G adu Amaie ako Lana
GIZARTE HEZKUNTZAKO GRADUA
2023/2024 ikas u ea
ETXEBIZITZA EREDU ALTERNATIBOETATIK GARAPEN
KOMUNITARIORA
Galdakaoko udala i zuzendu ako p oposamena
Egilea: A ai z Rod iguez Gu ie ez
Zuzenda ia: Mi en Nekane Beloki A iz i
Leioan, 2024ko maia za en 17an
G adu Amaie ako Lana. Bilboko Hezkun za Fakul a ea 1
A U R K I B I D E A
SARRERA 3
1. ESPARRU TEORIKOA 4
1.1. E xebizi za eskubidea 4
1.2. E xebizi za baz e ke ia 5
1.2.1. De inizioa 6
1.2.2. Diagnos iko kuan i a iboa 6
1.2.3. Kolek ibo zau ga iak 10
1.3. Komuni a e ga apena e a giza e hezkun za 13
2. METODOLOGIA (GRALa au e a e ama eko p ozedu a, in o mazioa en
bilke a, plani ikazioa…) 16
3. LANAREN GARAPENA 17
3.1. Ideia nondik e a ze ga ik so u den zehaz ea (be e gabeko beha izanak e a be e
dai ezkeen beha izanak) 17
3.2. Helbu uak 18
3.3. Ekin za bu u uko den be a iazko sek o e edo espa ua en az e ke a (eskae a,
e abil zaileak, ho ni zaileak, kokapena, lege ia, a audia, e ab.) 19
3.4. Ekin za abia az eko baldin za ju idiko e a izapide adminis a iboak
iden i ika zea 22
3.5. Negozio e a p oiek u-plana en diseinua 23
3.5.1. Tes uingu ua 23
3.5.2. P oiek ua en ezauga i nagusiak 25
3.5.3. Pa e ha zaileak 26
3.5.4. Finan zake a 29
3.6. P oposamena en bide aga i asuna e a e en aga i asuna e a inpak ua
balo a zea: inda guneak e a ahulguneak, i aunko asuna e a bes e es uingu u
ba zue an eza zeko auke ak 30
3.7. P oposamena en inplemen azioa 31
4. ONDORIOAK 31
5. ERREFERENTZIA BIBLIOGRAFIKOAK 32
G adu Amaie ako Lana. Bilboko Hezkun za Fakul a ea 2
ETXEBIZITZA EREDU ALTERNATIBOETATIK GARAPEN
KOMUNITARIORA
Galdakaoko udala i zuzendu ako p oposamena
A ai z Rod iguez Gu ie ez
UPV/EHU
Komuni a e lanak giza e hezkun zako esna ezinbes ekoa di a du en un zio pedagogikoaga ik.
Ondo engo le oe an, espazio p iba u gisa i udika zen dugun e xebizi za e edua kolek ibiza zeko
p oposamen hezi zaile ba au kez en da. P oposamen be i zaile honek, Galdakaoko he i a en
e xebizi za eskubidea be ma zeaz gain, komuni a ea en ga apena bul za zea du helbu u za .
E xebizi za baz e ke ia pai a zeko a isku be ezian dauden kolek iboen beha ak ase dai ezen,
2024-2028 e xebizi za baz e ke ia i au e egi eko euskal es a egia en ildoan koka zen dela ik
lana.
Komuni a ea, E xebizi za, Baz e ke ia, Aniz asuna, Elka bizi za
El abajo comuni a io es una he amien a esencial en el abajo de educado a social debido a su
al a unción pedagógica. En las siguien es líneas se p esen a un p oyec o educa i o el cual
p e ende colec i iza el modelo de i ienda p i ada que enemos hoy en día. Es e p oyec o,
además de ga an iza el de echo a la i ienda de los y las habi an es de Galdakao, iene como
obje i o el desa ollo comuni a io. Pa a ello, y pa a ga an iza las necesidades de los colec i os
en exclusión esidencial, el p oyec o se desa olla á en el ma co de la es a egia 2024-2028 pa a
hace le en e al sinhoga ismo.
Comunidad, Vi ienda, Exclusión, Di e sidad, Con i encia
Communi y wo k is an essen ial ool in he wo k o social educa o due o i s high pedagogical
unc ion. In he ollowing lines we will explain an educa ional p ojec which aims o collec i ize
he model o p i a e housing we ha e oday. This p ojec , in addi ion o gua an eeing he igh o
housing o he inhabi an s o Galdakao, aims a communi y de elopmen . In he way o make
his possible , and o ensu e he needs o g oups in esiden ial exclusion, he p ojec will be
de eloped wi hin he amewo k o he 2024-2028 s a egy o igh o he homelessness.
Communi y, Housing, Exclusion, Rela ionship, Cohabi a ion
G adu Amaie ako Lana. Bilboko Hezkun za Fakul a ea 3
SARRERA
Egun ezagu zen dugun e xebizi za e edua, e edu guz iz kapi alis a da. Alde
ba e ik, e xebizi za en eskubide izae a dis o ziona u e a gu xi ba zuek esku a u
dezake en p ibilegio bilaka zen du. Bes e ik, giza ea en bizi aupene ako ezinbes ekoak
di en balioen zabalpena egi en du e xebizi za espa u ik. Guz i honenga ik, ezinbes ekoa
da he i a o o en ongiza ea be ma uko du en e a komuni a ea en ga apena bul za uko
du en al e na iba be iak eskain zea.
Ho e a ako, e xebizi za eskubidea ze den e a nondik da o en az e uko dugu
lehenik. Ondo en, eskubidea u a zen denean ema en den e xebizi za baz e ke ia en
nondik no akoez a i uko ga a. E xebizi zak espazio p iba u gisa ule zen di en a en,
badaude elka bana u beha eko ingu u amankomun ba ean. Bes e de inizio ba zuen
a en, espazio be a pa eka zen du en pe sonen aldeak di a komuni a eak e a lanean
zeha , hauen po en zial pedagogikoaz hausna uko dugu.
Aipa u ako gaien ingu uko e ebisio bibliog a iko sakona egin os ean, lana en
emai za izango den ekin zaile za p oiek uan mu gilduko ga a: Galdakaoko udalean
koka uko den e xebizi za komuni a ioa alegia. P oiek ua en helbu u nagusia komuni a e
ga apena sus a zea izango da. Ho e a ako, kon u an izan beha ko di ugula ik he i a en
pe ila e a udala en baliabideak. Behin es uingu ua ezagu u a, e xebizi za
komuni a ioa en oina iak osa zeko unea izango da. P oposamena osa u akoan, honen
bide aga i asuna balo a uko da Galdakaoko udaleko a du adunekin ba e a.
Amai zeko, p oiek ua en asmoa egungo e xebizi za e edu kapi alis a en au ean,
al e na iba pedagogiko be i saile ba au kez ea da. Non e xebizi za espa u in o mala,
hezkun za ako esna balio zu gisa balia uko den he i a en e xebizi za eskubidea
be ma zea ekin ba e a. Izan e e, dimen sio handiko p oiek u ba iza e akoan, honakoa
gauza zea epe luze ako ze egina izango li za eke. Hala e a guz iz e e, lana en
ga apenean, honen inplemen azio ako auke a posibleak a aka uko di a.
G adu Amaie ako Lana. Bilboko Hezkun za Fakul a ea 4
1. ESPARRU TEORIKOA
1.1. E xebizi za eskubidea
Euskal He iko e eali a ea zeha ka zen duen ga azka handiene ako ba da egun
e xebizi za en auzia. Baina gau egungo p oblema ika ule zeko, a ze a egin beha dugu.
Ba ez e e Biga en Mundu Ge a en ondo en, Giza Eskubideen Alda ikapen
Unibe sala ekin ba e a (1948), e xebizi za eskubidea en ideia zabaldu zen,
25.a ikuloan ba nebil zen dena. Ho ez ge oz ik egi en di en a audi o oko guz ie an
ona zen da e xebizi za eskubide ba dela, eo ian behin za . Espainia Kons i uzioan
ho ela esa en da (CE, 1978, a . 47); be az, eskubide o oko moduan edo eskubide
abs ak u bezala ona u a dago.
Eskubide o oko e a eskubide abs ak u gisa ona ua iza eaz gain,
gu xika-gu xika eskubide subjek ibo gisa ona zen a i da. Alegia, adminis azioek
eskubide hau ona zen du e e a gaine a, no be a en baliabideen bidez e xebizi za ba
esku a ze ik ez badago, adminis azioek eskain zeko beha a du e.
Ma ko in e nazional e a Eu opa e an, e xebizi za eskubidea i dagokionean
honakoa esa en da. Has eko, Eu opa Pa lamen uko 2020ko aza oa en 24ko
e esoluzioa en a abe a, Eu opa ba asuna osa zen du en es a uak “e xebizi za lehenik”
p in zipioa ja ai ze a beha zen di u. Ze bi zu sozialei un sezko pape a eza iz
e xegabe asuna en p eben zioan, kudeake an e a egoe a hone an dauden pe sonen
in eg azioan.
Ho ez gain, Eu opa Pa lamen ua en 2021eko u a ila en 21ean ados u ako
e esoluzioa en bi a ez, denon zako e xebizi za duin e a esku aga ia be ma zeko
e xebizi za sozial, publiko, ene ge ikoki e aginko , egoki e a esku aga ie an gehiago
inbe i zeko apos ua egi en da. Hala nola, e xegabe asun e a baz e ke a egoe an dauden
pe sonen zau ga i asuna en kon a ja du eko konp omezua ha zen du e Eu opa
Ba asuna en kide di en es a uek.
G adu Amaie ako Lana. Bilboko Hezkun za Fakul a ea 5
Ja ai zeko, Es a u Espainia ak sina u ako 2021eko Lisboako Dekla azioa i
e epa a uz, au o i a e nazionalek, he ialdekoek zein lokalek konp omezua ha zen du e
e xegabe asuna ekidi eko ja dunak ma xan ja zeko, e xebizi za ako sa e a be ma zeko
e a e xegabe asun egoe an dauden pe sonen zako beha ezko ze bi zuak eskain zeko.
Azken hone a ako beha bes eko inan zake a eslei uz. Konp omezu hauei eske ,
2030.u e ako e xegabe asuna ekin amai u nahi da. Egoe a duinean, egokian e a
segu uan bizi zeko auke a eskainiz he i a o o i. Hala nola, giza e ze bi zue a ik,
espe xe ik edo e a ospi ale ik a e a zen den pe sona o ok be ma u a izan beha ko du
e xebizi za ba e ako sa bidea. E xegabe zeei dagokienean, p ozedu a hau ekidin beha ko
da e a al e na iba ik ez ego eko an, i enbideak eskaini beha ko dizkie e ins i uzioek
honakoa pai a u du en pe sonei. E a nola ez, e xegabe asun egoe an ego eak suposa zen
duen baz e ke a ekin amai u nahi da.
Aipa u ako oina i legal guz iek, ba egi en du e 2020ko Nazio Ba uen
E xebizi za Eskubide ako Aplikazio ako Ildoekin. Eu opa Ba asuneko ma ko ik,
Espainia Es a uko es uingu u a sal o egi en dugu ja aian. Non au e ik aipa u bezala,
kons i uzioko 47.a ikuluak pe sona o ok e xebizi za duine ako eskubidea duela
ai o zen den. Eskubide honen be ekizune ako a du a bo e e publikoen gain dagoela ik.
Espainian e xegabe asuna i au e egi eko 2023-2030 es a egia nazionalak bul za u a e a
2023ko u a ila en 20an Eskubide Sozialen Es a uko Idazka i zak eba zi akoa en
a abe a, Giza e Ze bi zuen e a Au onomia en Aldeko e a Mendeko asuna i Au e
Egi eko Sis ema en Lu alde Kon seilua en espa u-ako dioak a gi a a u zi en.
Espainia Es a u mailan 2023.u e ik ma xan dagoen e xebizi za legeaz gain
(E xebizi za Eskubidea en Legea, 2023), Hego Euskal He ian, bi e xebizi za lege
di ugu abian; ba a EAEn (E xebizi za Legea, 2015) e a bes ea Na a oa mailan
(E xebizi za Eskubide ako Lege Fo ala, 2010; 2023.u ean be i ua).
1.2. E xebizi za baz e ke ia
G adu Amaie ako Lana. Bilboko Hezkun za Fakul a ea 6
1.2.1. De inizioa
Bizi oki egoki e a duina ez du en e a be az, e xebizi za eskubidea uka zen zaien
pe sonak, e xebizi za baz e ke ia egoe an daudela de i zo. E xebizi za baz e ke iak ez
dio kausa-e ek u ba e a baka a i e an zu en, ak o e aniz asun ba i baizik; hala nola
e xebizi za, lan, e en a, osasun, hezkun za, zain za edo lagun za sa e al a izan
dai ezkeela baz e ke ia egoe a en bul za zaile.
Honakoa bul za zen du en ak o eak bezain ani zak izan dai ezke e xebizi za
baz e ke ia pai a zen du en pe sonen e eali a eak (Giza e Ze bi zuak, 2024).
E xebizi za baz e ke ia i bu uzko Eu opako ipologiak (ETHOS) egoe a ezbe dinak
iden i ika zen di u:
● Espazio publikoe an bizi di en e xegabeko pe sonak.
● A e pe xean lo egi en du en e a gainon zeko eguna espazio publikoe an
iga o ze a beha u a dauden pe sonak.
● E xe ik ez du en e a a e pe xe zein e xe ik ez du en pe sonen zako zen oe an
aldi ba e ako bizi okia du en pe sonak.
● E xe ik ez du en e a emakumeen zako a e pe xee an bizi di en pe sonak.
● Epe zehaz u ba ean bizi oki-ins i uzio edo in e namendukoe a ik kanpo a uak
izango di en e a e xe ik ez du en pe sonak.
● E xe ik ez iza eaga ik os a ua e a lagun za jaso zen du en pe sonak.
● E xebizi za ziu gabea du en pe sonak: ka abanak, kobazuloak, e abile a ik
gabeko e aikinak, xabolak, e ab.
1.2.2. Diagnos iko kuan i a iboa
“Zaila da jaki ea zenba lagun dauden Euskal He ian e xe ik gabe. Behe ik jo a, kalkula dai eke 5.500 ingu u di ela
egoe a ho e an daudenak, baina, bes e es imazio ba zuen a abe a, kopu uak aise gaindi uko du 7.800 pe sona en
langa.”
BERRIA (2024ko u a ila en 21ean)
G adu Amaie ako Lana. Bilboko Hezkun za Fakul a ea 7
E xebizi zen p ezioak naba men igo di a EAEn, izan alokai u, e oske a edo e a
hauen man enua i e epa a uz. 2016-2022 bi a ean, alokai uen ba ez bes eko p ezioak
%17 igo di a. E xebizi za en o dainke a a di u sa e en %30-a baino gehiago bide a zea
gomenda zen ez den a en, alokai uen igoe ek, e en a en man enuan zail asunak
suposa u di u. Be eziki e en a xikiena du en he i a en a ean. Adibide za di ugu
e en a baxuena du en he i a en %10-a, di u-sa e en %34-a bide a zen du ela ik
e xebizi za en o dainke a a. Edo a xi o asun egoe an dauden he i a ak, di u-sa e en
%45,3-a bide a zen du ela ik (Giza e Ze bi zuak, 2024).
Pe sona asko en za egoe a e amangai za dela a gi dago, exeku a u ako
e xegabe zeen %86 alokai uan bizi zi en pe sonen kasuak izanik (Ikusmi an, 2020; in
Talaia, 2022ko ma xoa). Honakoa gu xi bali z, %8,7-ak e xebizi za nagusiko gas uen
o dainke an a ze apenak di uz e e a %8,2-k ezin du e e xebizi za enpe a u a egokian
man endu.
Ho i gehi zeko, alokai uzko e xebizi za au ki zea en zail asuna; EAEn
alokai uan dauden e xebizi za guz ien soilik %12 ingu u bai ago alokai uan. Eu opan
ba ez bes ekoa bikoi za baino gehiago dela ik. Alokai u lib e edo p iba uen e emu ik
kanpo, alokai u soziala inda zeko beha a age ikoa ikus en du Fe nandezek (2023).
Na a oan 14.000 e a EAEn 62.000 baino gehiago di a alokai u sozialeko e xebizi za
alda ika zen a i du en he i a ak e a ez dago nahikoa hauek aloka zeko. Zeha zagoak
iza eko, EAEn alokai u sozialeko e xebizi zak ez di a oso asuna en %3- a ailega zen;
Eu opa mailan ba ez bes eko zi ak hi ukoi zak baino handiagoak di ela ik. Hain zuzen
e e, Hego Euskal He ian e xebizi za babes ua en eskain zak eska ia en %1,62-a i
e an zu en zion alokai ua en kasuan e a %8,24-a i e oske en kasuan (Ikusmi an, 2020;
in Talaia, 2022ko ma xoa).
Egoe a ho ela, 2023.u e hasie an, 108.687 e xebizi za eska i e egis a u zi en
E xebiden. Haue a ik, 25.000 pe sona baino gehiago 36 u e ik behe ako gaz eak
zi ela ik. Da uei e epa a uz, baz e ke a sozial egoe a a isku la ia suposa zen du
e xebizi za ba e ako sa e a zail asunak.
G adu Amaie ako Lana. Bilboko Hezkun za Fakul a ea 8
Ikusi dugun bezala, alokai uen e eali a ea ez da p eka ioa den baka a. Da uen
a abe a, solda a en %30,22a bide a zen bai ugu EAEko biz anleok hipo eka en
o dainke a a. Ba ez bes e, be ogei u e baino gehiago i au en duen o dainke a izanik
hipo eka ena. Gaine a, e xebizi za u z mo doa dauden bi a ean, u ean 900
e xegabe ze ik go a daude Euskal He ian (Fe nandez e a Delgado, 2023).
Esku aga i dauden e xebizi zen me ka ua eska ia baino naba men xikiagoa den
bi a ean, e xebizi za hu sak e eali a e iza en ja ai zen du e. 2020.u ean hu sik zeuden
e xebizi ze a ik A aban %65, Gipuzkoan %32 e a Bizkaian %34 denbo aldiko
e abilpena zu en. 2011.u eko da uei e epa a uz, hu sik zeuden e xebizi zen %41
Na a oa Ga aian, %81 Lapu din, %58 Na a oa Behe ean e a %60 Zube oan
denbo aldikoak zi en (Ikusmi an, 2020; in Talaia, 2022ko ma xoan).
E xebizi zen e eali a ea nahi aez hi igin za e edua ekin lo u a ule u beha dugu.
Azken u ee an nagusi u di en enomenoak di a u is i ikazio e a gen i ikazioa enak.
Lehenak hi iko ze bi zuak u is en beha ak ase ze a bide a zen di enean ema en di en
aldake ei egi en die e e e en zia. Biga ena aldiz, zonalde ba en be ikun zak
suposa zen duen ga es i zea en ondo ioz, be ako biz anle ia be i u ako gune ik
aldendu beha denean e abil zen den kon zep ua da. Biek ala biek, e xebizi zekin
ge a zen den bezala, hi iak guz ion za ez iza ea suposa zen du e.
Gen i ikazioa en e a u is i ikazioa en bidez hi igune ba zuk ede zen doazen
bi a ean, zoni ikazioa nagusi uz doa bes e ba zue an (Mansilla, 2019). Hau da, gune
ezbe dinak so zen di a. Ingu unean dauden baldin za ekonomikoen a abe a, espazio
deg ada uak so uz.
Tes uingu ua ho ela, kon zep u be i ba ekin au ki zen ga a auzo xi oe an;
ge i ikazioa izenez ezagu zen dena. E digunee an u is i ikazioa gailendu ahala, bizi za
p eka ioak pila u egi en di a hi i e ze an. “Pisos pa e a” izenez ezagunak zaizkigun
ge oak adibide ba baino ez di a; non a azake ia en au pegi ezku ua azale a zen da ge o
haue an e esiden zia legalik ez du en kideei e xebizi za eskubidea uka u e a egoe a
p eka io a kondena zeko.
G adu Amaie ako Lana. Bilboko Hezkun za Fakul a ea 15
sus a zeko, ingu une komuni a ioan lan egi ea un sezkoa da, be eziki espa u ez
a au ue an (Bas e al., 2014; in Gain za, 2021). Komuni a ea osa zen du en kideen
ezauga i e a beha en a abe a molda uko du p o esionalak esku ha zea, beha sozialei
e an zuna emanez, p eben zio lanak ga a uz, giza e baz e ke ia kasue an i enbideak
eskainiz e a aldi be ean pa e ha ze soziala e a inklusioa sus a uz (González e al.,
2017; in Gain za, 2021).
He i a en pa e ha zea i eske , biz anleen bizi kali a ea hobe zea da ga apen
komuni a ioa en un sa. Honako honek, bizi zako aspek u ezbe dinei e epa a zen
diela ik; hala nola lan mundua, ze bi zuak, hi igin za, e ab. He i a en oso asuna i zein
kolek ibo zeha zei zuzendu a egon dai ezkeela ik hobekun za hauek.
Hain da ga an zi sua komuni a ea en bizikide za egokia, non ma ko
ins i uzionalen pa e ezinbes ekoa den ga apen komuni a ioa. Es uk u a haue a ik
sus a zen di en ga apen poli ikek, p ozesu demok a ikoak e az en di uz ela baiez a zen
da e a ho ela, he i, he ialde zein es a uen bizi kali a ea hobe zen da. Hala e a guz iz
e e, ona u beha a dago, p ozesu hauek ez du ela be a iaz pa e ha ze e eala ze an
suposa u. Ho ega ik, p o esionalen esku ha zea ezinbes ekoa izango da komuni a eko
kideak p oiek uen jaso zaileak iza e ik ha a ago, pa e ha zaile e ealak izan dai ezen.
Pa e ha zaileen a eko elka ekin za, hausna ke a, elka izke a, e espe ua e a
kon ian zan oina i zen di a ga apen komuni a ioko p oiek uak. Bes e modu ba e a
esanda, kideen a eko bene ako auke a be din asuna be ma zen di en egoe ak so zean
da za. In e dependen zia en balioa inda u e a komuni a eko kideen a eko sa e zeak
bila zen di u ga apen komuni a ioak. Ha eman egonko , sendo e a i aunko ak, non
komuni a e bakoi za en kapi al soziala balioan ja zen den e a mundu aldako eko beha
zein in e es ani zei e an zuna ema en den.
Guz i honekin, ike ke a ezbe dinek baiez a zen du e ga apen komuni a ioan
oina i u ako p oiek uek ja e a aldake ak, e eali a ea en ingu uko kon zien zia e a
ekin zaile za sus a zen du ela. Ondo ioz, Cieza en (2006) a abe a, ukaezina da beha
sozialei e an zu eko un zio a gia du ela p oiek u hezi zaile hauek. Komuni a ean bizi
di en pe sonen sozializazioa e a be a iazko ezauga i hezi zailea giza e hezi zaileen
G adu Amaie ako Lana. Bilboko Hezkun za Fakul a ea 16
a du a p o esionala en pa e ezinbes ekoa di ela ba nebil zen du ANECAk (2005). Hain
zuzen e e, 1393/2007 dek e ua en a abe a, Giza e Hezkun zako g aduak esku
ha zaileen sozializazio g adu ahalik e a handiena lo zeko jakin zak eskain zen di u.
Hala nola, giza e hezi zaileek a e a ja i beha du e komuni a e ba en e a sek o e
zeha z ba en ga apen komuni a io beha e an (ANECA, 2005; in Gain za, 2021).
Hezkun za izanik hala nola, ga apen komuni a ioko p oiek uak sos enga zen duen
alo a. Ho az, ga apen komuni a ioak duen ka ak e e soziala i e epa a uz, giza e
hezi zaileen in e es zen al za ha u beha a dago. G aduko p o esionalizazioak,
e o kizuneko giza e hezi zailea en komuni a ea en ingu uko hausna ke a gai asuna e a
honen e aldake a ako p oiek uen so kun zan ahalbide uko du ela ik.
2. METODOLOGIA (GRALa au e a e ama eko p ozedu a, in o mazioa en
bilke a, plani ikazioa…)
Be ikuspen eo iko sakona egin beha izan du es uingu ua en az e ke a osa u
ba lo zeko emai za gisa. Euskal He ian bizi den e eali a e go din ba i e an zu en dio
ni e p oiek uak e a ho en e e lexu a gia da e agile sozial ezbe dinek bu u u ako
ja dunaldi zein hi zaldi ezbe dinek landu izan du en e a lan zen ja ai zen du en gaia
dela e xebizi za baz e ke ia ena.
E e e en zia za ha u di u bes eak bes e Bizi egik an ola u ako “E xe ik gabeko
pe sonekiko ha emana, hausna ke a ekin kaleko lane ik hasi a” ja dunaldia, Euskal
He iko Neska* Gaz een Ba e ajo zean eskaini ako “E xe(bizi zak) gu e neu i a” saioa
e a LAB sindika uak an ola u ako Abia u E xebizi za Eskubide an z mahai ingu ua.
Be an hi z egindakoek ez du e kons an zia o izialik e a be az, aipa u ezin izan di udan
saioak di a. Baina be ebizikoak egin zaizki ge o a ma ko eo ikoa osa ze akoan nondik
abia u e a ze bila u a gi iza eko.
Ma ko eo ikoa osa u ahala, abiapun uko p oiek ua o ma ha uz joan da.
Tes uingu ua en az e ke a e a be ikuspen eo ikoei eske , e xebizi za komuni a io
zi ibo o ba osa u nuen. P in zipioz Euskal He iko udale i ezbe dine ako ma koan
koka u zi ekeena.
G adu Amaie ako Lana. Bilboko Hezkun za Fakul a ea 17
Behin p oiek ua en zi ibo oa osa u a, kon as e lanak egi eko o dua ailega u
zen. Ni e kasuan, Galdakaoko udaleko he i a en pa e-ha zeaz a du a zen den
zinego zia ekin egin nuen lehen kon sul a. Be e pa e ik, p oiek ua ekiko in e esa
e aku si e a e xebizi za a loaz a du a zen den zinego zia i pasa u zion ni e kon ak ua.
Kon as ea a lo ho e a ik ja ai zeko. Bes e ik, Galdakaoko alka ea ekin hi zo dua
eska u nuen e a ni e p oiek ua en ingu uko eedback-a jaso zeaz gain, honen ga apen
p ozesua nola abia u az e u genuen. Hala e a guz iz e e, mig azio p o ilek esku
ha zean zu en pisua ikusi a, he iko mig azio eknika ia ekin bilku a ba e az u zidan
kon as ea ekin ja ai zeko. Bilku a hone an, he iko e eali a ea en ge u apen osa uago
ba jaso zeaz gain, baliabideen az e ke a e a p oiek ua en au eko he i a en
e eakzioen ingu uan hausna u genuen.
Kon as e lan guz i hauek, hasie ako p oiek ua en zi ibo oan molda u
beha eko a al ba zuen ingu uan hausna zeko auke a eskaini zida en. Hausna ke a
sakonen os ean, p oiek ua en be i zea gauza u nuen. Behin p oiek ua osa u a, udalean
zein unibe si a ean au kez ua iza eko p es dago.
3. LANAREN GARAPENA
3.1. Ideia nondik e a ze ga ik so u den zehaz ea (be e gabeko
beha izanak e a be e dai ezkeen beha izanak)
E emu in o male a ik abia uz hezkun za p oiek u pisu suak egi en jakin beha
dugu giza e hezi zaileok. E xebizi zan be an, hainba e a hainba di a pe sonok
ba ne a zen di ugun ikaske ak, haue an e agi ea ezinbes ekoa bezain konplexua dela ik
p o esionalon ikuspun u ik.
Oina i hone a ik abia uz, e xebizi za komuni a io p oiek u ba en diseinua egi ea
bu u a u zi zaidan ikuspun u hezi zaile ba e ik. Be an, giza e hobe ba e ako balioe an
hezi e a biziko zi ela ik pa e ha zaileak.
G adu Amaie ako Lana. Bilboko Hezkun za Fakul a ea 18
Komuni a e kon zep ua us e baino gehiago an e abil zen den a en, zaila egi en
zaigu be oko kideen aniz asunak iden i ika u e a hauek kon u an izanda lan egi ea.
Ho ega ik, komuni a ea en begi ada sakon ba egi ea beha ezkoa ikusi nuen.
E xebizi za eskubide ako zail asun naba menak di uz en kolek iboak iden i ika u e a
p oiek ua en diseinuak e eali a ean beha bezala e agi eko.
3.2. Helbu uak
P oiek uak ga apen komuni a ioa du helbu u nagusi za . Honen ba ne ule u
beha di ugula ik helbu u ezbe dinak; hala nola, he i a en eman zipazio p ozesuan
al e na iba bide aga iak eskain zea e a biz anleen a eko an olake a e a elka lana
sus a zea komuni a ea ekiko konp omezua inda uz.
Ga apen komuni a ioa e eala iza eko, “2024-2028 E xebizi za baz e ke ia en
kon ako II euskal es a egia”-ko e onkekin ba egi en du en azpi-helbu u ezbe dinak
be e zen di u p oiek uak:
● E xegabe asuna en e a e xebizi za baz e ke ia la ia en p eben zioa.
● E xebizi za poli ika soziala heda zea he i a o o i, be eziki e xebizi za
baz e ke ia la ian dauden pe sonei.
● Giza e Ze bi zuek eskain zen di uz en baliabideak modu o eka uagoan
zabal zea EAE-ko lu aldee an zeha .
● E xegabe dauden pe sonekin esku ha ze ako o duan, sis ema
ezbe dinen a eko elka lana sus a zea, espazio sozialen bidez.
● Gaz e ia e a mig azio a lo ik poli ika unibe sal e a inklusiboak au e a
e ama ea amilia e e e en e ik ez du en gaz e mig an eei zuzendu a.
● A e a baliabideen kali a ea hobe zea modelo komuni a ioa i e epa a uz,
a e a pe sonaliza uz, in eg al asune ik, ja aiko asune ik,
ge u asune ik, p eben zio ik e a no banako, amilia zein komuni a een
pa e ha ze e eale ik.
G adu Amaie ako Lana. Bilboko Hezkun za Fakul a ea 19
● E xebizi za baz e ke ia la ian dauden pe sonei zuzendu ako ze bi zu
zein poli ike an ikuspun u in e sekzionala zabal zea.
● Baz e ke ia egoe a a iskuan dauden p o il p io i a ioen zako e an zunak
e aginko zea.
3.3. Ekin za bu u uko den be a iazko sek o e edo espa ua en az e ke a
(eskae a, e abil zaileak, ho ni zaileak, kokapena, lege ia, a audia,
e ab.)
“2024-2028 E xebizi za baz e ke ia en kon ako II euskal es a egia”-ak
adie az en duen bezala, gau egun e xebizi za baz e ke ia i zuzendu ako ze bi zuak ez
daude lu alde his o ikoan zeha p opo zionalki bana u a. Asime ia honek, zonalde
zeha z ba zue ako ze bi zuen gainka ga daka be a iaz.
Ho ega ik, Giza e Ze bi zuek gauza u ako es a egian age i bezala,
de igo ezko izae a ekin e an zun beha ko zaio e xebizi za baz e ke ia en e eali a ea i
lu alde his o ikoa en oso asune ik. He i bakoi zak be e gain ha uz egun gu e
lu aldeko kalee an dugun e eali a e go dina.
Kasu hone an, Galdakaoko udale ian oina i uko du p oiek ua. Izan e e,
e xebizi za zuzkidu a-publikoko eska ia au kez u be i du udalak he i a en za . Oina i
in e esga i ba de i zo e xebizi za komuni a ioko p oiek ua ekin ba e a osa zeko.
E xebizi za komuni a io p oiek u ba bu u zeko, komuni a ea en ezauga i
zeha zak ezagu u beha di ugu lehenengo. Ho ega ik, Galdakaoko es uingu ua i
e epa a zea nahi aezkoa da. Ja aian ze enda uko di ugun da uak 2023/01/01ean
Euskal Es a is ika E akundeak jaso akoak di a (Eus a , 2023).
Galdakao 29.338 biz anleko he i Bizkai a ba da. Biz anleen adina i
e epa a uz ge o, hauen %24-k 65 u e baino gehiago di u e a adin xikikoen asa ez da
%17 a ailega zen. Pe sona helduen p esen zia ukaezina dela a gi uz en digu e da u
hauek. Ho ez gain, gau egungo biz anleen %7,2 a ze ian jaio akoak di a.
G adu Amaie ako Lana. Bilboko Hezkun za Fakul a ea 20
2. aula: Galdakaoko a ze i a en ja o ia (2023)
Ikusi bezala, Hego Ame ika, Ekialdeko Eu opa e a Mag ebeko he ialdeak di a
Galdakaoko a ze i a asun asa ik al uenak di uz en zonaldeak. Da uen a abe a,
2019.u ean izan zuen Galdakaok mig azio-saldo ik esangu a suena. Os ean
a ze i a asun asak behe akada eman zuen a en, 2022- ik au e a da uek be iz egi en
a i du e go a. 2022ko da uei e epa a uz ge o, a ze i a en %47,20-a emakumeak
zi ela ik.
Lan mundua i dagokionean be iz, 2022.u ean %8,2-ko langabezia asa zegoen
ba ez bes e. Gizonezkoen kasuan %6,7 e a emakumezkoen kasuan %10,3 izanik
langabezia asa. Azpima a zekoa da langabezian zeuden pe sonen %59,15-a
emakumeak zi ela. Ha i zekoa da 16-34 u e bi a ean gizonezkoen langabezia asa
al uagoa dela baina 35 u e ik go a emakumezkoen langabezia asak naba men egi en
duela go a.
Aspek u ekonomikoa i ja aiki, a akala naba mena an zeman dai eke
gizonezkoen e a emakumezkoen pe sona-e en an. 2021.u ean gizonezkoen e en a
28.738€- an zegoen bi a ean, 18.029€- an koka zen zen emakumezkoena. Familia
e en an bai a e e, a akala honek di au. Gizonezkoen kasuan 50.978€- an koka zen zen
e a emakumezkoenean 41.912€- an.
He ialdea
Biz anle kopu ua guz i a
Biz anle kopu ua ehunekoe an
Ekialdeko Eu opa
313
21
Gainon zeko Eu opa
93
6
Mag ebeko he ialdeak
286
19
Gainon zeko A ika
74
5
Hego Ame ika
476
32
Gainon zeko Ame ika
137
9
Asia e a Ozeania
117
8
G adu Amaie ako Lana. Bilboko Hezkun za Fakul a ea 21
E en a kopu u go dinak az e zeaz gain, in e esga ia egi en zaigu da u hauek
e a zakabana uan beha zea. Izan e e, 2021.u ean di u-sa e a xikienak di uz en
pe sonen %50-en ba ez bes eko e en a 7.864€-koa zen bi a ean, di u-sa e a
handienak di uz en pe sonen %50-en ba ez bes eko e en a 38.572€-koa zen.
Mu u e ago baldin bagoaz, ikusi dezakegu nola di u-sa e a xikienak di uz en
pe sonen %20- en ba ez bes eko e en a 465€-koa zen bi a ean, di u-sa e a handienak
di uz en pe sonen %20- en ba ez bes eko e en a 54.626€-koa zen.
Be dina ge a zen da amilia-e en a en adie azleekin. Di u-sa e a xikienak
di uz en amilien %50-en ba ez bes eko 23.252€-ko e en a en au ean, di u-sa e a
handienak di uz en amilien %50-en ba ez bes eko 71.862€-ko e en a dugu. A e
mu u ekoagoak di a di u-sa e a xikienak di uz en amilien %20- en ba ez bes eko
12.451€-ko e en a e a di u-sa e a handienak di uz en amilien %20- en ba ez bes eko
101.514€-ko e en ako da uak. Ukaezina da be az, he ian ema en di en klaseen a eko
a akala esangu a suak; bai langile-bu gesia a ekoa, bai emakume-gizon a ekoa.
E xebizi za e emuan okoa ja iz, 3-5 pe sona bizi di a e xebizi za
gehiengoe an. Bi pe sonako e xebizi zak izanik biga en auke a ohikoena, pe sona
baka eko e xebizi zak a ze ik di uela ik. Kopu u ho ie a ik go ako zi ak ge oz e a
xikiagoak di ela ik. Udale iko 12.064 amilia e xebizi za nagusien a ean, 10.754
jabe zan zeuden, 1.138 alokai uan e a gainon zeko 172-ak bes e modu ba zue ako
eduki ze-e egimenean zeuden.
E xebizi zako kide kopu ua
E xebizi za kopu ua
Pe sona 1
3.129
2 pe sona
3.948
3-5 pe sona
5.019
6-9 pe sona
87
>= 10 pe sona
4
3. aula: Udale iko amilia-e xebizi za nagusiak be ako ba ezbes eko kopu ua en a abe a (2022)
G adu Amaie ako Lana. Bilboko Hezkun za Fakul a ea 22
Hizkun za e emua i e epa a uz, biz anleen %44,34 euskaldunak zi en
2021.u ean. E xean hi z egi en di en hizkun zei e epa a uz, e xebizi zen %75-e an
gaz elaniaz hi z egi en da, %13,65-ean euska az zein gaz elaniaz, %9,83-an euska az e a
%1,74-ean bes e hizkun za en ba .
Ga an zi sua da aipa zea 53 emakumeen au kako inda ke ia kasu an zeman
zi ela 2022.u ean udale ian. Haue a ik 42 biko eak edo biko ekide ohiak bu u uak izan
zi en, 9 amilia ba uko inda ke ia kasuak e a 2 sexu inda ke ia kasuak izan zi en.
Aipa u ako e xebizi ze an biolen zia p esen e dagoela a gi ge a zen dela ik da u
hauekin.
3.4. Ekin za abia az eko baldin za ju idiko e a izapide adminis a iboak
iden i ika zea
Au kez u ako p oiek uak, nahi aezko izae a duen “2024-2028 E xebizi za
baz e ke ia en kon ako II euskal es a egia”- ekin ba egi en du. Giza e Ze bi zue a ik
bide a u ako e xebizi za baz e ke ia i zuzendu ako biga en p oiek ua da; es uingu u,
beha e a a audi be iei egoki zen dena.
Es a egia au e a e ama eko zazpi ja aibide e a hauei e an zu eko hogei neu i
zehaz en di a. Bes alde, es a egia en ga apene ako p oiek u ak o eak iden i ika zen
di a dokumen uan. P oiek uak ez du e ze an ma xan egon dagoeneko. Izan e e, giza e
ze bi zuen a abe a, honakoa es a egia bizi ba da; e eali a ea en a abe a guz iz
aldako a izan dai ekeena.
Ho i dela e a, Galdakaoko E xebizi za Komuni a ioen p oiek ua es a egia honi
e an zu eko p oiek u ak o ee ako ba iza ea p oposa zen da. Eusko Jau la i zako e a
Giza e Ze bi zue ako E xebizi za Baz e ke ia i Au e Egi eko Es a egia en ma koa en
bai an koka zeaz gain p oiek ua, Galdakaoko udala en zuzkidu a-bizi okien
alokai u-a aubideen ba nean ule u beha dugu. Honakoa e egula zeko kon u an ha u
beha di ugu nahi aez ja aian ze enda u a doazen a aubideak (Dec e o 5242/2023,
Galdakaoko Udala). 33/2003 Legea, aza oa en 3koa, Adminis azio Publikoen
G adu Amaie ako Lana. Bilboko Hezkun za Fakul a ea 23
Onda ea i bu uzkoa; 7 /1985 Legea, api ila en 2koa, Toki A aubidea en Oina iak
a au zen di uena; 39 /2015 Legea, u ia en 1ekoa, Adminis azio Publikoen
Adminis azio P ozedu a E kidea ena; 2/2016 Legea, api ila en 7koa, Euskadiko Toki
E akundeei bu uzkoa; 2 /2006 Legea, ekaina en 30ekoa, EAEko Lu zo ua i e a
Hi igin za i bu uzkoa; 1372 /1986 E ege Dek e ua, ekaina en 13koa, Toki E akundeen
Ondasunen A audia ones en duena; 3/2015 Legea, ekaina en 18koa, EAEko
E xebizi za ena; 39/2008 Dek e ua, ma xoa en 4koa, babes publikoko e xebizi zen
a aubide ju idikoa i e a e xebizi za en e a lu zo ua en ingu uko inan za-neu iei
bu uzkoa, e a ha en ga apen a audia; 80/2022 Dek e ua, ekaina en 28koa, Euskal
Au onomia E kidegoan e xebizi zen e a zuzkidu a-bizi okien gu xieneko
biziga i asun-baldin zak e a diseinu-a auak a au zen di uena; e a ba e ako gaine ako
lege ia.
3.5. Negozio e a p oiek u-plana en diseinua
3.5.1. Tes uingu ua
E xebizi za baz e ke ia en da uak naba men handi u di a azken u ee an. Egoe a
la za da e a honi au e egi ea, es a ua en, Eusko Jau la i za en e a Giza e Ze bi zuen
a du a iza eaz gain, udalek badu e ze egina. Ho i dela e a, 60 zuzkidu a publikoko
e xebizi za e aiki di a Galdakaoko Udale ik Iba luze kaleko 40 zenbakian. Bizi okiak,
gehienba , eman zipa zea ezinezko zaien gaz e galdakoz a ei, amilia gu asobaka ei
e a mugiko asun muga u i aunko a du en pe sonei zuzendu a egongo di a.
Egungo giza ean pisu naba mena duen gaia da eman zipazio p ozesua ena,
no be e au onomian sakondu ahala e a bizi zan e abakiak ha zeko o duan beha ezko
bilaka zen den e eali a ea bai a. Baina jakina da pe sona askok, hainba ezauga i
di ela medio, zail asunak di uz ela e xebizi za ba e ako sa e a izan ahal iza eko.
Bes eak bes e, me ka u lib eko e en amenduen p ezioak ez da ozelako ba asko en
ahalmen ekonomikoa ekin.
G adu Amaie ako Lana. Bilboko Hezkun za Fakul a ea 24
E xebizi za en p oblema ika i i enbidea eman nahi zaio p oiek u honekin. Baina
ez soilik e xebizi za ba en beha e an dauden pe sonei e xebizi za ba e en amenduan
iza ea e az uz. Ho ekin ba e a, ohiko e en amendu ik aldenduko den e edu ezbe din
ba sus a u nahi bai a, komuni a ean oina i ua e a epe luze a jende asko en egoe a
hobe zen lagunduko duena. Alegia, gu e jenda ean nagusi den e xebizi za poli ika en
au ean al e na iba ba eskainiko duen e edu ba . Ondo ioz, E en e iako espe ien zia
oina i ha u a, gu ean ai zinda ia den p oiek u ba ja iko da ma xan: e xebizi za
komuni a ioa.
Esan bezala, Galdakaoko udale ik badaude e xebizi za p oblema ika i
al e na ibak eskain zen. Adibide a gia di ugu ma xan ja i be i di en
zuzkidu a-bizi okiak. Bizi oki haue ako e abil zaileek di u sa e en a abe ako kanona
o daindu beha ko du ela ik alokai u gisa, e a gehienez bos u ez bizi ahalko di a be an.
E xebizi za hauek a akas a handia izan du e Galdakaon. Hainbes ekoa izan da
a akas a, non hainba he i a e xebizi za plaza ik gabe ge a u di en i xa on
ze ende an. Eska i honi e an zu eko, Galdakaoko Udale ik badago
zuzkidu a-e xebizi zen plazak handi zeko p oiek ua. Babes o izialeko bes e 100
e xebizi za egi eko auke a mahaigainean du udalak e a honakoa, auke a ezin hobea da
e xebizi za eskubide ako al e na ibak eskain zeaz gain, p oiek u hezi zaile be i zaile ba
ma xan ja zeko he ian. Izan e e, egungo e xebizi za e eduak sis ema en
bi p odukzioan un sezko pape a be e zen duela a gi dago. Alokai u duin ba ek
e xebizi za p oblema ika i au e egi eko au e apausoak suposa zen di uen a en, badago
gehiago non landu e a non e agin ikuspun u hezi zaile ik. Babes o izialeko e xebizi za
be iak, auke a ezin hobeak izan dai ezke a e aldake a gehiago ema eko galdakaoko
komuni a ean.
G adu Amaie ako Lana. Bilboko Hezkun za Fakul a ea 31
980.000€-ko au ekon ua eskaini zi zaien Iba luze kaleko zuzkidu a-bizi okiei
(Galdakaoko Udala, 27/12/2023).
3.7. P oposamena en inplemen azioa
Galdakaoko udala ekin egindako kon as e lanek, au eka i ba suposa u du e
p oiek ua e o kizunean gauza zeko. Izan e e, p oiek ua en gauzaga i asuna posi iboki
balo a u izan da e anskinean ikusi dai ekeen bezala. Hala e a guz iz e e, a gi dago maila
hone ako e abakiek kon as e lan handiak e a ez abaida uga i suposa zen di uz ela.
Gau gau koz, udala ekin lehen kon as ea egin a en, ez abaida hau he iko
pleno a e aman beha a dago. He iko plenoan, udaleko a du adun poli iko ezbe dinen
a ean ez abaida u beha ko du e e a be an ondo ioz a zen dena en a abe a, lan hone an
plan ea u akoa au e a e aman ahalko da edo ez. Nola ez, nahiz e a p oiek ua au e a
e aman, bali eke aldake a esangu a suak ema ea honen gauza zean. Ho ez gain,
denbo ei dagokienean, ezin li eke da a a gi ba ja i e e e en zia gisa. Baina dagoeneko
mahaigaine a u a dago p oposamena e a honen eginga i asuna.
4. ONDORIOAK
Lanean zeha ikusi dugu, e xebizi za eskubide ba den a en, honakoa egun ez
dagoela be ma ua. Ins i uzioe a ik e eali a ea alda zea ezinezkoa dena en ideia
oke a en au ean, badaude E en e iakoa bezalako adibideak, non di u publikoa ekin,
balio soziale an oina i u ako p oiek uak au e a e ama en di en.
Baina amalez, aldake a handiak egin ahal iza eko, oina ian in e esa egon beha
da. Bai alde di poli iko zein he i a en pa e ik eman beha da in e es hau. Ikusi dugu
e xebizi za baz e ke ia, ez dela sis ema ik aldendu ako e eali a e ba . E a be az,
ikuspun u in e sekzionala e abili beha dugula honakoa sakon asunean az e zeko.
Begi ada honekin, a gi ikusi dezakegu nola badauden baz e ke ia pai a zeko a isku
be ezia du en kolek ibo ba zuk.
G adu Amaie ako Lana. Bilboko Hezkun za Fakul a ea 32
Kolek ibo hauek, sis ema en bai an baz e u ako kolek iboak di a. Inda
ko elazioan gal zaile a e a zen di enak. Giza e Ze bi zuak sis ema en bai an an ola zen
di en heinean, sis ema ikoki baz e uak di en pe sonen zako ze bi zu espezi ikoak
so zen di a, ge oak alegia. Baina zenbai kolek ibo ge o haue a ik aldendu nahi
di ugunean e a he ian in eg a u, ala ma sozialak piz en di a. Ezagu za al a e a beldu a
nagusi zen di a he i a engan, be aien bu ua baz e ua ikus en ez du en he i a engan
alegia. Guz i honek, Galdakaoko E xebizi za Komuni a ioa en P oiek ua en anke ako
ekin zak au e a e ama ea zail zen du. Zaila izan a en, a lo sozialean lan egi en dugun
edo egingo dugun p o esionalok i moki de enda u beha dugu denon a ean giza e hobe
ba e aiki zeko auke a.
Ala ma sozialen gaine ik, pedagogia aplika u beha dugu giza ean.
Komuni a eak ezinbes ekoak di a no banakoen zein aldeen zain za ako. Balio
hezi zaile e aldoia du e e a honakoa balia zen e a dis u a zen ikasi beha dugu
beldu en e a hasie ako kon ako asunen gaine ik. Espazio ani zak inda u e a abe as u
beha di ugu, egungo e eali a e likidoan, komuni a e homogeneoak ez di elako
exis i zen e a ez di elako exis i uko. Jakin dezagun momen u bakoi zean bizi dugun
e eali a e soziala az e zen, in e p e a zen e a bizikide za hobe ba e ako bidean lan
egi en.
5. ERREFERENTZIA BIBLIOGRAFIKOAK
● Cons i ución Española. (BOE, núm. 311, 29 de diciemb e de 1978)
● Dec e o 5242/2023, Galdakaoko udala en zuzkidu a bizi okiak e abile a lagapen
a aubidean e a ba emazio bidez adjudika zea i bu uzkoa.
● Decla ación de Lisboa sob e la Pla a o ma Eu opea de lucha con a el
sinhoga ismo, del 21 de junio de 2021.
● Di ec ices pa a la Aplicación del De echo a una Vi ienda Adecuada, Naciones
Unidas, 26 diciemb e 2019. (A/HRC/43/43)
● Euskal Es a is ika E akundea (2023/01/01). Apa ado municipal, Galdakao.
h ps://www.eus a .eus/municipal/da os_es adis icos/galdakao.h ml
G adu Amaie ako Lana. Bilboko Hezkun za Fakul a ea 33
● Eusko Jau la i za (2022). Eusko Jau la i zak T apezis ak p og ama au kez u du
amilia-sa e ik gabeko 115 gaz e i lagun zeko, giza e-baz e ke ia saihes eko.
h ps://www.euskadi.eus/eusko-jau la i za/-/albis ea/2022/eusko-jau la i zak- ap
ezis ak-p og ama-au kez u-du- amilia-sa e ik-gabeko-115-gaz e i-lagun zeko-gi
za e-baz e ke ia-saihes eko/
● Fe nandez, U. e . Delgado, I. (2023ko api ila en 26ean). E xebizi za: zimenduak
kolokan di uen eskubidea. In I a za Ka eak.
h ps://you u.be/bMeSARNaDQI?si=MhYiC7 C-iRsaE7-
● Giza e Ze bi zuak (2024). II es a egia asca con a la exclusión esidencial
g a e: 2024-2028. Gobe nu Kon seilua.
● Galdakaoko Udala (27/12/2023). APLICACIONES DEL PRESUPUESTO DE
GASTOS EJERCICIO.
● Gain za, Z. (2021). El desa ollo comuni a io en el ma co de la educación social:
una ap oximación epis emologica. Educació Social. Re is a d’In e enció
Socioeduca i a, 79, p. 103-122.
● Giza Eskubideen Alda ikapen Unibe sala (1948).
h ps://www.i ap.euskadi.eus/con enidos/in o macion/legedia_euska az_eskubid
eak/eu_de /adjun os/Giza_Eskubideen_Alda ikapen_Unibe sala.pd
● He mosilla, G. e Teysey e, O. (2024ko u a ila en 21a). E xegabeak Euskal
He ian. BERRIA, 2.o .
● Ha ueman (d.g.). Gaz een zako E xebizi za Komuni a ioak.
h ps://www.udalbil za.eus/eu/ha ueman/gaz een zako-e xebizi za-komuni a ioa
k
● Ipa hegoa (2023ko udabe ia). 15.zkia.
● Ipa hegoa (2022ko ma xoa). E xebizi za: hi z po oloe a ik bizipene a a. Talaia,
13.zkia, 16-17 o .
● Ley 12/2023, de 24 de mayo, po el de echo a la i ienda. («BOE» núm. 124, de
25/05/2023).
● Ley Fo al 7/2023, de 9 de ma zo, de modi icación de la Ley Fo al 10/2010, de
10 de mayo, del De echo a la Vi ienda en Na a a. («BOE» núm. 80, de 4 de
ab il de 2023, páginas 49502 a 49506 [5 págs.]).
● Ley O gánica 8/2021, de 4 de junio, de p o ección in eg al a la in ancia y la
adolescencia en e a la iolencia. («BOE» núm. 134, de 05/06/2021.).
G adu Amaie ako Lana. Bilboko Hezkun za Fakul a ea 34
● LEY 3/2015, de 18 de junio, de Vi ienda. (Bole ín O icial del País Vasco N.º
119, ie nes 26 de junio de 2015).
● Ley o al 10/2010, de 10 de mayo, del de echo a la i ienda en Na a a. (BON
N.º 60 - 17/05/2010).
● Mansilla, J. (2019). Gen i icación y u is i icación en los ba ios, ' u ismo obia'
en la ele y hegemonía de la ma ca G anada. In o mes en con as e, 09.
● MAPER: Mesa écnica de a ención a pe sonas LGTBIAQ+ en iesgo de
exclusión esidencial de Mad id. (2023ko api ila). In o me anual 2022.
● Na a o, M. e al. (2023ko aza oa en 28an). Mundu ik Mundu a ik
T apezis ake a, gaz e mig a uei lagun zeko e edua en aldake a. In Goiz i i
Elka ea en Ja dunaldiak: 30 u e pe sona zau ga ienei lagun zen.
● Na a o, M.A. (2014). Las i encias emocionales de las pe sonas mig an es sin
hoga . No e de salud men al, ol. XII, nº 48: 44-52.
● Resolución de 20 de ene o 2023, de la Sec e a ía de Es ado de De echos
Sociales, po la que se publica el Acue do Ma co del Consejo Te i o ial de
Se icios Sociales y del Sis ema pa a la Au onomía y A ención a la
Dependencia pa a da solución al sinhoga ismo impulsado po la Es a egia
nacional pa a la lucha con a el sinhoga ismo en España 2023-2030. («BOE»
núm. 31, de 6 de eb e o de 2023, páginas 17335 a 17339 [5 págs.])
● Resolución del Pa lamen o Eu opeo, de 21 de ene o de 2021, sob e el acceso a
una i ienda digna y asequible pa a odos [2019/2187(INI)]
● Resolución del Pa lamen o Eu opeo, de 24 de no iemb e de 2020, sob e cómo
abo da los po cen ajes de pe sonas sin hoga en la Unión Eu opea.
[2020/2802(RSP)]
● Ugalde, D. e al. (2023ko ekaina en 21ean). Espe ien zien mahaia. In E xe ik
Gabeko Pe sonekiko Ha emana, Hausna ke a ekin Kaleko Lane ik Hasi a
Ja dunaldia [Bizi egi].
