Antroponimijos lingvistinė analizė ir reali asmenvardžių istorija
Full text
149Įž algos insigh s /
zigMas zinkeViČius
Mokslinių y imų di ecciones: bal is ika, his o ia de Li u ias
lengua, dialek ologija, onomas ika.
an oPoniMijos
LingVis inė anaLizė e
eaLi asMenVa džių
His o IJa ĮVadinės Pas abos con es e p oblema a dyno los in es igado es
cons an emen e en en an. a en sio a ella discu i en el a ículo ap o echando
ilgame e pa i imi, acumup a in es igando lie u ians an oponimiją. más
abundan es da os engo sob e su p opio y sus pa ien es apellidos, po lo que ellas y
se án p incipalmen e discu idas.
Zinke ičius. Es as apelledes análisis lingüís ica indica que es exis o pad eapellido, al
que inicio dio g eikos o igen k ikš a a džio Zenonas (g . Zeus, klm. Znos ‘dzeusas)
laudinis a ian e umpinys con k p ielipu, u ėjęs šaknį Zen-k-. él ue ecibido a
a és o ien ines esla os de bizancia y po eso con i ió Zin-k- (g . > bizan ias
g eikos ī, sla ų i). Plg. la misma apelledes a ian e Zenk ičius con šaknimi Zen-k-,
ob enida de Occiden os desde omos a a és okiečius, chekus, lenkus. esa misma
o igen pãwa dés de co inos sin k p ielipo: Znas, Znius, Zin-iùkas y k . ( odo ga imą de
eas e n) y Znas, Znius y k . ( odo ga imą de Vaka ų).
P iesaga -e ičius es y ų sla ų (no lenkų!) de o igen, a o a de la ieja Li uania es ado
aš inių kalboje (-e ičъ) a los indi iduos į a di i, nožiū in del homb e au ybės y
o igen. Más a de, a los pa añjes con e idos apellidos, es e apéndice pe dió
unciones pa año ías y se con i ió en un indicado dignidad1. hoy ella ya nada
nobe odo y es un ex año elemen o de li uanos an oponimijoje. examina la eal
his o ia de mi apellida, i. i. de e mina , si ella es di ec a con inuación del pad e, o su
p e acio -e ičius su gió más a de, con el obje i o pa a dę hace kilnesne, sin
in es igaciones genealogicas imposible. pe o los da os genealogicos acapa a log a on
pocos.
1 Po čiau sob e es a p eesagá y pa o é Zinke ičius é. zinke ičius 2003: 124126.
150 ac a
zigMas zinkeViČius
Linguis ica Li huanica LXVI
Mano pad e Pe o zinke ičiaus ela o, sus an eê iai kilę nuo Vilniaus (zinke ičius 1999:
812). sin emba go al dicho puede signi ica no sólo Vilniaus apylinkes, sino y elacionado
con Vilnium seno inio adminis a i o une a, po ejemplo, Vilniaus yskupiją o incluso
Vilniaus ai adiją. aigi giminé luga de o igen muy unde inėž a. juzgando de la in ancia
oi ían cuen os de ecinos, que mi abuelo and ius nemokėjęs lenkiškai y su esposa,
kilusiai de nusigi ienusių y aplenkėjusių bajo ų gimines, acasadas su ma ido enseña
lenkiškai incluso pe sižegno i, di ícil se ía c ee , que los li uanos sus pad es o
abuelos ellos mismos ue an a su ilminę apellida, an e wen ę lią apellidės his o ia
jos s e imą p iesagą -e ičius. g eičiausiai jų pa a dei p adžią da ė pa eldė as senasis
ė a a dis, o oks galėjo a si as i iš k ikš o a do be ku ioje Lie u os ie o ėje. ea-
padecían genealogía, pe o no solo ling is iniai y imai. pe o ellos di ícilmen e
esmasos debido a las más impo an es uen es c ís o así su uok u ias me ikas y
d a os in en o ios, exblašky ų en di e sos a chi os y ins i uciones no ácil
accesibilidad y especialmen e debido a los da os exis en es en ellas
noosis ema ización, ausencia de egis os de allos. sob e apellidos paeškų
ašy iniuose uen es di icul ades aún se á hablada. no es á cla o, cuándo zinke ičiai
a isgó en ukme gės apylinkes. XViii a. inal de ellos aquí, al menos juodáusios, donde
aho a i e, segu o aún noubha. es o indica juodausių d a o 1765 y 1791 m.
in en o izacijos ac a, en los cuales zinke ičiai no mencionimi. aigi apazel a XiX a.,
po que al inal des e siglo mi abuelo and ius ya abajaba juodausių co a e
o dina ininku (aukš esnio ango kumečiu). daba ui sudo us, le ue dado pa cela de
ie a d a o aldones p čiausiai an e ukme gės. allí yo y nací. Nues o apells ki imą a
eces lemaban causas casuales. Mano dėdė s asys ( ė o b óla ) su apellé de Zink ičius
hizo Zenk ičius, e óneamen e c eyendo que ella esan i a minė, plg. penkì > dial. pinkì.
Žagelis. es mi abuela de pa e pa e na apellé: Žagel-ý ė. Ling is inė analizė pe mi e
es a apellida kildin i de el ano inio dwikamienio pe sonal del nomb e Žã-gelas,
con en icio p ime a dėmenį Ža-, plg. Žã-ba as, Žã-bu as, Žã-labas, Žã-liudas, Žã-liumas
y pan. (dėmens kilmė i senumas neaiškūs), y an ą dėmenį -gelas, plg. Bá -gelas,
Da-gelas, Ja-gelas, Mn-gelas, Nó -gelas, Vós-gelas, Žý-gelas y k ., ambién Gél-bu as,
Gél-gaudas, Gél-kan as, Gél-minas, Gél- ydas y k . y ab e ios y sus edinos Gels,
Gel-ái is, Gel-ónis. dėmuo Gelsiejamas con gél i ‘labai skaudė i, lo enían y p ūsai,
aígi él conside á inas he edad de olima an igüedad. nomb e pe sonalis Žaglis
puede se y p a a dinės kilmės (maža ikimybė), plg.
žãgas ‘kūgis, malkų k ū a.
El apellido Žaglis pod ía se en endida y como a minė de Žioglis (aún meno posibilidad),
po que en a mėje neki čiuo as o supues os como a (plg. a la ‘ o elė šalia a
‘ o à), y minkš asis ž galėjo sukie ė i po lenkiškos a ies (?). Plg. apelles Žiog-lis y
Žiógas, Žiógis, Žiogs, Žiog-nas: žiógas.
151 Insigh s de los da os, que mues an la eal his o ia del apellido de mi abuela, log a on
an oponimijos ling is inė analizė
i eali asmen a džių is o ija
ensambla ela i amen e conside ables, pe o no odos ellos con iables, pa e sólo
guėjami. / senelė žagely ė, abajusa juodausių d a e akmis ine aún an es del do ado
sudgan , sus p opias y ecinosos na acionim, había su gido desde ku klių (cies elis
ace ca de 30 km za ukme gės) de conocida kilmingos saageli giminés, ilgainiui
nusigi enusios. Pasado ha habido amsios es a giminés de pe sonas. Uno de ellos ignas
zaagelis (giminys ės yšys Pa i inčių d a e, alecido 1891 m., e a un amoso médico, iajó
po a ika y países asiá icos, longeka go i io egip e ( icaliaus ūmų okulis as!), naukė
su senele neaiškus), lenkiškai ašęsis Żagiel, gimęs 1826 m. ne oliese esančiame
nilu has a pa o igenų2. desg a, da os a chi os sob e la abuela p o ė ius oda ía
neiš i i, po lo que al a no sólo genealogicos conocimien os, sino y ales, que ayuda an
iaixplic i el apellés men. Skapas. Mano ma inas me gau ina apellé: Skap-ái ė. Ling is inė
analizė pe mi e es a pa a dę kildin i de ales seno inos d ikamienios pe sonalesj como
Skã-pa as co oño, u ėjusio p ime a dėmenį Ska-, plg. Skãbu as, Skã- ydas, Skã- i as
(:? ), y an o dėmens -pa as, plg. Dapa as, Liupa as, ž-pa as y pan. y Pá -gaudas,
Pá -skaudas, Pá - ainas y k ., ambién Pa à, Pa -ùlis, Pa -eikà y k .(: p iešdėlis bei
p ielinksnis pa -?) comienzo a p iebalsį p-:ã Sk-pa as. ella coinc apo con daik a a džiu
skãpas ‘iškas uo as animales. aho a gene almen e así es a apellé de pe sonas y
e imologizándose. nomb e pe sonal Skãpas y sus a ian es Skapa, Skapis, Skapai is ue
u ilizado ya XVi a., encon ándose esc i o ios uen es. Pai i amen e es o habi a
popula us nomb e pe sonal, usua ios no solo ukme gės apylinkėse. él dio comienzo a
muchos nomb es de asen amien os, plg. el nomb e del municipio Skãp-iškis. Pa eko
incluso en gudos, quizás y polkų leng as, plg. g. Скоп, lnk. Skop, si su p imo dial uen e de
p oli e ación exusia bal os ie as.
Ha de no a se que de es e nomb e pe sonal no lins ama da i is pow zów, con enedo es
de es ines (p iesagines) o mas. sin Skap-nskas y Skap-èckas, ga usių ex aimas
p iesagas, conocida sólo una a a pa a a dína de o igen apellé Skap-ónis. Šiaip ya se
u iliza p ima io, neiš es inis nomb e pe sonal Skãpas. da os, que mues an ealá mi
mad e apellida his o ia, log ó p i anquia más que los co espondien es apellidos
Zink ičius da os. juodausių d a o 1765 y 1791 m. in en o izaciones ac as mues an que
XViii a. inales juodausios i ían incluso a ias amilias, llamadas Skapais. de una de esas
amilias (nexinia cuál) debía su gi mi mad e (plačiau ž . zinke ičius 1999: 1215). quizás en
el u u o juodausių Skapai se á a es iguado aún emp ani os uen es esc i áneas, si
ales a as. es pues iejo inicialis (neiš es inis) nomb e pe sonal. 2 sob e o os amosos
más saagelius é. zinke ičius 1999: 21.
152 ac a
zigMas zinkeViČius
Linguis ica Li huanica LXVI
Mano senelio kazio skapo sesuo ona casó po adomo (nomb e cues iono inas) Balžeko. es
in e esan e apellė. ki či icada Balžèkas y Balžkas, pe o no Balžkas, aunque en o o
luga de Li uania hay y oka paue ė, u in i p iesagą -kas, añadė ą a šaknies Balž-, plg.
paue nes Balžis, Balžus, Balž-ai is, Balž-ūnas, Balž-inas ( odas sus ki čiación
desconocomas). Šaknis Balžsie ina con bažas ‘blai us, gied as, mėlynas. Pa a žmonės
dėje Balžkas lie u iams neįp as a p iesaga -kas ie oj -kas galė ų bū i a si adu-
si iš -kas dėl lenkiškos a ies, plg. gy en ie ės pa adinimą K ikš nai, ku į ie os
(k aš as ue aplenkėjęs) a ia K ikš nai. pe o en ese caso lik ų neaiškus ki chiación
a ian e Balžèkas con -èkas, debido è indicando alimą nelie u išką pa a dės kilmę. ella
ecue da ancúzias apelles, plg. Balzàkas Balzãkas / po lo que no desca a p esunción,
que es a pa o esa o igen puede es a elacionada con napoleono jígiu a a és
Li uania. a ella comienzo puede da la ukme gés apylinkėse zaililikęs ancūzų ka ys. si
al suposición es co ec a, debe ía mos a los es udios de la apellés y giminés eal
his o ia esc i o ios uen es. desa o unadamen e, disimi genealoginiai da os
napoleono iempos de no alcanza. po lo an o esenciales búsquedas de da os más
an iguos. Mano mad e gimoda osi no solo con mencionado Balžeko chicos Pe u y
Vaclo u (jie sus p imos), sino y con su he mano esposa, conocido bi ininkys ės
specialis o habil. d . jono balžeko (su sūnus es conocido en enis de enis emigijus
balžekas) mad e. es la llamadoji edybų, o s ainijas, giminys ė3, que hay que ene
omenyje y sus nopainia con genealoginiais elaciones. Že uolis. Mi abuelas de pa e de la
mad e apellé: Že uol-ý ė. Ling is inė analiza en el apellido Že uõlis pe mi e dis ingui
šaknį Že -, plg. apelles Že as, Že -eikà, Že -iolis (ki čia imas desconocido, la gen e llama
ambién Že -ùlis), Že -õlis, Že - -õnas, Že -skis (ki čia imas desconocido) y con k p ielipu:
Že -ka (ki čia imas desconocido), Že -k-á. Šaknis Že g eičiausiai de la más ieja Žė -, plg.
pa a des Žė s, Žė -õnas y k . ella pod ía se de o igen pun o de is a asociada con
palab as žė -úo i, žė - i y pan. Šaknis Žė šioje pa a dėje expandida p eesaga -uõlis,
con la que no malmen e de eiksmažodžių se hacen nomb es de ac o es (nomina
agen is), ej., pa yd-uõlis, skenduõlis, žin-uõlis ‘qui sabe mucho. y es daik a a dis
žė -uõlis ‘cas žė uoja. aigi Žė uõlis laiky ina p a a dinės o igen pa a de. su
p opagación inicial ogin […] sob e ukme gę. es o explica šaknies Žė i imą Že -, po que
a mėje neki čiuo i los oces la gos son i ę umpaisiais, o o, ė su apo con a, e.
da os, que mues an ealía la abuela je uoly ės pa a dés his o ia, es muy pocos.
conocido sólo lo de que mi abuelo kazys skapas edé ko yną je uoly ę de baubli pueblo,
si učio anapus Š en osios (sabíamos de anašalių). su p osenelos o igen es neciški,
da os a chi os aún no esci i. 3 Po más sob e es a especie de kininys és y sus
nomb es de sus miemb os é. bui ydiené 1997.
153
an oponimijos ling is inė analizė
i eali asmen a džių is o ija
Įž algos insigh s /
Lisas. Mano esposaos eginos me gau inė apellé: Lis-ái ė. Ling is inė analizė apellę
Lsas pe mi e dildos de k ikš a a džio Aloýzas a ian e Alsas, noekusio de la palab a
comienzo A-. k ikš a a džio o mai Alsas comienzo a da é sulo ynin as ge manų
nomb e Aloysius, Aloisius, que su gió de ge manų d ikamienio pe sonalnío Alwis: sen.
okiečių aukš aičių al ‘ isa + wīsi ‘išmin ingas. En Li uania k ikš a a dinė šaknis
A(lis) enía que en a desde eas e n, desde bizan iza a a és i inius sla us. es o
indica p iebalsio s nesuska damien o, con a iamen e negu aho a usados en
k ikš a a dyje Aloýzas, ob ame de Occiden as desde omos pe lenkus, con
suska din u s, i usiu z, mos anciu okiečių kalbos a pininka imą. k ikš a a dinės
de o igen su umpida šaknį Lis- (be A-) en Li uania iene conside ables paja žių
edinių: Liss, Lis-ái is, Lis- ičius, Lis-nskas, Lis-ckas, Lis-ckas, Lisáuskas y pan. y con k
p ielipu: Lskus, Lisk-ái is, Lisk- ičius y k . Plg. Liz-ái is con escka din u s,
o ien andocio a Occiden os. da os, que mues an ealą mi esposa de apellidos o igen,
alcanza sólo XiX a. idu į. su abuelo juozapas Lisas (18551939) e a kilęs desde kupiškio.
él comp ó ie as en u konyse (es os asen amien os aho a ya no exis e). Más a de
se mudó a Pupónis. Vedė juozapa ą Vai iekūnai ę (18721957) desde ju koni. An es
mismo el P ime Mundial Gue a, sob e 19111912 m., jun o con es o os kupiškio
k aš o ūkininkais asikėlė i i a žemaičių k aš ą, en apýdimus, upýnos pa apijoje,
ce ca de upýnos bažny kaimio ( elšių apsk .). así su gido kupiškėnų isla bajoičių
apsup yje. aho a abydimų pueblo nobe asi e en ningún mapa de Li uania. debido
melio ación y o os negandos noiko ni menciausias señalés de la p esencia de es e
pueblo. juozapo Liso sūnūs: Po ilas (bimęs 1897 m.), Pe as (g. 1899 m.), juozas ( eginos
ė as, g. 1903 m.) y duk ė ona (g. 1900 m.) a los bajos k aš ą nu yko siendo aún niños.
Únicin el más jo en sūnus s asys nació ya ie asaičių ie a en 1914 m. sin emba go
na ąją kupiškėnų a mę, al menos los más impo an es elemen os de ella, ellos odos
man uikė bien. pe o eso no se puede deci sob e sus hijos: es os sužemai ėjo y sus
diálogo pad es na alías kupiškėnų a mės no quedó ningún pí sakų. como
dialec ólogo me ue in e esan e obse a žemai iških kupiškėnų la lengua de la
gene ación mayo , en ella kupiškėnų y žemaičių kalbinių elemen os a žymąsi. es o dio
peno de p oblemas gene ales lingüo y os e lexiones, especialmen e de e minando
aislados elemen os de la lengua esis encia a ex anjimai in luencia. eginos pad e o
juozo, neilgai egy enusio en e zemaičius, ya 1924 m. pe sikėlusio en kauną, palboje
zemai ikas elemen os, puede deci se, del odo no exis e. él es a a mia neišmoko,
aunque su esposa zemai ė. mayo in luencia a su lengua hizo ano iempo kauno y más
a de Vilniaus, donde más iempo i ió, ciudad de lengua. sob e i ió y b iskús
kupiškėnų elemen os.
Casi lo mismo hay que deci y sob e su he mano mayo Po il's speech. que o a
oda la amžių en e zemaičius p agy ené b oliai Pe as (ūkininka o apydimuose),
154 ac a Linguis ica Li huanica LXVI s asys (di bo gi ininku sob e ku šėnus) y sesuo
zigMas zinkeViČius
ona (nu ekėjo en ki kli kaimą, anapus upynos, y odo el iempo i io bajoičių
apsup yje), cuyos diálbios yko labai yškus žemaičių i aukš aičių, más
conc e amen e, kupiškėnų, elemen sų a žy u ės. el he mano jonas en 1929 se ue a
a gen ina y sob e su habla nada puede deci . Pã a dés, hechos de k ikš a a dinės
šaknies Lis-, ma y , de iejo žemaičiams ue menos ca ac e ís icas negu
aukš aičiams. In e esan e al pequeuquena. Apa dė Lsas kupiškėnų supuama con
pailgin u ki čiuo u balsiu i (lsas) ‘liesas. ellos incluso sospechaban es a apellé si uada
p a a dína de o igen y kildinda o de liesas homb e. la al a de da os genealogicos más
iejos di icul a de e mina si Lisų an epasados son u ėję pa a dę ( al ez aún
pa eldimą asmen a dį) con el p ime í o o A-, i. i. *Alsas, o solo o mą sin A-: Lsas,
posiblemen e en ekusią į Lie u ą ya sin A-. S asiulis. esposa de eginas abuelos de
pa e de la mad e po mené. Ling is inė analizė pa a dę S asiùlis kildina de sla ų kilmės
k ikš a a džio S anislo as (de sla ų d ikamienio pe sonalna džio S ani-sla ъ: s ani
‘s ok, apk + sla a ‘šlo ė) ab e ión S ass, ex és o diminuu y ine p iesaga -ulis. al
apellé y sus pos e io es p eesaginiai ediniai (S asiul-ái is, S asiul-iónis, S asiul- ičius
y k .) papli é bemaž po oda Li uania: u imi an o bajoaičių, an o y aukš aičių.
da os, que mues an ealą eginos senelio pa a dés S asiùlis his o ia, disimi sólo de
XiX a. an osios pa és, miglo i de ha siglo midu io. eginos abuelo omas s asiulis
nació 1864 m. ba ỹdžių kaime, ace ca de 5 km desde Luõkės enjenan Viekšnãlių
(žmonės pap as ai llama Beibele) hacia. p obablemen e aquí i ían y sus an epasados.
aho a es e pueblo ya e mina de ex ingui se. omas s asiulis casó Vik o iją Čėsny ę,
conocido p o eso us, Vdu p o ec o es blažiejaus Čėsnio (18841944) sese į. sus hijos:
P anas (g. 1912, mo ė 1952 m. bolše ikų lage yje kažku a changelsko s i yje), kazė
(Lisienė, eginos mad e, 19042000), ona ( as enienė, 19061976, ella 1929 m. se ue a
a gen ino), Vik o ija (jogenė,mini 19081989), aleksand as (19111960). eginos mad e kazė
s asiuly ė-Lisienė, pasimoniusi en la escuela de p epa ación de casa, se con i ió a su
dádede y k ikš a ė io p o . blažiejaus Čėsnio casa šeimininke kaune. su pa ieme e a
neiš aizdus ojonos b y ų namelis, en el cual apsiguieno de usías uelęs p o eso
kazimie as būga. kazė s asiuly ė, šeimininkaudama pas p o . su iš ekėjo. algún iempo
ambos i ie on con p o . Čėsnį. kazė s asiuly ė-Lisienė bien conse ó su na i a aquella
del su de los ie as (su ma ido, como mencionada, žemai iškai neišmoko). esa a mę
Čėsnį, susipažino su juozu Lisu, a likusiu ka inę a nybą i gy enusiu kaune, i už
bien paga y egina. ap endió ellas de la mad e y žemai iškai habėjusių abuelos, e anos
en i endo en ba ydži. Más a de nacie on eginas he manos y he manas, auge ya
pad es asikelus i i á elšius, ap endie on deja de la mad e dūnininkišką, pe o
elšių dounininkišką ie aaičių a mę de ella consumusios en o no.
155 In oducción insigh s debido a la ausencia de da os genealogicos más an iguos
an oponimijos ling is inė analizė
i eali asmen a džių is o ija
imposible de e mina , cuándo y de qué mane a su gió eginas senelio paw ė
S asiùlis: si su pi mykš ė signi icado e a ‘s asio sūnus, o ‘mažas s asys, o aún
alguna o a. / segui emos discu iendo algunas a nues o ema ap opiade as
apellés, cuyos enedo es no es án pa en ess és elacionados con noso os.
Bal ušis. Mano bend amokslio ukme gės gimnazijoje p o eso us omualdo
bal ušio pa a dé.
Ling is inė analizė mues a ella de i us de k ikš a a džio Bal amiejus (del a amėjų
lengua Ba -Talmai ‘P olemajaus sūnus) ab e iamien o Bal as + p eesaga -ušis,
u ilizada pa a los apelidos (nomina agen is) de los ac uan es, plg. paue es Bal ùšis,
Toliùšis y k ., daik a a džius gailiùšis ‘ku is. isko ki am gaili, ė ėšis k ė ą y p o .
bal ušio, que mues an la his o ia del apellido, pocos da os. omualdo pad e s asys
(s anislo as) ue maes o, escola es ukme gėje edėjas. su pad e Ma as ie adi bys,
enía ūkį bliu uosè, en e kauno y Vei e ių. ie as abajis as ue on y allí mismo
i ien su pi m akai. algunos de ellos llamaban dobla Bal ùšio y Bal u šái čio pa a de.
Va ian e con ė a a dine p eesaga -ai is ukme gės apylinkėse se ía neįmanomas,
unless pe sona a isėlęs de o ou . de odo conocidas cua o gene aciones bal ušių.
emp a o ia o igen de es a giminés aún ebeslypi en a chy uos, no es á exca ada.
Jo aiša. a queólogo p o eso ious eugenijaus jo aišos pa amé. Ling is inė analizė
mues a ella de i us de el ano inio li uanos d ikamienio nomb e pe sonal Jó- aiša esp.
Jo- aišas. P ima dėmuo Jó-, plg. Jó-gailas, Jó-gaudas, Jó-kan as, Jó-man as, Jó- au as,
Jó- ydas y k . al dėmení enía y p ūsi, po lo que es muy iejos iempos he edado
(sejamos con jó- i). an as dėmuo - aišas, plg. Gad- aišas, Nó - aišas, Ta - aišas,
Tól- aišas y pan. y Vaš-man as, Vaš-no as, Vaš- au as, Vaš- ilas, así como umpiniai y
sus ediniai Vašas, Vaišs, Vaiš-ú is y. ambién enía un ajemení p ū, a é Vais-, él se
elaciona con saišės, aigi ambién es un pa imonio de iempos muy iejos.
da os, que mues an ealía p o . jo aišos pa a dés his o ia, no hay mucho. su
pad e Leonas pedagogía p o eso , nació Lieplaukėje ( elšių .), aigi zemaičių no
k aš e. senelis an anas (g. 1875 m.) adinosi d ejopa pa a de: Jó aiša i Jó aišas .
jis bu o muzikas, a gonininka o Lieplaukėje i en e ėsi p ekyba. ačiau gimė
Lieplaukėje, pe o aukš aičių k aš e sob e Pãs alį, de donde salió y sus p oseneliai.
pues o que el apellé Jó aiša cons i uye iejo d ikamienis nomb e pe sonal, más
conc e amen e, su ā-kamienė o ma, es o pasado p obablemen e no hubo mayo es
de es e apellés al e amien os, excep o, como imos, s y a imą en e a-kamienių y
ā-kamienių o mas. es o debe ía mos a los documen os a chi i inos de épocas más emp anas, los cuales aún quedan noi i.
156 ac a
zigMas zinkeViČius
Linguis ica Li huanica LXVI
Razumas. Academia de Ciencias de Li uania p esiden e Valdema o azumo pa a é. Es as
apelledes p oli e acion p imis oginys sob e ukme gę. Maždaug allí se u iliza y pa a dė
P õ as. po lo que po sí mismo su ge la idea, que Rãzumas puede se pa és P õ as
e inys. inculación apellés con daik a a džiu p õ as en ese caso se ía pada a de laudies
e imología, po que en ealidad apellés P õ as kilmė isai o a. ella su gió de sulo ynin o
g eikiško k ikš a a džio P o asius: g . p o ássō ‘s a au p iekyje. Plg. hechoi o de és e
k ikš a a džio apelles P o as ičius, P a as ičius y k . de la misma o igen nomb e
pe sonalí enía y gudai, po ejemplo, Пратас ← Пратасий. es aún k ikš a a džio a ian e
P o ãzas con suska din u p iebalsiu s, mos ančiu ga imą de Vaka ų pe lenkus (plg. le.
P o azy), čekus, okiečius (jie s y suska dino) desde omos.
k ikš a a džio o ma con s pas nos ino de eas e n a a és o ien inos sla us
desde bizan iza. enemos aún bicamienios pe sonales de dėmenío -p o as:
Nó-p o as. sin emba go es e nomb e pe sonal puede se p úsizmo, po lo que poca
p obabilidad de que sudémeno -p o as esconpė ų a noso os cuidadoimo po nomege.
conside ando la apelledes Rãzumas kilmę hay que neišleis i de akių ac o, que la apellé
Roszum iene gudai, que es o su u no a su ez pudie a mos a el papel del subs a o
bal iško (lie u iško) su o igenmei. lo mismo debe ía deci y sob e polkų pa a dę Rozum en
ese caso, si ella su gió de aquellas á eas, que pe enecían ieja Li uania Es ado o en las
cuales pasado i ía bal akalbiai (lie u iakalbiai) pe sonas. Valdema o azumo pa a dés
his o ia oda ía es á ni in es igada eal. conocidas ap oximadamen e escua o
gene aciones. el es udio genealogía debe ía con i ma o e u a las samp o a iones
expues as.
geneaLoginių y iMų sunkuMai de lo que dicho se e, que ling is inė analizė e ela la
posible o igen del nomb e pe sonal o a ias a ian es de esa o igen. de e mina ,
cuál de ellos nos co esponde cuidadosamen e pa a dei, puede sólo su eal
his o ia de elucinación, y es o imposible hace sin genealogías in es igaciones.
Li uanians su giminés kilmę en pasi į gene almen e sabe no más adelan e como po
iske u ias gene aas. excepciones a as. sob e an e io o igen se samp o aujama
miglo ai, muchas eces solo conėjama, incluso an azujada.
jeigu kas no i sa o olimąją kilmę iš i i emdamasis ašy iniais šal iniais – ai
y son e dade os genealoginiai es udios en en a con g andes di icul ades. ales
documen os son desigua ūšiai: bene más impo an es nacimien o y su uok u ių
egis acijos me ikai. de an iguo me ikai ue on hechos sólo en las iglesias, po que
ci ilinė me ikacija Li uania in oducida ela i amen e ecien emen e. años
157 Įž algos insigh s me ikai ue on anspo ados a Vilnius, donde cons i uido
an oponimijos ling is inė analizė
i eali asmen a džių is o ija
especialus sus a chi s. pe o es e ese quedó y en las iglesias. más iejos pe íodos
de me icación lib os noja se gua da y en biblio ecas cien í icas, ambién en
di e sos a chi os. po lo an o sus paiseškos no es ácil abajo.
so ié icos de ocupación de iglesias de iejos pe íodos (XViiXiX a.) me icas en
esc ibi i pe sonalomb zii (nes impo a, si aún nepa eldimi, si ya desempeñan es
paw zij unción) nopaasiñymi au en iškumu, po que polkai y sulenkėję li u iai kunigai
los lekinda o e incluso e sda o en polkų kalbą. aquellos nomb es pe sonales es udio no
sólo ayuda a acla a la aplenía del apellido y su k aipimo his o ia, pe o ambién da da os
impo an es, pe mi ien es nush ia la apellida conc e a (no solo documen os) eal.
muchos signi ica i os de da os genealogicos se pueden encon a iglesias isi aciones
ac os, gua dados a chi os. esos ac os ecien emen e comenza on pe mi i Li u ias
ca alikų mokslo akademija, con ello o nando una didelę paslaugą es udios de
an oponimía lie u ių.
segundoas genealogías in es igaciones muy impo an e uen e es o d a ų
in en o iai. sólo algunas de ellas publicadas, o os aún quedan manusc i os, gua dados
en cien í icas biblio ecas o a chi os. d a os in en a ios, como en documen os
ju ídicos, los exis en es nomb es pe sonales pasiñemos condicional au en iškumu:
s opiau negu bažny iniuose me ikues insc i as ales o mas de nomb es pe sonales
(lie u iškos o aplenkin os), quéas anuome usaba mismos los po ado es de nomb es
pe sonales y sus caimyna. es muy impo an e. sin emba go nuncacuándo necesi an
expos os de ojos el hecho que de odas las uen es pe sonales anuome in luyo
sulenkin os sociedad u ilizada o icial semiau lenkiška an oponimija. po lo an o
cons an emen e se en en a con pe sonalidad de a lie u inio necesalu y de ese
a lie u inio p oblemas, exigijancias de adicional abajo. econs ui e dade as
Li u iškas o mas es necesa io, con a io caso no se á posible expliškin i sus eales desa ollos.
Todas las clases de documen os de in es igación di icul ades comienzan ya desde
es ue zos de e mina , a qué unidad adminis a i a, no malmen e pa apía o
mansión, seno emen e pe enecía nos ūpima luga de esidencia, aigi qué
pa oquias o mansión en documen os pa a dé eischo ina.
Paieška es muy complejo y minuosš us abajo. enca po examina cú as dopima
kumen ų, pa ašy ų spėjamu (sunkiai nus a omu) laiko a piu, kol pa yks a as i
ieškomą pa a dę. ne isuome leng a būna i ją iden i ikuo i, . y. susie i su ū-
gimine, icauiškin i g anys és y de e mina , si ella pe enece genealoginei línea, o
e leja solo una de las especies giminys és. es muy impo an e. Todos esos
abajos equie en mucho iempo y iūso, especialmen e debido a lo que los
nomb es pe sonales de uen es aún pe manece no egis ados, nocompues a
de allada de sus odykles, no habla de oda Li uania aba can es su es ín egis e .