„Kretingos tarmės žodyne“ (2011) atsiskleidžiantys žemaitiško emocinio lauko kontūrai

80 Ac a Linguis ica Li huanica LXXX JŪRATĖ PAJĖDIENĖ Lie u ių kalbos ins i u as Di eções de pesquisas acadêmicas: anosas e a uais li uãs lingu sin aksė, semân ica e p agma ica, Li uânia cul u a e bažny inių eks ų is o ija. DOI CRETINGOS TERMS VOZ (2011) ATSISKLEIDŽIANTYS ŽEMAITIŠKO EMOCINIO LAUKO KONTŪRAI Ou line o he Samogi ian Emo ional Field as Re lec ed by K e inga Dialec Dic iona y (2011) ANOTACIA O a igo con inua-se em cadadieniškame alėjime mais cla amen e obse amen os zemai iškos apa ybės a spindžių in es igação. Com base no Juozo Aleksand a ičiaus K e ingos a mės žodynu (2011) como on e, puikiai pe eikiančiu šiau ės žemaičių k e ingiškių a me kalbančių žmonių men ali e o aišką, es e es udo p e ende e ela žemaičių e nine p iklausomybe de e minuo ų psichinių eiškinių sa i umų (plg. Bliumas 1997) as in e ações com modelos de con e sação(si) casdienybėje. Os co espões do discu so co idieno pe mi em e modelos aiškos de compo amen o emocional ca ac e ís ico baixosaiciais e pe cebe , como ce as peculia idades de compo amen o linguís ico podem a e a e o ma o compo amen o emocional dos alan es. ESMINIAI VOODŽIAI: žemaičiai, iden idade, au en iškumas, dialogiškumas, emoções. ANNOTATION The a icle con inues he s udy on he e lec ions o he Samogi ian iden i y, which a e mos p ominen in daily communica ion. Re e indo-se a K e inga Dialec Dic iona y (2011) po Juozas Aleksand a ičius, which p o ides an excellen p esen a ion o he exp ession o men ali y o he speake s o he No he n Samogi ian Dialec o K e inga, he p esen s udy seeks o e eal he connec ions be ween he peculia psych cha ac e is ics o e hnically de e mined psychic phenomena o Samogi ians (c . Bliumas 1997) and he models o Samogi ian daily A igos A icles 81 / K e ingos a mės žodyne (2011) a siskleidžian ys žemai iško emocinio lauko kon ū ai speaking/communica ion. The esea ch on he passages om daily discou se enables us o see he models o exp ession o he emo ional conduc inhe en in Samogi ians and ealise how he peculia i ies o a ce ain linguis ic conduc may a ec and shape he emo ional conduc o speake s. KEYWORDS: Samogi ians, iden i y, au hen ici y, dialogici y, emo ions. 1. ĮVADAS O a igo con inua-se em cadadieniškame alėjime mais cla amen e obse ados zemai iškos apa ybės a spindžių in es igação. Juozo Aleksand a ičiaus K e ingas a mės žodynas1 ( oliau KTŽ), ixsuojan e se nos me k e ingiškių a me2 dos alan es ealizações men ali e o em si uações co idienybes, pe mi e e com e niškumu sie inų psichinių eiškinių sa i umų (Bliumas 1997: 40, 489) e žemai iško kalbėjimo modelių yšius. As disposições me odológicas são mais de alhadas em uma an e io pesquisa de na u eza semelhan e que examinou as in e ações de enômenos (ž . Pajėdienė 2018), mas aqui é impo an e menciona mais uma ez a KTŽ cap ada ma e ial linguís ico au en išką dialogiškumą (p. 6869). P ecisamen e po es a exclusi idade KTŽ ilus ações o alidade, como žemai iško kalbėjimo speci iškumą e ela ian ys ex o a ka pų są adas, é pajėgi pe duik i kALBANčIOjO3, ep esen uaujančio mul idões nuesmenizadas expe iências indi iduais e pa eik ims, pa eikslą. Rūšiuojando umaokias ou ou osokios si uações cas ienybės p o ocokuo as pasakymų modelius exp esskhėja um ce o emocional compo amen o qualidades, ca ac e ís ica de pessoas de o igem žemai iškos somen e po que, que eles mês o e ala žemai iškai, i. i. um ce o modo. KTŽ ma e ial a selec ioná nulėmė semân ica, e às ezes e es u u as, peculia idade sepa a an es e (o ) mais eqüen emen e seic e a an an es ce o ipo es u u al azias modelos, que o am ag upuojam pasi elkus mencionado em e nopsichologizado es udo (Bliumas 1997) em yškėjusius com zeme iškumu elacionados aožus da a i idade psicológica. P imei a pa e do a igo ap esen a-se no indicado es udo e nopsichologico exp iscėjusių žemaičiams ca ac e ingos peculia idade dos enómenos psicológicos, e segunda pa e ocia-se em ce os modelos de compo amen o emocional, e elzianços e com e niškumu elacionados pasakimas. 1 Juozas Aleksand a ičius ma e ial a es e diccioná io inko e ka o eká compa inhei o desde XX a. 5-o décmecio meados a é 2004 ano (plg.: Mikulėnienė 2011: XII; Vaišnienė 2011: XX). 2 A eal á ea da zemaičių k e ingiškių a mės é maio do que o e i ó io, cuja ep ezen an ų kalbėjimu baseamasi KTŽ (plg.: Aleksand a ičius 2011: 5; Lubienė, Pakalniškienė 2015: 76). 3 Kalbančiojo e ala ó io de concei os no a igo são usados como sinônimos. Vy iškoji giminė escolhida como apibend inamoji, poden es ep esen a ambos os sexos alban iesiems, quando de a ka pos não há aki aizdi ad esan o ly is. JŪRATĖ PAJĖDIENĖ 82 Ac a Linguis ica Li huanica LXXX A ipsnyje zeme iško kalbėjimo ilus ações a ka pos são ap esen ados es o çando o mais exa amen e epe i KTŽ aplicada one ina ansk ipciju4 (apie ją mais. ž . Aleksand a ičius 2011: 1718; Vaišnienė 2011: XXIIIXXIX). 2. SU ZEMAITIŠKUMU SUNAJUSI PSICHINI REIŠKINIŲ SAVITUMAI P ieš po ą dešim mečių a lik o aukš aičių i žemaičių e nine p iklausomybe Bliua os es udo de enômenos psicológicos de peculia idades de a i idade (ž . Bliumas 1997) conclusão bu o už iksuo os kaip išei ies aškas išsamiems, ilgalaikiams e ninės psicholo- gijos y inėjimams (p. 49). Siekian nus a y i, ku iuos e ninei g upei būdinges- nius a i idade psicológica e compo amen o emocional aiškos aožus pode se ecida com a in luência da língua na i a, es a úl ima sendo a aliada não só como uma manei a de e elação de modelos compo amen ais emocional, mas e como de e minan e de um g upo é nico escolhido de oco ência de enômenos psicológicos e incen i o a su gimen o de um ce o ce o emédio, pa y empo com base nas baixas e al as e niškumas des e compo amen o. O pon o de Repo ação escolhido pa a o es udo e nopsichológico oi baseado na biná ia sube niniu akš aičių e žemaičių di isão5. Ti iamųjų e niškum oi susce ado com ês a o es: pe manen e i imen o de indi íduo sube nine g upoe a ibuíamoje e i ó io, subjek y iu se sel a ibui imu žemaičiams ou aukš aičiams e pa a me. Pa icipa am em inqué ime 120 pessoas: 60 do g upo zemaiços in es igá eis e am nascidas Sedos município (Mažeikių .), de aco do a a mę šiau ės zemaičiai; 60 g upos aukš aičių i iá eis o am Balninkų mies elio (Molė ų .) habi an es, de aco do pa a mę y ų aukš aičiai. Ambos g upos de composição de aco do ly í, amžių e exsimokslinação oi mui o semelhan e. A o al média de idade in es igá eis em ambos os g upos oi ap oximadamen e 71 anos (plg. Bliumas 1997: 2829). Du an e es e es udo e nopsichológico sėslūs i iamieji aukš aičiai e žemaičiai o am enques ados 4 A k eip inas a enções, que e i iciai pala as ilius acijās esc e em mažąja aide e žymimi ž aigždu e (apie KTŽ ansk ipcijos aisymus ž . Vaišnienė 2011: XXIII). 5 D ina io (žemaičiai aukš aičiai) da língua li uânica ocupado de á ea de dis ibuição de escolha y ime a gumen sus / s . Bliumas 1997: 28. Pesquisas mais ecen es (ž . Aliūkai ė e . al. 2017) indicam que subjec i amen e concep ualizando a mes al d ina ė a mių classi icação é uma das dominojan es (plg. Pakalniškienė 2018: 261). A igos A icles 83 / K e ingos a mės žodyne (2011) a siskleidžian ys žemai iško emocinio lauko kon ū ai baseando-se He manno Ro schach pelo mé odo dėmių6 (e sua in e p e a ão des inada à sis ema de John Exne io7) e Max Lüsche io pelo es e de co es8. Susis eminus e apibend inus dados do es udo (p. 3740) i ykhėjo di e en e es udados ca ac e ís ica psiquínea begsenos b uožų aiškos in ensi idade. Isso pe mi iu di e en e de dois g upos de in es igados p ocessos de cognição, expe iências emocionais e ca ac e ís icas de pe sonalidades e de elações com daik ine bem socialine ambien e na u eza a liga com sua e niškumu (plg. Bliumas 40, 4849). Do emocionais i endimen os aiškos kumu. Com pe sonalidade in a e sõesecs a ensões ski umų paminė ina, kad žemaičių im ies i iamųjų ne imo išgy enimai labiau siejosi su šios g upės i iamiesiems labiau nei aukš aičiams būdingu in a e iš- endmês o am ligados e algumas ou as di e enumai das ca ac e ís icas da pe sonalidade in es igá eis: [A]ukš aičiams mais a ibuída ex a ensinė, žemaičiams in a e sinė pe sonalidade linkmė. [...] Žemaičiai e am san ū esni, mais independen es, ce osesni, pasy esni e jau esni. Es es g upo es udados mani es a am-se como maio es op imis as, eles inham ca ac e ís ico o p esnis Ego (p. 49). Resul a ai mos ê e maio es maio es empa ias de zemaiços gebėjimas (p. 42, 49). Indici ado es udo e elou in ensy esnę e sucessoότερη a i idade in elec ina dos in es igado es do g upo zemaičių jie mais sucesso usou expe iência abs ahação e in eg a imo gebėjimas. Seny o do século žemaiços pensamen o oi mais eó ico do ipo. Vaisduo ės p ocessos in es igamieji žemaičiai ambém usa am a i iau (p. 4849). Sąwe com daik ine e socialine aplinka žemaicais bu o ca ac e ís icos amplisime planos de ida, seu compo amen o eles endem a planeja de an emão. Es as elações dos inqui idos com ambien e social não e am equen es e a iadas, e as habilidades de comunicação ex emamen e man idas (p. 49); zemaiços mais in e essa am-se po ou as pessoas, os con ac os sociais lhes pa eciam mais impo an es, mas zemaiços g upo es udam eis se dis ingui am in a e iškiem pessoas ca ac e ís ico yškiu k i iškumu em elação ao ambien e social (p. 42, 49). Tokie ei os esul ados do es udo de pon o de is a subjec i o aos zemaiços podem apa ece esan ys acei á eis ou inacei á eis (p incila o do ipo de pe sonalidade), p ecisamen e po isso eles podem se pa icula men e ú eis buscando obje i amen e a alia zemai icos ex os 6 The Ro schach Inkblo Me hod (The Ro schach Inkblo Me hod) oi desc i a pela p imei a ez em 1921 no li o Psychodiagnos ik (ž . Ro schach 1951), mas pa icula men e g ande popula idade ecebeu meados do século XX. z Mais. : Bliumas 1997: 2931; Mye s 2008: 739–740. 7 Sob e J. Exne io sis ema (The Comp ehensi e Sys em) eja Bliumas 1997: 3132. 8 M. Lüsche io colo idos es o (The Lüsche Colo Tes ) eo ia, debuu a usi 1947 m., populia idade sulaukė pouco mais a de. Sob e unkcinę psicologia e p incipais signi icados colo idos, co es e pojūcio gylio (Dep h o Feeling) co espondmenis e . Lüsche 1971: 2730, 3337. A c edibilidade des e es e pode se a aliada subje i amen e, po meio de e sões do es e ap esen adas em si es online (p.ex., h ps://kahome.eu/cgi-bin/lsch .pl?da a=45123067; h ps://online es pad.com/en es -987- he-lusche colo - es , e c.). Sob e es á ainda e . Bliumas 1997: 3235. JŪRATĖ PAJĖDIENĖ 84 Ac a Linguis ica Li huanica LXXX są adų o necida ma e ial. In eg ação de dados empí icos em mul idiaslooksnę (plg. Coulson 2001: 33). Pasi inkus discu ido no es udo žinojimo lygmenų ep ezen a imo isumą padeda juos eisingiau in e p e uo i e nopsichológico salien ados, com zeme iškumu sie inas ca ac e ís icas de a i idade emocional, in elec ual e social como um ce o KTŽ o necidas ma é ia de ala zeme iško seleção e análise dominan es é possí el e pa a baixo aos ações ca ac e ís icas de i ências psicológicas com ce a semân ica (e às ezes a é e es u u ais) ala g upos de i ências emocionais 9 ap esen ando a ep esen ação jimo modeliais. Šiame s aipsnyje bus ap a iama, kaip KTŽ kalbančiojo pasi- sakymuose a siskleidžia žemaičiams būdingesnių psichikos eiškinių pi mosios do compo amen o emzemi iškime em casos de ep esen ação seman ís ica, e dliesning epe idos discu indo e es u u ação de emoções. p esumindo disposições, que a expe iência de ge ação em ge ação é ansmi ida baseada ap endimim obse in e pe imamu (plg. Gage, Be line 1994: 205 ), e nus ačius mais i amen e emoções ansmi ikianças azes de con e sação é possí el ais modelos de ala emocional de campo se elaciona em com a aiška de iden idade zemai iška. Tokių psichines ac i idades ge almen e ansmi ikianças modelos linguís icos aiškos analizė pe mi e de e mina peculia men e zemai iško compo amen o causa. 3.EMOINS RAIŠKOS ATSPINDŽI KTŽ KALBANČIOJO PASISAKYMUOSE Tendo em con a o a o de que qualque aspec o da signi icação linguís ica de e se in e p e ado e iden i icado com base nas capacidades dos indi íduos (plg. Weigand 2010: 58), an e io men e discu idos no momen o de enômenos psicológicos de e minuídos e niškumu sa i um, alguns dos aços de compo amen o mais ca ac e ís icos aos baixaiços pe mi em u ilizá-los como dominan es da concen ação de a enção ao es uda o ocabulá io de Juozo Aleksand a ičiaus K e inga. Es e co po de ala au ên ica dos k e ingiškių nó dicos ep esen ando abundan emen e e em á ios aspec os ep esen ando um concei o é mui o pa ankus on e pa a susie i mencionado es udo e nopsichologico du an e em yskėjusius zemaičių (que ambém o am k e ingiškiai nó dicos) imi e g upo de es udan es mais ca ac e ís ico compo amen o b uožus com cada dia išku gimėjimu e de e mina , como a língua pode não só e lin e , mas e ambém in luencia e o ma ca ac e ís icas de pensamen o, emocionais e de pe sonalidade. 9 Como baixaiços in elec ina a i idade e e ybių sis ema a iscleidzia KTŽ kalbančiojo nos apiscamen os, de ido a abundância de ma e ial o necido des e diccioná io se á discu ida em ou as publicações. S aipsniai / A icles 85 K e ingos a mės žodyne (2011) a siskleidžian ys žemai iško emocinio lauko kon ū ai KTŽ alan e o campo emocional e compo amen o mais i amen e ep esen ando (i. i. ge almen e seiku janças e (o ) peculia nês es u u as) pa epos do alamen o se ão abo dados de aco do no indicado es udo exp essi eiusas zemai iška g upo in es igá eis pe sonalidade aužas dimensões, a aliando ca ac e is icinhas aspec os de exp essões emocionais apa ecimen o no co idiano zemaiškų linguagem. 3.1. Fo e ego KTŽ alan es mos a a o ça do seu ego não pe mi indo iola as exp essões de iden idade pessoal e au oes ima dos mais impo an es nome, de pessoal campo e de segu ança (e ap op iada a aliação) do espaço de ida pa ame os/10. S ip ões ego endo KTŽ alandoan esis a ou a pessoa não pe mi e a si mesmo in oduzi de manei a inadequada. Tal disposição pode se de endida di e amen e po paleb e ou yčiojimosi e e zinimo p o ocouu u ísico a o eiksmiu ou p elimina men e pe gun a ou obse ação pe spėjando ou a pessoa sob e a possibilidade de supe ação de inacei á el modo de in oduzição. disposições indicadas a pessoa iolado a pode ecebe ameaças, mo alizan es pe gun as, incansdinho ou a opeiksmio ísico (a k eip inas a enção em 4 sen ença, mos ando que a escolha da pessoa dos seus pa âme os de iden idade oi bem sucedida, pois o sujei o em ques ão šaipėsi só a é o limi e de empo indicado na sen ença), pg.: 73) ọnap àmas mnûk11 mn ẹ á súkṣú 227 74) ôkãpõš uod ka - - : 77) na úuok12 mnẹs // 353 78) nap za ûok13 mna úobũos e úoũos n ọ i 310 S ip ų ego pa odo e alan ei o con issões, e elando ais pon os de is a pa a p ecoce início do dia, bu ikslį bas ymąsi mėgius i elgsenos būdus, ku ie adicinėje kalbančiojo bend uomenėje nė- a ko i uojami eigiamai, plg.: de amo s anda o nea i inkan į kalbančiojo po- ou iagem ac iškumą 10 Sob e KTŽ alan ei o ap esen ada ao pašneko sua p óp ia imagem ambém e . Pajėdienė 2018: 7378. 11 p ãmanio i ‘p a a džio i, chamadi ou a KTŽ 227 12 ūšio i, ~ioja, ~ioja (sl.) ‘lies i KTŽ 353 13 pliuza o i, ~oja, ~ojė (hib .) – ‘niekin i, peik i, kone eik i’ KTŽ 310 JŪRATĖ PAJĖDIENĖ 86 // Ac a Linguis ica Li huanica LXXX decla ações (a k eip inas a enções que nelas as cono ações nega i as dos pa ink ys de inamos com es es ações e bod desc úbidas ou expe imen os de g au de in ensidade ou hipe bolizados pa ame e is): 79) ûoks nộnks i kelêmûos m m m našp iē di 154 m m 80) m ddīgê ddlẹne ē14 76 81)ès apsẹdãnkûs 7115 A sa 82) 230 à sja ou o s sma sma sasa a, K T T T J é o que mais mos a o seu ego e demons ando o seu pode . Pa a isso ge almen e se op am excepcionalmen e posi i a au o-es imação ‘man isso é ácil aze ansmi ikianças e pa yškinan es cons uções, ealizá eis con as i inas possibilidades possuídas ampli ude signi ica i as desde kàs mộn (mûms) às e ‘ką man isso signi ica a é às mộn neka ne ‘ ai me nada não signi ica. Passeiamen o es imula e e o ça a pe cepção de habilidades e expe iências exis en es (ž . 11 sakinį), que p oje ando no a a i idade mui as ezes in oduzido po escolhin imis de cons uções de empo execu ino (ž . 12 sakinį) e en a izando a p esença de expe iência an e io e suas possibilidades de adap ação à a i idade u u a, plg. : 83) kpẹ a mâlku pa dina sọ ešêm17 kas as e mûms // 341 84) àš ès na ûous sọkapûojẹs klebẹùs18 ù d ũkâuus ôas lng â / / // 168 85) kàs às mộn ộn // ûoks go ks k nusẹspjâu ẹ 117 86) ligpi u ẹsọk mpûoọ19 k ũ a às mộn neka ne // 183 Ego do Falado é e elado e a aliando o compo amen o ou a i idades de ou as pessoas / essa a aliação pode se ap esen ada d ejopai mos ando na cisis inho sua an agem ou es ando empenhado em acessa didesnius ou os gebėjimus, plg.: 87) úoũos dệ bsẹnas20 kãp àni kadệ b ī àš nap is ò // 77 88) pàdess jêm kẹẽs éizộ ùs ka pn ž G àðû mûok šẹẹ // 288 89) ôji ok muokesena kabok e ! //1 A o ça do ego alan e mos a e de seu conhecimen o acen ação, e ne14 dyglinė i, ~ėja, ~ėjė ‘ aikš inė i, slankinė i, landinė i KTŽ 76 15 apsidauž i, apsidaužžo, apsidaužė p i a imas pašneko o nuomonei. Tam pap as ai pasi elkiami žymė o modalumo ‘išsibas y i KTŽ 71 16 izmau ió i, ~iója, ~iójė ‘iš aikščio i (pp p p ocu ando algo) KTŽ 230 17 ž i, ~a, ~ ėjau i, suki s i KTŽ 18 34 bnis, ~ klėbė ~ 1. 168 p edicados do KTŽ, po exemplo, impe a i os com neiginu di ys ou supamuja nuosaka exp essões, decla ações de in enções, plg.: 90) napīza ûok21 mnẹsekus ašpà s skûẹn žâu // 91) nasakk ns bju s 301 ùjãu ke š âu 157 157 92) kamna kojěs nûû u 19 suk apo i – ‘neg ažiai, su iška omis sukapo i’ KTŽ 183 20 d bsena – ‘di bimas, di bimo būdas’ KTŽ 77 A igos A icles 87 / K e ingos a mės žodyne (2011) a siskleidžian ys žemai iško emocinio lauko kon ū ai p ikâl as dào eo don s 74 // Kalbanjo ik yškina e memó ias sob e emoções e sa ija mudanças, pa en es ou omme o de egoismo ou c i ismo, passadas em si uações, plg. : 93) ûoks pàjem pkis kapag a a bọ âu dộu ê anâm sọšâukš ó ikk a / // 126 94) niskãudi najọ âu š ã báimê // 127 95) ẹpakâušis p anža š ã báimê // 271 96) b a sọjẹ k nk ẹnẽẽ mnẹs n ẹna 34kej // 344 3.2. Visão o imis a Op imis inho nas eimimen o e ela e ela KTŽ albançojo pasisakymų a ka pos, en a izan es momen inių akimi kų džiugesį e pasi enkinimą simples imp essões quo idianas ambien e o necí eis, pelos quais pa ijamasi com pašneko u, plg. : 97) mộn skas čè mlọ // 238 98) passêsedau ọnk esla ẹsedó kãp pũons // 185 99) kãp g ažẽ snigs č šk pòkúojems kaê // 65 100) kãp g ažẽ nâ s a plẹs 252 101) eizek kãp g àžẽ k m ksa p isêmê ksi 102) g aža eizek kãp g ažã g až g ažã g anas 22 245 327 103) kôks g ažã g ažã g ažã g ažã g ažã g ažã g ažã g ažã g ažã g ažã g ažã g ažã g ažã g ažã kel inio alkanumo į ai iems pojūčiams, a p jų i no ui g ažiai a ody i, akcen- a imas, plg.: 104) mệ š ó mệ š ó kãp nûoò ág ẹ // 240 105) pašelọsê23 nûoò ág ẹ 285 // 106) i kãp nûoò g bnẹs! // 116 107) kãp nûoò ûgóu ag klu sâls ó sâls ó24 // 355 21 pyza ó i, ~ója, ~ójė (heb.) ‘kone eik i, nie KTŽ 301 22 pu n i, ~na, ~no ‘pu en i, kaps y i KTŽ 327 23 pašėlęs, ~ usi nepasak, didžiulis KTŽ 285 / 24 sál i, ~s a, sãlo – ‘labai no ė i, geis i’ KTŽ 355 JŪRATĖ PAJĖDIENĖ 88 Ac a Linguis ica Li huanica LXXX // 108) // lèmẹnàds mộn b ẹs pabûk issu àš ànũo e e eó 211 109) nusẹné dnó g ži nê ẹni ẹpasẹs àjó 254 KTŽ e seu p óximo ambien e (usados emnominados aš i mes opink ys mèsismąé ambém indicam e a i mam a in ensidade e a impo ância de ce as a i idades elacionadas com linksmybī èn, plg 110) 11 mûms pningã nipọkâmsi b lnksmã gâm 256; 297 111) àš ọn usi šokmak (h p: www. opos link 58) Op imizou e op imiza o KTŽ em con e sas que oco eu, a i mando que só o link é bom. Pois o pon o de is a e ela a iados, po exemplo, os bene ícios o necidos da aquisição de ecninhos po meno es ou de algumas si uações c í icas, desc iūções, plg.: 112) džãugiemûos kaón j cẹlẹnd nẹs lệmpas mui oš iãu gī èn ẹ // 60 113) knngas pa k a b ûom ọžnęk ižmě 178 Tokbanjo Kalneko 's op imismo pode se ansmi ido passando duas posipi en ac ic: ac ic: posi i i á ou nega i as. Opcionando a p imei a pašneko desc e e-se como pode êgus encê a oco ida kliū į ou nemalonią si uação, e seu con ia e o çado ins uções di e i as e pad ąsinimais, es iminančiais pašneko ą pasikeis i, plg. : 114) kočè baukš ẹns jọg âu neks naa s ẹks // 41 115) ko ú â s ai is 259 bûk kp ẹs lnksmọs 11 11 nasi26 p igsi276) ôkap igsi kãp sks sksi 129 / / / 117) ẽk d sê ẹp aẽsi // 79 118) mâuk28 éiâu // neka na eizek / 230 119) nabûk apãu ẹs29 // 159 Escolhendo a segunda á ica doço io alando-se p e ende mos a que a passi idade do pašneko , desilusão ou ūpo ausência são ób ias, e passei a se a al disposição exis e de azões mais sé ias (e al ez e ou assim a isa sob e possí eis u u os pada inos). Po an o pašneko á se es o ça pazagin i di ei omukišku ques ão (ž . 4851 sakinius) ou negando su gida obs ução ou su gida si uação g a umá e sua exclusi inumá (ž . 5254 saki- 120) a ọs gkàs nius), a ba iesiog o muluojan impe a y us, plg.: ka ûoks papežẹs30? // 294 25 Sob e KTŽ o ado de es a égias e seus signi icados mais e . Pajėdienė 2018. 27 p igùs i, p iguñda, p igùdo ‘p ip as i 26 siùs i, siuñ a, siù o – ‘ni š i į ūžus, labai pyk i’ KTŽ 362 KTŽ 121 28 máu i, ~na, mó ė 2. ‘acubiai i , iaja KTŽ 230 29 apkiaũs i ‘apsileis i, ne ykusiam, ne ikusiam pasida y i KTŽ 159 30 papėž i ‘sumenk i, pasilp i, pablykš i KTŽ 294 A igos A icles 95 / K e ingos a mės žodyne (2011) a siskleidžian ys žemai iško emocinio lauko kon ū ai 196) ẹnûosẹs nuknba š ũo sọsẹ úpẹnma // 178 197) amûsa sọsed bàsiedọn gâl a nulédọss àš sọp a âu // kakasnûo s a sẹ ka / 210 Seu p óp io ne imas ingumą KTŽ alado links a ei i com passadas acon ecimen os keliamais lemb anças, p z. : //) kap asẹdej nàgộndas 19867 ẽp inà pkẹ ã ẹ j 248 Neigiami p aei as i i imai KTŽ albančiajam neleidžia se ik am po causa de seu es ado e possibilidades alamuoju momen o ou ikė i sucesso do u u o acon ecimen os, plg. : //) dàbã ès 210 nepakâ s nenulês s // 200) pakòlkàs nekộu nàsê gó bè gà sọs g ê // àš k á a ẽò nèbện kàsa sẹ k m // po exemplo) nažẹnà k ũī uodiná gâlímì na 254 20 20 20 27 346 20 383) sọ ī û nažůkâuma kãp bûsôjọ 201 196 201 201 201 201 201 201 201 201 201 201 201 201 201 201 201 201 201 201 KTŽspas ė ojas ne imas íjas apimi á pode se desc i o po ezes em checas (no en an o, sa a e como au oi oniška adução), 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 25 3.7. Sensação KTŽ albančiojo jau umão a á ios ikdjiam mos am suas no as, į a dijanças ao lado mo umão e (o ) iukšmą do pessoal que es á ao lado, como e zinančius, изblaškančius dėmesį ou neleidžiančius do mi . O objec o 142 en a apaga a sua sensação com uma pe gun a ou obse ação, na qual indicam i i an e, pe u ban e compo amen o de inidão (pg.: aqui, isso, aquela, aquela ua, aquela nossa, com isso com esses seus, al, com al, e c.) ou inde inidão (plg. qualque ikd de e e ência na ase), exp essão de in ensidade de ação (pg., pasi elhos conjunções que pe ou gãli), po longos pe íodos (pg., quan os dias ou noi es) ou não, e mui as ezes se elacionam com o compo amen o olun á io ou in olun á io, como po exemplo, mudança de emoções, pânico, g imas, a gudas, a gudas, KKK, 68 K, 116 K. JŪRATĖ PAJĖDIENĖ 96 Ac a Linguis ica Li huanica LXXX 206) ko‿čè pȓâusi69 p ‿ausũ! // 319 207) ko k nk70 sa dina bapá s ûoji? // 208) as a nũognós kọšejems71 mn izls i èd 199 209) disse ọs a ộ lẹnèmo72 éšp ũo a ẹš si kà 21 184 ài s ãs s ai ulè è èmâs k a nàbngi 200 211) namà a uk s ônk m p aksô 229 210) // // 215) ãks quekšš àš ju g s // 216) sa nk i áu mīò méigúojão? // 1597) seu p óp io pensamen o. // 279) kik i macakle áaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaa- aaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaa- aaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaa- aaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaa // 196 225) *žûobak já já ọb eži75 ma âu // šaũ 52 226) šaũ ma ệis kamalộuji ẹšmša la sumè šlênd 227 69 p iáusė i, p iáusa, ~ė kosė i KTŽ 319 70 k añk i, ~a, ~ė / 2. ‘kosė i KTŽ 183184 73 pe de i 2. ‘s aiga esquš i KTŽ 346 74 kušė i, kùša, ~ėjė 1. ‘judė i, k u ė i KTŽ 199 75 b ėž i, ~a, ~ė 71 kušėjimas – ‘k u ėjimas’ KTŽ 199 72 liù linimas – ‘nelabai ikęs g iežimas’ KTŽ 219 (heb) 2. ‘molda KTŽ 52 A igos A icles / 97 K e ingos a mės žodyne (2011) a siskleidžian ys žemai iško emocinio lauko kon ū ai 3.8. Ryškus in a e iškumas76 ou Seu ou os polinkį zasisklęs i sa yje KTŽ alandoan ysis a alia como d ąsos s oką. KTŽ o necida discu so a ka pos ma e ial mos a, que ned ąsumo, baikš umo, e ka čiais in odu i amo e baime, ou gėdingumo aišką lemia con on ação com desconhecidos obje os es anha espaça, desconhecidas pessoas e desconhecidos modelo de o dem. KTŽ alan es al compo amen o ge almen e econhece no compo amen o c ianças, plg. : 227) mûsa ákã nàd ês p s e ẹmũ // 81 228) palàbnk ū ãka // ns pà s nàd ês 203 229) èsk ū ãka // / ns nàd ês ijẽ ẹ 81 230) ddlê gedngs as aiklis // 102 KTŽ alban eji p op iedade ao baikš umą e ned ąsumą į a dia como sa ybę, impedindo-lhes comunica com ou os humanos, plg. : 231) nad usó b a ls ẹ aks // 79 232) àš nad ēsâu ànũo klâus ẹ // 81 233) àš nàd êsò inà ẽ ẹ // 81 Baikš umo e susi a žimo i ó ia KTŽ kalbančiojo é a aliada como ga an ian da sucesso, plg. : 234) d sêm esposaogộu s sẽnkas // 79 A si adus essencialinumui esol e quaisque p oblemas e comunica -se com es anhos se es humanos, KTŽ con e san es es o ça-se a supe a seu ned ąsumo in e niais íconconcon êimen os ou apicando em ajuda ou a pessoa, plg.:5) apsẹd snẹsũ é umênu nep âu p an skúo ne olũos. // 79 236) kad êjã nusbûsê d sê de d Juá Majai, 87 2377 KTŽ con e sado se inclina a desc e e uma pessoa sem cons u ó ios e (plu ) como um comunicado de in o mações e pala as. : 237) // uo ãka kãp jê ne ddlê ks ãks 139 238) š ũo ãka nkumè neka naẹškũosi neka nasọžẹnûosi // 202 76 Remigijaus Bliumo baseia-se no es udo da in a e são, como p ocesso, ap esen ado po 239) ns gâl cela dina ẹšọ ksûo ẹ78 kọ ‿nûo s ẹ‿žũodi nap a ã ẹ // 166 He manno Ro schach, ca ac e izado po lexí eis possibilidades e polinkiu de um indi íduo echa -se em si endo em con a as ci cuns âncias e condições ambien ais, pe cepção (plg. Bli 42: 43). 77 apsid sin i ‘p ad įs i, im is d ąsos, yž is KTŽ 79 goje b ilhan emen e no á el p opinha do alan e e (ou) escolha i e a as adamen e, e i a es anhos olha es, no seu espaço não in alece pessoas indesejadas ou 78 iškiu ksó i ‘iš ūno i KTŽ 166 JŪRATĖ PAJĖDIENĖ 98 Ac a Linguis ica Li huanica LXXX 3.9. Fechu a KTŽ kalbančiojo azės odo, kad žemaičiams užda umas labiausiai siejasi su p i ačios e d ės i asmens p i a umo apsauga. Visoje KTŽ eikiamoje medžia- pelo menos se ce o pa a o con ole de sua p i acidade. // 2479 kũčè baknpû òjsẹds kaneks naij 178 241) já já èns âo ožda ek lọčẹs 206 242) ójsẹdkas pecêmãos é em luga de p émio (p. ex., eio de ua, i endo em pe i ia), selecionam pessoas, às quais não se pe mi e en a em casas e c., plg.: 2479 kũčè baknpûk ójsẹds kaneks naij 178 241) já êns âo é em luga de p émio (p. ex., p émio de p émio) 179 244) 179 kkõjõ é em luga de p émio (p. ex., p émio de p émio). 211 246) gī ènâm úoũo nùšaũo i ûo // neks nkumè ẹnàọžẽ 263 247) uoũ p isẹsp úogeu àš ẹ i û nalobaêdọ 320 KTŽ o echamen o do alan e e le e e nas manei as de comunicação: ele não inclinado a con e sa abe amen e, especialmen e com enca omy ias cu iosas, e a espos a abe amen e a con e sa com ou os baseia-se no des ino e neno u guos is ou gau i do seu p óp io, plg. : 248) mộn nà nk // kaddlê ọns úojósệs kamón ẹne 142 249) ss mna gī ènệms àl neks napadesnk kọup ides ẹbeda uo ệis / / // 74 KTŽ exis e di ações, indicando que os que desejam iola as disposições de echamen o podem se con olados, e os que con inkį es a disposição não ilham desc ibidos de nega i a cono ação e (ou) compo amen o b iskuma / exclusi inumá desc ibinan- čiais epi e ais, plg.: 250) ákũ nalêdọ ẽ ẹ p kẹimùs // 312 251) mûsa āks k òs pa âiskis pà ẽ ẹšmuokklâ ẹ š es82 // 287 79 knpo i, ~oja, ~ojė ‘di b i kokį smulkų da bą įsi empus /; knbu ia ‘ką no s di binė i KTŽ 178 80 pi ánka i ánka (sl.) ‘langų užuolaida KTŽ 96, 299 / 81 kobins ‘kablys KTŽ 179 82 is ês i, is ẽsa, ~ė ‘išbėg i KTŽ 454 A igos A icles 99 / K e ingos a mės žodyne (2011) a siskleidžian ys žemai iško emocinio lauko kon ū ai O cobe o ambém pode de e mina a má sensação de saúde. // com ela ligusão não que a comunica KTŽ alado į a dija como econhecí el da linguagem co po al, plg.: 252) pamuosẹk a s ọnk ẹ el sọs ệi ikamūlâ i 242 253) àks pana na ẹn nabeka skk // 251 254) à engua gâl a pana ns Ka aiss communica i a é siejá el elacionado com ce os paslap imis, como po exemplo. : 255) as ãks lèp ẹlej sa isa // 212 256) nikâm napàsakûok kūgẹ dejẹs // 257 KTŽ esama e discu so de ag adecimen o, mos am que a man idão de echamen o pode se e o ços inis, o pasi ikėjimas e o desejo de dispassako i oco e ge almen e es ando comunicujando e mèsnan jun os, plg.: 257) nb ọò pinâ83 del usuo ẹkũn nmi // 297 258) kašge iamis base basei~ pesi ẹpesès 304 25849) // 3.10. Passi idade KTŽ gausu azias, pelas quais alan esis enco aja ou os ou explica o seu p óp io passi ismo, sosseguikamen o e humilancismo. Humilidade do pašneko o pode se exigida ou desejada di e o ins uções, explicações e conselhos, plg. : // nagnčkis imas jê gè â nažẹnâšnâ // 261) kok âu bedà ongâl ó mi a neks na ša 107 24 262) nabûk p salds nu sûk nabûk p ka ssssspộnjâus // 345 KTŽ ala a ac ualidade do ou o e não se es o ça po subo nankiai, 129 129 k s lés de so e ou en ando acei a a passi idade (Jà) 26 26 K K Kuss com os seus no ais e o seu pon o de is a ilosó ico, plg. 26 8486 263) nékaš gsgsgsgsgsgsgsgsgsgsgsgsgsgsgsgsgsgsgsgssgsgsgsgsgssgsgsgsgssgsgs- msmsmsgsmsgsmsmsgssmsgssgssgsssgsgsssgsssgssgsssgsssgssgsssgss- ssgssssgsg ssss s s s ss s s s ss ss s ‘ski i, lem i KTŽ 495 87 kañ enas, ~a (sl.) ‘pa enkin as KTŽ 144 85 negalė i pašik i – ‘negalė i pada y i’, plg. KTŽ 495 JŪRATĖ PAJĖDIENĖ 100 Ac a Linguis ica Li huanica LXXX KTŽ a a i ude do o ado pa a o con li o mui as ezes e ela e e dadei as azões de zemi iško passi idade, pelas quais podem se elução explica -se com po si impulsi e e e, mais ape u ado a pessoa ou submissão a es animai opinião, plg.: 266) bẹjâu bá ệis sanu kaáunagûo pié osũ88 // 292 267) bẹjûok ànũ ẹ ‿ọžkàba ûo ẹ89 // 137 268) údk naúdjẹs / kãp i‿sệina // 463 269) ûoks já ànũo ca àk ûoós neka nabipada si // 146 270) ns mònệi paplekšnûoj pa p i ẹlip nusẹlês ẹ // 304 KTŽ ilius acinė medžiaga 79 indica que indi íduos passi os e humolankūs cons an emen e ecebem do alan e ins uções e ins uções, que inci am a agi , a de ende ou a explica a i amen e, quais podem se as consequências da humilidade, plg. 271) mkis k ks é o que eles êm. 272) ẽk mklê91 ôpa ielộusi // 237 / 273) ajauapd nkâ92 kanàb ẽp bskôbi? / // 81 274) nabûk // bis dộuk ima mũzē kaẹk a ski žẹnûo ọ // 2195) pa ddli s a nulaidma pà ê ẹ àgùs d 262 KTŽs que alam c i icamen e a alia o niksdieniška, exclusi o não-exis ência dos usos comuns dos abalhos de passeio / não-casa: não abalhando no seu empo passado e apopiado pelos esul ados como um ne o passi o, mas en ol ido em uma ac i idade que oi susigundada. al a aliação ge almen e é e elada po sen inhas de ce a es u u a, cujos b anduolį cons i uem bas an e igu i ingo slink ies eiksmažodžiu su p iešdėliu pa nusakomas a inys su lokalizacijos laike i (a ) e d ėje nuo oda, às ezes g e a ap esen ando e não implemen ada slampinėjimo obje i o ou inkamos, mas passis os a i idade desc ição, plg 276) pá niau pọkėna âu sa dūna 162*pàlngaõõ 183 277) sa dina pá k amėneiâu93 mes a 183 278) pá niaomnei93 psi dinos ni a adũo a ín dũ a. 88 pė à ‘ba ishimas, lupimas KTŽ 292 89 zakãba o i, ~oja, ~ojė (heb .) ‘užkabin i KTŽ 137 90 d aibs ies, d abs os, d abs ės ‘ne as i seu luga ; sen idinė i, gulinė i, aidžio i e e c. KT 79 91 mklus, ~i ‘ ik us KTŽ 237 92 apd nk i, ~s a, ~o pasida y i neak i am, ingiam, ap ing i KTŽ 81 93 kiokinė i, ~ėja, ~ėjė ‘pamažu aikš inė i, kiū inė i; pá kiokinė i ‘paleng a anda po algum empo KTŽ 162 94 k aminė i, ~ėja, ~ėjė ‘pamažu aikš inė i; pá k aminė i ‘paseis i empo k aminėjan KTŽ 183 95 pá kiominė i ‘paleng a p a aikš inė i algum empo KTŽ 163 S aipsniai / A icles 101 K e ingos a mės žodyne (2011) a siskleidžian ys žemai iško emocinio lauko kon ū ai // pa kuo ẹniejâu96 sa dinaina nmi búûo kūnûo s nu ẽikẹs 181 KTŽ alando-se passi amen e do empo e de seu p óp io ou de ou o indi íduo, não se ca ac e izan es de op imismo e spa umu, plg.: 280) kak ãsis ẹg ẽ â dệ bũ àl·bù nà nãjõ nujọngma97 273 26281) senâm wi eogộu nàbé nãjõ nãjọngn play as 98 // 263 3.11. Adequa as elações mú uas Adek a ūs, equia e iški san ykiai KTŽ kalbančiajam elacionados com o seu ego, a xiklumo e independência su a žimu, plg.: 282) sžmuog g ènộn ẽk ẹnùlâidu // 26299 283) àš nisọ ínō žmog nanûoọ p klī ēšis // 320 Po an o, ap eciando as possibilidades de conco da e chega a um aco do é comum salien a as necessidades de ge ano iškumo (ž . 212214 sakinius), ooda bea i iškai dokazyjanama seus di ei os desc i iam como nenuo okius e nesukši (ž . 215217 sakinius), plg. : 284) jê nuo es ẹsọgī êns // / 131 285) spẹk 100 neka nalaimesi // 295 286) sge sumè gàl žmũogó p ip aš ẹ // 104 287) jê nûo i ọkộukis kãp žmogsàb ônakẹnẹnekis // 137 288) ns nkuoũos nù ûokas na ộ ọkudamûos sžeid žmuog ùjãu iẹne / 137 288) p šingàujẹs // 263 / // 289) sna a wi e nipas ọkộusi dúo ã nisọsẹ ã si 251 KTŽ ilus ações i amen e ep esen ada e disposição de que o comum sėkmei somen e apenas ge ano iškumo, que e mú uos, ambém insu icien e, na u al desejo de comunica -se é possí el só de pe sonalidades mu uas suside in em e oca de emas e in e esses de comunicação, plg. 290) èdộm s*ma nkãp nabộps a102 klômbã dã sàbà* ssddddddêpõpõl 325 96 ko inė i, ~ėja, ~ėjė ‘ aikš inė i lyg ko eškan , alkio is; pá ko inė i ‘pe de empo nada ne ei- kian ’ KTŽ 181 97 nužangùmas – ‘spa umas’ KTŽ 263 98 uka à (sl) ‘no as, ūpas KTŽ 464 99 p kly is, ~ijas, ~ijės (sl.) ‘ba is, pyk is, aos ou os incomoda KTŽ 320 100 pk as ‘pic umas, ai ais KTŽ 295 101 na ã as, ~à (sl.) ‘užsispy ęs, g ei susie zinąs KTŽ 251 102 supùl i, ~a, supúola – ‘su ap i, suside in i’ KTŽ 325 JŪRATĖ PAJĖDIENĖ 102 Ac a Linguis ica Li huanica LXXX 291) ọns i naẹlgus103 žmuogọs sọ anọu nuo es bū ē i bū ē // 124 Ge as elações sucesso ambém nulema comp eensão, que cada em se esponsá el po si e que mediado cação em ce as si uações pode se e nelabai ú il, zg. : 292) kaspa sọlgâ104 215 san ẹ uokộukis // KTŽ ilius acinė ma é ia indica, que aos baixosaiços boas elações mú uas são baseadas possibilidade em pa es iguais pa ilha não só com p aze us elacionados com as pa es, mas ambém com a e as/com as unções. // a exsi ilização de a e as e possibilidades ixa e a léxica žemai iška é iguala às possibilidades de ealização de ações in oduzidas pelos zemaičiai usu iliza es e aspec o em pa icula , po issoliuo, padieniu, padienesiu, panakčiu, pamai ms, pamai as ou não-signi icá eis ações de pómažodžių e panâi., pl. 293) 270. // K. 270. // K. 270. // K. 270. : // nagd ãkộu sh dis jê ngali aẹnažadekūd 107 301) ûokẹs īũonẹs só shệ di gệlda 107 302) àš ẹs nb i ion sumè ôji // 227 303) àš sọmakùùùùù alkêso nap asdedò KTŽV // KTŽ 105 105 104 225 K K K 267 254 K 249 K) equi ali idade baseada ns á no p aze e na necessidade de uma pessoa comum, plg. 249 249 249 K. kûns eizek isê aks sssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssss- ssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssss- 305) ọkujẹn ệis ẽk ‿aks eize ẹ / ọ‿na‿ž ag ệis // 348 sssssssssssssssssssssssssssssssssssss // 141 307) delkũo ū ãka ẽp kộnkẹna ? // 144 308) nakûok108 êp ū āka ma â // kûoks ju ẹšblẹs ss gs // 194 309) kpanà ẹgedas na õ ẽp ẹč ẹ ūs a ãka 243 310) ãka àni ội ẹội109 463 311) i ák nabagú ê kn p anââa p anâa 242) kàs b a pa klkms 31110 311) k ákniek kp k olus A igos A icles 103 / K e ingos a mės žodyne (2011) a siskleidžian ys žemai iško emocinio lauko kon ū ai 3.12. Raiz de Empa ia KTŽ kalbančiojo empa iškumas yškiausiai a siskleidžia azėse, apibūdinan- čiose aikams (ž . 234–243 sakinius) i seniems žmonėms (ž . 243–244 saki- clkus kks ssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssss- ssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssssss- ssssssssssssssssssssssssssssssssssssss // 241 314) ju ûoki uo ãka plikma pa name a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a. : // anâm nàbagộu ẹsûokẹs bedas nk m 111 // 188 320 318) s pộl òn shô pa a ôns žmuoglis namûok // a sẹgûo ẹ 108 319) ọn *megali skộnp šãnis pộliniai 324) ame gk ok klaikšl m i ão gilò à anũos 167 31 3121) 3 ame gk k á klíkšã klýllln gãilò à mos 175 KTJB demons am as empa ias do alan e da capacidade de demons a (e jun amen e com o abú) passamen o pa a as eações de bandas, po exemplo. : 322) pà ẽ abdọ e ọ kȓũokdamọ // 21 323) ko‿  dúksâuji / a‿skãud kàs?// 83 324) anazẹnâ kũo ànà kũok isẹkãusós112 ipũodẹška? // 178 107 kalia ó i, ~ója, ~ójė (heb.) ‘ba i, pe segui , ichio is KTŽ 171 108 kulkio i, ~ioja, ~iojė ‘nuola ba i, muš i KTŽ 194 ùi i, ùja, ùjė ‘ba i, pe segui KTŽ 110 463 kls ikymas ‘klikdymas, i kdymas KTŽ 111 111 ank 109 2. ‘ ek i, zag iū i (bėdoms, nelaimėms) KTŽ 188 112nia įsikũs i, ~a, ~ė 2. ‘įsikniaub i KTŽ 177178 JŪRATĖ PAJĖDIENĖ 104 Ac a Linguis ica Li huanica LXXX // // Na passagens do o ado é o emen e en a izado que cada ida é digna de espei o e não de e se nem e zinada, nem o u ada, plg.: 325) nagdum co ação shnệi sh disdộudi dáude de jēuk ūkâula // 326) nêk k zn â nákuáue gâ uolí í í ele 327) namūčk sgggu nolā é no gugo ggaa ê 110 K. Pas eis K. 331) K. 331) K. 331) K. 331) K. 331) K. 331) K. 331) K. 331) K. 331) K. 331) K. 331) K. 331) K. 331) K. 331) K. 331) K. 331) K. 331) K. 331) K. 331) K. 331) K. 331) K. 331) K. 331) K. 331) K. 331) K. 331) K. 331) K. 331) K. 331) K. 331) K. 331) K. 331) K. 331) K. 331) K. 331) K. 331) K. 331) K. 331) K. 331) K. 331) K. 331) K. 331) K. 331) K. 331) K. 331) K. 331) K. 331) K. 331) K. 331) K. 331) K. 331) K. // a ida absolu a alo em en a êzianços desc iend inamen os, plg.: 334) kuožnâm abalèộu b ộngi g as a // 335) jọgkũožnòs g s dâk s nûo gī ên é 183 336) kũožnòs g s pàdâ s nûo gí èn é 267 183 337) dẹàusis dksũogộu g àlba 109 4. IŠVADOS KTŽ ilius acinas ma é ias, selecionadas de aco do e niškumu baseadas emoções dominan es, análise mos ou, que em odo KTŽ disku se obse ima pozi y ių emoções s ip aus ego, con iança, a adlumo aiška e ugdymas mais eqüen emen e a sclleidzia em si uações de ensibinas, e não o gulhando de si mesmos. KTŽ kalbančiojo em apon amen os b ilhan emen e isí eis es o ços em seu ambien e desde mažens e cons an emen e ugdy i a kaklų, esponsá el po seus ações e a i idades pessoaį. Nep independênciaum KTŽ kalbančiajam mais elacionado com a segu a es adia em seu p óp io casa. C ia o p óp io alojamen o é alo izado como ga an iado de independência e segu ança, po an o lhe c ia a um ce o momen o da ida a ibuem odos os es o ços, e es adosená, ik umu i pasi enkinimu į a dijan ją eigiamą ezul a ą pab ėžiančia aze – i expe imen ado es abelecu os, p e e em desc e e como elacionada com i e u. Posi i amen e a aliadas emoções a supe a quan o mais nega i as (ou nega i amen e a aliadas) aspec os emocionais exp essškos ansiedade, sensibil idade, in o e iškumo, 113 a kliašidis – ‘kie os ši dies, negailes ingas’ KTŽ 30