scieee Open visual document viewer

Daukantiškas Granausko alsavimas

Roma Bončkutė

Abstract

    The article considers the impact of Lithuanian national historiography initiator and literary reformer Simonas Daukantas (1793–1864) on the creative writings of Romualdas Granauskas (1939–2014); it analyzes the short story of the writer with the focus on his Jaučio aukojimas (1975).    The analysis of Jaučio aukojimas shows that Granauskas was inspired by the historical works of Daukantas and used the concepts, expressions and motifs from his texts. Inspired by Daukantas, Granauskas used rhythm in a prosaic text.

Full text

S aipsniai / A icles 215 ROMA BONČKUTĖ Klaipėdos uni e si e as Mokslinių y imų di ecciones: his o ia de la li e a u a Li u ias, Simono Daukan o kū yba. DOI: h ps://doi.o g/10.35321/all81-10 DAUKANTIŠKAS GRANAUSKO ALSAVIMAS B ea h-w i ing o G anauskas in Way o Daukan as ANOTACIÓN el A ículosnij se discu e al undado de la his o iog a ía nacional li uanas y li uanos esc i os de la lengua mode nizado iaus Simono Daukan o (17931864) á in luencia Romualdo G anausko (19392014) p osa, especialmen e su apysakai Jaučio aukojimas (1975). Apysakos análisisé mos ó, que R. G anauskas ue in luenciado S. Daukan o is o iog a ías, pe ėmė his o iiko concepciones, mo i us y aišką. S. Daukan o i minės p osos in luenciik as, R. G anauskas c eó sa i o i mo p osa ejemplo. ESMINIAI VOODŽIAI: is o iog a ía, li e a u a, p osa, i mo, alsa imo poé ica, Simonas Daukan as, Romualdas G anauskas, Juozas Bal ušis. ANNOTATION The a icle conside s he impac o Li huanian na ional his o iog aphy ini ia o and li e a y e o me Simonas Daukan as (17931864) on he c ea i e w i ings o Romualdas G anauskas (19392014); i analiza he sho s o y o he w i e wi h he ocus on his Jaucio sac iojima (1975). The analysis o Jaučio aukojimas shows ha G anauskas was inspi ed by he his o ical wo ks o Daukan as and used he concep s, exp essions and mo i s om his ex s. Inspi ed by Daukan as, G anauskas used hy hm in a p osaic ex . KEYWORDS: his o iog aphy, li e a u e, p ose, hy hm, poe ics o b ea hing, Simonas Daukan as, Romualdas G anauskas, Juozas Bal ušis. ROMA BONČKUTĖ 216 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXI ĮVADAS Romualdo G anausko 80-ųjų gimimo me inių p oga 2019 m. gegužės 10 d. Sedos Vy au o Mače nio gimnazijoje yko espublikinė kon e encija „Romual- das G anauskas žemaičių ašy ojas, donde compa iusi pensamien osis sob e S. Daukan o y R. G anausko simila es a la pe sonalidad y lengua ene giją1. Ti dama S. Daukan o BUD Senowęs-Lë uwi Kalnien ĩ ámaj i ĩsz aszę [...] Jokybs Łaukys ( oliau Būdas) ecepción XIXXX a. comienzos de la li e a u a li uana, obse é, mė no idėjas, emas, leksiką, pe o es iliza o S. kad Ša ijos Ragana, ku i bu o muzikali i u ėjo ge ą klausą, pi miausia pe ė- Daukan o i mą (Bončku ė 2019: 239265). Los in es igado es de la elación música y li e a u a han obse ado que el pensamien o nace p ime o como cie a ene gía, in onación, muzikiné o ma, a la cual despues se encuen a la lengbiné exp es a2. Sin emba go así se c ea sólo muy au én ica li e a u a. Cuando en la cabeza dūzgia pensamien os como bi es, en onces c eado a kinase, has a halla la única posible la idea sonambesio exp es ašką. Po consiguien e cada esc i o del i mo es indi idualalaus es ilius exp esška. Ski ingų es uc u a de ex o ni eles de i mo elemen os o man ob a ma icą, que es c eado acope iño señal. R. G anauskas sob e apysaką Sac i iciim (1973-1975) dijo: O yo ui casi eliz: po in supe é Jaucio sac i icio la p ime a pa e! Sólo al o ma, sólo al i mo, sólo al Ezopo habla e iko (ž . Daujo y ė 2017: 104). S. Daukan o pe iodos bangación, i a habla, su sonambumas yškiausi s iliaus elemen ai (ž . Veng is 1938: 446458), mejo amen e a ispindin ys en el i mo de la ase, absoliučią klausą u kuam R. G anauskui ue on ácilmen e začiuopiami y hizo una eno me in luencia. P zos i mo in es igado es dicen que oda la in o mación es ansmi ida o ma de mensaje i micamen e o ganizado, que, aunque e balmen e mane a neiš eikš a, c ea un signi icado adicional (Гумовская 2018: 196). S. Daukan o ex os i mica su ge no solo debido a dėsningos secuencia de son oné ica, la cual él muy 1 Wilhelmas on Humbold s, que S. Daukan as leyó, en a izó lengua gy as ingumą, cons an inį ymasis: Man muss die Sp ache nich sowohl wie ein od es E zeug es, sonde n wei meh wie eine E zeugung ansehen (Kalbą zeba nich als negy ą p oduk , sonde n als selbs die Ak i i ä en zu sehen) (Humbold : 1836 38). žodžių p ipildymą idėjomis su eikian jiems ene gijos. Kad žodis ap ų žodžiu, jis u i ne ik įgau i ga sinį ap alkalą, be ap i da niu ga so i p asmės da iniu. Kalba su okiama kaip nuola inis ys- 2 Po ejemplo, a inales del XIX a. c eóėsi expe imen al es é ica y i mo ue in es igado como psico isiológico así es é ico enómenoys. Ž . Fechne Gus a Theodo 1876: Vo schule de Aes he ik. E s e Theil. Leipzig, D uck und Ve lag on B ei kop & Hä el. P ieiga en In e ne : h ps:a chi e.o g/ de ails/ o schulede aes01 echgoog/page/n13; He mann Ludwig Fe dinand on Helmhol z 1863: Die Leh e on den Tonemp indungen als physiologische G undlage ü die Theo ie de Musik. F ied ich Vieweg & Sohn, B aunschweig. Acceso en in e ne : h p lp.mpiwg-be lin.mpg.de://lib a y da a/li 3483/index_h ml?pn=7&ws=1.5. A ículos A icles 217 / Daukan iškas G anausko alsa imas siekė (ž . Subačius 2018), pe o y debido a o os ni eles de lengua y es uc u as de con enido pasika ojimien os, sólo a él ca ac e ís icaingos, zabu ian es, con enidos magínas po encias. R. G anausko audimoji ecue in is za iksa o nę ene giją, kū ė aizdinius, i jis, ašydamas kū inius, sudė us į an ąją knygą his o iko ex o i mo, que p omadino kū ybi- (G anauskas 1975), i in mucho a ención asis ió i m. Vik o ija Daujo y ė es i ica que [e]smingai habla de G anausko y su mane a de c eación eik ų empeza desde Simono Daukan o, desde su ‚Būdo‘ (Daujo y ė 2017: 10). R. G anausko apysaka Jaucio o ojima es uno de los p ime os ue emen e es ilis i icamen e ma cė ų esc ibi o de ex os (ž .: Nas opka 2002; Kele ienė 2000: 69), sob e cuyo ex o i mą ašy a (ž . Juknai ė 2003), pe o nesie a con S. Daukan u. El obje i o des e a ículo examina S. Daukan o in luencia a aquellos ims apysakos Jaučio o ojimas sakiniams, paludijusiems, que a li e a u a li uáneos ėjo o iginalus творėjas. También con es e a ículo se quie e p olonga es a publicación cien í ica žemai iškos sa imonės i apa ybės y inėjimus (plg. Pajėdienė 2018: 64104). Lle ando a cabo análisis de ex o se ecu e a análisis compa a i o, accesos in e ex ualidad, p osa i mo in es igaciones3. 1. ALSAVIMO POEICA Tema sob e el i mo de la lengua glaudos conexión con pe sonalidad indi idualia es uc u a del lenguaje y isiología domina hace mucho iempo, cuando ue izgi s os Bula o Okudža os eilu és: Kаждый пишет, как он слышит. Cada oyešii , como él diši (Окуджава 2001: 264), a isqui e janñas Juozo Bal ušio dia io páginas en cuando él esc ibía sob e cama inius e e nininkus esc i o es, que [n]egiliai espi a eoja (Bal ušis 2019: 409). Habi ualmen e la poé ica del espi o (angl. poe ics o b ea hing) se in e esa po pe íodos, cuando en li e a u a se p e ende co a conexión con o males con enciones adición, se busca lib esn de exp esiones, au en iškesnio esc i o (Heine 2019: 9192). Tales pe íodos uel ama ad on es a la clásikinés min ie, a la nau os g andes au o es. Re o iams o e o ikos an iguos, especialmen e a A is ó eles, Cice onu y Quin ilianus, ūpėjo la es uc u a del lenguaje adap a pa a espėpa imui. An ikinėse e o ikas conside s i a lengua, eniendo en cuen a la especí ica de la espi ación del hablado, desglosamien o en meno es ases p oblema. F azė dedia el i mo del ex o de p osa. Los o a o as an iguas i mo y música la incula on es echamen e con el p onunciado. Pla ón (ž . Vals ybė, III, IV lib o) y A is ó eles (ž . Poe ika) bas an e a ención die on i mo impo ancia. Pla ón p egun ó, ¿no es po odo po eso las bellas a es se c clea, que el i mo y la a monía p o undamen e pene an en los ondos del alma y más ue emen e la a ec an? Ellos mismos 3 Plg. : Kazlauskienė 2015; Ramonai ė 2006; Heine 2019; Гумовская 2018; Mo i z 2006; Fie z 1992. ROMA BONČKUTĖ Ac a Linguis ica Li huanica LXXXI es gužis i žmogų pada o g ažų (Pla o 1981: 401d), y en o o de sus 218 luga es de ienda no ó que i miškumas co esponde a un buen es ilo de habla, y ne i miškumas su con a iingybę. También y buena y mala a monía, siemp e, como acabo dicho, i mo y a monía de inasi a las palab as, y no las palab as a ellas (Pla ón 1981, 400d). R. G anausko absoliu i klausa galėjo bū i s a biausias ezona o ius S. Dau- ex os can o auscul a y idys i na e os Ceklio zemios habi an es ku šius y su úl imo žynio pasku inę auką. Rašy ojas es paliudijęs, que c ea i a del camino al p incipio no de inmedia o comp a o, a la cual múzai a nausiąs: li e a u a o muzikos. Tu ėjęs la excelen e audición, galėjęs izg s i ylą, daik ų alsa imą (Daujo y ė 2017: 74), mas mokinys įk i ęs į S. Daukan o ex os, él p incipalmen e izg do eks ų sonambesį: Aš su c eación has a Jaučio aukojimo oda mokėjau a min inai. Po Jaucio, que eesc ibí es eces, dije: no, mejo yo aún unos años o os piensan, pe o és as ka o gos ehuso (Mus eikis 2008). Pe o no enuncié. Tad Jaucio sac iogim es a si auka Eu e pei (muzikos mūzai), an es iman se i u i Kaliopei. R. G anauskas eligió bien, po que más a de dijo: Eu i ou kalboje, Aš esu kalboje, Aš i esu kalba, Mano d asia kalboje (Daujo y ė 2017: 17). 2. ROMUALDAS GRANAUSKAS IDEALUSIS SIMONO DAUKANTO SKAITYTOJAS También Umbe o Eco esc ibió que la lec u a de cualquie ex o supone coau o ía, po que idealus lec o o, leyendo el cóbio, lo desci ando, cumple didelį abajo c ea i a (Éko 2005: 25, 76). El esc ibien e c ea imaginado al lec o a o, en él o ien ándose apode asa una o o a es a egia de ex o, kodus. R. G anauskas que ía, que lei y ojas escaoduo as ex o es ilizaciones uen es au o es de, po que apysaca pa es iniciadas epig a ais, omados de Ma yno Maž ydo y k onikų. Y en el mismo ex o hallamos y e e encias a S. Daukan ą: [...] a quién ellos nomb e, y ellos e since ísimos y no malmen e esponden: Jaušis, Keklys, Daukan as (G anauskas 1975: 21). [...] o del a o sale Jaušis, Keklys y Daukan as, ya sup a ę, ko ieškai (G anauskas 1975: 35). R. G anauskas Kai esc ibió Jaucio o ojimien o, no ue sencilla ob ene S. Daukan o eikalos. Ma aún no había publicado Bi u ės Rokai ės-Vanagienės (mosėdiškės, sic!) edaguo i his o iko eks ai (Daukan as 1976a, b). Como indican apysakos S. Daukan o in e ex ai, esc i o p obablemen e leyé algún emp esnį Būdo eks ą (Daukan as 1893; 1955; Li u), quizás Bi žiškų pa eng ą y 1929 m. isleis ą Da bay senujuwiu y Żemayuc 1822 (h p: Da bai 1929) (Daukan as A ículos A icles 219 / Daukan iškas G anausko alsa imas 1929). His ó ico a la an igua Li uu io mundo ec ea ayudó c onikos, amžininkų his o ikų eikalai. S. Daukan as, aslee mucho y di e sas lenguas de la his o ia uen es, de la posición del suje o de la his o ia ėmęsis desc ibi la mane a de los li uanos, pasado, ealizó el e isionismo his ó ico del ex o pi m akų. Sigiendo c ea lie u iškos apa ybės pa yzdį, mode nnios lie u ių bend uomenės pag indą, no a as eces uen es ein e p e a o, keisdamas ac os causingumą y alo ybinę o ien aciju. Anašiai y R. G anauskas no sabe, cómo; esc ibi , como no ue, pe o como pod ía se (Daujo y ė 2017: 43). S. Daukan o Būdas R. kas, kaip pas ebėjo V. Daujo y ė, sakė eikią „[ ]ašy i ne aip kaip bu o, nes nie- G anauskui se con i ió emas adimo luga y i mingo na ación ejemplo. Es e ejal del his o iico ayudó al esc ibido a ec ea el úl imo zynio úl imo sac iogimien o. la palab a auka y sus ediniai nos alcanzó desde S. Daukan o (Kabašinskai ė 6179), y es e Būdo luga pudo įk ėp i: Ké wĩ oie buwusi Pałangos gi ies Gin io inĩcze nu jos paskouio Ku iejie-Ku iejo wadĩ ąn Kó szo ubeźi, kó ę slap ó ddejĩ wiełaj jau k is ionmismis da da da da ląis j, Pa usienaj ĩ ĩ ámgamis, o Kó znika budj mined sa sa ąj ąj ąj ąj ąj ąj ąj ąj ąj ąj ąj ąj ąj ąj ąj ąj ąj ąj ąj ąj ąj ąj ąj ąj ąj ąj ąj ąj ąj ąj ąj ąj ąj ąj ąj ąj ąj ąj ąj ąj ą ąj ąj ą ą ąj ą ą ąj ą ą ąj ą ą ąj ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą ą Būde desc i o de emplos (Toie ĩniczio ąmĩna ugnęs usieiusi ąnga bies Djĩwou, nu ko eges ĩ pa e sałą kajpo szwęn ą wĩj ą, kó ioie ugnis usieię [...], p. 101) y sus edi icios (ž . Daukan as 1845: 105), zyniai, sac i icación luga y apeigos y k . R. G anausko apysakoje a e en conocidome Būde y aujančią emą: lie u io yšį su hom ąja luga , su inna u inį gebėjimą įsižiū ė i į gam ą, i i ha noje con supama aplinka, galė i ecobu i ue zas y ene giją de solés, ugnies, ėjo, ie as, ežių, agua. Todos los más impo an es elemen os del mundo ai e, ie a, uego, agua o man Būdo y apysaco na a i o base. S. Daukan as mucho a ención des inou Būdo p a a mei, que es incluso de ynių paglapios. Como obse ó Mo eno Bonda, his o iado en su p a a mía įsi aukė į eu opie iškus is o inius deba us (Lepa skienė 2019: 5). S. Daukan ui esc ibiendo p a a mę didelę in luencia u o Johanno Go iedo He de io la eja de Ideen zu Philosophie de Geschich e de Menschhei (Ideen zu Philosophie de Geschich e de Menschhei ). J. G. He de is is o ioso ía y kul ú ologías p adinico, en sus abajos ėmęsis a muchos ámbi os au o es abajos, soñó sulauk i iempos, cuando se á a as i la ie a aidos dėsningumai. Él la his o ia de la humanidad discuyó como oda del sis ema sola pa elę, ilgo momen o del p oceso cosmología. El mundo es mac ocosmos, y homb e mic ocosmos y en e ellos hay una conexión analógica (Zusi 2007: 8997). Las pe sonas la gos i iendo en un mismo luga adquie en con en o no, la cual lemb a la mane a de i i , pensa yseną. Las naciones, aunque alguna ez u ie on los mismos an ė ius, di ie en de una ROMA BONČKUTĖ 220 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXI ki ų odėl, kad ilgai gy eno ski ingose ie ose ski ingomis sąlygomis. Šios J. G. He de io o ganicas cul u as, li u ialmen e p ime a ez ansmi idas Būdo p a a mėje, samp a os aidas escuchábamos R. G anausko apysako comienzo: mismo ma ai: basos us piés, menan es esos spyglius, šešėlius, animales pědas: aquellos, que aún laks o po gi ią, que lunaenje ėkia, s ūgauja, laužo co us en kamienus, más a de ellos mismos numi s o se á asesina i, sob e ellos pu s quedaban o as gulsuls animales pědas: nių, spygliai, medžių žie ės gabaliukai, šešėliai, plonosios šakelės, gal kokia aiba mažo paukš yčio plunksna (G anauskas 1975: 5). R. G anausko žynys, como y S. Daukan o desc i os an icue os li u ia, mejo bosškuos con ž ė imis gy ens negu a siklaups an e s e imą die ą, cuyo neken ė bočiai p abočiai, como dice y esc i o , ansmi amas his o iiko azę (G anauskas 1975: 16). Būdo omado del omado apysakos žynio ida p o undamen e boscke: Todieł wadĩno él Wieszpa ió, iog él wens mismo wis inoię, galieię i iedę, p aszalej ys no iedamas su pasĩ e au ĩ niekads negalieię i su umus ieng ĩ; po que ó ieię a s ó gi ie łauk ĩ lig su espues a pa kĩ us žynius o sus si nus gausis. Pap as aj jis didej e aj ĩ swie ou pa em e odies, ĩ as kó ĩs wĩjną ez buo gawęs ji egie ĩ, oumi didiawos o as kó s k asz ą su ub buo paly iejęs, a ies ya oumi pa ió pałajó essós: kajpogi jis gyweno słap ej pa emĩ gĩłumĩ szwen os gm (Daukan as 1845: 121). S. Daukan o Būde ecuen e ema de libe ad lei mo i apa ece en las p ime as páginas apysaka (amžinu oškimu lais ai bū i (G anauskas 6): 1975). Zynys dice a sí bėk, bėk gilyn į gi ią, que nenmi um, mien as oda ía hay o as pe sonas (G anauskas 1975: 10). Apysakos jynys a olyn en gi ią, en esa didįjį mi gimien o olos, hie bios, s iebų y kamienų, en šešėlių mi gimien o, en spyglių mi gimien o en es eu o ž ė ių ako (G anauskas 1975: 7), po que sólo gi ia gina lie u į. S. Daukan o Da buos hallamos posible p o o eks ą: O ky y da a sykieliusis no is pusgiwej ynomajs sau akajs gy iosy i szaszoulie ej walkioies (Daukan as 1929: 126). De abajos apisako en omados indi ec as ci as sob e pueblos y deginimą („Ne ka a wyinog suspaus as Le uwos ka alus ne eisibiems Mieczei- wiu imoiy sawiep weiziedamas i gais us i lyipsnas degon iu sawa kaimu, i py- cas illos liu (Daukan 1929: 84) ← no s allí muchas eces quemé caimai y cas les nauskas 1975: 14)), p iešų geležies i ugnies mi iną jung į: „Ką su yka ą ka du y ugny najkyna“ (Daukan as 1929: 143), be azę „ugnis i geležis“ andame (G aBūde ugnęs gelĩjs (Daukan 1845: 138) → ugnis i železis sudė i on, signi ica mi į (G anauskas 1975: 7). R. G anausko apysakoje en žynį k epiamasi Būdo ci a a: A ículos A icles 221 / Daukan iškas G anausko alsa imas 1 L EN EL ė. Ne iesioginė Būdo ci a a R. G anausko apysakoje Būdas Jaucio o ojima 70 o 80 años o is egalieię pasĩjk ĩ, kó i nu ajp salud, szenden eu blanca cabeza de (p. 13). Lë uwis o Kalnienas Jomiles aj wĩsgalin em da dice Wieszpa ie, p i awa bał os gałwos a ejom pagoudos kłuk ĩ (p. 123). žyny, llegamos a io ąmiaus wadĩno bał ó gałwó: kajpogi gousdamos Wieszpa iou, Ka alou, Kónegajksz iou o Des Būdo en apysaką pe sikėlė k i iai, gi ios, sh en ieji ąžuolynai, ma ios, e smės, izdjū ęs eže as, eglynų i alksnynų pasaulis, pe kūno ognis, gi ių bi ės, žalčiai... Los eó icos de in e ex ualidad, esc ibiendo sob e el lec o , como coau o , papel, en a izan que el lec o , que ayude a desci a lo más posible el au o us ex o, iene muchos simila es pe sonales aožes, coincide su kogni y inė sis ema (Кузьмина 1999: 62). P ima iamen e b e emen e ecue da que S. Daukan as y R. G anauskas ambos žemaičiai, ambos habi an es de los Occiden os del No e de Li uania, la misma lengua usua ios. Pe azando Jū a ę Sp indy ę, se puede deci que ambos no sólo se elacionamos žemai iškojo subs a o (įsišaknijimas gim inėje, k aš o aizdis i čiauo ių, andens elkinių a dai, kalbėsen[os]“ (Sp indy ė 2019: 218), be i panašios p igim ies i gy enimo. Esė D ylika juod a nių, apie Daukan ą laks ančių ašy- mies elių, ojas eco dó la p ime a imp esión de S. Daukan ą: Ellos esc ibie on mi a me, llamanase, como y a mí solo, que o os no cap as ų, yo uno sugi ió que ellos odos mosėdiškiai, cla amen e maža a Daukan ą de al g andeza como y yo a ía el pad e eja a a és de Moskal o en Kalėdiai; yo incluso sé, donde ellos habían pa adoję de esos caballlių pagi dy i: o allí, en el camino Šačių, jus o ue a del pueblo, an e molkasiais; yo incluso sé que un cablló e a ojo, y o os bė as, y kak oj le e a blanca es ella como būgnų ūzas. Tales cosas son solo mías, sob e ellas no necesi a con a le a odos, [...] (G anauskas 2015: 34). Es espe able, que y al, esc ibido desc i a, pudo se S. Daukan o iaje. Ad i iamos que el esc i o pama o, que bė is, lle és S. Daukan ę a escuela, es aba con la blanca es ella cac oje, y el his o iado Būdo c eó slapy a dį de cac oje (ž . senelio Jokūbo a do i žodžio Laukys: „Laũkis – ai ‚gy ulys su bal a dėme Razauskas 2008: 86). No es imposible comp oba si el esc i o , mencionando bė į con es ella blanca, asociaba con Jokūbo Laukio slapy a džiu, pe o laũkis en ambos ex os nos pe mi e no a que jiedu sin ié an iguo del idioma Li uáneo, ROMA BONČKUTĖ 222 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXI adul ación con suąya espí i u, po lo que gabėjo la his o ia y el p esen e susie i habla. Los an epasados de los an iguos li uanos, como S. Daukan as dice, Indijonys, aún no es aban p a adę lengua y cue po yšio, po que aquella paludija quedlikę ex ai: Nesgi senowęs asz aj skełb, jog Lij uwi Kalnien y iamaj i gimnies wajĩ son buwusi łopiszió Jnd iame: kajpogi musu ąmiouje p asĩ enaj js kimisegon asz aj, mum mumbuis Jndijon b kajsenowie; nesgi u asz lengua nie só wĩjnó szios dijnos ĩnomuj kałb nie a ejp dĩdej só inkąn ĩ, kajpo só Kalnien ĩ iamaj i kałbó (Daukan 1845: 8). S. Daukan as in e ėjosi sansk i u, segė los abajos de los cien í icos eu opeos occiden ales es a ema. Podía es a leyendo sob e p oximidad sansk i o a los sonidos de la na u aleza, sob e su impo ancia á man ene la ene gía humana, ue zas y k . Como menía, los niños de las madinas ob ienen lenguaje ju imá, pues de sus palab as ellos habla y daineles niūniuoja. S. Daukan o ex ai pe mi e adi ina , que él sí más iden i icino con la mad e Odíns línea, quien podía sí sie i con legenda io Odinu. A a iesa la a ención que en ca as a Teodo Na bu ui (Daukan as 1998: 500) y Būde él no pocas eces mencionó Odino, como lie u ių kunigaikščių pa ia chą, en a izó su impo ancia: An ós is a i os buwęs Odins. Gywenęs ąm amije amźiouie pĩ m nĩmimo C is o, ese ó ieięs sawą buwejnę pa Daugawie kó io pĩle Aźga wadinusis. Tas Odins nuwejkęs uwiedus ĩ wisss sziau ęs waldimie ó pasida ęs, pa ajsęs wĩssoumenę swie o d [a] ugę naujejs is a imajs, kó ejs isakęs swie ou sawo nep ie elus ka iau ĩ ĩ Dĩjĩwą ga bn (Daukan 1845: 174). Ma ina e a exclusi amen e pe sonalidad, S. Daukan as la espbé y amaba. Cuando Simonui enía d eji años, Daukan ų amilia pa icipó Kosciuškos ebeliónim y ebelilėlių jygy en Liepoją. En la amilia ue hablado que Daukan ienė lle aba comida a insilėlios. Mo e į, como una de los posibles ad esa ų, S. Daukan as señaló en su p ime a ienda: A sakau muna ke no ojems, jog asz ne diel moki u wi u y gałwocziu, bu diel u mo inu asziau, whose geb sawa waykams hei da bus bocziu p abocziu pásako y: o be asz u mucho jun o apsy ynk (Daukan as: 1929 13). Būde acen uada ma ina signi icación de Li u ias lengua conse ajim, y ma inas 1847 m. p o ė ių linija y a į i inama ne ienoje eks o ie oje. S. Daukan o ūpesčiu ma ina en e ada Lenkimuose, an e iglesia, donde desde XIX a. ue on laidojami solo pe sonas nusipelnę. Es e au obiog a iškumas e ia susimui se y spė i S. Daukan o polinkio es udia la his o ia zauomazgas kilus en la amilia, escuchando his o iasj sob e dekilius p o ė ius. Así S. Daukan o mama, juzgando de pa a dés, especiales an ė ių palikuonė. Noma ė mos a ía, que giminėje podía se žynių. Así como A ículos A icles 223 / Daukan iškas G anausko alsa imas Vydūnas de su mamá Ma ijas Ašmonai ės había oído deci que šeima esan i úl imos de los li uanos conocimien os (k i ių) gimines di ec os descendionys (Palijanskai ė 2018: 27). R. G anauskas, esc ibiendo Jaucio sac iojimą, y a ju ęs pe sikūnijimo milag o, como de e dade os habiendo sido ieuoju ku šių žyniu (Daujo y ė 2017: 111). Jo [m]o ina isad ue ya sena i io jun os. Ge osios Vil ies ga ėje: nebe u ėjo huš ų, lesino desde el balcón balandžius, sūnus nupi kda o dienai po ba oną (Daujo y ė 2017: 95), gabėjo con paukščiais kalbė i... Ma inas ambos los enseñó a e y nomb i i, qué ma a. Jüe ac uecimos uno oda ida a la his o ia consag ó, o o en sus na ales luga es za guó oda ida, ape ci ando Šauklius y sus pe sonas en sus ob as. La palab a mad e, esposa S. Daukan o en ex os ecuen e. Él de me aščių y o os his o iado es había adop ado ac i ud, que en la an igua amilia li uana el homb e honbė muje ą, man uikė espe oos y sen imien os de amo (Pa wĩs amĩ dak ĩ mo ĩszkoses sko oĩes pasièlg ĩ, kó ios wszszą źmnys ą wedę, nu k kajp sakiau mnomis wadĩnosĩ (Daukan as: 1845 61)). Los a ones esposonomis con ia on, y ellas, su uócnium saljojós en gue a, e an no sólo ūkės ilkėjos, sino y domés gynėjos. S. Daukan as c ea desc end in o compuño esposa li uana, al cual o o ga an a misma signi icación, como a la palab a homb e: Toie dĩjno galieię egie ĩ kas pa Lĩj uwos mona es, kó i sawo iszmĩn ĩ gód ybó, bóklybó ĩ mąndagómó bej swełnómó y bĩlómó wĩssàs szios pasaulęs mnàs p anokę (Daukan as 1845 54:). R. G anauskas en sus ex os a si ęsia Li uania muje os his o ia: homb es aukoja, y muje es sac iojasi. Como obse ó Viole a Kele ienė, G anauskas acen úa mo e iškosios linijos ęs inumą. Los homb es idas a la gue a, y las muje es se quedaban en casa, cuidaban úkiu, con los niños, y si necesi ó, los de endía, po lo que ella pakylė a has a C is o, anclusuado en la c uz de su imien o de la humanidad (Kele ienė 2006: 142). R. G anausko Kai ienė es a si oda mi inė Li uania. Žemai ija s ip ių ene ge inių zonų k aš as, aquí abunda del his ó ico paisajo ajzžio signos, los cuales S. Daukan as en sus iendas pab ėžė. ¿Qué o gullo pudo su gi del jo en Romualdo ši dyje, cuando legaé que Mosėdis kildinamas de la ieja žemai iško palab a medė ‚miškas‘, al que el his o iado asoció con Li uania p o ė ių „Massage ai“ a du: Nesz ĩnikaj, kó ij aszę Ło inĩszkaj, ĩj wĩssads wadeno Lë uwius Kalnienus e ĩamaj ius senasejs wa dajs, kajp que anĩj gyweno pĩj ĩnie jiszlej ie, beje: Ge ajs, Masage ajs y Samage ajs pagał o kajp mediesĩ o ju os paszalus gyweno. Ka ajs T akajs. El mismo Łasickis Lanks me usĩ 1564 ámaj iuse budams, dice sawo asz ĩ ape iamaj i Dĩjwus, iog amaj ej a eiusis nu pa Dunaj o pa Js i mediodamis i cze iłgajniuj apsigywenusis; nesgi gywen oje Gun ĩno iewunĩjos has a szè dĩjnà Masejs wadĩnas e wĩj owe Msiedis has a szioł ebie a, nu źodio mede o mee wadĩnama (Daukan as 1845 10). ROMA BONČKUTĖ 230 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXI Humbold on Wilhelm: 1836: Übe gang zu nähe en Be ach ung de Sp ache. Übe die Ve schiedenhei des menschlichen Sp achbaues und ih en Ein luß au die geis ige En wicklung des Menschengeschlech s. Faksimile-D uck nach Dümmle s O iginal-Ausgabe. Acceso en in e ne : h ps:a chi e.o g/s eam/be die e schied00humbgoog#page/ n19/mode/2up. Janulai is Augus inas 1913: Simanas Daukan as. Su ida, ob as y a gas (17931864). Li u iu nau a 2(sąs. 2), 244284. Josipo ici Gab iel 2003: Mode nismo y oman icismo. El mundo y el lib o. Vilnius: ALK Min is. Kabašinskai ė Bi u ė 2016: O a ez sob e lie. auka kilmę. Bal is ica LI(1), 6179. Kazlauskienė As a 2015: P iminio i mo de la lengua li uanas dėsningumai. Vy au as el G andejo uni e sidad. acceso en in e ne : h p alpykla.elaba.l elaba- edo a://objec s/elaba:8285639/da as eams/MAIN/con en . Kele ienė Viole a 2000: Romualdui G., cuyo no: sob e pe cepción, po eks es y p esencia. Romualdas G anauskas. Kū ybos es udios y in e p e aciones. A spindžiai, sud. Rimas Žilinskas. Vilnius: Bal os a cos, 6978. Kele ienė Viole a 2006: O a e us... S aipsniai sob e la li e a u a li uanas. Vilnius: Bal os a cos. Lepa skienė Lina 2019: Simono Daukan o his o ia Simonas Daukan as his o ia. – Búdas [Liaudies cul u a] 3, 17. Mačianskai ė Lo e a 2010: Clásicas Juozas Bal ušis šalia au saide io Icchoko Me o. Li uanis ica 14(7982), 116128. Mo i z Julia 2006: Die musikalische Dimension de Sp achkuns He mann Hesse, neu gelesen. Disse a ion zu E langung des G ades de Dok o in de Philosophie beim Fachbe eich Sp ach-, Li e a u und Medienwissenscha de Uni e si ä Hambu g. Acceda a In e ne : h p://ediss.sub.uni-hambu g.de/ oll ex e/2006/2765/pd /Disse a ion. pd Mus eikis Aud ius 2008: Rašy ojas R. G anauskas: kaip esclagas an e gi nų. Lie u os žinios, eb e o 12 d. P ieiga en In e ne : h pswww.del i.l /kul u a/naujienos/ asy ojas- g anauskas-kaip- e gas-p ie-gi nu.d?id=15944273. Nas opka Kęs u is 2002: Pascuinis sac iojim. Kęs u is Nas opka. Reikšmių poé ica. Semio icas ensayos. Vilnius: Bal os a cos, 217230. Pajėdienė Jū a ė 2018: Žemai iškos apa ybės aiška: dėlionė iš K e ingos a mės žodyno pa yzdžių (2011). Pajėdienė Jū a ė 2018: Žemai iškos apa ybės aiška: dėlionė iš K e ingos a mės žodyno pa yzdžių (2011). Ac a Linguis ica Li huanica 79, 64104. Acceso a In e ne : S aipsniai / A icles 231 Daukan iškas G anausko alsa imas h p:// alpykla.elaba.l /elaba- edo a/objec s/elaba:34051988/da as eams/MAIN/ con en . Palijanskai ė Rima 2018: Vydūnas. Visėjimas, ob asas, descub imas. Šiauliai: Liucilijus. Pi o as Saulius 2018: Polí icas pensamien oenas adiciones Simono Daukan o is o iog a ía: epublikonismo y e slumas. T abajos y días 70, 90. 1981 Pla ón: Es ado, p epa é Jonas Dumčius, Ramu ė Jakima ičiū ė, K is ina a Humani a ica Uni e si a is Ricke ičiū ė. Vilnius: Min is. Ramonai ė Vale ija 2006: Pi minis Juozo Bal ušio „Pa duo ų asa ų“ i mas. – Ac- Saulensis. Las ob as de ciencia. Šiauliai, 307333. Acceso a In e ne : h pwww.su.l /images/leidiniai/Ac a://Ac a_1/Ramonai e.pd . Razauskas Dainius 2008: Mėnuo kak oje. Espukis en las adiciones li uanas y algunas de las inespe adas conexiones. T abajos Nau osacos XXXVI, 86100. Subačius Gied ius 2018: Simono Daukan o Rygos o og a ía (18271834). Vilnius: Ins i u o de his o ia de Li uania edi o ial. Veng is An anas 1939: Las peculia idades del lenguaje S. Daukan o Būde. Lidine o 11, 446458. Гумовская Галина Н., 2018: Нейтрализацийа энтропии эстетийеской информа- ции художественного текста за счет функционального сбоя ритма. – Известия del Su ede al de la Uni e sidad. Filologicas ciencias 1, 191200. Acceso en In e ne : h pphilol-jou nal.s edu. u/://index.php/s uphilol/a icle/ iew/1128/1111. Кузьмина Н[аталья] А. 1999: Интертекст и его роль в процессах эволюции по- é icos del checo. Eka e inbu go-Omsk. Acceso en in e ne : h pela .u u. u/bi s eam/10995/51/1/1220560.pd . Окуджава Булат 2001: Я пишу исторический роман. Надежды маленький o ques ik. Lí ica 50e70e. Moscú: ZEBRA. Топоров Владимир Н. 1993: Эней — человек судьбы: (к «средиземноморской» персонологии). Москва: Радикс. Эко Умберто 2005: Роль читателя: Исследования по семиотике текста. Пер. с англ. и итал. С. Серебряного. СПб.: Symposium; Москва: Изд-во РГГУ. ROMA BONČKUTĖ 232 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXI B ea h-w i ing o G anauskas in Way o Daukan as SUMARY The a icle discusses he in luence o he wo ks o Simonas Daukan as (17931864) on he p ose o Romualdas G anauskas (19392014) wi h he ocus on his sho s o y Jaučio aukojimas (1975). The a icle e e s o he esea che s add essing in e ex uali y, hy hm in p osaic ex s and he poe ics o b ea hing in hei wo ks. Fi s o all, he a icle d aws he pa allels be ween he biog aphies o he wo au ho s, which de e mined hei coinciding a i udes and wo ld- iews. G anauskas bo owed he concep o he his o y o Li huania as he ci iliza ion o o es s and he app oach o Samogi ia as special genius loci om Daukan as and u he elabo a ed on hem in his p osa; he also ook a en ion o pe sonal eedom, espec o women, lo e o ones mo he ongue. I is belie ed ha Daukan as lowing pe iodic sen ences and his sono i y o language made he g ea es in luence on G anauskas, who was gi ed wi h absolu e pi ch. In G anauskas sho s o y we ind he heme p e alen in Daukan as Būdas seno ės lie u ių, kalnėnų i žemaičių: a ela ionship be ween Li huanians and hei homeland, he inhe en abili y o ake a deep look a na u e, o li e in ha mony wi h he en i onmen , o be able o eco e ones s eng h and ene gy om he sun, i e, wind, land, ees, wa e . In his sho s o y G anauskas does no hide his links wi h Daukan as wo ks, ci es he his o ians las name, does no hesi a e o pa aph ase he ex and uses he his o ians ocabula y. G anauskas makes use o he de ices employed by Daukan as o c ea e hy hm by using epe i ions o sounds in ph ases as well as a ious, epe i i e and di e en ly exp essed o ms o he p edica e, which a e occasionally eplaced wi h pa icipial ones. G anauskas hy hmical p ose also in luenced o he Li huanian w i e s. Į eik a 2019 m. oc ub e 6 d. ROMA BONČKUTĖ Klaipėdos uni e si e as Salomėjos Nė ies g. 5, LT-92227 Klaipėda, Li uania omaboncku [email p o ec ed]