scieee Open visual document viewer

„Kretingos tarmės žodyne“ (2011) atsiskleidžiantys žemaitiško emocinio lauko kontūrai

Jūratė Pajėdienė

Full text

80 Ac a Linguis ica Li huanica LXXX JŪRATĖ PAJĖDIENĖ Lie u ių kalbos ins i u as Di ecciones de in es igaciones cien í icas: anosas y ac uales lenguas Li u ias sin aksė, semán ica y p agma ica, Li uania de cul u a y bažny inių eks ų is o ija. DOI CRETINGOS TERMS WORLDYNE (En inglés) (2011) ATSISKLEIDŽIANTYS ŽEMAITIŠKO EMOCINIO LAUKO KONTŪRAI Ou line o he Samogi ian Emo ional Field as Re lec ed by K e inga Dialec Dic iona y (2011) ANOTACIÓN el A ículo p osiguiense en cadadieniškame habėjime muyks más obse imos zemai iškos apa ybės a spindžių in es igación. Basándose Juozo Aleksand a ičiaus K e ingas a mės žodynu (2011) como uen e, puikiai pe eikiančiu šiau ės žemaičių k e ingiškių a me kalbančių žmonių men ali e o aišką, es e es udio p e ende e ela žemaičių e nine p iklausomybe de e minuo as psiquíni enomenų sa i umų (plg. Bliumas 1997) sucesión con los modelos de habla(si) kasdienybėje. El es udio de los a ka pos del discu so co idienybe pe mi e e bajos ípico del compo amien o emocional aiškos modelos y pe cibi , cómo de e minado linguino compo amien o peculia idades pueden in lui y o ma el compo amien o emocional de los hablan es. ESMINIAI VOODŽIAI: ie aaičiai, iden idad, au en iškumas, dialogiškumas, emociones. ANNOTATION The a icle con inues he s udy on he e lec ions o he Samogi ian iden i y, which a e mos p ominen in daily communica ion. Re i iéndose a K e inga Dialec Dic iona y (2011) po Juozas Aleksand a ičius, que p opo ciona un excellen p esen a ion o he exp ession o men ali y o he speake s o he No he n Samogi ian Dialec o K e inga, he p esen s udy seeks o e eal he connec ions be ween he peculia psych cha ac e is ics o e hnically de e mined psychic phenomena o Samogi ians (c . Bliumas 1997) and he models o Samogi ian daily A ículos A icles 81 / K e ingos a mės žodyne (2011) a siskleidžian ys žemai iško emocinio lauko kon ū ai speaking/communica ion. The esea ch on he passages om daily discou se enables nos o see he models o exp ession o he emo ional conduc inhe en in Samogi ians and ealise how he peculia i ies o a ce ain linguis ic conduc may a ec and shape he emo ional conduc o speake s. KEYWORDS: Samogi ians, iden i y, au hen ici y, dialogici y, emo ions. 1. ĮVADAS A ículo p osiguiense en cadadieniškame habėjime muyks más obse imos zemai iškos apa ybės a spindžių in es igación. Juozo Aleksand a ičiaus K e ingas a mės žodynas1 ( oliau KTŽ), ijsuojan ase n ie as del no e k e ingiškių a me2 galbančiųjų men ali e o ealizaciones cadadienybes si uaciones, pe mi e e con e niškumu sie inų psichinių eiškinių sa i umų (Bliumas 1997: 40, 489) y žemai iško kalbėjimo modelių yšius. Las disposiciones me odológicas se desc iben más de alladamen e en un an e io es udio de ca ác e simila que examinó las conexiones de enómenos (ž . Pajėdienė 2018), pe o aquí es impo an e menciona una ez más KTŽ cap ada ma e ial lingüís ico au én icamen e dialogiškumą (p. 6869). P ecisamen e debido a es a exclusi idad KTŽ ilus ación o alidad, como žemai iško kalbėjimo speci iškumą e ela ian ys ex o a ka pų są adas, es pajėgi pe duik i kALBANčIOjO3, ep esen uaujančio mul i ud de nuesmeni ados indi iduos pa i ų ims y pa eik ims, pa eikslą. Rūšiuojando unosokios o o osokios si uaciones co ienybes desp o okuo os pasakymų modelius iz ykkėja a cie o emocional compo amien o cualidades, p opias de pe sonas de zeme iškos o igen unicamen e po que que ellos mąs o y habla zeme iškai, i. i. un amce u mane a. KTŽ ma e ial a anká nulyó semán ica, y a eces y es uc u as, peculia idad que se dis inguen y (o) más ecuen amen e pasika ejan es a cie o ipo es uc u al azios modelos, los cuales ue on g upuojados pasi elkus mencionado en e nopsichologológico es udio (Bliumas 1997) iz yškėjusius con zemai iškumu elacionados aso ac i idad psicológica. En la p ime a pa e del a ículo se p esen a en indicado es udio e nopsichologico esc yškėjusių žemaičiams ca ac e ingos peculia idad de enómenos psicológicos, y en segunda pa e la a ención se elkiama en cie os modelos de compo amien o emocional, e elziančius y con e niškumu elacionados dichos. 1 Juozas Aleksand a ičius ma e ialá a es e dicciona io inko y ka o eká suda inėjo desde XX a. 5-o décmecio medio has a 2004 año (plg.: Mikulėnienė 2011: XII; Vaišnienė 2011: XX). 2 El eal á ea de ie asaičius k e ingiškių a mės es mayo que el e i o io, cuya ep ezen an ų kalbėjimu emiamasi KTŽ (plg.: Aleksand a ičius 2011: 5; Lubienė, Pakalniškienė 2015: 76). 3 Kalbančioyo y habladojo concep os en a ículo se u ilizan como sinónimos. Vy iškoji giminė elegida como apibend inamoji, podin i ep esen a a ambos sexos hablan iesiems, cuando de a ka pos no exis e aki aizdi ad esan o ly is. JŪRATĖ PAJĖDIENĖ 82 Ac a Linguis ica Li huanica LXXX S aipsnyje žemai iško kalbėjimo ilus aciones a ka pos se p esen an es o zando lo más exac amen e epe i KTŽ aplicada one ina ansk ipciju4 (apie ją más ž .: Aleksand a ičius 2011: 1718; Vaišnienė 2011: XXIIIXXIX). 2. SU ZEMAITIŠKUMU SUSIJUSI PSICHINI REIŠKINIŲ SAVITUMAI P ieš po ą dešim mečių a lik o aukš aičių i žemaičių e nine p iklausomybe los esul ados del es udio de las peculia idades de los enómenos psíquicos (ž . Bliumas 1997) nius de la bu o už iksuo os kaip išei ies aškas išsamiems, ilgalaikiams e ninės psicholo- gijos y inėjimams (p. 49). Siekian nus a y i, ku iuos e ninei g upei būdinges- ac i idad psíquica y del compo amien o emocional aiškos aožus se pueden eje con el impac o de la lengua ma e na, e aluando la úl ima no solo como una mane a de e elación de modelos de compo amien o emocional, sino ambién como de e minan e de la apa ición de enómenos psíquicos causan es más ca ac e ís icos de un g upo é nico seleccionado y un incen i o pa a o ma se cie os modelos, pa y basados en la ie a y el o igen de los se es humanos. El pun o de e e encia seleccionado pa a el es udio e nopsichológico se basó en bina io sube ninio akš aičių y žemaičių desglose5. Ti iamųjų e niškum ue susci ado con es ac o es: pe manen e i ienda indi idual a sube nine g upoe a ibuíamoje e i o io, subjek y iu séns a ibui imu žemaičiams o aukš aičiams y pa a me. Pa icipa on en Ty ime 120 pe sonas: 60 del g upo zemaicios i iables e an nacidas Sedos municipio (Mažeikių .), según a a mę šiau ės zemaičiai; 60 aukš aičių g upo i iamųjų ue on Balninkų mies elio (Molė ų .) esiden es, según pa a mę y ų aukš aičiai. Ambos g upos de composición según ly í, amžių y exsimokslinación ue muy simila . El o al median de edad in es iga i os en ambos g upos en e a ap oximadamen e 71 años (plg. Bliumas 1997: 2829). Du an e es e es udio e nopsichológico sėslūs i iamieji aukš aičiai y žemaičiai ue on en e is ados 4 A k eip inas a enciones, que e i icia palab as ilius acijās esc ibiom mažąja aide y žymimi ž aigždu e (apie KTŽ ansk ipcijos aisymus ž . Vaišnienė 2011: XXIII). 5 D ina io (zemaičiai aukš aičiai) de las lenguas li uanas ocupado de á ea en el es udio de la dis ibución de elección a gumen sus / ž . Bliumas 1997: 28. Más ecien es in es igaciones (ž . Aliūkai ė e . al. 2017) mues an que subje i amen e concep ualizando a mes al d ina ė a mių clasi icación es una de las dominojan es (plg. Pakalniškienė 2018: 261). A ículos A icles 83 / K e ingos a mės žodyne (2011) a siskleidžian ys žemai iško emocinio lauko kon ū ai basándose en He manno Ro schach's me odiką de in a6 (y su in e p e a imi des inadaą sis ema de Johno Exne io7) y Makso Lüsche io es de colo es8. Susis emínus y summend inus da os del es udio (p. 3740) izc iskėjo di e en e es udiados p opia in ensidad de aiškos de compo en psíquicas b uožų. Es o pe mi ió el di e en e de dos g upos de in es igado es p ocesos de conocimien o, expe iencias emocionales y peculia idades de pe sonalidades y de elaciones con daik ine así socialine en o no na u aleza incula con su e niškumu (plg. Bliumas 40, 4849). De emocionales expe iencias aiškos kumu. Con la pe sonalidad in a e siónecs a ensión ski umų paminė ina, kad žemaičių im ies i iamųjų ne imo išgy enimai labiau siejosi su šios g upės i iamiesiems labiau nei aukš aičiams būdingu in a e iš- di ecmías ue on inculada y algunos o os di e umai de las ca ac e ís icas de la pe sonalidad es udiables: [A]ukš aičiams más a ibui a ex a ensinė, žemaičiams in a e sinė pe sonalidad inclinmė. [...] Zemaičiai e an san ū esni, más independien es, ce oesni, pasy esni y jau esni. Es os g upo es udiados mani es á onse como mayo es op imis as, a ellos les e a ca ac e ís ico ip esnis Ego (p. 49). Resul a ai mos é y mayo es emp empías de los zemaicios gebėjimas (p. 42, 49). Indici ado es udio e eló in ensy esnę y exi ότερη ac i idad in elec ual de los in es igado es del g upo zemaičių jie u ilizó exi iau la expe iencia abs acahación y in eg a imo gebėjimas. Seny o siglo los ie as pensamien o ue más de ca ác e eó ico. Vaizduo ės p ocesosos in es igamieji žemaičiai ambién usa on ac i iai (p. 4849). Są e con daik ine y socialine aplinka žemai había ca ac e ís icos más amplias ambiciones de ida, su compo amien o ellos endie planea de an emano. Las elaciones de es os es udiados con el en o no socialine no e an ecuen es y a iadas, y las habilidades de comunicación pa icula men e man enidas (p. 49); žemaičiai más in e esá onse en o as pe sonas, los con ac os sociales les pa ecie on más impo an es, pe o žemaičių g upo es udiamíos se dis inguie on a in o e iškiems pe sonas ca ac e ís ico yškiu k i iškumu con espec o al en o no social (p. 42, 49). Tokie ealizado los esul ados del es udio desde el pun o de is a subje i o bajos puede apa ece esan ys acep ables ó inacep ables (p enden e del ipo de pe sonalidad), p ecisamen e po eso ellos pueden se pa icula men e ú iles buscando e alua más obje i amen e los ex os zemai ichos 6 del psicólogo Suiza He manno Ro schach Inkblo Me hod (The Ro schach Inkblo Me hod) ue desc i a po p ime a ez en 1921 en el lib o Psychodiagnos ik (ž . Ro schach 1951), pe o pa icula men e de g an popula idad ecibió a mediados del siglo XX. é Más. : Bliumas 1997: 2931; Mye s 2008: 739–740. 7 Sob e J. Exne io sis ema (The Comp ehensi e Sys em) éase Blium 1997: 3132. 8 M. Lüsche io de colo es es o (The Lüsche Colo Tes ) eo ía, debiu a usi 1947 m., populia idad sulauké poco más a de. Sob e uncinę psicología y p incipales signi icados de colo es, colo es y pojūcio gylio (Dep h o Feeling) co espondimenis é. Lüsche 1971: 2730, 3337. La con iabilidad de es e es puede e alua se subje i amen e, a a és de las e siones del es p esen adas en si ios web (p.ej., h ps://kahome.eu/cgi-bin/lsch .pl?da a=45123067; h ps://online es pad.com/en/ es -987- he-lusche colo - es , e c.). es á Sob e más é. Blium 1997: 3235. JŪRATĖ PAJĖDIENĖ 84 Ac a Linguis ica Li huanica LXXX są adų p opo cionada ma e ial. In eg ación de da os empí icos en mul iasluoksnę (plg. Coulson 2001: 33). Pasi inkus discu ido en el žinojimo lygmenų ep ezen a imo isumą padeda juos eisingiau in e p e uo i es udio e nopsichológico, con el žemai iškumu sie inas ca ac e ís icas de ac i idad emocional, in elec ual y social como cie o KTŽ p opo cionadas KTŽ ma e iales de selección y análisis dominan es se puede e bajas a g upos de expe iencias psíquicas ca ac e ís icas con cie a semán ica (y a eces incluso y es uc u a) hablé g upos de expe iencias , p esen ando la ep esen ación del compo amien o jimo modeliais. Šiame s aipsnyje bus ap a iama, kaip KTŽ kalbančiojo pasi- sakymuose a siskleidžia žemaičiams būdingesnių psichikos eiškinių pi mosios emocional en el žemai iškime, y dlesning epe ijams discu iendo y la es uc u a de las emociones que cumplen su unción. disposiciones, que supues an que la expe iencia de gene ación en gene ación se ansmi e basado ap endimim obse in bei pe imamu (plg. Gage, Be line 1994: 205 ), y nus ačius yškiausiai emocijas pe eikiančias kalbėjimo azes es posible ales modelos de habla de la emoción de campo susie i con žemai iškos apa ybės aiška. Tokių psichines ac i idades suelen ansmi i ikiancios modelos lingüís icos aiškos analizė pe mi e de e mina peculia nes compo amien o zemai iško causa. 3.EMOINS RAIŠKOS ATSPINDŽI KTŽ KALBANČIOJO PASISAKYMUOSE Teniendo en cuen a el hecho de que cualquie aspec o de la signi icación lingüís ica debe se explicado e iden i icado basado en las habilidades de las pe sonas (plg. Weigand 2010: 58), an e io men e discu idos en el momen o de los enómenos psíquicos sa i um de e minados po el e niškumo iz yškėję algunos de los asgos de compo amien o ca ac e ís icos de los más bajos pe mi e u iliza los como dominan es de concen ación de a ención al es udia el dicciona io de Juozo Aleksand a ičiaus K e inga. Es e no e lowaičiai k e ingiškių au en iko go o ėjimo a ka pas abundan emen e y di e sos aspec os ep esen ando concep os es muy pa ankus uen e pa a susie i mencionado du an e el es udio e nopsichologico iz yškėjusius žemaičių (que ambién ue on no e lowaičiai k e ingiškiai) im i de los g upos de es udio más ca ac e ís ico compo amien o b uožus con cadadienišku gimėjimu y de e mina , cómo la lengua puede no sólo e leja , sino y in lui y o ma los asgos de pensamien o, emocionales y ca ac e ís icas de la pe sonalidad. 9 Como ie aaichos in elec ína ac i idad y e ybių sis ema a sclīdjia KTŽ kalbančiojo en las apisaciones, debido a es e dicciona io p opo cionado abundan e ma e ial se á discu ida en o as publicaciones. S aipsniai / A icles 85 K e ingos a mės žodyne (2011) a siskleidžian ys žemai iško emocinio lauko kon ū ai KTŽ hablan iojo emocional campo y compo amien o más cla amen e ep esen ando (i. y. más ecuen emen e pasika ejancias y (o) sa i esnės es uc u aús) del habla a ka pos se án discu idos según en indicada in es igación exhibėjusios zemai iška g upo in es iga i os ca ac e ís icas de la pe sonalidad dimensiones, e aluando ca ac e is icin imos aspec os de exp esiones emocionales apa ecimien o en el co idiano zemaiškį lenguaje. 3.1. Fue ue e ego KTŽ hablan es mues a la ue za de su ego no pe mi iendo iola los asgos de iden idad pe sonal así como el au og aba más impo an es del nomb e, del pe sonal campo y o del espacio habi ado de segu idad (y adecuada e aluación) pa ame os/10. S ip ų ego u in is KTŽ hablan is a o a pe sona no pe mi e a sí mismo ing esa de mane a no ap opiada. Tal disposición puede se de endida di ec amen e po paliepio o yčiojimosi y e zinimo p o ocadoo u ísico a o eiksmiu o p elimina men e p egun a o no a pe spėjando o a pe sona á ace ca de inacep able o ma de induc edimien o de las posibilidades de supe ación. las disposiciones indicadas la pe sona in ac o a puede ecibi amenazas, mo alizan es p egun as, a ésdinamien o o a opeiksmio ísico (a k eip inas a enciones a 4 sen encia, que mues a que la eleg oji de los pa áme os de su iden idad, la ác ica de la de ensa de sus a ibu os ue exi osa, ya que el e e ido suje o šaipėsi sólo has a el lími e de iempo indicado en la sen encia), plg.: 73) ọnap àmas mnûk11 mn nês ẹkúsú á džãs 227 74) ôkãpõš uod 227 // jj à p âma p āma puo òò 27) j jj ne mas pggs 326 37) - - : 77) na úuok12 mnẹs // 353 78) nap za ûok13 mna úobũos e úoũos n ọ i 310 S ip ų ego pa odo y o bančiojo con esionamien os, e elando ales ac i uds hacia emp y ą día comienzo, bu ikslį mėgius i elgsenos būdus, ku ie adicinėje kalbančiojo bend uomenėje nė- a ko i uojami eigiamai, plg.: de amo s anda o nea i inkan į kalbančiojo po- bas ymąsi o iaje ac iškumą 10 Sob e KTŽ el o bančiojo pašneko í p esen ada su p opia imagen ambién éase. Pajėdienė 2018: 7378. El núme o de mue os en el a aque a la ciudad de Kie ha aumen ado en las úl imas ho as. 11 p ãmanio i ‘p a a djiu i, llamadi o a KTŽ 227 12 ūšio i, ~ioja, ~ioja (sl.) ‘lies i KTŽ 353 13 pliuza o i, ~oja, ~ojė (hib .) – ‘niekin i, peik i, kone eik i’ KTŽ 310 JŪRATĖ PAJĖDIENĖ 86 // Ac a Linguis ica Li huanica LXXX decla ándoan a i maciones (a k eip inas a enciones que en ellas las cono aciones nega i as de a ines de inamos con es os ac os con palab as desc úbidas o con pa áme os de g ado de in ensidad o hipe bolizados): 73 // ûoks nộnks i kelēmûos m mimi nàšp iē di 154 80) m ddlīgê dllẹne ē14 76 81)ès es apsẹdãnkûs 7115 Ai sa 82) 230 àšojis smaus sa s e a, Kšššš Kš es el que más demues a el egoismo y la ue za de su ego. Pa a ello suelen escoge se excepcionalmen e posi i a au oes imación ‘man es o es ácil de hace ansmi ikiancias y pa yškinan es cons ucciones, ealizuojamas con as i inas posibilidades eniendo signi ica i os ampli ude desde kàs mộn (mûms) às e ‘ką man es o signi ica has a às mộn neka ne ‘ ai me nada ne ep esen a. Pasi amien o omen a y o alece la pe cepción de las habilidades y expe iencias disponibles (ž . 11 sakinį), que al diseña nue a ac i idad a menudo į a dijamasis opcion imis de cons ucciones de iempo ealizado (ž . 12 sakinį) así como en a izando la p esencia de expe iencias an e io es y sus posibilidades de adap ación a ac i idades u u as, plg. : 83) kpẹ a mâlku pa dina sọ ešêm17 kas as e mûms // 341 84) àš ès na ûous sọkapûojẹs klebẹùs18 ù d ũkâuus òkaua / lng âs / / // 168 85) kàs às mộn ộn ûoks go ks k nusẹspjâu ẹ 117 86) ligpi u ẹsọk mpûoọ19 k ũ a às mộn neka ne // 183 El ego del O bė ojo se e ela y e aluando el compo amien o o ac i idades de o as pe sonas; esa e aluación puede se p esen ada d ejopai mos ando el na cisis inio su supe io idad ó es o zándose en a iza didesnius o os gebėjimus, plg.: 87) úoũos dệ bsẹnas20 kãp àni kadệ b ī àš nap is ò // 77 88) pàdess jêm kẹẽs éizộs ka pn z G àðû mûok šẹẹ // 288 89) ọji okek muokesena kabe ! //1 La ue za del ego o bancio lo mues a y su sabidu ía acen ación, y ne14 dyglinė i, ~ėja, ~ėjė ‘ aikš inė i, slankinė i, landinė i KTŽ 76 15 15 apsidauž i, apsidaužžo, apsidaužė ‘išsibas y i KTŽ 71 16 p i a imas pašneko o nuomonei. Tam pap as ai pasi elkiami žymė o modalumo izmau ió i, ~iója, ~iójė ‘iš aikščio i (pp p endo algo buscando) KTŽ 230 17 ž i, ~a, ~ ėjau i, suki s i KTŽ 18 34 1 klēbė, ~ klėbė. 168 p edica os del KTJ, po ejemplo, impe a i os con neigín dichoys o supues uja secuaka exp esados, condiciones de (nes neį ykdomų) in eninimų dekla acija, plg.: 90) napīza ûok21 mnẹsekus ašpà s skûẹn žâu // 91) nasakk ns bju s 301 ùjãu ke š âu 157 157 92) kamna kojěs nûû u 19 suk apo i – ‘neg ažiai, su iška omis sukapo i’ KTŽ 183 20 d bsena – ‘di bimas, di bimo būdas’ KTŽ 77 A ículos A icles 87 / K e ingos a mės žodyne (2011) a siskleidžian ys žemai iško emocinio lauko kon ū ai p ikâl as däo eo d s 74 Kalbanjo ik yškina y memo ias sob e emociones y sa ija cambios, pa en es del ego o de un me o o de un me o o de un c i e io o de una si uación, plg. : 93) ûoks pàjem pkis kapag a a bọ âu dộu è anâm sọšâukš ó ikk a / // 126 94) niskãudi najọ âu š ã báimê // 127 95) ẹpakâušis p anža š ã báimê // 271 96) b a sọjẹ k nk ẹnẽẽ mnẹs n ẹna 34kej // 344 3.2. Pe spec i a op imis a Op imis inį nusi eikimą e ela KTŽ kalbančiojo pasisakymų a ka pos, en a izan es momen inių akimi kų džiugesį y pasi enkinimą simples imp esiones p opo cionables del en o no co idiana, con las cuales compa ijamasi con pašneko u, plg. : 97) mộn skas čè mlọ // 238 98) pasẹsedau ọnk esla ẹsedò kãp pũons // 185 99) kãp g àžẽ snigs č šk pòkúojems kaê // 65 100) kãp g àžẽ nâ s a plẹs 252 101) eizek kãp g àžẽ k m ksa p isèmê ksi 102) eiz g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až g až kel inio alkanumo į ai iems pojūčiams, a p jų i no ui g ažiai a ody i, akcen- a imas, plg.: 104) mệ š ó mệ š ó kãp nûoò ág ẹ // 240 105) pašelọsê23 nûoò ág ẹ 285 // 106) i kãp nûoò g bnẹs! // 116 107) kãp nûoò ûgóu ag klu sâls ó sâls ó24 // 355 21 pyza ó i, ~ója, ~ójė (heb.) ‘kone eik i, nie KTŽ 301 22 pu n i, ~na, ~no ‘pu en i, kaps y i KTŽ 327 23 pašėlęs, ~ usi nepasak, didžiulis KTŽ 285 / 24 sál i, ~s a, sãlo – ‘labai no ė i, geis i’ KTŽ 355 JŪRATĖ PAJĖDIENĖ 88 Ac a Linguis ica Li huanica LXXX 108) // lèmẹnàds mộn b ẹs pabûk issu àš ànũo e e eó 211 109) nusẹné dnó g ži nê éni ẹpasẹs àjó 254 del hablan e KTŽ y su ce cano en o no ( e ido en nomb es de áns y mes opink ys mèsismá ambién indica y la in ensidad e impo ancia de cie as ac i idades elacionadas con linksmybī èn, plg 110) 11 mûms pningã nipọkâmsi b lnksmã gâm 256; 297 111) á á áš ọn usi šokma kkk (os link) 58 Op imism y pa imos del hablan e KTŽ ambién a i man que el suceso ocu e en el momen o de la clemencia. el en oque e ela di e sos, po ejemplo, los bene icios p opo cionados po la adquisición de ecníquinas pequeñemenas o algunas de las si uaciones c í icas ealizadas, desc ipúmias, plg.: 112) džãugiemûos kaón j cèlẹnd nẹs lệmpas muchoš iãu gī èn ẹ // 60 113) knngas pa k a b ûom ožnęk ižmě 178 Tokbanko Kalneko 's pos pos pos op imismo puede se ansmi ido paskan ando dos ác icas: posi i idad o nega i as. Pasquando po p ime a la pašneko desc ibido como pajégus ence se o ma a la obs aū į o nemalonią si uació, y su con ia se o alece di ec inais ins ucciones y pad ąsinimais, es iminančiais pašneko ą pasikeis i, plg. : 114) // kočè baukš ẹns jọg âu neks naa s ẹks // 41 115) ko ú â s ai is 259 bûk kp ẹs lnksmọs 11 11 nasi26 p igsi276) ókap igsi kãp sks s sksi 129 / / / 117) ẽk d sê ẹp aẽsi // 79 118) mâuk28 éiâu // neka na eizek / 230 119) nabûk apãu ẹs29 // 159 Al escoge la segunda u o ducho ác ica el habi an e busca mos a que la pasi idad del pašneko , desilusión o ūpo ausencia son e iden es, y pasquia se si a al sen encia le exis en se i es azones (o al ez y o así ad e imos de posibles u u os pada inos). Po lo an o pašneko á se es ue za pazadin i jus omukišku cues ión (ž . 4851 sakinius) o negando apa ecidas obs ucciones o su gida si uación se i umá y su exclusi inumá (ž . 5254 saki- 120) a ọs gkàs nius), a ba iesiog o muluojan impe a y us, plg.: ka ûoks papežẹs30? // 294 25 Sob e KTŽ o ado de es a egias y sus signi icados más é. Pajėdienė 2018. 27 p igùs i, p iguñda, p igùdo ‘p ip as i KTŽ 121 28 máu i, 26 siùs i, siuñ a, siù o – ‘ni š i į ūžus, labai pyk i’ KTŽ 362 ~na, mó ė 2. ‘acubiai i , iaja KTŽ 230 29 apkiaũs i ‘apsileis i, ne ykusiam, ne ikusiam pasida y i KTŽ 159 30 papėž i ‘sumenk i, pasilp i, pablykš i KTŽ 294 A ículos A icles 95 / K e ingos a mės žodyne (2011) a siskleidžian ys žemai iško emocinio lauko kon ū ai 196) ẹnûosẹs nuknba sh ũo sọsẹ úpènma // 178 197) amûsa sọsed bàsiedón gâl a nulédọss á áš sọp a âu // kakasnûo s a sẹ ka / 210 Su p opio ne imas ingumą KTŽ habladoja links a sie i con p aei as sucesiones keliamais ecue dos, ej. : //) kap asẹdej nàgộndas 19867 ẽp inà pkẹ ã ẹ j 248 Neigiami pasado expe imen imai KTŽ kalbančiajam no pe mi e se ik am debido a su condición y posibilidades habamuoju iempo o ikė i sucesos u u os, plg. : //) dàbã ès 210 nepakâ s nenulês s // 200) pakòlkàs nekộu nàsé gó bè gà sọs g ē // aš k á a ẽó nèbện kàsa sẹ k m // ejemplo) nažẹnà k ũī uodinà gâlēidûo è 254 20 346 2068 203) sọ ī û nažúmâ kãp bûsjọ 201 196 201 201 201 201 201 201 201 201 34 KTŠTŠTŠTŠTČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČ- ČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČ- ČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČ- ČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČ- ČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČ- ČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČČ 3.7. Sen imen o KTŽ kalbančiojo jau umá a di e sos ikdjios mues an sus no as, į a dijancias al lado del indi iduo jud umá y (o) iukšmą, como e zinančius, izblaškančius dėmesį o neleidžiančius do mi . 142 El obje udan e se es ue za po apode a se de la p egun a o obse ación, en la cual se indican la de inición del compo amien o i i an e, pe u bado (p.ej., aquí, eso, esa, esa u ac i idad, esa nues a, con eso con esos suyos, al, con al, e c.) o inde inidez (plg. cualquie ikd de e e encia en la ase), la exp esión de la in ensidad de la acción (p.ej., pasi elkus uniones kas pe o gãli), po la gos pe iodos (p.ej., cuán os días o noches) o incon enien es, y ecuen emen e se enlajan y suspi an en el compo amien o de olun ad o no olun ad, ales como el cambio de emociones, plausos, a gudas, a gudas, K áza, K áza, 68 K. JŪRATĖ PAJĖDIENĖ 96 Ac a Linguis ica Li huanica LXXX 206) ko‿čè pȓâusi69 p ‿ausũ! // 319 207) ko k nk70 sa dina bapá s ûoji? // 208) as a nũognós kọšejems71 mn izls i èd 199 209) sọ ọs a ộ lẹnẹmọ 182 182 72 ẹšp ũo a ẹš si kà 21 74 ài ài à s ãs s ai olè ẹmâs k a nàbngi 200 211) namà a uk s ônk m p aksô 229 212) 229 229 229 229 229 229 229 229 229 229 229 229 229 229 229 229 229 229 229 239 239 239 // // // 215) ãks k ekšš áš ju g s // 216) sa nk i áu mīò méigúojâu? // 1597) dijo ûoò kn k gedâms naẹšmẹigûosi banē u palksi // 176 178) ûoksis á bulēsīkhāms 108 (2012) k ãusis bjālis bjālis bjālis bjālis bjālis bjālis bjālis bjālis bjālis bjālis bjālis bjālis bjālis bjālis bjālis bjālis bs bjālis bjālis bs bjālis bjālis bs bjālis bjālis bs bjālis bjālis bs bjālis bjālis bs bjālis bjālis bs bjalis bs bjālis bsjālis balsalalsalsalalsalalsalalsalalalsalalalsalalsalalalsalalsalalsalalsalalalsalalsalalsalalal- alsalalalsalalalsalalalalalsalalalalsalalalalsalalalalalalalsalalalalalalsalalalsalalalalalals- alalalal // 196 225) *žûobakãi ya ọb eži75 ma âu // šaũ 52 226) šaũ ma ệis kamalộuji ẹšmša la sumè šlênd 227 69 p iáusė i, p iáusa, ~ė ‘kosė i KTŽ 319 70 k añk i, ~a, ~ė / 2. ‘kosė i KTŽ 183184 73 pe de i 2. ‘s aiga ol idš i KTŽ 346 74 kušė i, kùša, ~ėjė 1. ‘judė i, k u ė i KTŽ 199 75 b ėž i, ~a, ~ė 71 kušėjimas – ‘k u ėjimas’ KTŽ 199 72 liù linimas – ‘nelabai ikęs g iežimas’ KTŽ 219 (hebb .) 2. ‘men io i KTŽ 52 A ículos A icles / 97 K e ingos a mės žodyne (2011) a siskleidžian ys žemai iško emocinio lauko kon ū ai 3.8. Ryškus in a e iškumas76 o Su o os polinkį zasisklęs i sa yje KTŽ pa lan esis alo a como d ąsos s oką. KTŽ p opo cionada discu so a ka pos ma e ial mues a, que ned ąsumo, baikš umo, e ka čiais į a dijamo y baime, o gėdingumo aišką lemia encuen o con desconocidos obje os ex aña espacia, desconocidos se es y desconocidos modelo de o den. KTŽ hablan is al compo amien o lo más ecuen emen e econoce en el compo amien o de niños, plg. : 227) mûsa ákã nàd ês p s e ẹmũ // 81 228) palàbnk ū ãka // ns pà s nàd ês 203 229) èsk ū ãka // / ns nàd ês ijẽ ẹ 81 230) ddlê gedngs as aiklis // 102 KTŽ hablan eji p opio á baikš umą y ned ąsumą į a dia como sa ybę, obs aculizando pa a ellos comunica se con o as pe sonas, plg. : 231) nad usó b a ls ẹ aks // 79 232) àš nad ēsâu ànũo klâus è // 81 233) àš nàd êsò inà ẽ ẹ // 81 Baikš umo y susi a žimo encimien o KTŽ kalbančiojo es alo ada como éxi o de ga an , plg. : 234) d sêm esposũogộu s sẽnkas // 79 A si adus bū inumui esol e algúnos p oblemas y comunica se con ex años se es humanos, KTŽ con e san es se es ue za po ence su ned ąsumo in e io es encon enėjimais o pasquándose po ayuda a o a pe sona, plg.:5) apsẹd snẹsũ énu nep ējâu p an skúo ne eolũos. // 79 236) kad êjâ nus bûsǎu d žūṇi // 2377 Majai Majai, 87 KTŽ con e san es se es ue za y se es ue za po no adhe i se a la pe sona endía a desc ibi la pe sona con cons ucciones y (a ) no se conside a un pana a ian, y la palab a común. : 237) // u ãka kãp jê ne ddlê ks ãks 139 238) š ũo ãka nkumè neka naẹškũosi neka nasọžẹnûosi // 202 76 Remigijaus Bliumo en su es udio se basa en el in o e sión, como p oceso, p esen ado po 239) ns gâl cela dina ẹšọ ksûo ẹ78 kọ ‿nûo s ẹ‿žũodi nap a ã ẹ // 166 He manno Ro schach, que se ca ac e iza po lexibles posibilidades y polinkiu de una pe sona en su pe cepción, eniendo en cuen a las ci cuns ancias y condiciones del en o no (plg Blisis 1997: 4243). 77 apsid sin i ‘p ad įs i, im is d ąsos, yž is KTŽ 79 goje cla amen e no able p opínclo hablančioyo y (o) elección i i apa ado, e i a ex añíngos mi ojos, a su espacio no in és e a pe sonas no 78 izkiu ksó i ‘iš ūno i KTŽ 166 JŪRATĖ PAJĖDIENĖ 98 Ac a Linguis ica Li huanica LXXX 3.9. Ce amien o KTŽ kalbančiojo azės odo, kad žemaičiams užda umas labiausiai siejasi su p i ačios e d ės i asmens p i a umo apsauga. Visoje KTŽ eikiamoje medžia- deseadas o al menos se cie o po el con ol de su p i acidad. //2479 se posi elkian pue as y ce ak ai, langinas e (a ) zauolaidos, susuecu iamos obs áculos (p.ej., ce a amas camino, i i en pe i ioje), se seleccionan pe sonas, a las cuales no se les pe mi e en a á casas, e c., plg.: 240) kũčè baknpûû òžsẹds kaneks naij 178 241) ya ya ẹns …k ožda ek lọčẹs 280 206 242) // 176 312) òžsẹdka pẹss èèèèèèèèèèèèèèèès pa nabus 293) ns s is is is is is is is i is is i is i i s i s i i s i i s i s i i s i e e e 211 246) gī ènâm úoũo nùšaũo i ûo // neks nkumè ẹnàọžẽ 263 247) uoũ p isẹsp úogeu àš ẹ i û nalobaêdọ 320 KTŽ el ce amien o del hablančio se e leja y en las mane as de comunicación: él no inclin as a habla abie amen e, especialmen e con engomyy as cu lsúllies, y la espues a a la ape u a con o os es la base pa a la sue e y neno u guos is o gau i p opio, plg. : 248) mộn nà nk // kaddlê ọns úojòsệs kamón ẹne 142 249) ss mna gī ènệms àl neks napadesnk kọup ides ẹbeda uo ệis / / // 74 KTŽ exis e dichoños, que indican que los deseosos de iola las disposiciones de cie e pueden se con olados, y los que ienen polinkį es as disposiciones no laiky i desc ibidos de nega i a conno ación y (o) el compo amien o b iskuma / exclusi inumą desc ibinan- čiais epi e ais, plg.: 250) ákũ nalêdọ ẽ ẹ p kẹimùs // 312 251) mûsa āks k òs pa âiskis pà ẽ ẹšmuokklâ ẹ š es82 // 287 79 knpo i, ~oja, ~ojė ‘di b i kokį smulkų da bą įsi empus; knbu ia se ‘ką no s di binė i KTŽ 178 80 pi ánka i ánka (sl.) ‘langų užuolaida KTŽ 96, 299 / 81 kobins ‘kablys KTŽ 179 82 iz ės i, iz ẽsa, ~ė ‘išbėg i KTŽ 454 A ículos A icles 99 / K e ingos a mės žodyne (2011) a siskleidžian ys žemai iško emocinio lauko kon ū ai Udsa ismo puede de e mina se ambién mala sensación de salud. con ja elacioni un neno á comunica se KTŽ hablója į a dija como econocible de cue po de habla, plg.: 252) pamuosẹk a s ọnk ẹ el sọs ệi ikamūlâ i 242 253) àks pana na ẹn nabeka skka 251 254) à engua gâl a pana nóss Ka aiss commonplace se siem elacionado con cie os paslap imis, como po ejemplo 251 : 255) as ãks lèp ẹlej sa isa // 212 256) nikâm napàsakûok kūgẹ dejẹs // 257 KTŽ esama i discu s pa eikčių, mues a que el man enimasis de ce amien o puede se y o zado, o pasi ikėjimas y el deseo de išsipasako i su gen gene almen e en es a comunicujando y mèsnan jun os, plg.: 257) nb ọò pinâ83 del usuo ẹkũn nmi // 297 258) kašge iamis bas i i pesi ẹpesès 304 25849) // 3.10. Pasi o KTŽ gausu ases de las cuales hablan is omen a o os o explica su p opio pasi ismo, suspiikamien o y humildad. La humildad del pašneko o puede se exigida o deseada ins ucciones di ec izadas, explicaciones y consejos, plg. : // nagnčkis imas jê gè â nažẹnâšnâ // 261) kok âu bedà ongâl ò mi a neks na ša // 107 24 262) nabûk p salds nu sûk nabûk p ka sssspộnjâus // 345 KTŽ habla de la condición ac ual o de o os y no se es ue za po humillankiai, 129 129 129 le s de la sue e o a ando de acep a la pasi idad (Tína ) 26 K K sus con sus no íis y su pun o de is a ilosó ico, plg. 26 86 86 263) nega a sgsgssgsssgssgssgssgssgsssgssgssgssgssgsssgssgssgsssgssgsssgsssgs- ssgsssgsssgsssgsssssgssssgssssgssssssgsssgsssssssgssssssssgssgsss- sssgssssssssgssssssssssssgssssss sssssssss ‘ski i, lem i KTŽ 495 87 kañ enas, ~a (sl.) ‘pa enkin as KTŽ 144 85 negalė i pašik i – ‘negalė i pada y i’, plg. KTŽ 495 JŪRATĖ PAJĖDIENĖ 100 Ac a Linguis ica Li huanica LXXX KTŽ la ac i ud del o ado a con o e sia a menudo mues a y e dade as azones de la pasi idad zemai iško, po las cuales pueden se enuencia explica se con po sí impulsi ésimo, más ce ciu ado a pesión o obediencia a o aima opinión, plg.: 266) bẹjâu bá ệis sanu kaáunagûo pié osũ88 // 292 267) bẹjûok ànũ ẹ ‿ọžkàba ûo ẹ89 // 137 268) údk naúdjẹs / kãp i‿sệina // 463 269) ûoks ya ànũo ca àk ûoós neka nabipada si // 146 270) ns mònệi paplekšnûoj pa p i ẹlip nusẹlês ẹ // 304 KTŽ ilius acinė medžiaga indica que 79 pe sonas pasi as y humolankūs cons an emen e eciben del o ado ins ucciones y ins ucciones, que inci an ac i amen e a compo a se, a de ende se o a acla a , cuáles pueden se las consecuencias de la humildad, plg 271) mkis k ksékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékékék 272) ẽk mklê91 ọpa ielộusi // 237 / 273) ajauapd nkâ92 kanàb ẽp bskóbi? / // 81 274) nabûk bis // dộuk ima mũzẹ kaẹk a ski žẹnûo ọ // 2195) pa ddli s a nulaidma pà ê ẹ àgùs d 262 KTŽs hablan is c i icamen e alo a nekasdieniška, exclusi a ausencia de los usos habi uales de los abajos / pasižymin į pasi a no en casa: el iempo que no abaja y los esul ados apopiados de la ne iosidad como pasi i, be ikslė, la ac i idad en la cual se ha sumido ha sido pe cibida. // al alo ación gene almen e se e ela sen ías de cie a es uc u a, cuyos b anduolį cons i uye bas an e igu i ingu slink ies eiksmažodžiu su p iešdėliu pa nusakomas a inys su localizacijos laike i (a ) espa ėje nuo oda, a eces g e a p esen ando y neįplemen ain ą slampinėjimo obje i o o inkamos, pe o pe dus os ac i idad desc ipcion, plg 276) pá uokėnai puâu sa dūina 162*pàlngaõ // 277) sa dina pá k amėnai puâu9383 mes a 183 278) pá uomėnai psi ni si dinos aadũo a d inea dũ aba 88 pė à ‘ba ishimas, lupimas KTŽ 292 89 zakãba o i, ~oja, ~ojė (heb .) ‘užkabin i KTŽ 137 90 d aibs ies, d abs os, d abs ės ‘ne as i sau luga ; sen idinė i, gulinė i, e idžio i y e c. KT 79 91 mklus, ~i ‘ ik us KTŽ 237 92 apd nk i, ~s a, ~o pasida y i neac i iam, ingiam, ap ing i KTŽ 81 93 kiokinė i, ~ėja, ~ėjė ‘pamažu aikš inė i, kiū inė i; pá kiokinė i ‘paleng a camina po algún iempo KTŽ 162 94 k aminė i, ~ėja, ~ėjė ‘pamažu aikš inė i; pá k aminė i ‘paseis i iempo k aminėjan KTŽ 183 95 pá kiominė i ‘paleng a p a aikš inė i algún iempo KTŽ 163 S aipsniai / A icles 101 K e ingos a mės žodyne (2011) a siskleidžian ys žemai iško emocinio lauko kon ū ai // pá kuo ẹniejâu96 sa dinaina nmi búûo kūnûo s nu ẽikẹs 181 KTŽ que hablan is pasi um del iempo y p opio p opio o de o o indi iduo, noapasieminchas op imismo y spa umu, plg.: 280) kak ãsis ẹg ẽ â dệ bũ àl·bù nǎ nǎ nužọngma97 273 26281) senâm wi eogộu nàbe n nǎžọngma nǎn play as 98 // 263 3.11. Adequa as elaciones mu uas Adek a ús, equia e iški san ykiai KTŽ kalbančiajam elacionados con su p opio ego, a aglumb e y independencia, plg.: 282) sžmuog g ènộn ẽk ẹnùlâidu 26299 283) àš nisọ ínò žmog nanûoọ p klī ēšis. Po lo an o, ap eciando las posibilidades de aco da se y aco da se es habi ual insis i en la necesidad de la ge ano i icación (ž . 212214 sakinius), ooda bea i iškai dokazinėjaná su de echo a desc ibi se como nenuokokius y nesukči (ž . 215217 sakinius), plg. : 284) jê nuo es ẹsọgī êns // / 131 285) spẹk 100 neka nalaimesi // 295 286) sge sumè gàl žmũogó p ip aš ẹ // 104 287) jê nûo i ọkộukis kãp žmogsàb ònakẹnẹnekis // 137 288) ns nkuoũos nù ûokas na ộ ọkudamûos sžeid žmuog ùjãu iẹne / 137 288) p šingàujẹs // 263 / // 289) sna a wi e nipas ọkộusi dúo ã nisọsẹ ã si 251 KTŽ ilus ación ambién cla amen e ep esen ada y disposición de que común sėkmei solamen e benano iškumo, que y mú uos, ambién insu icien e, na u al deseo de comunica se es posible solo de pe sonalidades suside in mu uamen e y sus emas y in e eses de in e cambio, plg. 290) èdộm s*ma nkãp nabộpsâ é102 klộm dã sàbà s s* e dlê dsâpộp 325 96 ko inė i, ~ėja, ~ėjė ‘ aikš inė i como ko buscan , alkio is; pá ko inė i ‘pe de iempo nada ne ei- kian ’ KTŽ 181 97 nužangùmas – ‘spa umas’ KTŽ 263 98 uka à (sl) ‘no as, ūpas KTŽ 464 99 p kly is, ~ijas, ~ijės (sl.) ‘ba is, pyk is, a o os moles a KTŽ 320 100 pc as ‘pic umas, i ais KTŽ 295 101 na ã as, ~à (sl.) ‘užsispy ęs, g ei susie zinąs KTŽ 251 102 supùl i, ~a, supúola – ‘su ap i, suside in i’ KTŽ 325 JŪRATĖ PAJĖDIENĖ 102 Ac a Linguis ica Li huanica LXXX 291) ọns i naẹlgus103 žmuogọs sọ anọu nuo es bū ẹ i bū ẹ // 124 Buenas elaciones éxi o ambién nulimia en endimien o, que cada iene se esponsable po sí y que mediado cación en cie as si uaciones puede se y nelabai ú il, ej. : 292) kaspa sọlgâ104 215 san ẹ uokộukis // KTŽ ilius acinė ma e iaja mues a, que los bajos ienen buenas elaciones mu uos es án basadas en posibilidad de pa es iguales epa i se no solo con place es elacionados con las cosas, sino ambién con a eas / debe es. // la asignación de a eas y posibilidades ija y la léxicica žemai iška igualaškoms posibilidades de ealización de acciones in i ums in oduci žemaičiai pasi a po es e aspec o, po lo queliuo, padieniu, padienesiu, panakčiu, pamai ms, pamai as o no mencionadas acciones de los pòmažodžių y panâi, pl. 293) el 272 K.: 270 272 K.: 272 K.: 272 K.: 272 K.: 275 K.: 275 K.: 275 K.: 275 K.: 275 K.: 275 K.: 275 K.: 275 K.: 275 K.: 275 K.: 275 K.: 298 K.: 298 K.: 298 K.: 298 K.: 298: R: 298: R: 29: R: 298: R: R: 29: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: R: : // nagd ãkộu sh dis jê ngali aẹnažadekūd 107 301) ûokẹs īũonẹs ik šẹ́ di gệlda 107 302) áš ẹs nb aining sumè malõuji // 227 303) áš sọmakùù alkêso nap asdedọkō KTŽV // KTŽV 105 105 104 225 K K K K K K 264 K K 249 K 249 K) equi ali ísima equación basada en el in e és y la necesidad, po lo gene al. Tûkûkûkamós eizek ek is ekê aks i i s i s i s i s i s s ss sss sss sss sss ssss sss sss sssss sss sss ssss sss ss sssss sss sss ssss sss sss ss ss ssss s ss ss ss sss ss s sss ss ss ss ss ss ss sss ss s // 141 307) delkũo ū ãka 305) ọkujẹn ệis ẽk ‿aks eize ẹ / ọ‿na‿ž ag ệis // 348 ẽp kộnkẹna ? // 144 308) nakûok108 êp ū āka ma â // kûoks ju ẹšblẹs ss gs // 194 309) kpanà ẹgedas na ộ ẽp ẹč ẹ ūs a ãka 243 310) ãka àni ï ẹội109 463 311) i ák nabagú ê kn p anâa p anâa 242) kàs b a pa klkms 31110 k ákniek kp kp golus kkus kks s s s 171 313) 313) ãks miz jjj ã ã j ã ã ddddddd A ículos A icles 103 / K e ingos a mės žodyne (2011) a siskleidžian ys žemai iško emocinio lauko kon ū ai 3.12. Empa ía ayška KTŽ kalbančiojo empa iškumas yškiausiai a siskleidžia azėse, apibūdinan- čiose aikams (ž . 234–243 sakinius) i seniems žmonėms (ž . 243–244 saki- - // 241 314) ju ûoki uo ãka plikma pa name a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a me a m : // anâm nàbagộu ẹsûokẹs bedas nk m 111 // 188 320 318) s pộl òn šóņām òns žmuoglis namûok // a sẹgûo ẹ 108 319) ọn *megali skộnp šãnis pộliniai 324) ame gk ok klaikšl m i s mgílò ànûn 167 31 3121) 3 ame gk k à klíkšã klýkllln gãilò á ms 175 KTZ demons a i a el empa i del kalbancio de la habilidad de demons a (y ab abú) la pasi idad de ab i se a las eacciones de las bandas, po ejemplo. : 322) pà ẽ abdọ e ọ kȓũokdamọ // 21 323) ko‿  dúksâuji / a‿skãud kàs?// 83 324) anazẹnâ kũo ánà kũok isẹkãusós112 ipũodẹška? // 178 107 kalia ó i, ~ója, ~ójė (heb .) ‘ba i, pe segui , ichio is KTŽ 171 108 kulkio i, ~ioja, ~iojė ‘nuola ba i, muš i KTŽ 194 ùi i, ùja, ùjė ‘ba i, pe segui KTŽ 110 463 kls ikymas ‘klikdymas, i kdimas KTŽ 111 111 ank 109 2. ‘ ek i, zag iū i (bėdoms, nelaimėms) KTŽ 188 112nia įsikũs i, ~a, ~ė 2. ‘įsikniaub i KTŽ 177178 JŪRATĖ PAJĖDIENĖ 104 Ac a Linguis ica Li huanica LXXX // // //Tz o ado en sus pases en a iza ue emen e que cada i ida es disposición es digna de espe o y no debe se ni e zinada, ni a o cinada, plg.: 325) nagdnk men al shnệi sh disdùudiudi dộuk ūkâula // 1073) nẽk k zn â nkuokú gâ uoluī ī 327) namūčk sgggolā ē núo genggggggggggggggggggggggggggggggggggggggggggggggggggggggggggggggg- gggggggggggggggggggggggggggggggggggggggggggggggggggggggggggggggggg- gggggggggggggggggggggggggggggggggggggggggggggggggggggggggggggg // la ida absolu a alo la encomend inan es, plg.: 334) kuožnâm abalèộu b ộngi g as a // 335) jọgkũožnòs g s dâk s nûo gī ên ẹ 183 336) kũožnòs g s pàdâ s nûo gī èn é 267 183 337) dẹàusis dksũogộu g àlba 109 4. IŠVADOS KTŽ ilius acines ma e iales, seleccionadas según e niškumu basadas emociones dominan es, análisisé mos ó que en odo KTŽ discu se obse ima pozi y ių emociones ip aus ego, con ianza, a adlumo aiška y ugdymas más ecuen e a secleidzia en si uaciones de ensibinas, y no o gullándose de sí mismos. KTŽ kalbančiojo en las apa encias b illan emen e isibles es ue zos en su en o no desde mažens y cons an emen e ugdy i a kaklų, esponsable po sus acciones y ac i idades pe sonaį. Nep iklausomismo KTŽ kalbančiajam más elacionado con la segu a es ancia en su p opio hoga . C ea suyo i ienda se alo a como ga an ía de independencia y segu idad, po lo que le c ea a cie o momen o de ida asignadas odos los es ue zos, y es adosená, expe imen ado ins alú us, ik umu i pasi enkinimu į a dijan ją eigiamą ezul a ą pab ėžiančia aze – i p e e ima desc ibi se como elacionada con i i u. Posi i amen e e aluadas emociones a s ega cuan o más nega i as (o nega i amen e alo adas) aspec os emocionales exp esškos ansiedad, sensibil uma, in o e iškumo, 113 a kliašidis – ‘kie os ši dies, negailes ingas’ KTŽ 30