): *Pruselkiemis /*Pruselkiemiai. Por. antroponimy Prusditis, Priisditis, Prūsas, Prusėlis, Prūsėlis (LPŽ II 519). Skahnkehmen (Amt Insterburg) 1642-1664 (Ostpr. Fol. 4610 106): litewska forma brzmiałaby *Skankiemis | *Skankiemiai. Od antroponimu Skanas: skanas „smaczny; który ma dobry smak, wyśmienity“ (LPZ II 730). Stulkehmen (Amt Insterburg) 1642-1664 (Ostpr. Fol. 4610 57): *Stulgkiemis / *Stulgkiemiai. Od imienia osobowego. Stulga, Stulgas, Stulgys, Stulgis: stulgys, brodziec samotny (Tringa ochropus); krzykacz“; stulgūs „podłużnie zaokrąglony, owalny; „išdidus, išpuikęs“ (LPZ II 845-846). Plg. taip pat avd. Stulgies, Stulgait, Stulgeries (Hoppe 1877: 417) ir Stulgys (Kalwaitis 1910: 17). Schmiilkehmen (Amt Insterburg) 1642-1664 (Ostpr. Fol. 4610 59), Ssmulkehmen 1642-1664 (Ostpr. Fol. 4610 65), Smulkehmen 1642-1664 (Ostpr. Fol. 4610 79): *Smulkkiemis | *Smulkkiemiai. Iš avd. Smulkys (Kalwaitis 1910: 17), Smulka, Smulkis, Smulkys: smulkūs „susidedantis iš mažų dalelių, kruopelių; kuris mažo mato, mažų matmenų; plonas ir kt.“ (LPŽ II 772) arba Šmūlis, Šmuilys, kurie iš hebr. pochodzenia chrześcijańskiego imienia Samuel, por. niem. Schmuel: Samuel, Schmu(h)- l: Samuel (LPZ II 963). Por. także ww. Schmulkehlen, Schmulken (Goldbeck II 144). W wariantach S3mulkehmen i Schmiilk102 ehmen lit. s zmienia się w š. Zdaniem W. Fenzlau wpływ na to ma właściwość języka niemieckiego (zarówno dolnoniemieckiego, jak i górnoniemieckiego), polegająca na wymawianiu [š] przed innymi spółgłoskami. Jego zdaniem Niemcy z Aukštoty najczęściej zachowują litewskie [s], natomiast Niemcy z Żmudzi zmieniają je na [š] (Fenzlau 1936: 80). Więcej takich wariantów można znaleźć: Schmeilen —Smailen, Schmaleduhmen —Smalleduhmen, Smilgen —Schmilgen itd. (Pėteraitis 1997: 360-361). Możliwa jest także inna wersja pochodzenia nazwy miejscowej —od przymiotnika smulkūs + kiémas, por. lit. vv. Schwentakemen 1590 (Barkowski 1928: 34): Svertas + kiemas, Szemkehmen 1785 (Goldbeck II 211): žėmas + kiemas. Taka derywacja nazw miejscowych jest znana w litewskim i łotewskim nazewnictwie, por. lit. vw. AukStalaukiai, Aukštalaukis (LAŽ II 17). 2. Niemieckie imię osobowe + kiemas: Bernigkehmen (Amt Insterburg) 1642-1664 (Ostpr. Fol. 4610 149): *Bernikiemis /*Bernikiemiai. Pierwszy człon pochodzi od niem. im. os. Bernick(- e) (Forstemann 1900: 259; Heintze 1933: 136). Nie można wykluczyć także możliwości polskiego pochodzenia tego nazwiska*. Dedekehmen (Amt Insterburg) 1642–1664 (Ostpr. Fol. 4610 124): *Dedekiemis | *Dedekiemiai. Z niem. avd. Dede (: Theodulf) (Gottschald 1954: 232). Por. także vv. Dedewethenn 1557 (Barkowski 1928: 232). Związek z lit. avd. Dédys (LPZ I 478) również jest możliwy. 3. Polska nazwa osobowa + kiemas: Wallnigkehmen (Amt Insterburg) 1642-1664 (Ostpr. Fol. 4610 41): *Valnikiemis | *Valnikiemiai. Pierwszy człon utworzony od pol. avd. Wolnik (Rymut 1991: 174) > lit. Valnik-(: valnas frei, los, ledig® LEW II 1192). 4. Wyraz pospolity + kiemas: GroB SzirBkehmen (Amt Insterburg) 1642-1664 (Ostpr. Fol. 4610 92): *Sirskiemis | *Sirskiemiai. Od lit. širšė „owad z rodziny osowatych; osa; który bardzo się złości, urażony natychmiast wybucha, gniewa się” (LKŽ XIV 906) + podwórze. 5. Przypadki nie całkiem jasne: Jellic3kehmen (Amt Insterburg) 1687 (Ostpr. Fol. 4627 11): *Jelickiemis / *Jelickiemiai albo *Jeliskiemis | *Jeliskiemiai. Etymologia pierwszego członu tej nazwy miejscowej mogłaby być dwojaka: od pol. nazw. os. Jalec 1383 (Rymut 1991: 136) albo od niem. nazw. os. Jellies (: Vigelius) (Gottschald 1954: 610)*, chociaż obie interpretacje wymagają wnikliwszej analizy. Schulckemeij (Amt Insterburg) 1642-1664 (Ostpr. Fol. 4610 13). Jeżeli połączenie liter sch odpowiada š, wówczas litewska forma mogłaby brzmieć *Sulkiemiai. Wówczas * Por. avd. Bernikas (: pol. Bernik: Bernard), Bernikis (LPŽ I 239). 3 Por. a także Bach 1952: 168. 103 pierwszy człon pochodzi z niem. avd. Schule (: śr.-niem. schulen „potajemnie patrzeć, czatować”) (Heintze 1933: 433) lub od lit. avd. Šulys: šūlas „wbity w podłogę stodo drzwi, drewnianej cembrowiny studni, bramy, mostu itp. słup; deseczka boku drewnianego wiadra, beczki“ (LPŽ II 989)*. Połączeniu liter sch może odpowiadać sk, wówczas litewskim odpowiednikiem byłoby *Skulkiemiai. Wtedy pierwszy człon pochodzi od możliwego imienia osobowego *Skulis lub *Skulys. Zdaniem W. Fenzlau połączenie liter sch może w niektórych przypadkach odzwierciedlać ž (Fenzlau 1936: 87), wówczas litewska forma brzmiałaby *Žulkiemiai. W tym przypadku pierwszy człon należy wywodzić od litewskiego imienia osobowego. Žulys: žulys „człowiek o prosto sterczącym języku“, žulūs „prostak, nieokrzesany“ (LPZ II 1348) lub Zulka, *Žulkys, Žulkus (z przyrostkiem -kiš od rdzenia žul-) (LPŽ II 1348). Złożenia, których drugim członem jest -lauken, można również podzielić na kilka grup: 1.čeczka boku drewnianego wiadra, beczki“ (LPŽ II 989)*. Połączeniu liter sch może odpowiadać sk, wówczas litewskim odpowiednikiem byłoby *Skulkiemiai. Litewska nazwa osobowa + pole: Kiegstlaugken (Amt Insterburg) 1642-1664 (Ostpr. Fol. 4610 143): *Kėkštlaukis | *Keékstlaukiai. Od nazwy osobowej. Kėkštas (LPZ 1967), Kékszts, Keksztatis (Kalwaitis 1910: 12). Por. także Kiegskehmen oder Kdgsten (Goldbeck II 69). Prawdą jest, że pochodzenie pierwszego członu (od nazwy osobowej Kėkštas) wymaga dokładniejszego zbadania, ponieważ zdaniem W. Fenzlau litewskie é i ie są oddawane w języku niemieckim przez e, np. Bittehnen = Bitėnai, Szardwethen = Zardvieciai (Fenzlau 1936: 37-40). Podobny przypadek wskazuje także O. Barkowski: Pietzschlaucken gleich Petzlaucken 1584 (Barkowski 1928: 228). Kirkutlauck (Amt Ragnit) 1549 (Ostpr. Fol. 9392 51), Kirkuttlaugk 1556 (Ostpr. Fol. 9396 41): *Kirkutlaukis. Od nazwy osobowej. Kirkutis: kirkutis „pierwsze jajko młodej kury“ (LPZ I 1000), Kirkutis (Kalwaitis 1910: 12). Kugstlaugken (Amt Insterburg) 1642-1664 (Ostpr. Fol. 4610 20): *Kukstlaukis | *Kukstlaukiai. Od imienia osobowego. Kuksta, Kukstas, Kukstys: kuksta, kūkštas „kępka, pęczek; skołtuniona kupa; korona drzewa“ (LPŽ I 1109). Niemcy wysocy litewskie [š], znajdujące się między dwiema spółgłoskami, zmieniają na [s], np. Birstonischken = Birštoniškiai, Bersteningken = Berštininkai (Fenzlau 1936: 83-88). Padtlaugken (Amt Insterburg) 1642-1664 (Ostpr. Fol. 4610 171): *Puodlaukis | *Puodlaukiai. Pierwszy człon od avd. Puodas, Puodys: puodas „metalowe naczynie do gotowania potraw; gliniane naczynie, garnek“ (LPZ II 533-534). Według W. Fenzlau w języku niemieckim litewskie [uo] jest zwykle zastępowane przez | [0] (Fenzlau 1936: 40-46), np., Kooden = lit. Kūodžiai (Fenzlau 1936: 40). Por. także vv. Jodeglienen, Jodschen, Jodlaucken (Goldbeck II 76, 77). Samogłoska [a] pojawia się najprawdopodobniej pod wpływem dolnoniemieckiej odmiany języka niemieckiego (Ziesemer 1924: 128). PruBlaucken (Amt Insterburg) 1642-1664 (Ostpr. Fol. 4610 85): *Pruslaukis / *Pruslaukiai. Złożona nazwa miejscowa od avd. Priisas (LPZ II 518), Prusaitis, Prusas * Por. także wv. Schulkeim (Goldbeck I 170), Schulen, Schulkeim, Schulstein (Verzeichnis 1906: 247), Schulwiese (Verzeichnis 1939: 132). 104 (Kalwaitis 1910: 15), Prussas, Prusseit, Pruszatis (Hoppe 1877: 411) + laukas. Por. także vv. Prusgirren, Prussellen, Prussen (Goldbeck II 126). Rugelaucken (Amt Taplaucken) 1534 (Ostpr. Fol. 11181 9): *Rugialaukis / *Rugialaukiai. Od imienia osobowego. Ruga, Rugis, Rugys (LPZ II 633-634), Rugys (Kalwaitis 1910: 16) albo od litewskiego apelatywu rugys, „zboże kłosowe (zwykle ozime), z którego mąki piecze się chleb” (LKŽ XI 890). Schuslaucken (Amt Labiau) 1591 (Ostpr. Fol. 5277 37), SchuBlauckenn 1615 (Ostpr. Fol. 5301 44): *Šiušlaukis /*Šiušlaukiai. Od avd. Šiuša, Šiūšas, Šiūšė, Šiūšė, Šiūšis, Šiušys, Šiūšis: šiuša, šiūša „Šiūšas“, šiūšas, šiūšas „Dreszcz, strach, przerażenie“ (LPŽ II 943), Szusza (Kalwaitis 1910: 18). 2. Niemiecka nazwa osobowa + pole: Alt /Neu Baderlaugken (Amt Insterburg) 1642-1664 (Ostpr. Fol. 4610 127): *Baderlaukis | *Baderlaukiai. Z niem. nazwa osobowa. Bader (Heintze 1933: 126). Por. także znajdującą się w Saksonii nazwę miejscową. Badersleben (Meyers 1935: 29). Magerlaucken (Amt Taplaucken) 1534 (Ostpr. Fol. 11181 6): *Magerlaukis / *Magerlaukiai. Z niem. albo. Mager (Heintze 1933: 334). Por. także vv. Magerguth (Goldbeck I 108). 3. Nazwa pospolita + laukas: Biberlauck (Amt Ragnit) 1549 (Ostpr. Fol. 9392 5): *Bebralaukis | *Bebralaukiai. Z niem. apelatywu Biber (: Bieber,bebras®) + laukas, por. także wv. Bieberstein, Bieberswalde, Bieberthal (Verzeichnis 1906: 22). Gerschlaugken (Amt Insterburg) 1642-1664 (Ostpr. Fol. 4610 124): *Gerslaukis | *Gerslaukiai. Od apelatywu gérse (: garnys LEW I 148) + laukas. 4. Przypadki nie całkiem jasne: Woimelaucken (Amt Labiau) 1574 (Ostpr. Fol. 5267 26), Woimelaugken 1574 (Ostpr. Fol. 5267 51), Woijmlauchken 1615 (Ostpr. Fol. 5301 48), Woimlaucken 1626 (Ostpr. Fol. 5312 46). Nie udało się znaleźć przekonujących wyjaśnień pochodzenia pierwszego członu tej nazwy miejscowej, być może od lit. avd. *Vaimys. W artykule przedstawiono i omówiono 28 złożonych nazw miejscowych Małej Litwy z XVI–XVII w. W 19 z nich oba człony mają pochodzenie litewskie (bałtyckie). W 5 oikonimach pierwszy człon stanowi niemieckie imię osobowe lub apelatyw, w 1 — polskie imię osobowe. Pochodzenie trzech nazw miejscowych nie jest całkiem jasne. Otrzymano 1999 05 03 LITERATURA I ŹRÓDŁA Bach A. 1952: Deutsche Namenkunde 1(1), Heidelberg: Carl Winter, Universitatsverlag. Bach A. 1974: Niemieckie nazewnictwo 3, Heidelberg: Carl Winter, Universitatsverlag. Barkowski O. 1928/1930: Osadnictwo głównego urzędu Insterburg 1525-1603, Konigsberg: przedruk Hamburg 1993. Fenzlau W. 1936: Niemieckie formy litewskich nazw miejscowości i nazw osobowych obszaru Kłajpedy, Halle /Scale: Max Niemeyer Verlag. 105 Förstemann E. 1900: Altdeutsches Namenbuch. Nazwy osobowe, Bonn: Hanstein, przedruk 1966. Gerullis G. 1922: Staropruskie nazwy miejscowości, Berlin i Lipsk: Vereinigung wissenschaftlicher Verleger, Walter de Gruyter u. Co. Goldbeck J. FE I —Volstūndige Topographie des Konigreichs Preussen. Erster Teil welcher die Topographie von Ost=Preussen enthdlt, Volstandige Topographie vom Ost=Preussischen Cammer=- Departement, Kėnigsberg und Leipzig. Goldbeck J. E. II —Voistindige Topographie des Kėnigreichs Preussen, Volstandige Topographie vom Litthauischen Cammer=- Departement, Kėnigsberg und Leipzig. Gottschald M. 1954: Niemiecka onomastyka, Berlin: Verlag Walter de Gruyter u. Co. Heintze —Cascorbi 1933: Niemieckie nazwiska rodowe, Halle /Saale, Berlin. Hoppe E. 1877: Nazwy miejscowości prowincji Prusy. —Altpreussische Monatsschrift 14, Królewiec i. P. Kalwaitis W. 1910: Lietuwiszkų wardų klėtele su 15000 wardų, Tylża: Drukowano u Otto v. Mauderodės. LAŽ: Informator administracyjno-terytorialnego podziału Litewskiej SRR 2, Wilno: Mintis. LEW —Fraenkel E. Litauisches etymologisches Worterbuch 1, Heidelberg-Göttingen: Carl Winter, Universitätsverlag, 1962; 2, Heidelberg-Göttingen: Carl Winter, Universitätsverlag, LKŽ —Słownik języka litewskiego 5, Wilno: Państwowe Wydawnictwo Literatury Politycznej i 1965. Naukowej, 1959; 7, Wilno: Mintis, 1966; 11, Wilno: Mokslas, 1978; 14, Wilno: Mokslas, LPŽ —Słownik litewskich nazwisk 1, Wilno: Mokslas, 1985; 2, Wilno: Mokslas, 1989. 1986. LVKZ —Słownik pochodzenia litewskich imion, Wilno: Wydawnictwo Nauki i Encyklopedii, 1994. Meyers 1935: Leksykon nazw miejscowości i komunikacji Rzeszy Niemieckiej, Lipsk. Natau O. 1937: Dialekt i osadnictwo w północno-wschodnich Prusach Wschodnich, Królewiec i Berlin: Ost —Europa Verlag. Ostpr. Fol. —Folianty wschodniopruskie, Tajne Archiwum Państwowe „Preußischer Kulturbesitz”, Berlin (w nawiasach podano numer dokumentu i stronę). Pėteraitis V. 1997: Nazwy miejscowe Małej Litwy i Tvanksty, Wilno: Fundusz Małej Litwy, Instytut Wydawniczy Nauki i Encyklopedii. Rymut K. 1991: Nazwiska polakéw, Wroctaw- -Warszawa-Krakėw: Zaktad Narodowy im. Ossolinskich — Wydawnictwo. Trautmann R. 1925: Die altpreuflischen Personennamen, Gėttingen: Vandenhoeck u. Ruprecht. Verzeichnis 1906: Wykaz wszystkich miejscowości w prowincji Prusy Wschodnie, Berlin. Verzeichnis 1939: Nowy wykaz nazw miejscowości Prus Wschodnich wraz ze starymi i nowymi nazwami miejscowości, Królewiec. Ziesemer W. 1924: Dialekty wschodniopruskie, Wrocław: Ferdinand Hirt. SKRÓTY avd. — imię i nazwisko hebr. — hebrajskich lit. — litewskich pol. —skrót od „lenkų“ —niemiecki Vv. —nazwa miejscowa 106 O ZŁOŻONYCH NAZWACH MIEJSCOWOŚCI MAŁEJ LITWY Z -KEHMEN | -KEIMEN I -LAUKEN Streszczenie W artykule poddano strukturalnej i etymologicznej analizie złożone nazwy miejscowości z -kehmen /-keimen (lit. kiėmas „dwór”, kūimas „wieś”) oraz -lauken (lit. laūkas „pole”). Wykorzystany materiał zebrano z Foliantów wschodniopruskich Tajnego Archiwum Państwowego „Preußischer Kulturbesitz” w Berlinie. Wspomnianych nazw miejscowości nie można znaleźć w żadnym wykazie miejscowości Prus Wschodnich. Ten unikatowy materiał może dostarczyć wielu informacji o Litwinach, ich języku, ich ówczesnym życiu i relacjach z innymi narodami. W artykule omówiono 28 złożonych nazw miejscowości Małej Litwy z XVI—XVII. wieku. W 19 przypadkach oba człony złożenia są pochodzenia litewskiego (lub przynajmniej bałtyckiego). Pierwszym komponentem 5 nazw miejscowych jest niemieckie nazwisko lub nazwa pospolita, w jednym przypadku — polskie imię i nazwisko. W 3 przypadkach nie udało się ostatecznie ustalić pochodzenia. 107