TANTAK
eISSN 0214-9753 – eISSN 2444-3581
165
Tan ak, 2021, 33(1), 165-181
h ps://doi.o g/10.1387/ an ak.22244
* Ha emane an ja zeko / Co esponding au ho : Mikel Ga zia ena. UPV/EHU. Hezkun za en Teo ia e a His o ia. Elhuya
Plaza 2, Ca los San ama ia Libu u egia (20018 Donos ia, Gipuzkoa). – [email p o ec ed] – h ps://o cid.o g/0000-
0002-0614-6129
Nola aipa u / How o ci e: Ga zia ena, Mikel; Al una, Jon (2021). «Hegoaldeko Hau e a Lehen Hezkun za g adue ako ikasleen
eleaniz asun-us eak». Tan ak, 33(1), 165-181. (h ps://doi.o g/10.1387/ an ak.22244).
Jaso ze-da a: 2020/11/16; Ona ze-da a: 2021/02/12.
ISSN 0214-9753 - eISSN 2444-3581 / © 2021 UPV/EHU
Lan hau C ea i e Commons Ai o u-EzKome ziala-LanE a o i ikGabe 4.0 Nazioa ekoa
lizen zia ba en mende dago
Hegoaldeko Hau e a Lehen Hezkun za g adue ako ikasleen
eleaniz asun-us eak
Belie s abou mul ilingualism o eache aining s uden s in Hegoalde
Mikel Ga zia ena*, Jon Al una
Hezkun za, Filoso ia e a An opologia Fakul a ea
Euskal He iko Unibe si a ea, Donos ia, Gipuzkoa
Labu pena: Eleaniz asuna kon u a un a izan da Eu opan zeha , e a Euskal He ian e e ez da sal-
buespen. Euskal Au onomia E kidegoan hi uele asuna da jomuga: euska a, espainola e a ingelesa; e a
Na a oako Fo u Komuni a ean, egoe a soziolinguis ikoa e a zoni ikazioa en mugak a eko, e e bai.
Euskal hezkun zak euska a en ezagu za, ansmisioa e a e abile a heda zen di u D e edua en bi a ez,
e a globalizazio e a eleaniz asuna en a oan be ebiziko e onka au kez en zaio, euska a a da z duen es-
kola eleani za so u, be e egin e a p oposa ze akoan. Honako az e lan hone an, EAE e a Na a oako
Fo u Komuni a eko Hau e a Lehen Hezkun za g adue ako ikasleen (e o kizuneko i akasleen) eleaniz-
asun-us eak ike zen di a. Ikuspegi kuan i a iboa oina i, 11 i emeko online-galde egia diseina u da,
e a 564 g adu-ikasle en us eak jaso di a eleaniz asuna en buel an. Hala, eskua eko ike ke ak helbu u
du e o kizunean i akasle izango di enen us eak desk iba zea, euska a e digune izaki, e a us e ho ien
e oa ikuspegi eleani ze ik ala elebaka e ik ge uago o e di en az e zeko. E o kizuneko i akasleen us-
ee an sakon zeak haien ja e ak, i akas-ja due ak e a balioak hobe o ule zea daka .
GAKO-HITZAK: E o kizuneko i akasle-us eak, eleaniz asun-us eak, eleaniz asuna, euska a, unibe si-
a e-hezkun za, o mazio eleaniz una.
Abs Ac : Mul ilingualism has been common in Eu ope and he Basque Coun y is no excep ion.
In he Basque Au onomous Communi y (BAC) he objec i e is ilingualism: Basque, Spanish and Eng-
lish; and in he Fo al Communi y o Na a e oo, e en hough he sociolinguis ic si ua ion and linguis-
ic zoning. Basque educa ion is he sou ce o knowledge, ansmission and use o Basque h ough he
model d. And in he e a o globaliza ion and mul ilingualism a undamen al challenge is p esen ed o
Basque educa ion so as o c ea e, de elop and implemen he app oach o a mul ilingual school cen-
e ed in he Basque language. This s udy in es iga es Ea ly Childhood and P ima y School Educa-
ion deg ee-s uden s’ ( u u e eache s’) belie s abou mul ilingualism in he BAC and he Fo al Com-
muni y o Na a e. Based on quan i a i e da a, an online ques ionnai e o 11 i ems was used o ga he
564 u u e eache s’ belie s on mul ilingualism. The aim o he esea ch is o desc ibe he main cha -
ac e is ics and o analyze whe he he oo o hese belie s a e close o a mul ilingual o monolin-
gual pe spec i e. doing esea ch abou eache s’ belie s means be e unde s anding o hei a i udes,
eaching p ac ices and mindse .
KEywORdS: Fu u e eache s’ belie s, mul ilingual belie s, mul ilingualism, Basque, Uni e si y Edu-
ca ion, mul ilingual aining.
Mikel Ga zia ena, Jon Al una
166 Tan ak, 2021, 33(1), 165-181
1. Sa e a
Gau egungo Eu opako nazio, es a u e a lu alde gehien suene ako
eskola au e azaleenek e o amankomunak di uz e: hezkun za eleani za-
enak. Eu opa es uingu uan, munduko makina ba xoko an bezala, hi-
uga en hizkun za ikas ea espe ien zia pa eka ua da ikasle asko en za ,
de igo ezko eskola zean nahiz ondo engoe an usadio izanik hi uga en
hizkun za e a gehiago en i akaskun za (Cenoz e a Go e , 2019). Hezkun-
za en cu iculum-diseinu e a hizkun za-poli ika eleani zaz gaindi, eno-
meno zaha ak e a aldi be ean be iak eka i di uz e globalizazioak, mobi-
lizazioak e a mig azioak. Izan e e, eskolak es uingu u a e eleani zago e a
aniz unago bilaka u di uz e, ba e ik, lekuan lekuko hizkun za gu xi ua en
ikaslekua delako e a, bes e ik, a ze i ik e o i ako ikasleek amilia-hiz-
kun za gehi zen dio elako eskola-komuni a ea en hizkun za-ekosis ema i
(E xeba ie a e al., 2020).
Munduko e a Eu opako eskola eleani za en e eali a ea ez da salbues-
pen Euskal He ian, non euska a en ezagu za, ansmisioa e a nolabai e a-
bile a e e ahalbide zen bai a hezkun za en bi a ez. Hala e a guz iz e e,
hizkun za-egoe a ez da be dina Euskal He iko e emu guz ie an, muga po-
li ikoek e a e a o i ako eskumen nahiz he i a en hau uek e agina bai u e
eleaniz asuna en e a ze ho e an (E docia, 2018; Go e e a Cenoz, 2017).
Ho ie a ik guz ie a ik, e eali a e ik eleani zena D e eduak eskainiko luke.
Has eko, Euskal Au onomia E kidegoan (hemendik au e a EAE) D e edua
da nagusi, e a be an euska a da hizkun za nagusi, i aka si ik espainola e a
ingelesa biga en e a hi uga en hizkun za gisa; gaine a, Lehen Hezkun za
iga o ondo en, lauga en hizkun za gisa an sesa ikas li eke. Na a oako
Fo u Komuni a eko egoe a, aldiz, ez da EAEn azaldu bezalakoa; ai zi ik,
zoni ikazio linguis ikoa en a abe akoa da eskola zea en hizkun za-e edua,
izanik heda uena D e edua e emu euskaldunean e a G e edua e emu mis o
zein ez-euskaldunean. Ipa alden, eskolan i aka si ako hizkun zei beha, la-
bu esanez, hezkun za ez da au eko e emue an bezain eleani za, e a, esku-
men u iagoak izaki, euska a en e a gaine ako hizkun zen p esen zia e e
mu i zagoa da, an sesa en p esen zia ia e aba ekoa izanik.
O o ha , euska a-hiz unen kopu uak go a egin du naba men azken 30
u eo an, be eziki, euska a en i akaskun zan egin den lan eske ga medio.
EAEn jazo ako hizkun za-be esku apena en ge aka ia, o dea, ez da Eu-
opan hain a un a izan, euska a izan bai a hizkun za gu xien a ean sal-
buespen, gaine ako hizkun za gu xi uek gale ak pai a u bai i uz e hiz un
kopu ue an (Amona iz e a Ma inez de Lagos, 2017; Ga cia e al., 2017).
E o kizuna i begi a, zenbai palanka en beha a aipa zen du e Amona izek
e a Ma inez de Lagosek (2017) euska a en no malizazioan, hala nola he-
ie ako egi u a euskal zaleak sa e zea, hizkun za-poli ika doi zea, epe lu-
ze ako plangin zak an ola zea e a egi u a zea. Ikasleen iden i a ea, ezagu za
e a hizkun za-e abile a izan di uz e az e gai L. Ga cia e al.-ek (2017), e a,
Hegoaldeko Hau e a Lehen Hezkun za g adue ako ikasleen eleaniz asun-us eak
h ps://doi.o g/10.1387/ an ak.22244 167
o o ha , haien ike ke a-ondo io nagusie akoa honako hau da: ikasle guz iek
ja e a posi iboa du ela euska a ekin, baina, euska a maila al ua izanik e e,
hizkun za en e abile a ez dagoela ziu a u ik. A e, ikasleek eu en bu ua
euskaldun za du en a en, iden i a e e nolinguis ikoa ez da soilik euska a-
ekin lo zen; ai zi ik, espainola ekin e e lo zen du e be en iden i a e e niko-
kul u ala. Euska a, hezkun za e a soziolinguis ika uz a u ik, Aies a anen
(2012) dok o ego- esia a giga ia da; izan e e, hainba ezauga i en a ean,
ha k ondo engo bi en sioguneak naba mendu zi uen A aba E ioxan, Eus-
kal He iko bes e es uingu u a a es apola li ezkeenak: ba e ik, euska a lu
e emu jakin ba en azaleko kul u a-onda e hu sa iza ea, ho s, olklo ea; e a,
bes e ik, iden i ikazio ako hizkun za bizia, e abile a sozialekoa e a hein ba-
ean lehene sia.
Hezkun za eleani za en az e ke a a i zuli a, egun, hizkun zak elka en-
gandik be eizi ik i akas eko egi asmo pedagogikoak ago u ik daude, e a
o mula be ien bila a i di a adi uak hizkun zen ikaskun za holis ikoagoa
hauspo zeko, e a, eleaniz asuna en aban ailak p obes u ik, hizkun za mino-
iza uak inda be i zeko (Cenoz e a Go e , 2014; Con eh e a Meie , 2014;
May, 2013). Honako ike lanak e o kizuneko i akasleak izango di en He-
goaldeko Hau e a Lehen Hezkun za g adue ako ikasleen eleaniz asun-us-
eak a aka zea e a desk iba zea du helbu u. Izan e e, e o kizuneko i akas-
leek di uz en us eek be ebiziko ga an zia du e, a e handiagoa us e ho ien
oina iak. Hain zuzen e e, us e ho ien e oa ezagu uz ge o, eba ze-ikas a-
oak be a iaz molda e a egoki li ezke, e o kizune ako giza e gisa ja i ako
helbu u linguis iko e a hezi zaileak e dies eko. Ha i ho e a ik i aka, esku
a eko ike ke ak asmo ba du: euska a a da z izanik, Hegoaldeko Hau e a
Lehen Hezkun zako g adu-ikasleek eleaniz asuna i bu uz di uz en us eak
ezagu zea. Ho e a ako, bi helbu u zeha zago an ada ka zen da: lehenen-
goa, e o kizuneko i akasleen eleaniz asun-us een ezauga i be eizga ienak
desk iba zea; biga ena, e o kizuneko i akasleen eleaniz asun-us eak, o o
ha , inda ean dauden eo ia eleani zen espa uan du en kokalekua zehaz-
ea; ho s, i akasleen us eak ikuspegi elebaka e ik ala eleani ze ik ge uago
koka zen o e di en jaki ea.
2. oina i eo ikoa
Honako a al eo ikoan eleaniz asuna i bu uzko zenbai nozio o oko
emango di a. Ondo en, gau egun eleaniz asuna go puz en duen euska i
eo ikoak izenda u e a ga an zi suenei bu uzko azalpenak emango di a. Ja-
aian, us eak de ini uko, e a hezkun za ekin du en e agina az e uko da.
Ge o, eleaniz asuna e a us eak, bi kon zep uok, ba e a u e a ike ke a ik ga-
an zi suenak eka iko di a, a da z izanik Lehen e a Hau Hezkun za g a-
due ako ikaske ak bu u zen a i di en e o kizuneko i akasleek eleaniz asu-
na en ingu uan di uz en us eak.
Mikel Ga zia ena, Jon Al una
168 Tan ak, 2021, 33(1), 165-181
Elebaka a de ini zeko adie a ezagun dugu; baina eleaniz una de ini-
ze akoan desados asunak e a ikuspun u kon aja iak izan di a nagusi. Ho-
ie a ik guz ie a ik, his o ian zeha , idealizazio lo ezina egon da oina i-
oina ian hiz un eleani za de ini zeko ga aian. Hain zuzen e e, eleaniz una i
a xiki izan zaio dakizkien hizkun za guz ie an na iboa en —elebaka a-
en— maila ezin e dies ea, us e ho e an oina i u ik mi o elebaka a (Ce-
noz e a Go e , 2015). Hiz un eleani za en idealizazio esku aezin ho ek
e agin nega iboa izan du eleaniz asuna ule zeko ga aian, e a u e luzez li-
e a u a akademikoak p isma elebaka e ik ike u izan du eleaniz asuna,
age ian u zi ik eleaniz una hiz un gabezidun, ez-oso, iza ea en us ea (Ce-
noz e a Go e , 2014; G osjean, 2010). Hiz un ba eleani za o e den zehaz-
eko ule ke a ezbe dinak daude. I izpide ezagunenen a ean, hizkun za
bakoi zean hiz unak duen gai asun-maila e a hizkun zak jaso zeko momen-
uak di a: aldibe ekoa, hizkun zak ba e a jaso badi u; e a ondoz ondokoa,
lehenengo hizkun za inka u e a ondo en bes eak e o i badi a. Eleaniz una
ikuspegi he siekin zehaz eak a azoak daka za; izan e e, mailaka ze ho ek
eleaniz una en hizkun zen a ean o ekak e a deso ekak bai aka za; hau da,
eleaniz unak dakizkien hizkun za guz iak banaka ha u e a isola zen saia-
zea, ohikoa izanik eleaniz una en sis ema linguis iko sa e ua albo a zea
(Cenoz e a Go e , 2019; Ga cía, 2009; Ga cía e a Wei, 2014). Eskua eko
ike lanak eleaniz asuna oso asun gisa ule zen du, hizkun zei bu uzko eza-
gu zak de ini zen bai u eleaniz una, izanik ha en hizkun za-ezagu za be ez-
koa bezain e epikaezina (Cenoz e a Go e , 2014). Hala, nola ezbe dindu
eleaniz una elebaka a engandik? Gu e za , bi hizkun za en ezagu za e a
e abile an oina i uko li za eke, izanik elebiduna eleaniz asuna en adie a ik
xikiena (Cenoz, 2009).
Eleaniz asuna en gau egungo ikuspegi in eg a zaile e a abegiko a
ule zeko, G osjean-en (1985) eka pena muga i izan da; izan e e, ha en
Hizkun zen Ikuspegi F akzionala ike lana a giga ia izan da hizkun zak
banaka, elka engandik be eizi ik, i aka si e a e abili izan di ela oha a az-
eko. Eu opan e a munduan, hizkun zak elka engandik be eizi ik, isola u-
ik, i aka si di a, eleaniz unak di uen ezauga i e a ikasp ozesuei ja amo-
nik egin gabe. Honakoan e e, Euskal He ia ez da salbuespen, e a, o o ha ,
hizkun zak ikuspegi elebaka a ekin i akas en di a, e edu eleani za bul-
za zen a i di elakoan. Hain zuzen e e, e edu elebaka a e edu eleani ze a
le a u nahi da; baina egungo e edu eleani zak e o elebaka ekoa iza en
ja ai zen du, hizkun zen a eko koo dinazio e a zubi-lan u ia ekin, elea-
niz asunak eman di zakeen aban ailei ezaxola e a ikaslea eskolaz kanpoko
beha linguis iko eleani ze an eba u gabe (Cenoz e a Go e , 2014; Con-
eh e a Meie , 2014; May, 2013). Halabe , euskal eskola eleani z asko-
en ikuspun ua elebaka a da, i akas en den hizkun za bakoi zean be ezko
hiz un iza e a bul za zen bai i a ikasleak. Eleaniz un iza ea aban aila gisa
ule zen da Eu opan, e a, opa o asunak opa o asun, eleaniz asuna hizkun-
zak ikas eko kondizio ka aliza zaile gisa ule zen (Cenoz, 2013; Jessne ,
Hegoaldeko Hau e a Lehen Hezkun za g adue ako ikasleen eleaniz asun-us eak
h ps://doi.o g/10.1387/ an ak.22244 169
2008, 2016; Maluch e a Kempe , 2017); alde ba e ik, ikaslea en un zio
kogni iboak zo oz en e a eba zen di uelako (Ba ac e al., 2014; Kalash-
niko a e a Ma ock, 2014; Moodie, 2016; Thomas-Sunesson e al., 2016)
e a, bes e ik, ikaslea en abilezia me alinguis ikoa handi u e a hizkun zak
ikas eko bide las e ak i eki zen di uelako (Bialys ok, 2007; Rede e al.,
2013). Hau da, eleaniz asuna, biga en mailako ezauga i kon side a u
beha ean, e digune a eka i beha ko li za eke, ha en be ezko asunak e -
digune izanik, ikuspegi eleani zean oina i u ako egi asmoak au e a e a-
ma eko.
Ike lana en euska i eo ikoak bi e edu nagusi izango di a, gau egun
Eu opako p oposamen eleani zen e e e en zia di enak: The Mul ilingual
Tu n (Aldake a Eleani za) e a Focus on Mul ilingualism (Ikuspegi Elea-
ni za). Eleaniz asuna en e engabeko bilakae an, asko en a ean, muga i
izan da Con eh e a Meie -ek (2014) e a May-k (2013) izen be be a ekin
ba aia u zu en eka pen-pa ea: The Mul ilingual Tu n eka pena. Eleaniz a-
suna e engabeko bilakae an e a e alda ze-p ozesuan a i da, e a eka penak
baliaga i izan di a ikuspegi in eg a zaileago, i ekiago e a malguagoe-
a a mugi zeko; eleaniz asuna ule zeko e an ez ezik, ike ke a-ikuspegian
e e e agina izan bai u. Bi lanek e agina izan du e eleaniz asuna en eo-
ie an, pedagogie an e a i akas-ja dune an, e a, o oba , biga en e a a ze-
iko hizkun za en i akaskun zan. I akas-ja dun elebaka ak a buia zen
di uz e, e a p ak ika eleani zak e digune izango di uz en pedagogia elea-
ni zak p oposa zen di uz e. Azken inean, ikasle e a i akasle eleaniz u-
nei zuzendu ako hausna ke ak di a, eleaniz asuna i eka pen egin e a be -
din asuna, giza e-kohesioa, a xikimendua e a ahaldun zea helbu u. Izan
e e, eleaniz una en hiz kun za-ja dunak ez di a ze bai zu un-he si gisa
kon side a zen, ikuspun u elebaka ak o du a a e egin izan duen gisan;
kon a a, hizkun za i ezauga i likidoa e ans en dio e, e a hizkun zak ga-
unean konpa imen u an be eizi baino oso asunean ule u, un zio sozia-
le ako helbu ua ekin.
The Mul ilingual Tu n e edua oina i ha u ik, Cenoz e a Go e -en
(2014) Focus on Mul ilingualism e edua izango da hizpide, hizkun zak ule -
zeko e a ekin e a ike lana en ezauga iekin ba egi en duelako. Ikuspe-
giak, Aldake a Eleani zaz gain, ba egi en du bes e bi eo ia mul zo ekin:
B lackledge e a C eese- en (2010) Elebi asun Malgua ekin (Flexible Bilin-
gualism-ekin) e a, biga ena, Ga cía- en (2009) T anslanguaging-ekin. Fo-
cus on Mul ilingualismek ez di u hizkun zak e digune za : hiz un-eleani zak
di a p o agonis a zilegi baka . Izan e e, eleaniz unak hizkun zak helbu u
komunika iboa en menpe da abil za, hizkun zen a eko muga zu un eo-
ikoei bizka emanda, hizkun zak ez bai i a objek u, ez bai i a nahie an al-
daga i. Hiz unak hizkun zei bu uz duen ezagu za o o da baliaga ia, e a
hizkun za-ezagu za osoa be ezko baliabide da komunikazio-helbu u ako.
E e e en zia, be az, eleaniz una en ja duna li za eke, e a honako hi u ak
li a eke Ikuspegi Eleani za en dimen sio nagusiak: lehena, Hiz un Eleani-
Mikel Ga zia ena, Jon Al una
170 Tan ak, 2021, 33(1), 165-181
za; biga ena, Hizkun za-Ezagu za Osoa; hi uga ena, Tes uingu u Soziala.
Hiz un Eleani za en dimen sioak uko egi en dio eleaniz una hiz un elebaka-
en ba uke a hu sa iza ea i, hiz un he en gisa kon side a zen bai a; e a e e-
duak eleaniz una hiz un oso e a komunikazio-auke a handiagoa en jabe za
dauka, dakizkien hizkun zen a ean ibil a i, es uingu ua a aka u e a ha en
beha izane a a hizkun za ekin egoki zeko gai asun e aba ekoa ekin. Ho i
gu xi ez-e a, Hiz un Eleani zak be e Hizkun za-Ezagu za Osoa da abil, hiz-
kun zek osa zen du en sis ema linguis iko ba e a u konplexua, komunikazio
-helbu uak be e zeko e a hizkun za en ikaskun za-p ozesua ka aliza zeko.
E a azkenik, Tes uingu u Soziala izango li za eke au eko bi dimen sioak
egoki uko di en e emua, Hiz un-Eleani za en Hizkun za-Ezagu za Osoa
koo dina u e a Tes uingu u Soziala en ezauga ie a a, ekin za komunika i-
boa en mesede a a egoki zeko. Izan e e, eleaniz unak hizkun zak e a jaki-
nean egoki zen di u hizke a-laguna en hizkun za-ezagu za a, es uingu u a:
nola o male a hala in o male a. Eleaniz asuna, zo ione ako edo zo i xa e-
ako, ho i baino askoz e e konplexuagoa da.
Eleaniz asuna konplexua baldin bada, us eak ez di a inolaz e e sin-
pleak, e a, ho i dela-e a, hainba de inizio eman izan zaio, adi u bezain-
bes e kasik, sa i an kon zep ua a gi u baino lanb o u e a nahas u egin
du enak (Paja es, 1992). Us eak hizkun za-i akaskun za en gil za i kon-
side a u izan di a, i akas-ja dun kon zien e e a inkon zien e an isla u ik
(S. Bo g, 2015). Us eak i akaslea en ja duna zuzen zen du en balio-sis e-
ma za ona zen di a, no be a en egiak di enak, es uingu ua hau eman e a
e eali a ea ekin dialek ikan (Zheng, 2013), p esen e egonik i akaslea en
hau u pedagogikoe an (Kalaja e a Ba celos, 2019). Azken bu uan, i akas-
leen us eak ike zea hizkun za-i akaskun za e a -ikaskun zan au e a egi ea
da, e aginko asuna hobe zeko, o mazioa pe sonaliza zeko e a cu icu-
luma egoki zeko (Gilakjani e a Sabou i, 2017).
E o kizuneko i akasleen us eak e a eleaniz asuna ike u du en ike ke a
esangu a su asko dago. Ho ien a ean, Po olés e a Ma í- en (2018) ike -
ke a naba mendu beha ko li za eke. Valen ziako Komuni a ean eginiko
ike ke a da, e o kizuneko i akasleen eleaniz asun-us eak a da z di uena
e a be ako hizkun za gu xi ua ike zen duena eleaniz asuna en alaia ik.
O o ha , ike ke a-emai zek e akus en du e e o kizuneko i akasleen elea-
niz a sun-us eak posi iboak e a abegiko ak di ela eleaniz asuna ekiko e a
hizkun za gu xi ua ekiko, e o u ako zenbai us e elebaka azaldu a en.
Us e elebaka ho ie a ik, esangu a sua da ikasleek us e du ela eleaniz unak
maila oso al ua beha duela hizkun za bakoi zean, be e ik a es ian azaldu-
ako mi o elebaka a. Ho ekin ba e a, deiga ia da ikasleek hizkun za-ikas-
kun za goiz ia ean sines en du ela, ho s, zenba e a lehenago ikasi, o duan
e a a akas a handiagoa. Azkenik, ike lanak go aipa zen du ikasleen us een
o mazioan e agin posi iboa duela esku-ha ze goiz ia ak e a i akasle-es-
kole ako g adue an gil za i dela hasie ako e ape an us eak iden i ika u e a
ho ien gaineko lanke a eleani za egi ea.
Hegoaldeko Hau e a Lehen Hezkun za g adue ako ikasleen eleaniz asun-us eak
h ps://doi.o g/10.1387/ an ak.22244 171
Fo mazio-ikas a oek eleaniz asun-us ee an du en e agina ike gai izan
da bes e ike lan esangu a sue an e e. Ho ie an ez abaida u izan da o ma-
zio-ikas a oek us een aldake an izan dezake en e agina. Ike lanen a ean,
Peacock-en (2001) ike ke ak azpima a zen du us eak g adualki alda li ez-
keela, baina ez dagoela alde esangu a su ik; ho i bai, adi ua en ondo io na-
gusie ako ba e o kizuna i begi a egina da: us eak alda zeko, o mazioak
g adu-ikaske a en hasie an eman beha di a, us e nega ibo ho iek e azago
zuzen zen di elako; edonola e e, zenbai us e e esis en zia-maila handi-
koak di a e a nekez alda li ezke. Nolanahi e e, e o kizuneko i akasleen
p es akun za en ga an zia handia da, e a neu u izan da eba ze-ikas a oen
ahalmena us eak alda zeko o duan. Fo mazio-ikas a oak bi bide adie az-
en di u: ba , zenbai us e en elabo azioa e a hel zea ema en da; bi, zenbai
us e gogo agoak, i aunko agoak e a aldakai zagoak di a (M. Bo g, 2005).
Fo mazio-ikas a oen e aginean sakonduz, Caba oglu e a Robe s-en (2000)
ike lanak us een eboluzio ako auke a e a molda zeko gai asuna azpima a-
zen di u. She idan-ek (2016) an zeko emai zak esku a u di u, e a e o kizu-
neko i akasleek jaso zen du en g adu-ikaske a en o mazio-balioa neu u
du, u ez u e, g aduko lau u ee an zeha . Ha en ike ke a-ondo ioa ga bia
da: e o kizuneko i akasleen us eak molda li ezke g aduak i au en di uen lau
u ee an zeha , e a e apa ho i e abakiga ia da us ee an e agin e a e o kizu-
neko i akas-ja dunak hobe zeko. Fo mazio-ikas a oen e agin heziga ia
baiez a zen du Fische e a Lahmann-en (2020) ike lanak, us eak eleaniz-
asunean hezi bai ai ezke. Esp eski so u iko ikas a oek ez ezik, p ak ika-
aldiek us eak egune a zen du en e agina azpima a zen du Yuan e a Lee-
en (2014) lanak; e a, halabe , us een aldake ak e az eko ezinbes eko dela
ikaslea i es uingu u i eki e a babeslea so zea.
E o kizuneko i akasleen us eak, o ain i akaskun za-ikaske e an mu -
gildu ik dauden ikasleen us eak, ike gai izan di a. Asko en a ean, azpi-
ma aga ia di a Inceçay- en (2011) ike ke a-emai zak: e o kizuneko i a-
kasleek hi uga en hizkun za i bu uz di uz en us eek sekulako e agina
du ela eleaniz asuna i bu uzko us ee an. Aldiz, Jeo ion e al.-en (2014)
ondo ioek adie az en du e eleaniz asuna i bu uzko us een ga apenean
e agin handia duela zenba hizkun za e a ze -nolako sakon asun-mailan
ikas en di en; ho s, eleaniz unago iza eak e a hizkun ze an ezagu za a ea-
go zeak e agin posi iboak di uela eleaniz asun-us e posi iboago en ga ape-
nean. Moodie- en (2016) lanak baiez a zen du ikasle bezala jaso ako espe-
ien zia guz iak, hau hezkun za ik hasi e a goi-ikaske ak jaso e a ha ago,
e agina duela us een kon o mazioan, e a ikasleak jaso zen duen e edua en
e a espe ien zia mul zoa en a abe a molda zen di ela ha en us eak. E e-
duak e edu, e o kizuneko i akasleen za biziki esangu a suak di a i akasle
xa ak kon side a zen di uz enak, espe ien ziek galbahe moduan un zio-
na zen bai u e e o kizuneko i akaslea en us e-sis eman ze ez izan e a nola
ez i akas eko.
Mikel Ga zia ena, Jon Al una
172 Tan ak, 2021, 33(1), 165-181
3. Me oDoLogia
Honako a al hone an, da uen jasoke an e abili ako ma e ialak e a ins-
umen uak desk iba uko di a, bai a da uen p ozesamendua en ekinbideko
zehaz apenak e a lagina en da u e akusga ienak emango e e. Gogoan
ha u, ike ke a en habe eo ikoa a es ian azaldu ako Ikuspegi Eleani za
dela (Cenoz e a Go e , 2014).
Lehenik e a behin, zehaz u beha a dago ike ke an e abiliko zen me-
odoa; izan e e, eskua eko ike lanak jomuga du Hegoaldeko Hau e a
Lehen Hezkun zako g adu-ikasleen eleaniz asun-us een ike ke a desk i-
ba zailea egi ea. Ho e a ako, ikuspun u kuan i a iboa e abili da, e a e a-
gike a es a is iko desk iba zaileen bi a ez e o kizuneko i akasleen elea-
niz asun-us eak beha u di a ho ien ezauga iak ezagu zeko. E a be ean,
us een izae a posi iboa ala nega iboa o en den ike u nahi da. Ho i zela-
bide, izae a biko ike ke a diseina u da: esplo a zailea e a desk iba zailea.
Ike ke a esplo a zailea hau a u izana en a zean g adu-ikasleen eleaniz a-
sun-us eak lehen hu bilpen gisa analiza zeko asmoa dago; aldiz, desk i-
ba zailea enean, misioa a gia da: esplo a u ako e eali a ea en desk iba-
pena egi ea (Dendaluze, 2002). O io ako az e lana ike ke a sakonago e a
luzeago ba en za i da, e a ondo engo le oe an ike ke a-lagina desk iba-
uko da, da uen jasoke a ekin, ma e ialekin e a baliabideekin ba e a. Ike -
ke a-ekinbidea e e azalduko da, emanik da uen p ozesamenduei bu uzko
xehe asunak e a pa aideen anonimo asuna e a pa e-ha ze lib ea zain-
zen e abili ako bidea.
Ike ke an da uak jaso zen e abili ako lanabesa ike la iek p es a u iko
online galde egia izan da, au e iaz, DREAM ike aldean (donos ia Re-
sea ch g oup on Educa ion and Mul ilingualism-en) e abili ako galde e-
gie an oina i u ik e a segida emanik (Aies a an, 2012; A ocena, 2017).
Online galde egia en egi u a i xia da, e a 0 ik 4 ako (0: E aba Kon a; 4:
E aba Alde) Like -eskala e abili da eleaniz asuna neu zeko 11 i emak
azal zeko. Galde egia diseina zeko, so zeko e a pa aideei heda zeko, En-
cues a ácil p og ama e abili da (h ps://www.encues a acil.com/), Euskal
He iko Unibe si a eak ike la iei esku aga i uz en dien baliabidea. Pa -
aideek galde egi ako sa bidea e-mail bidez jaso du e, ike ke a-gonbida-
pene an. Galde egi ako es eka 2018/03/14an ak iba u da e a 2018/05/02an
desak iba u. Ike ke ak UPV/EHUko E ika Ba zo dea en ike ke a ako ones-
pena jaso du (iden i ikazio-kodea: M10_2017_143), e a p oposa u ako
ekinbidea ja ai u da ike ke an zeha .
Da uen jasoke a ako, lehenik e a behin, ike la iak ha emane an ja i
di a Hau e a Lehen Hezkun za g aduak eskain zen di uz en akul a ee ako
dekanoekin, e-mailez, EAEko e a Na a oako Fo u E kidegoko unibe si a-
ee an. Kon ak a u ako dekano guz iek ona u du e ike ke an pa e ha zea,
e a, ho az, ike ke a-gonbidapenak, egiaz agi iak e a ona pen-dokumen uak
bidali di a, pa aideen onespena jaso zeko. Hala, ona pen-agi iak sina u e a
Hegoaldeko Hau e a Lehen Hezkun za g adue ako ikasleen eleaniz asun-us eak
h ps://doi.o g/10.1387/ an ak.22244 173
ike la iei bidali zaizkie. Dekano za aldeko kideek a eka i-eginkizunak
ha u du e, ike la ia en e a pa aideen a eko kon ak ua ekidi eko, e a ike -
ke an pa e ha zeko gonbidapena email bidez bidali die e akul a eko de-
kanoek g adu-ikasleei, u zi ik haien esku pa e ha ze lib ea. Da uak jaso
os ean, p ozesamendua SPSS p og ama es a is ikoa ekin bu u u da, e a
analisi es a is iko desk iba zaileak egin di a a es ian aipa u ako helbu uak
lo zea en.
O o a a, 564 galde egi jaso di a oso-oso ik be eak, e a ho ie a ik 108
(% 19,1) Hau Hezkun zako g aduko ikasleak di a, 446 (% 79,1) Lehen
Hezkun zakoak e a 10 (% 1,8) i akaskun za ekin e laziona u iko bes e
ikaske a ba zue an mu gildu ikoak. Pa e-ha zaileen kopu u oso ik, 117
(% 20,7) Euskal He iko Unibe si a ean ikas en a i di a A abako canpu-
sean, 131 (% 23,2) Bizkaiko canpusean e a 93 (% 16,5) Gipuzkoakoan.
Mond agon Unibe si a e ik 29 (% 5,1) g adu-ikasle en da uak jaso di a,
42 (% 7,4) Na a oako Unibe si a e Publikoan, 110 (% 19,5) Deus oko
Unibe si a eko Bilboko akul a ean e a 42 (% 7,4) Donos iako akul a ean.
Sexua i dagokionez, 435ek (% 77,1) emakume auke a adie azi du e, 123k
(% 21,8) gizonezkoa e a 6k (% 1,1) ez-bina ioa. Lagina en ba ezbeseko
adina 21,2 u ekoa da, izanik 18 u ekoa pa e-ha zaile ik gaz eena e a
46koa edade uena. G adu-ikasleen u e akademikoa i beha, 119 (% 21,1)
lehenengo u ean a i di a, 199 (% 35,28) biga enean, 126 (% 22,34) hi-
uga enean, 97 (% 17,2) lauga enean e a 23 (% 4,08) ikas u e gehiga-
ie an. Lehenengo hizkun za i begi a, 203k (% 36) euska a adie azi du e,
249k (% 44,1) espainola, 2k (% ,4) ingelesa, 108k (% 19,1) euska a e a es-
painola, ba ek (% 2) euska a, espainola e a ingelesa izanik e a bes e ba ek
(% 2) ze endan age i ez den bes e hizkun za ba adie azi ik.
Emandako da u desk iba zaileak alde ba e a u zi ik, aldagai konpo-
sa u ba so u da eleaniz asun-us e ho ien ba ezbes ekoa ekin, us e o o-
ko posi iboak ala nega iboak o e di en kalkula zeko. Helbu u ho ekin,
11 i emen idaga i asun-kalkuluak egin di a, C onbach alpha balioe an
oina i u ik. Dimen sio-mu iz apena en kalkuluak egin e a 6, 8, 9 e a
10 i emak kanpoan u zi di a ba ezbes ekoa kalkula zeko, izanik 7 i emez
osa u ako aldagai be ia en C onbach alpha balioa .61ekoa, baleko neu-
ia izanik kalkuluak egin ahal iza eko (Tabe , 2018). Eleaniz asun-us-
een aldagai be ia en ba ezbes eko balioa 0 e a 4 a ean koka zen da, e a
balio al uak us e-sis ema eleani zagoa isla uko luke, e a baxuak us e-sis-
ema elebaka agoa.
4. eMai Zak
Honako a al hone an, me odologia a alean azaldu ako bi kalkulu nagu-
sien da uak a gi a a emango di a: ba e ik, eleaniz asun-us een aldagai be-
ia en ba ezbes ekoa, e a, bes e ik, galde egie an jaso di en 11 i emen da u
Mikel Ga zia ena, Jon Al una
180 Tan ak, 2021, 33(1), 165-181
G osjean, F. (1985). The bilingual as a compe en bu speci ic speake -hea e .
Jou nal o Mul ilingual and Mul icul u al de elopmen , 6(6), 467-477. o .
h ps://doi.o g/10.1080/01434632.1985.9994221
G osjean, F. (2010). Bilingualism, bicul u alism, and dea ness. In e na ional Jou -
nal o Bilingual Educa ion and Bilingualism, 13(2), 133-145. o . h ps://doi.
o g/10.1080/13670050903474051
Inceçay, G. (2011). P e-se ice eache s’ language lea ning belie s and e ec s
o hese belie s on hei p ac ice eaching. P ocedia - Social and Beha io al
Sciences, 15, 128-133. o . h ps://doi.o g/10.1016/j.sbsp o.2011.03.061
Jeo ion, C., Ma couyeux, A., S a key-pe e , R., Na cy-combes, F., Bi kan, I.,
Jeo ion, C., Ma couyeux, A., e a S a key-pe e , R. (2014). F om mul ilin-
gualism o plu ilingualism: uni e si y s uden s’ belie s abou language lea -
ning in a monolingual con ex . Language, Cul u e and Cu iculum, 27(1),
8-26. o . h ps://doi.o g/10.1080/07908318.2014.887724
Jessne , U. (2008). Teaching hi d languages: Findings, ends and challen-
ges. Language Teaching, 41(1), 15-56. o . h ps://doi.o g/DOI: 10.1017/
S0261444807004739
Jessne , U. (2016). Mul icompe ence App oaches o Language P o iciency de e-
lopmen in Mul ilingual Educa ion BT - Bilingual and Mul ilingual Educa ion.
O. Ga cia, A. Lin, e a S. May (a g.), (1-13). Sp inge In e na ional Publishing.
h ps://doi.o g/10.1007/978-3-319-02324-3_10-1
Kalaja, P., e a Ba celos, A. M. F. (2019). Lea ne Belie s in Second Language
Lea ning. In The Encyclopedia o Applied Linguis ics, 1-7. o . h ps://doi.o g/
doi:10.1002/9781405198431.wbeal0082.pub2
Kalashniko a, M., e a Ma ock, K. (2014). Ma u a ion o execu i e unc ioning
skills in ea ly sequen ial bilingualism. In e na ional Jou nal o Bilingual Edu-
ca ion and Bilingualism, 17, 111-123. o . h ps://doi.o g/10.1080/13670050.2
012.746284
Maluch, J. T., e a Kempe , S. (2017). Bilingual p o iles and hi d language lea -
ning: he e ec s o he manne o lea ning, sequence o bilingual acquisi ion,
and language use p ac ices. In e na ional Jou nal o Bilingual Educa ion and
Bilingualism, 22(7), 1-13. o . h ps://doi.o g/10.1080/13670050.2017.1322036
May, S. (2013). The Mul ilingual Tu n: Implica ions o SLA, TESOL, and Bi-
lingual Educa ion. Taylo & F ancis. h ps://books.google.es/books?id=_
WoqAAAAQBAJ
Moodie, I. (2016). The an i-app en iceship o obse a ion: How nega i e p io lan-
guage lea ning expe ience in luences English language eache s’ belie s and
p ac ices. Sys em, 60, 29-41. o . h ps://doi.o g/10.1016/j.sys em.2016.05.011
Paja es, M. F. (1992). Teache s’ belie s and educa ional esea ch: Cleaning up a
messy cons uc . Re iew o Educa ional Resea ch, 62(3), 307-332. o .
Peacock, M. (2001). P e-se ice ESL eache s’ belie s abou second language lea -
ning: a longi udinal s udy. Sys em, 29(2), 177-195. o . h ps://doi.o g/h p://
doi.o g/10.1016/S0346-251X(01)00010-0
Po olés, L., e a Ma í, O. (2018). Teache s ’ belie s abou mul ilingual pedagogies
and he ole o ini ial aining o ini ial aining. In e na ional Jou nal o Mul-
ilingualism, 17(2), 248-264. o . h ps://doi.o g/10.1080/14790718.2018.1515
206
Hegoaldeko Hau e a Lehen Hezkun za g adue ako ikasleen eleaniz asun-us eak
h ps://doi.o g/10.1387/ an ak.22244 181
Rede , F., Ma ec-B e on, N., Gombe , J. E., e a Demon , E. (2013). Second-lan-
guage lea ne s’ ad an age in me alinguis ic awa eness: A ques ion o langua-
ges’ cha ac e is ics. B i ish Jou nal o Educa ional Psychology, 83(4), 686-
702. o . h ps://doi.o g/10.1111/bjep.12003
She idan, L. (2016). Examining Changes in P e-se ice Teache s ’ Belie s o Pe-
dagogy. Aus alian Jou nal o Teache Educa ion, 41(3), 1-20 o . h ps://doi.
o g/10.14221/aj e.2016 41n3.1
Tabe , K. S. (2018). The Use o C onbach’s Alpha When De eloping and Repo -
ing Resea ch Ins umen s in Science Educa ion. Resea ch in Science Educa-
ion, 48(6), 1273-1296. o . h ps://doi.o g/10.1007/s11165-016-9602-2
Thomas-Sunesson, D., Haku a, K., e a Bialys ok, E. (2016). Deg ee o bilingua-
lism modi ies execu i e con ol in Hispanic child en in he USA. In e na io-
nal Jou nal o Bilingual Educa ion and Bilingualism, 21, 1-10. o . h ps://doi.
o g/10.1080/13670050.2016.1148114
Yuan, R., e a Lee, I. (2014). P e-se ice eache s ’ changing belie s in he eaching
p ac icum: Th ee cases in an EFL con ex . Sys em, 44, 1-12. o . h ps://doi.
o g/10.1016/j.sys em.2014.02.002
Zheng, H. (2013). Teache s’ belie s and p ac ices: a dynamic and complex e-
la ionship. Asia-Paci ic Jou nal o Teache Educa ion, 41(3), 331-343. o .
h ps://doi.o g/10.1080/1359866X.2013.809051
