Full text
Ac a Linguis ica Li uanica
2025, ol. 92, p. 1 a 8
Ligação de con eúdos Tu inio nuo oda
ISSN 2669-218X (online elek oninis) (em inglês)
Di ei os au o ais © 2025 Jaime A. Teixei a da Sil a. Publicado pelo Ins i u o da Língua Li uana. Es e é um a igo de
Acesso Abe o dis ibuído sob os e mos da Licença de A ibuição C ea i e Commons, que pe mi e uso,
dis ibuição e ep odução ilimi ados em qualque meio, desde que o au o o iginal e a on e sejam c edi ados.
Ins i uições de Língua Li uana. Šis s aipsnis é a i os p ieigos, pla inamas pagal C ea i e Commons p isky imo
licencijos sąlygos, leidžiančias ne ibo ai naudo i, pla in i i a ku i u inį be kokioje laikmenoje, nu odan
au o ių i šal inį.
Recebido po : Gau a: 2025-03-26. Acep ado: P iim a: 2025-05-10.
1
WOKEISM LINGUÍSTICO: REVISIONISMO DA MOTH GYPSY E CARP ASIANA, E FATE DA SALATA
RUSSA Ling is inis okeizmas: čigonų miš d ugys i azijinio ka pio e izionizmas bei
usiškos ainės likimas
Jaime A. Teixei a da Sil a
Pesquisado independen e
E-mail: [e-mail p o egido]
ORCID ID: h ps: o cid.o g/0000-0003-3299-2772 Campos de pesquisa:
pesquisa biomédica, é ica e polí ica cien í ica.
h ps: doi.o g/10.35321/all92-12 (em inglês)
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Resumo das conclusões
O concei o de wokeismo na academia pode ep esen a dois pólos adicalmen e ideológicos: neolibe almen e, é um
símbolo de libe ação socio-cul u al, mas conse ado amen e, é um símbolo de e isionismo desnecessá io que
es a os limi es da cul u a adicional. A academia es á no en e des a ba alha sociocul u al. Nes a discussão, o
e mo "wokeismo linguís ico" desc e e uma en a i a de co igi as desigualdades sociais pe cebidas a a és da
linguagem. São des acados dois casos, a ma iposa cigana, que oi e isada pa a a ma iposa-esponja (Lyman ia
dispa ), e a ca pa asiá ica, que oi e isada pa a a ca pa in aso a. A gumen a-se que o "wokeismo linguís ico" é
e e i amen e p opagado e es abelecido quando as ideologias neolibe ais es ão alinhadas en e a academia, g upos de
ação socio-polí ica e mídia neolibe al, incluindo as mídias sociais. Finalmen e, na a ual gue a usso-uc aniana em
andamen o, as p imei as p oibições das le as […]V[…] e […]Z[…] em alguns países, como uma o ma linguís ica de
usso obia, suge em a possibilidade de que as animosidades geopolí icas ambém possam se exp essas
linguis icamen e de manei as neolibe ais, com um isco de i onia sendo suge ido pa a a salada ussa. O maio isco,
em um con ex o de publicação acadêmica, se as polí icas e isionis as neolibe ais o em con e idas em polí icas
"é icas", é que aqueles que não conco dam ou se alinham com ais polí icas podem se o ulados como an ié icos.
Pala as-cha e: meios de comunicação e edes sociais, neolibe al, p econcei o, e isionismo, ideologias socio-polí icas.
ANOTACIJA (em inglês)
Vokeizmo są oka akademinėje bend uomenėje gali ep ezen uo i du ideologinius polius: neolibe aliu požiū iu ji y a
sociokul ū inio išsilais inimo simbolis, o konse a y iu požiū iu ne eikalingo e izionismo, ku iuo ik inamos
adicinės kul ū os ibos, simbolis. Akademinė bend uomenė é es e cen o de ko os sociocul u al. Šioje
2
diskusijoje są oka ling is inis okeizmas apibūdina bandymą kalbos p iemonėmis iš aisy i su okiamą socialinę
nelygybę. Išski iami du a ejai: čigonų d ugys, ku is bu o pakeis as į kempininę kandį (Lyman ia dispa ), i azijinis
ka pis, ku is bu o pakeis as į in azinį ka pį. Teigiama, kad kalbinis okeizmas eiksmingai skleidžiamas i
į i inamas, kai neolibe alios ideologijos sude inamos a p akademinės bend uomenės, socialinių-poli inių eiksmų
g upių i neolibe alios žiniasklaidos, įskai an socialinę žiniasklaidą. Galiausiai yks ančio Rusijos i Uk ainos ka o
me u anks y i aidžių V i Z d audimai kai ku iose šalyse, kaip kalbinė uso obijos o ma, leidžia many i, kad
geopoli inis p iešiškumas aip pa gali bū i ling is i iš eikš as neoli-be aliais būdais, keliančiais usiškai miš ainei.
Didesnė izika akademinių leidybos kon eks e, jei neolibe ali e izionis inė poli ika pa e čiama e ine poli ika, y a
a, kad nesu inkan ys su okia poli ika a jai nep i a ian ys gali bū i į a dy i kaip nee iški. ESMINIAI ŽODŽIAI: mídia
e meios de comunicação social, neolibe alus, išanks inis nusis a ymas, e izionizmas, socialinės-poli inės
ideologijos.
Uma no a sob e a cul u a neolibe al WOKE, e o WOKEISM em
ACADEMIA
Dependendo de uma pessoa es a à ex ema esque da (neolibe al) ou à ex ema di ei a
(ul aconse ado a ou adicionalis a) da ba alha social ideológica que es á se espalhando pelo
mundo, a ques ão do "despe a " pode se pe cebida de o ma di e en e. Usando as pala as de
Cowen, o wokeismo pode ep esen a um es ado de se "al amen e conscien e do acismo e da
injus iça social, e é gal anizado pa a aumen a a conscien ização" pa a os memb os da ex ema
esque da, mas pa a os memb os da ex ema di ei a, pode ia ep esen a "p ega , aliena ,
excessi amen e p eocupado com símbolos e au o-jus o". Um dicioná io on-line de ine
1
"despe ado" a a és de um p isma de esque da, como "conscien e e a i amen e a en o a a os e
ques ões impo an es (especialmen e ques ões de jus iça acial e social). O mo imen o acadêmico
neolibe al induziu desa ios a ques ões elacionadas a ideologias cul u ais, economia, sociedade e
2
"in eg idade emocional" (Gai e al. 2021). Um esul ado angí el da ascensão do wokeismo como um
enômeno sociocul u al con encional, e como uma pala a de moda nas mídias sociais, é que o
a i ismo social es á sendo ans o mado em uma e amen a de b anding pa a emp esas, e, assim,
a ques ão da au en icidade da mensagem pode se des iada de suas in enções sociais o iginais. Em
seu desejo de c ia um ecido social no o e e o mado, os acadêmicos neolibe al ab açam um no o
conjun o de suposições e no mas que es ão em o e ele o pa a mui os dos alo es que o am
an e io men e ado ados (Mac a lane 2021). Em casos ex emos, em um con ex o de publicação
acadêmica, se as ideologias neolibe ais não o em ab açadas, os indi íduos podem se socialmen e
en e gonhados po não acei á-las, ou po ab aça alo es adicionais ou conse ado es, ou podem
exp essa opiniões impopula es, qualque ou odas as quais podem le a a uma en a i a de
"cancela " eles, suas ozes e sua in luência, ou seja, cancela a cul u a.
1
Acesso à In e ne : h ps: www.bloombe g.com/opinion/a icles
2022-18/wokeism-has-peaked-in-ame ica-bu -is-s ill-globally-in luen ial.
2
Acesso à In e ne : h ps://www.me iam-webs e .com/dic iona y/woke.
3
INTRODUÇÃO […]WOKEISMO LINGUÍSTICO[…]
Nes e a igo, o concei o de "wokeismo linguís ico" é in oduzido, como um subconjun o da cul u a
do cancelamen o, e de inido como uma en a i a neolibe al de co igi as desigualdades sociais
pe cebidas a a és da linguagem. Mais explici amen e, pala as que de ou a o ma pode iam se
me amen e pala as, incluindo subs an i os comuns ou p óp ios, ecebem signi icados no os e
ma izados quando colocadas den o de um pon o de in lamação social, como aça, gêne o ou cul u a.
Nes e a igo, oco-me em dois subs an i os comuns e um subs an i o p óp io que es ão associados
à cul u a. A gumen a-se que, quando não exis e ealmen e uma associação ou pe cepção cul u al
es ei a ou amplamen e con li an e, ais e mos não de em se in e p e ados como " acis as",
disc imina ó ios ou de ou a o ma o ensi os. Exemplos comuns com associações cul u ais, como
ba a as i as (ba a as i as), homem de gue a po uguês (Physalia physalis), a onda mexicana ou
a ole a ussa, são e mos es abelecidos na língua inglesa que ainda não o am sujei os a
p o es os e e o mas neolibe ais ou pe cepções socio-polí icas nega i as. Em con as e, ou a
pa e des e a gumen o a i ma que, quando sen imen os de disc iminação es ão en ol idos, es es
são ipicamen e po g upos socio-cul u ais ou aciais que de alguma o ma se sen em
menosp ezados ou ul a-sensibilizados po ais subs an i os, ou g upos que al ez sejam
sele i amen e escolhidos po ideologias neolibe ais (ou po g upos de ação que buscam ganhos
polí icos ou ou os) pa a a ende a uma men alidade de "mino ia". Nesses casos, um conjun o de
ci cuns âncias sociais é usado pa a ampli ica um con li o social onde não exis e um, induzindo um
es ado eal de con li o, no qual ais pala as ou e mos - que an e io men e inham um signi icado
ino ensi o, mas o am p oposi adamen e manipulados pa a da -lhes uma cono ação nega i a -
podem es a sujei os à censu a e à iagem adicalizada. Po an o, a gumen a-se ainda que o
"wokeismo linguís ico" não oco e den o de um ácuo con ex ual, mas, em ez disso, eque e
nasce de um o e ímpe o socio-cul u al, linguís ico, acial e/ou associado ao gêne o pa a que se
desen ol a, mui as ezes ampli icado pela mídia ou mídias sociais.
É a ma iposa cigana ago a a ma iposa esponja, e é a asiá ica
CARP AGORA A CARP INVASIVA? (em inglês)
Os indi íduos podem se de inidos po seus g upos cul u ais, e essa iden idade às ezes pode se
desa iada e associada a pe cepções nega i as ou p econcei os sob e um g upo ou população em
pa icula po ou os g upos ou cul u as. Em alguns casos, podem se c iadas pe cepções alsas a
im de induzi p oposi adamen e um es ado de con li o social. Esses p econcei os podem se
en aiza e a es igma ização nega i a pode se ampli icada se o g upo o classi icado como uma
mino ia é nica, como os ciganos ou os ciganos (Mo ei a e al. 2022). À luz des a sensibilidade é nica
neolibe al, as polí icas linguís icas e isionis as associa am ago a o e mo "cigano" a uma o ma
de p econcei o ou acismo. Consequen emen e, os e mos que podem emp ega a pala a "cigano"
podem se sociologicamen e e linguis icamen e desa iados pa a e o ma po acadêmicos ou
mo imen os neolibe ais.
Como um exemplo angí el, os en omólogos de odo o mundo conhecem a Lyman ia dispa como
a ma iposa cigana, como seu nome comum em inglês. Apesa disso, a Sociedade En omológica da
Amé ica (ESA) assumiu a esponsabilidade - igno ando ou não conside ando as opiniões das
sociedades en omológicas em odo o mundo - de e isa o nome comum pa a "mo sa esponjosa"
na Lis a de Nomes Comuns de Inse os e O ganismos Relacionados e p ocu ou implemen a essa
4
mudança globalmen e a é 2023 (ESA 2022). Essa campanha oi ajudada, en e ou os, po meios de
comunicação neolibe al de esque da dos EUA, como a CNN, e, como e elou a CNN, um g upo de
ação socio-polí ico p ó-Roma com sede nos EUA es a a ligado a es a decisão. Po que os
en omologis as em odo o mundo - especialmen e aqueles que podem esc e e pa a e is as
acadêmicas em inglês - de em espei a a decisão e a lógica da ESA, e se es a é uma no a o ma
3
de pesquisa neocolonial que se dis a çou como uma o ma de "excelência de pesquisa" (Neylon
2020), na qual os sis emas de alo es de uma nação desen ol ida (ou uma o ganização den o dela)
impõem seu sis ema de alo es a ou as nações em desen ol imen o menos pode osas e
in luen es? Uma ca ego ização cul u almen e sensí el semelhan e de um peixe in aso nos EUA,
a ca pa asiá ica, jun amen e com a poli ização […] ou al ez acialização […] da ques ão, le ou os
legislado es de Minneso a a in oduzi um p oje o de lei que a ca pa asiá ica de e ia se
conhecida como ca pa in aso a, com meios de comunicação de esque da como a CNN p omo endo
es e p og ama de e o ma social com a gumen os neolibe al […] acis a. Nes e caso, o pob e
peixe oi de alguma o ma esponsabilizado pelas pe cepções con li an es dos humanos.
4
5
A salada ussa es á condenada?
No con ex o da gue a usso-uc aniana em andamen o, em pa icula pelas nações ociden ais que
êm o necido apoio mili a e de ou o ipo à Uc ânia, jun amen e com sanções econômicas
con a a Rússia, es abeleceu-se uma associação nega i a não apenas com o país, mas ambém
com a pala a "Rússia". Os acadêmicos neolibe ais, nes e clima, p ocu a ão e isa os e mos que
incluem a "Rússia"? Como exemplo, os e isionis as socio-polí icos neolibe ais p ocu a ão
chama a salada ussa de ou a coisa que exclua o e mo " uso"? No en an o, o que acon eceu
com a ma iposa cigana e a ca pa asiá ica pode se i como indicado es do que pode acon ece com
e mos como "salada ussa", mesmo que o e mo desc e a um alimen o ino ensi o. Uma á ica
pa a eduzi a es a u a da Rússia é minimizá-la delibe adamen e, e e indo-se a ela como
" ússia", ou seja, emo endo a maiúscula da p imei a le a que ipi ica os subs an i os p óp ios,
6
como nos nomes de países. Ou a é a p oibição das le as do al abe o […]V[…] e […]Z[…], que o am
usadas simbolicamen e pela Rússia du an e es a gue a com a Uc ânia, ao mesmo empo em que
aplicam mul as e p ocessos penais. No en an o, es a úl ima abo dagem pode o na -se
insus en á el, especialmen e se um
7
3
Acesso à In e ne : h ps: edi ion.cnn.com/2022/03/03
wo ld/gypsy-mo h-spongy-mo h-name-changescn/index.h ml.
4
Acesso à In e ne : h ps:
www. e iso .mn.go /bills/ ex .php?numbe =SF2806& e sion=la es &session=ls88&session_yea =2014&session_numbe =0.
5
Acesso à In e ne : h ps://edi ion.cnn.com/2021/07/18/us/asian-in asi e-ca p- ename-scn- nd/index.h ml.
6
Acesso à In e ne : h ps: o be e science.com
2022/07/13/ge manys-hi le -cul - hough s-on- ussias-wa on-uk aine
7
Como exemplos: Le ónia (Accesso à In e ne : h ps: www.eu onews.com h ps: www.eu onews.com
news oom/ opconside es ha ano he le e O, is also used by one ba le g oup, while he Russian
Twi e .com Eu omaidanP ess.com (Accesso à In e ne : h ps: www.eu onews.com) conside a que ou a
5
le a […]O[…], ambém é usada po um g upo de ba alha, enquan o o usso
8
O símbolo V du an e as o os, especialmen e po aliados uc anianos de al o pe il,
adqui e uma i onia assus ado a, enquan o seu uso pela IDF em seus p óp ios anques na
9
a ual gue a is aelense.
A gue a pales ina, az com que a p oibição des a ca a pelos aliados ociden ais a Is ael, ou
10
aquelas nações que se euni am con a a sua p oibição de ido ao uso usso, uma si uação
con li an e. Também pa ece i ônico que, apesa da p oibição desses símbolos na Uc ânia pelo
Ve kho na Rada da Uc ânia (Pa lamen o uc aniano), os canais de no ícias sociais uc anianos
usa am esses símbolos pa a se e e i aos mo imen os das opas ussas. Assim, as con as de
11
mídia e edes sociais que usam essas le as p oibidas ambém são, po associação, p oibidas? O
que acon ece ia se odas as 26 le as do
12
13
Se o al abe o inglês osse coop ado em campanhas mili a es, como en ão a língua inglesa e
seu al abe o de e iam se in e p e ados? A linguagem e a li e comunicação se iam
p oibidas?
Mesmo que alguns desses aspec os linguís icos pa eçam i iais, eles se o nam
cole i amen e o mas de usso obia (Diesen, 2022), com ami icações geopolí icas, incluindo en a i as de
Descoloni-
14
za a Rússia.
Aqueles que disco dam eemen emen e des a p opos a de em e le i sob e como se
sen i iam se sua p óp ia nação osse e e ida, em um a o de denig ação linguís ica
p oposi al, como "uk aine", "usa", "uk", "japan" ou "ge many" pa a subs i ui e
menosp eza a Uc ânia, EUA, Reino Unido, Japão ou Alemanha, espec i amen e.
Os iscos mais amplos das polí icas e isionis as neolibe ais Nes e a igo, em-se a gumen ado que o
wokeismo não é me amen e uma e amen a social pa a en a co igi , às ezes de o ma apa en emen e
a bi á ia, uma injus iça ou p econcei o social eal ou pe cebido. De a o, o nou-se uma pode osa
e amen a socio-polí ica e pode sua e da e o ma social, desde que as mensagens e os obje i os
e o mado es da academia neolibe al, dos g upos socio-polí icos e da mídia es ejam alinhados. No úl imo
caso, a mídia libe al, bem como as mídias sociais (incluindo hash ags X) podem se i como pla a o mas de
mensagens pa a ampli ica a mensagem. As lu as sociopolí icas de g upos ou populações mino i á ias que
êm sido " adicionalmen e" pe iladas ou de ou a o ma associadas a um es igma nega i o não podem se
negadas. Nesses casos, pode-se a gumen a que as his ó ias (7832065) e a Alemanha (Accesso à In e ne :
h ps: www.ju is .o g/news22/03) são a Alemanha pa a p ocessa c iminalmen e os indi íduos que exibem
símbolos de gue a p ó- ussos.
8
Acesso à In e ne : h ps: h ps: .me/RV oenko :15752.
9
Acesso à In e ne : h ps: h p: .me/ uexanewsua/42447.
10
Acesso à In e ne : h ps: socialbi es.ca/la es -news/391065.h ml.
11
Acesso à In e ne : h ps: h ps: .me/ uexanewsua/41185; h ps: h ps: h ps:
.me/ uexanewsua/47887; h ps: h ps: h ps: .me/RV oenko /13170.
12
Acesso à In e ne : h ps: h ps: .me/ uexanewsua/48880; h ps: h ps:
.me/ uexanewsua/48925; h ps: h ps: .me/ uexanewsua/49159.
13
Como um exemplo: Acesso à In e ne h ps:// .me/smilin oli e.
14
Acesso à In e ne : h ps:
www.csce.go /in e na ional-impac /p ess-and-media/p ess- eleases/decoloniza ion- ussia-be-discussed-upcoming.
6
que as medidas co e i as são jus i icadas. No en an o, ambém pode-se a gumen a que a
co eção da his ó ia, bem como a i udes e polí icas cul u ais, podem se excessi as se elas
ambém en ol e em polí icas e isionis as ex emas pa a pala as, como subs an i os comuns ou
p óp ios. Isso oco e po que o uso de ais "obje os" pa a obje i ação polí ica (ou desobje i ação)
pode em si mesmo ep esen a um p oblema deon ológico, ou seja, ans o ma um inse o ou peixe
em uma " e amen a" ou "a ma" pa a impulsiona ideologias socio-polí icas maio es e mais
ambiciosas e, assim, inanciamen o po encial pa a g upos de ação especí icos com uma agenda
socio-polí ica. Assim, o "wokeismo linguís ico", como um enômeno neolibe al da a mação da
linguagem, eque maio a enção, esc u ínio e deba e.
Mui os acadêmicos podem não p es a mui a a enção a es e ópico, ou podem conside á-lo não
elacionado ao seu abalho, ou i ele an e. Eles podem a é acha que é mui o poli icamen e
ca egado e, po an o, mui o a iscado pa a deba e , po medo de e aliação dos colegas. No
en an o, eles de e iam p es a a enção ago a, an es que seja a de demais, ou seja, an es que os
p oje os de lei e as leis sejam p omulgados, po que há implicações mui o p á icas se as polí icas
neolibe ais adicais não o em cuidadosamen e e i icadas e in e ompidas. Po exemplo, se as
polí icas neolibe ais se o nam excessi as, ou se elas são de e minadas po uma mino ia pa a a
maio ia, como a polí ica da ma iposa cigana da ESA implemen ada pa a en omologis as globais, sem
qualque p ocesso democ á ico de escolha pelos acadêmicos ou especialis as em en omologia de
ou as nações, en ão isso se o na uma ques ão mo al es endida associada aos di ei os dos
au o es, ou mais p ecisamen e, uma iolação de seus di ei os de escolha. Nes e caso, um sis ema de
alo es c iado a i icialmen e é impos o à o ça aos di ei os dos en omólogos de nomea uma
ma iposa cigana como al, inclusi e em um a igo acadêmico. Se o uso de ais e mos "indesejá eis"
o p oibido na academia, isso se á equipa ado a uma ques ão é ica, e os au o es de a igos
acadêmicos podem se e ob igados a co igi o çosamen e seus a igos, ou se eles são
esis en es a ais polí icas edi o iais, e a á-los. Tais casos, que podem pa ece se ideologias
socio-polí icas ino ensi as, podem se ans o ma em polí icas pseudo-é icas mui o pode osas
colocadas em p á ica po e is as ou edi o es com uma ideologia socio-polí ica e o mis a. Se o
assim, isso acaba á po empode a alguns acadêmicos, mas deslegi ima os di ei os de ou os. Em
essência, as polí icas neolibe ais adicais es ão jogando ole a ussa com sis emas de alo es na
publicação acadêmica, en ando con undi ques ões socialmen e sensí eis com é ica e di ei os.
Es e ópico é a amen e, se alguma ez, deba ido em e is as acadêmicas.
POLÍTICAS NEOLIBERALES REVISIONISTAS na P á ica: A CORRECÇÃO
DA LITERATURA ACADEMICA É GARANTIDA?
Como exemplo, e pa a ins de a gumen ação, como oi obse ado acima, a ESA implemen ou
unila e almen e uma mudança de nome pa a a ma iposa cigana. No en an o, exis em milha es de
a igos que, a é o momen o, emp ega am o e mo ma iposa cigana pa a desc e e L. dispa , como
e idenciado em alguns g andes bancos de dados ou mo o es de busca como a Web o Science, Scopus,
PubMed ou Google Schola . Po ago a, de aco do com as decla ações de seu si e, a ESA en ou aze
a ansição de en omólogos globais pa a […] usando linguagem mui o en á ica e p omoção a a és da
mídia de massa […] ado a a ma iposa esponja pa a subs i ui a ma iposa cigana, que pode ia se
conside ada como o es ágio de […]endoc inação[…]. Nes a ase, inclusi e a a és do uso de mídias
7
libe ais e/ou sociais, a sociedade e os en omólogos em odo o mundo es ão sendo "condicionados" a
acei a essa mudança neolibe al como o no o "no mal" acei o. Assim, po associação, eles ambém -
al ez inad e idamen e - ambém es ão acei ando sua mensagem socio-polí ica, ou seja, que o
e mo "cigano" é p ejudicial, e po associação, ambém é a ma iposa inocen e. No en an o, es a
ase apa en emen e ino ensi a pode se seguida po uma ase mais imposi i a (ou ag essi a) de
c iação e implemen ação de polí icas. Nesse caso, a in eg ação de uma polí ica neolibe al o na-se
mais ené gica, como exigi aos acadêmicos que desejam con inua a se e e i a L. dispa como a
ma iposa cigana que os açam ado a , po " o ça", o e mo "ma iposa esponja" ou a ca pa asiá ica
como ca pa in aso a. Como, en ão, pode oco e a execução? Uma manei a se ia in oduzi
polí icas "é icas " em e is as en omológicas que a i massem que os acadêmicos de em se
con o ma a es e e mo, ou seja, uma cláusula ob iga ó ia pode ia se inse ida nas polí icas é icas
de uma e is a ou ins uções pa a au o es. Pode ia ecebe um selo de ap o ação po g upos de
polí ica é ica globalis as neolibe ais que pode iam apoia ideologias e isionis as linguís icas. Como
oi aludido acima, o es ágio de condicionamen o ambém pode se simul aneamen e acompanhado po
um p ocesso de e gonha social, e e indo-se àqueles que não ado am e mos ecém-impos os e
supos amen e "neu os" como acis as, in ole an es ou an ié icos, en ando assim cancelá-los,
bem como suas opiniões e escolhas nes e p ocesso. Em casos ex emos, se, no u u o, a ESA exigi o
uso de "mólia-esponja" como equisi o é ico de uma e is a, pode ha e implicações mais g a es.
Como exemplo, a ESA (ou seus p oponen es) pode solici a aos au o es de a igos que "co igam"
e oa i amen e a igos que usa am o e mo "mo sa cigana" pa a desc e e L. dispa . Naquela
época, se ais polí icas ossem implemen adas, pelo menos hipo e icamen e, en ão as medidas
co e i as a uais pa a a li e a u a acadêmica (Teixei a da Sil a, 2022) podem se o na
"a mamen adas" e usadas como e amen as socio-polí icas de e o ma neolibe al, a a és da
linguagem.
Po es a azão, os acadêmicos de ambos os lados do a gumen o e isionis a, bem como aqueles que
ce amen e se ão impac ados po ais polí icas, p ecisam se o na mais p oa i os e ocais. Eles
ambém p ecisam exe ce seus di ei os e p o es a con a decisões com as quais podem não
conco da , sejam elas conse ado as ou neolibe ais. Em úl ima análise, os acadêmicos p ecisam se
es o ça pa a c ia um ambien e de publicação com o qual se sin am con o á eis, que si a à
maio ia, espei ando e ou econhecendo a mino ia, e não si a como ou a pla a o ma pa a
ampli ica ou o alece os obje i os das polí icas socio-polí icas ou os obje i os de ma ca
"socialmen e esponsá eis" de g upos de ação ou co po ações, incluindo alguns edi o es.
Limi ações
Es e ensaio po encialmen e polêmico não é um deba e sob e a é ica da gue a, en ão a ques ão
do undo his ó ico, polí ico ou sociocul u al da gue a usso-uc aniana em andamen o não é
conside ada, mesmo que alguns possam a gumen a que pode se i pa a explica a exis ência
de algumas o mas de usso obia.
8
REFERENCES
Al-Kha ib Aceil, Teixei a da Sil a Jaime A. 2017: Wha igh s do au ho s ha e? –
Science
and Enginee ing E hics
23(3), 947–949. DOI: h ps://doi.o g/10.1007/s11948-016-
9808-8.
Diesen Glenn 2022:
Russophobia. P opaganda in In e na ional Poli ics
, Singapo e: Sp inge
Na u e Singapo e P e L d. DOI: h ps://doi.o g/10.1007/978-981-19-1468-3.
ESA 2022:
Spongy Mo h T ansi ion Toolki
. In e ne Access:
h ps://en soc.o g/publica ions/common-names/spongy-mo h [accessed 26.3.2025].
Gai Susan, Hage Tama , He zog Om i 2021:
Compliance and Resis ance Wi hin Neolibe al
Academia
, Swi ze land: Sp inge Na u e. DOI: h ps://doi.o g/10.1007/978-3-030-
66318-6.
Mac a lane B uce 2021: The neolibe al academic: Illus a ing shi ing academic no ms in an
age o hype -pe o ma i i y. –
Educa ional Philosophy and Theo y
53(5), 459–468.
DOI: h ps://doi.o g/10.1080/00131857.2019.1684262.
Mi zaei Abas, Wilkie Dean C., Siuki Helen 2022: Woke b and ac i ism au hen ici y o he
lack o i . –
Jou nal o Business Resea ch
139, 1–12. DOI:
h ps://doi.o g/10.1016/j.jbus es.2021.09.044.
Mo ei a Tânia, Rosá io Ped o, Aze edo Raquel, Núñez José C., Fuen es Sonia 2022: Li ing
on a double-edged swo d: In e gene a ional pe spec i es o women om Gypsy g oups
abou he in luence o educa ion on cul u al iden i y. –
In e na ional Jou nal o
Educa ional Resea ch
111, 101915. DOI: h ps://doi.o g/10.1016/j.ije .2021.101915.
Neylon Came on 2020: Resea ch excellence is a neo-colonial agenda (and wha migh be
done abou i ). –
T ans o ming Resea ch Excellence: New Ideas om he Global Sou h
,
eds. E. K aeme -Mbula, R. Tijssen, M. L. Wallace, R. McLean, Cape Town: A ican
Minds, 92–115.
Teixei a da Sil a Jaime A. 2021: How o shape academic eedom in he digi al age? A e he
e ac ions o opiniona ed pape s a p elude o “cancel cul u e” in academia?
–
Cu en
Resea ch in Beha io al Sciences
2
, 100035. DOI:
h ps://doi.o g/10.1016/j.c beha.2021.100035.
Teixei a da Sil a Jaime A. 2022: A syn hesis o he o ma s o co ec ing e oneous and
audulen academic li e a u e, and associa ed challenges. –
Jou nal o Gene al
Philosophy o Science
53(4), 583–599. DOI: h ps://doi.o g/10.1007/s10838-022-
09607-4.