Asta Leskauskaitė (sudarytoja). „Leipalingio apylinkių tekstai“

Recenzijos / Re iews 269 VILIJA RAGAIŠIENĖ Ins i u o de lenguas Lie u ių Mokslinių in es igaciones di ecciones: accen ología, dialec ología, e noling is ica, lexicog a ía. DOI: h psdoi.o g/10.35321/all81-14 As a Leskauskai ė (suda y oja) LEIPALINGIO APYLINKI TEXTAI Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u o, 2018, 230 p. + 1 disco de sonido (CD) ISBN 978-609-411-223-2 El Consejo de Segu idad de las Naciones Unidas ha adop ado la Di ec i a de la Unión Eu opea sob e la p e ención y el con ol de las emisiones de gases de e ec o in e nade o. 2018 m. El Ins i u o de lengua Lie u ių emi ió Geoling is ikas cen o la abajado a supe io de ciencia As os Leskauskai ės más uno lib o Leipalingio apylinkių eks us con g abaciones de sonido kompak ine plokš ele. Es a publicación es la cua a uen e de ex os a minos p epa ada po la expe imen ada dialec óloga. A. Leskauskai ė p ime o emi ió el o igen de la gim osios šnek os Kučiūnų k aš o šnek os eks us (2006; 428 p.). Después de es años apa eció la madu ez cien í ica que se ca ac e iza po las me idionales me idiones alš aičių šnek om des inada publicación Ma cinkonių šnek os eks ai (2009; 384 p.). Pasados unos años de su a ención ol ió a ecibi su su oes a inis su de al os aicios a eala edi ado Sei ijų šnek os eks ai (2018; 296 p.) y aquí se esumen Leipalingio apylinkių eks ai (201 230 p.). Knygos y kompak inas plokš elės p epa ación así edybá ėmė Vals ybinė lie u ių kalbos komisija de coo dinadamos Lie u ių bend inės kalbos, a mių i ki ų kalbos a mainų unkciona imo i kai os in es igaciones así como Vals ybinės kalbos a ojimo, no minimo y sclaidos p og amas ondos. Leidinį ecenza o compe en es dia lek ologai, a minių eks ų engėjai p o . d . Vy au as Ka delis y doc. d . Rū a Kazlauskai ė. Leipalingio apylinkių eks ai es el p ime de la se ie Ta mių eks ynas des inada a los al š aičiams, ep esen ando el A las de lenguas eu opeas (A las lingua um Eu opae) 435-ą y el a las de lenguas Lie u ių 686-ą punk us. Es uc u a de es e lib o VILIJA RAGAIŠIENĖ Ac a Linguis ica Li huanica LXXXI no di ie e sus ancialmen e de la es uc u a de cualquie o a publicación 2701 de la se ie mencionada publicada has a aho a. Como habi ual, lib o se compone p a a mė (p. 78), in oducción (p. 960) y šnek os exs ai (p. 61194). Al inal del lib o aún se añadió lis a de san umpos de localo iejos (p. 195). Después de él publiuojase uen es concep os (p. 196), bas an e ex ensos li e a u a lis a (p. 196204) y solidi sin auka inglés habla (p. 205230). Al lib o adjun a ealizada E aldo Ože aicija sup og amu a kompak inė plokš elė, en la P a a mėje pa eikiami knygoje publikuo ų pasakojimų ge os kokybės ga so į ašai. b e emen e se esumen Leipalingio šnek os in es igaciones y u imi esc i os uen es. Los úl imos son apenas uno o os unos no pequeños olumen de olumenes manusc ip i os šnek os desc ipciones de peculia idades con ansc ibuidos ex os, a miniuose publicaciones publics i neilgi ansc ibui i his o ias y k . Como puede e se de la eseña, Leipalingio šnek a has a šiol ecibiusa ela i amen e pocos in es igado es a ención (puede deci se que p incipalmen e ella es domėjęsi los jó enes cien í icos y es udian es li uanis ai). Así au o ė jus i icadamen e a i ma, que en el p epa ado eks ų ecopilación Léipalingio šnek a p esen aoma plačiausiai (p. 8), indica que exis a no sólo ašy inių, sino y sonidos uen es, que se conse an Li u ias idioma ins i u o Geoling is ikos cen o Ta mių a chy e. Quisie ía algo más de allada in o mación sob e es as uen es cuán as g abaciones de sonido hay en o al, cuando ellas g abadas, dados pa ienios šnek os in es igado es o ecopilados o ganizuo ese dialek ologicas expediciones y e c. In oducą, que conside ey in se i a cien í ica es udio, cons i uye unos cuambesni o smulkesni secy ia. En el p ime capí ulo Leipalingio y su apilinkies his o ia esumen (p. 914) basado his ó icas uen es bas an e de alladamen e abo da la Leipalingio y ecinos de los luga es de la his o ia desde los más iejos iempos has a hoy en día. En nedideli desy elle Gy en ojai XIX a. inal y XXI a. comienzo se p esen an in es igación impo an es da os es adís icos sob e Leipalingio y al ededo es de los pueblos habi an es y su e niné composición. Desde el pun o de is a cien í ico pa icula men e aliosos son los capí ulos sob e Leipalingio šnek os lingüicas peculia idades Šnek os á ea y dis inamosas peculia idades (p. 1620), Ga synas (p. 2025), Ki is y p iegaidės (p. 2528), Mo ología y palab as da yba (p. 2839), Sin aksė (p. 3940), Leksika (p. 4044) y Šnek os kai os aojai (p. 4446). Sep iue Šnek os á ea y dis inamós peculia idades discu iendo dis inamós peculia idades Leipalingio šnek os asen ada más impo an e li e a u a cien í ica, eigenia basada en uen es de sonidos y esc i inos ma e ial. Te mínicos ex os de ecopilaciones no menos impo an e es indica los lími es del á ea in es iga i o. Del dado mapa de Leipalingis y su a edinkės nolojašku, de las cuales habi amíos zonas a ibuidas Leipalingio šnek a. Sky iuje Ga synas bas an e de alladamen e discu ida šnek os balsinių onemų sis ema, dzūka anje, kie ųjų y minkš ųjų p iebalsių consumo. No desea ía acep a 1 Es as se ies de publicaciones sepa adamen e no dándose acla iamás ocynélis. In o mación sob e p és amos, a amen e usados palab as y sus signi icados se p opo ciona en hinnos. Leipalingio apylinkių eks ai Re isiones Re iews 271 sólo con au o és a i mación, que leipalingiškiai ki čiuo us balsius [a], [e] a ia co os daik a a džių šauksmininke con a ayuk iniu ki čiu, ej., megèla ~ me gẽle (p. 21). En es e šnek e, como y en oda el su de al š aičių plo a, deminu y ai con los accesos -elis, -elė ki čiuojami d ejopai i agališkai a ba kai iniu ki čio 2009: 47; 2016: 47)2. Del lib o se dicen ex os de e que los ženklu, p z.: duk .l. / duk àl., su.n.lis / su.nèlis (plg.: Leskaukai ė 2006: 30; ep esen an es de la i iamosios šnek os, especialmen e los mayo es de la gene ación pa eikėjai, ki čiuo us balsius [a], [e] suelen a ia co os, ej.: su.nèlis, su.nèɔ., su.nèli, duk àl, duk èl.αi, duk àls, αikèlài, b ɔ.lẹli. y k . (p. 79, 8486, 99). Ob iamen e, que en es e caso hay que habla no sob e pa ienios o mas consumo y ki cio a i aukimą, y sob e g e imines accen inas pa adigmas, la cual puede se he edi ada de seno, exis ación. Sep iue Ki is y p iegaidés se discu e el sis ema de ki čiación šnek os, que, según A. Leskauskai ės, be eik no di ie e de o os aka ines lunas alch aičius (p. 25). En es e capí ulo p incipalmen e a ención dedicada a dos enómenos de acen ología discu i : 1) a dažodžių y sus o mas de a ian iškumui así polinkiu į oksi onezę, 2) muchoskiemenių palab as del p incipal y la e al ki cio casos. De o os exclusi o y más ampliamen e abo dable ase ción sob e ma iškosios giminės būd a džius con sucesaga -oka, i iamojoje šnek oje ki čiuojamus según la p ime a y e ce aja acen en es pa adigmas, p z.: uš óka uš okà, aukš óka aukš okà / (p. 27)3. Sólo Punsko y Seinų šnek os es os ediniai más a menudo que en o o luga ki chiuojami d ejopai, ej.: ge ókas, -à (3) ge ókas, -a sma kókas, -à (3) (1), sma kókas, -a (1) y k . (Ragaišienė 2015: 2016: 290; 167). En o os esnek os de al ís imos del su se a an los adje i os ienden a ki cija según un pa adigma acen ís ico: en el su e eale más ex endidas o mas de p ime a ki čiuo ės, en el su oes e pa e del á ea casos de ki čiación kilnojamojo (Leskauskai ė: 54; 2009: 57; Ragaišienė: 2015: 296). A. Leskauskai ės ci a ejemplos de Leipalingio šnek os con i man dos asun os. P ime o, los apéndices -okas, -a ca ac e a djios de los šnek os de los pinos al os son ca ac e ís icos de di e en es polinkas de acen uación (plg. Ragaišienė 2015: 290 291). En a, Leipalingio šnek a jus i icadamen e a ibuida máximo del acen o del a ian iškumo cen o conside omam a ealui (Ragaišienė 2010: 139; é. 7 ig., įklija en e 140141 p.). Bene más de allado in oducido capí ulo Mo ologija y palab as de doyba es á desglosado en da smulkesnius posky ius según la lengua pa e. La mayo pa e del en oque es á dedicado a daik a a dji y accionmajodji pa a discu i , sob e o a pa e de la lengua į a džius, 2 Tokio ki čia imo casos en abundan en el dobi omi Pie inių pie ų aukš aičių šnek ų dicciona io (Leskauskai ė, Ragaišienė 2016, 2019). 3 No es á cla o, según la cual la p ime a y (o) e ciaja accen ánea pa adigma šnek oje ki ciuojamas es as p ecesagas edinių y iškosios giminės o mas. Tex os suda y ojai sus ki chiación polinkių, coño, no pudo es ablece debido a escasez de ma e ial. VILIJA RAGAIŠIENĖ 272 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXI p ielinksnius y jun ukus da os dada menos. Tokį au o é decisión, al ez, debió al hecho de que Léipalingio šnek os g ama ica sis ema en muchas peculia idades es simila a los ecinos su os al oš aičių šnek ų (p. 28). No es á cla o po qué no se p esen a on en absolu o da os sob e adje i os4. Vienu sakiniu pasaios, que Léipasis emos, po an o aquí neap a iamas (p. 35), debe ía al lingio šnek os būd a džių linksnia imas niekuo nesiski ia nuo pie ų aukš aičių menos indica la más impo an e li e a u a lingüís ica. Sob e su os al š aičių būd a džių linksniación sis ema, da ybą y di e sos aspec os a osenos esc i a no sólo p opias A. Leskauskai ės, sino y o os kalbininkų (ž . : Zinke ičius 1966: 268, 272273; G umadienė 1994: 97 106; Mikulėnienė 1996: 150151; Ma ke ičienė 1999: 33; Lazauskai ė-Ragaišienė 2008: 94104; Leskauskai ė 2006: 53; 2008: 3143; 2009: 5557; 69 2016:; Ragaišienė 2015: 274308; 2016: 120199 k y.). A aeña la a ención al nomb e de es e depa amen o Mo ologija y palab as de doyba. Ob iamen e, que en él debe ía se hablado no sólo sob e impo an es y b iskesne mo ología, sino ambién de las peculia idades de hace palab as. Sin emba go aquí no se p opo cionan da os sob e polinkios o excepcionales casos (pa y example, de alladamen e desc i as daik a a džių núme ous y gimines ca ego ías, adecuadamen e discu ida aleg nia o sis ema, pe o nada no se menciona sob e da ybą). Valo ado au o é a i mación, que Leipalingio šnek oje a a ez se u iliza d iskai a. En los ex os se encuen an sólo unas pocas o mas de galininko d iskai os de gimines a iškės, ej.: dù ũdini.ku, li ù, m·neu, šim ù, ɔzù y k . (p. 90, 9192, 105, 123, 170). Más a menudo las pa ociosan pa a encues a el signi icado léxico de obik a ó gio y cuando él iene señimį el p ime mencionamien o + Pp (p. 29). Sky iuje Sin aksė aba os en Leipalingie y sus a edinkėse u ilizadas iejas p ielinksninės cons ucciones, dada bas an e a i maciones ilus ó ojan es a osenos ejemplos. En es a publicación se desc iben las cons ucciones sin ác icas mencionas y en las publicaciones Kučiūnų k aš o šnek os eks ai y Sei ijų šnek os eks ai (Leskauskai ė 2006: 6365; 2016: 7779). Es o indica que en el pie aka iniame pie ų alš aičių a eale iejas cons ucciones sin aksicas son bas an e bien man enidas. Muchos aliosa y in e esan e ma e ial lei a ojas as sky iuje Leksika. En él incluidos de di e sas uen es […] g abaciones de sonido, manusc i os y dicciona ios ecogidos las palab as u ilizadas de los ep esen an es de la in es igamò ia šnek os y sus leksinės signi icanzas. De bas an e ilgo de es as palab as lis a Rudaminas šnek oje (Lazdijų .) u o que oí se ep esen an es de la gene ación más anciana u ilizando sólo eiksmajodį ma aškó i ‘painio i, ej.: nema ašk·k ú·lu. | sumag·si; α.kas kα(p)paù is ma ašk·jes pɔ.k·jom, e daik a a dį nedalánga ‘ne ykėlis, po ejemplo.: i bú·k umá.n ɔ.ks nedàlá.ŋga. Algunas palab as o sus leksinės signi icanzas apilando dicciona io de lenguas Li u ias nue os da os, ej. : 4 Glaus ai būd a džiai es án desc i os y en la publicación Sei ijų šnek os eks ai (Leskauskai ė 2016: 69; plg. da Ragaišienė 2017: 290). Leipalingio apylinkių eks ai Re isiones Re iews 273 gūduméinia ‘gūduma, k akamùlis ‘kleckas5, nedalánga ‘ne ykėlis y k . / Además de es os casos, indicado mucho léxico ejemplos, us ojamų no solo i iamojoje šnek e, pe o y en o as su os alš aičių y aka ų alš aičių kauniškių habi amosias localidades. Unos de ellos insc ibi en mayo acle, o os paludi a apenas dos o es šnek os. Po ción de las palab as mencionadas au o és noabejo inas se aen de la ac i osía a osena, ej.: núogožos ‘cas queda koš u yje, mašė ‘ asa ojaus (miežių, a ižų y ikių) mezcla y k .6 La mayo ía de el su oes e y la pa e me idional de las alz aicias del su de los dzūkos son negi dėję algunas de las palab as au o esas zadas o conoce sus signi ica i os, ej.: gagalas ‘kliuksėjimas, gu gždėjimas caballo den o de los biegando, maiš iùs ‘sumišimas, paupls ‘spuogas, elemkas ‘mencas animales y k . Tad A. Leskauskai ės incluidas palab as y sus signi icanzas a k eips los ojos de leci y ojos a a amen e usoujamus o p imi s us palab as y sus signi icados. Cap iue Šnek os kai os cuojai discu a Leipalingio šnek os kai a y sus causas, di e en es iempos šnek os ep esen an es de lengua peculia idades y cambios, a mines disposiciones. De la in es igación ealizada puede e se que Leipalingio apillinkėse se habla semiai a mine lengua. Los al os del su ca ac e ís icos de las ca ac e ís icas one icas adicionales se u ilizan ya nebesis emiamen e. Kin a y o os ni eles de lengua mo ología, palab as da yba, sin aksė. Sin emba go sus cambios exis a ela i amen e pocos y ellos más di ícilmen e no ables que los yškiųjų one inių peculia idades dzūka anja o balsių [a·], [e·] es eu imien o e i ación. Ampliamen e abo da p incipalmen e el abajo de la au o a y la compe encia cien í ica exigida la mayo pa e del lib o Teks ai (p. 61194). Temá ica y lingüís icas peculia idades pun o de is a en es a publicación, como y en o os A. Leskauskai ės compa y uos a miniuose uen es, publiuojami ex osi son adecuadamen e escogido y nep iekaiš ingai su ansc ibui . En el lib o incluidos es eces ep esen an es de his o ias de di e en es asen amien os de Neliubonių, Mikalinos, Tau ėnų, Ve šių, Ricielių kaimų y Leipalingio mies elio muy bien p esen a XX a. pab.XXI a. p . Leipalingio šnek ą. En ellas a speña es a in e esan e de Dzūkijos kampelio his o ia, bui is, pasaulė oka, cos umb e y adiciones, co idianos abajos, es i es, amilias, giminés, ecinos y amchiulių elaciones, di e sos pe íodos de ida ecue dos, eal sinch oninė šnek os si uacija (p. 8). Teks en pa eikėjai son sammojingi y sabios, al mundo mide ilosó icamen e y op imis i icamen e, a ąsamen e pasa ía cualquie ipo de negandas, ej..: laim·ŋgα(s) žm.ɔgùs | ka ìz g.li d· p ; ska(s) su ak· i | gi. é.( ) αinẹ· à αip le.g a; gi. á.m duob·s nẹ· à | u ì gi. .; beñ.d as 5 Rudaminos šnek oje insc i o daik a a dis k akamùliai ‘skanės as, ga dumynas (LKŽe). Es a palab a no haco oído u ilizando en signi icado li e al. La conjunción de palab as засиманити k akamulių gene almen e signi ica ‘no ė i nežinia ko, no ė i ypa ingų dalykų. 6 Esas palab as suelen in a i se en ealidades desapa ecidas o nyks ancias. VILIJA RAGAIŠIENĖ 274 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXI a kls sada lesas i k . (p. 66, 109, 107, 118)7. Tad ep esen an es de di e en es eces cuen os en di e sos emas es e dade o lobis no sólo lexicología, mo ología o sin aksés, sino y a mių y bend iné lengua, lingüos in e acción in es igado es. P o esionalmen e seleccionada y adecuadamen e p esen ada ma e ial pe mi e a los cien í icos e alua la e olución y cambios de di e sos ni eles de lengua. P ima iamen e los ex s e minales esponden a mucho discusiones en la segunda pa e del siglo XX. kėlusį cues ión sob e los la gos balsios [i·], [u·], [ẹ·], [ɔ·] y poli ongų [ie], [uo] p iegaidžių aspin o en sudocca inėse pie ų aukš aičių šnek ose8. De ellos se e que en muchos casos i ap adė y i agalė p iegaidės pa eikėjų a iamas cla amen e. Como señaló ex os p epa ado a, más di ícil p igaidé de e mina en onces, cuando dėl k in ančios in onaciones, especialmen e del inal de la palab a, menė i sonidos se dicen más co os (p. 28). En es os casos señalima idu inė p iegaidė, ej.: piln.s, ɔ.ke .s y k . (p. 67, 104). Pag įs ai idu inė p iegaidė indicada y de las palab as del ca cajamien o en mo imien o, apibend inusių ki į kamiene, o mas cuya apa ición sie ina con dos ipos del ca cajamien o as aus y ca nej o ma imusi, ej.: an·kus, mašin·las, m.kla.k·kla(s), pl· az, kɔp·s us, a ··, kn·ga y k . (p. 75, 67, 111, 143, 174, 181, 193). Así A. Leskauskai ės publica el ex os del á ea del su oes e Kučiūnų, Sei ijų y Leipalingio šnek ų como y debe ía ayuda la ašką diskusijoje sob e p iegaidžių (ne)sky imo. Tex ai con i ma que sudwes a inas su os alš aičių šnek om ca ac e ís ico polinkis hacia accen inį a ian iškumą. Leipalingio apylinkėse gausu a iedamen e ki chiuojamų aleg niuojamųjų palab as y sus o mas, ej.: d ·u. d ɔ.bès, lá.iškαs lα.šku., laiškùs, m·ki. ɔ.jo mɔ.k· ɔ.jẹi, nåudà ná.uda, åud·ni åudɔ.nũ·, du sú·nus i(s)su·nùs, ši. αi šim α y 119. k . (p. 64, 84, 72, 99, 97, 105, 115, 12, 141, 147, 166, 174, 176, 180). Aquí, como y en o os pie aka ines pie os alš aičių šnek os, d ejopai ki čiuojamas o mas pa eikėjo puede se u ilizadas p amaišiui, p z.: lŋkαi leŋkα, lŋku. leŋk., mɔ.ki.klà mɔ.k·kla, p ibu .jè p ıbu ·je, α.dini.ka(s), α.dini.ku., α.dini.kαisɔ adin·ka, .kẹčẹ ·kečẹi y k . (p. 67, 106, 115, 127, 177, 184; plg. Leskauskai ė 2006 /). Sin emba go ales casos no son ecuen es, i. y. palab as iendama c učiuo i según uno acen ina pa adigma. Po ejemplo, p eesagos -ėjas, -a edinių ends ama apibend in i kilk . (p. 73, 127, 163, 175). P iesagos -ykla dejaik a a des más di undidas o mas de cons an e ki čiación, ej.: gam·kla, mɔ.k·kla, a ·kla y k . (p. 67, 110111)9. 7 Leipalingio šnek os ep esen an es ca ac e es y modo de peculia idades no di ie en de los su eños su os alš aičių a eale i iendo humano del mundo nojamąjį ki į, p z.: åudẹ.jè, šɔ.kẹ.jè, pa da ẹ.j·s, p ibu .jè, eȓpẹ.jè, eȓpẹ.j·s i in e io peculia idades (Ragaišienė 2019: 5167). 8 Más amplamen e z . : Leskauskai ė 2004: 180194; Ragaišienė 2010: 2023 y en min. li . 9 P iesagų -ėjas, -a y -ykla g e iminas a ian es ag adedo es consumami ečiau, ej.: kep·je, l.udiez gi.n·jẹi, bùɔ. u ·jẹi, gani·klà y k . (p. 114, 130, 142, 171). Leipalingio apylinkių eks ai Re iews de Re iews 275 / Leipalingio šnek os sis ema de ki chiación es bas an e complejo. No siemp e es cla o, a ia sólo paski ų o mų ki čia imas o o mada oda g e iminė akcen inė pa adigma, a amen e pasa an es casos son he edė i de iejo o su gidė nue a a mane a analogía. A. Leskauskai ė en muchos casos no solo es ableció ales o mas de p iegaidę, sino y en isnošas adecuadamen e pakomen ó e esnius acen uacijos casos. En los ex os ocu en sólo un o o dudoso p iegaidės akū o o ci kum lekso señalamien o de la palab a kamiene caso, ej.: m·kslɔ (plg.: m·kslas, m·kslαis), iúo ẹ., s·ki. (g e a s·ki.), ienúolẹ.s (g e a unolẹ.s), pu ·nu. (g e a pu ·nu.), ž·dαi (g e a ž·das, ž·dαi, ž·du.) y k . (p. 62, 68, 108, 109, 113, 116, 122, Skai an ex os en los ojos k en a o o 123, 193). un asun o šnek osų a s o ų labai aizdinga i iš aiškinga kalba. En los ex os gausu deminu i os, compa aciones, azeologismos, igu dingųjų eiksmajodžių y k . Vaizdingoji leksika no sólo o o ga a los cuen os i eza y sono idad, sino y e elajia ella a ojančios comunidades pasaulė aizdį y su aišką (plačiau é Ragaišienė 2017a: 129). A es e es a o léxico le ca ac e iza exp esi idad, emoingum, dinamiskidad y el aspec o alo ado (pasigė ėjimas, o gullo, desp ecio, menosp ecio, e c.). Leipalingio šnek oje pa icula men e a menudo se usan deminu y ai con p e aagom palab as compues as, conin ys mino ybina malonina signi icado. en los ex os p edominan daik a a džių deminu y ai, que suelen o ma se con los p e ajos -elis, -elė, -(i)uk, -(i)ukė, -ulis, -ulė (plg. Leskauskai ė 2006: 51), ej.: duk àl., ẹ. eù, up·li, up·l., agèli, sæn.lẹ. ; a kùkαi, kama ùkẹ., kamba ùkα, kelnukès, pa šùkai, peùkas, eùkas, ɔbùkẹ., ied ùkan; mɔ. ùl., sαsùl., e ùl., ẹ. ùlis, ẹ. ùɔ. y k . (p. 63, 66, 7072, 76, 79, 82, 85, 149, 151, 157)10. De más a as ag adables mino ybines daik a a džių p eesagos menė inas -ai is, -ai ė, -ėlis, -ėlė, -y is, -y ė y -u is, -u ė, p z.: me gá.i ẹ, kama α. ẹ. ; bekɔ.n·li., aka ·lẹi, a ·u. ; gẹ.l· ẹ.m, mam· ẹ. ; bɔ.bù ẹ., puzbɔŋkùci., såulù ẹ., snukù i. y k . (p. 63, 73, 76, 79, 85, 89, 91, 95, 103, 151). Leipalingio šnek oje, como y en odo pie aka iniame pie ų aukš aičių a eale, edinių abundancia se dis ingue p ensagas -ukas, -ukė daik a a džiai (plg. Ragaišienė 2017a: 130). Es as p ecesagas ediniai o man daumoje puede unciona dos ( ečiau keli) deminu y ai, u in ys la misma lexisina y seman ina signi icado, pe o di e en es p ecesagas, ej.: sesù ẹ. sαsùl., ẹ. ùlis ẹ. ùkas ẹ. .lis, a ukùs a ẹ·ùs y k . (p. 7173, 95, 122124). / / 10 Con es a apéndice se hacen y giau kaip pusę eks uose as ų mažybinių žodžių. Daik a a džių da ybos sis e- pequeñasybiniai a ibu zii, ej.: ku.dùkẹ., meŋkù ẹ., mažùkαi, mažùlis y k . (p. 69, 100, 155). VILIJA RAGAIŠIENĖ 276 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXI Leipalingio apilinkių ex os se dis ingue gausa azeologismos11. Ellos en su signi icado suelen coincidi con el signi icado de una palab a y pic ó icamen e desc iben esa palab a indi idual, mues an emociones y in ensidad de acciones, ej.: α.k u ž.mẹ.z gu.be (žemės g ‘umbasmaž aikis); is·ɔ.(m) mad·m ‘ isaip; subú·mbα pɔ.n·u (po nosimi) ‘nega siai, noaciskiai; åucìk aks e cı ‘įžūliai, akiplėšiškai (elgiesi); zl.cin in a α ‘supykdai; bα.k as k ùkis ‘i baig a; bαisùz dá.ik αs, bαisùz dá.ik e ‘muy muy mucho, muy g ande; zagal ·s isus·mi. ‘susik im ę, susi ūpinę y k . (p. 66, 80, 81, 86, 173, 174). Au o ė azeologismos signi icados en isnašos explica nenuoseklamen e. Pa eis, incls ama indica ečiau us ojamų y azeologizmos con skoliniais signi icados. Poziū is en se dicho obje o, su alo ación en his o ias puede se eiškiamos compa aciones. Es e ins umen o es ilis ín se u iliza a una cosa o exp esión suge e a o compa a con o a, pa a dis ingui , acen ua , elejishina o acla a alguna pa icula idad, aužą, acción o busená, ej.: ka peks m·naùs · ka(p)pagal· gul·jɔ; placù ka(p)pečedα.k ẹ.s sùbini; žandα. dga kapugns y k . (p. 101, 165, 167). Unas compa aciones son si uacinas, c eadas po el lujo del lenguaje de los con ado es, o os cons an o ūs, adicionales, se u ilizan como nusis o ėjusios acos umb adas medidas del lenguaje (Ragaišienė 2017a: 140). No menos que azeologizmas o compa aciones na a ijum le da i ima y į aigumo los igu dingieji eiksmajodžiai. Ellos es án di ec amen e elacionados con la e aluación del mundo ex e no y (o) los es ue zos del na ado imaginingia, aiškija p esaca un ac o en cu so o exp esa sus pensamien os, ej.: nug abží· a ‘nuk apš y a, nukas a pa i šiumi, pl.ška ‘ga siai z amba, aidi, i.ša eica ‘p ilupa, p imuša, p ũpå.kinåu ‘p išnekėjau, sùupa ‘susimu, e c. (p. 65, 75, 80, 93, 146). A la so p esa y in ensidad del ac o p escindi se usan is ic ucos, ej.: b ú·kš , pl.ukšč, pá.ukšč, pú·kšč, ú·šč y k . (p. 67, 83, 93, 100)12. En los ex os ocu en y uno o o keiksmajodis. Jais eiškiamas emociones nega i as, nepasi enkinima acon ecimien os o acciones, deseima coño coño malo, pik a, ej.: ka jùs abùdu ipe kũ·na(s) eñ. as zadåũ.š u. ; ·ju.(s) sakå kɔ.lè ɔ.s; inajie kibinim. y k . (p. 83, 173, 177). Da inas llamó la a ención a los comen a ios de los ex os a míns. En las Isnašas comen ojadas a as one inas, mo ologicas y o ookias peculia idades, ne egulia ús lenguaje eiškinya, mencionan skoliniai, explicanadas a as palab as Dauguma dalykų pakomen uo a moksliniu požiū iu nep iekaiš ingai, . y. labai signi icado y e c. cla amen e, p ecisamen e y glus ai. 11 Si compa ásemos la pic ó ica leksiká con lo es puokš e o žydinčia pie a, es o mismas puošniausios y g ažiausios gėlės se ían azeologizmai (Lipskienė 2008 5). 12 En los ex os e isados se encuen an ela i amen e pocos. Mucho más ecuen e is ik ukas y jaus ukas se u ilizan Kučiūnų, Rudaminos, Punsko y k . pie aka inėse pie ų aukš aičių šnek ose. Leipalingio apylinkių eks ai Re iejes Re iews 277 / Baigian ecenziją que íasi podgoja se de la publicación a ís ico apipa idalinimu del pin o Roko Gelažiaus, del maque uo oya Rasos Labu ienė y As os Leskauskai ė abajo. Pa icula men e aliosas en la publicación p esen adas Leipalingio apylinkes p esen a ancias a chy inės y ex os suda y oja o og a ías. Recenzijoje indica algunos noikslumai o nenuoseklumai ni poco nousumenkina A. Leskauskai ės p o esionalmen e ealizado abajo y publicación Leipalingio apylinkių eks ai alo cien í ica. A idus la lec u a del lib o y su discusión sólo mues a, que pe y usių dialek ologų p epa ados a minia uen es son eque idos y impo an es no solo hoyas, sino y u u os a mė y a. Aunque a minías uen es no se conside an aliosa p oducción cien í ica, Kolegei linkiu p epa eng i aún no de una šnek os ex os, po que iene a lk α.dini.ka(s) sà ɔ. p. eigas | · žmɔ·gù(s) sàɔ. p. eigas (p. 106). LITERATŪRA G umadienė Laima 1994: Kele as más nue os Punsko šnek os aleg niación y ki čiación de peculia idades. Li uáneos lingüo y os p egun as 34, 97106. Lazauskai ė-Ragaišienė Vilija 2008: P iesagos -inis, -ė būd a džiai pie inių pie ų aukš aičių šnek ose. Homb e y palab a 10(1), 94104. Leskauskai ė As a 2004: El ocalismo y p ozodía de los Al os de Su cuojai. Vilnius: Ins i u o de lenguas Li u ias. Leskauskai ė As a 2006: Kučiūnų k aš o šnek os ex ai. Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u o. Leskauskai ė As a 2008: Daugiaskiemenių būd a džių da yba me idionales pie ų aukš aičių šnek ose. Li unis ica 54 4(76), 3143. Leskauskai ė As a 2009: Šnek os á ea y las ca ac e ís icas más impo an es. Ma cinkonių šnek os ex osi. Vilnius: Li u ias idioma ins i u o, 2976. Leskauskai ė As a 2016: Šnek os á ea y las ca ac e ís icas más impo an es. Sei ijų šnek os ex ai. Vilnius: Lie u os kalbos ins i u o, 4588. Leskauskai ė As a, Ragaišienė Vilija 2016: Pie inių pie ų aukš aičių šnek ų žodynas (AM) I. Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as. Leskauskai ė As a, Ragaišienė Vilija 2019: Pie inių pie ų aukš aičių šnek ų žodynas (NŽ) II. Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u o. Lipskienė Jonina 2008: Vaizdingieji lie u ių kalbos posakiai. Vilnius: Lie u ių kal- bos ins i u as.