IKTak e a Konpe en zia Digi alak
Hezkun zan, E engabeko Fo makun zan e a Hizkun zen
I akaskun zan
Be ezko Ti uluko P oiek ua
Can as LMSa en kon igu azioa, ikas a oa
so zeko gida-libu u labu a e a Moodle-ekin
konpa ake a
Egilea
Joana Esla a
Zuzenda ia
Juanan Pe ei a
2021
Labu pena
Lan honen bidez Can as LMS pla a o ma en kon igu azioa e a un zionamendua,
hone an ikas a oak nola so zen di en adie aziko duen gida-libu u labu a e a p ak ikan
lo u ako eska men uan oina i uko den Can as LMSa en e a Moodle pla a o ma en
a eko alde ake a egingo da.
Gau egungo hezkun za sis eman ge oz e a ga an zia handiagoa be egana zen a i
di en i akaskun za pla a o me a ik “ezezaguna” zaigun Can as LMSa az e zea izango
da lan honen helbu ua. Ho e a ako LMSak ze di en, hauek jasandako eboluzioa zein
mundu mailako e abile a es a is ikak, hala nola Can as LMSa en un zionamendua
ezagu u e a be an ikas a oak so zeko ja ai u beha eko pausuak dokumen a u
ondo en, e abiliena den Moodle pla a o ma ekin di uen an zeko asun edo a
ezbe din asunak az e zea izango da; ho e a ako ezauga i e a eza pen
adie azga ienen konpa ake a ga a uz.
1
Gaien au kibidea
Labu pena 1 .......................................................................................................................
Gaien au kibidea 2 .............................................................................................................
I udien au kibidea 3 ............................................................................................................
Taulen au kibidea 5 ............................................................................................................
1 Sa e a 6 ..........................................................................................................................
2 P oiek ua en helbu uak 8 ................................................................................................
3 Me odologia 9 ..................................................................................................................
4 Ma ko eo ikoa 10 ............................................................................................................
4.1 Ze di a LMSak? 10 ...............................................................................................................
4.2 LMSek eduki beha eko ezauga i nagusiak 11 ....................................................................
4.3 LMSen eboluzio e a his o ia labu ua 12 ...............................................................................
4.4 LMS e abilienak 14 ................................................................................................................
4.5 Ins uc u e Can as LMS 17 ...................................................................................................
5 Moodlen egindako ikas a oa 19 .......................................................................................
6 Can as LMSan ikas a oa so zeko gida-labu a 24 .........................................................
6.1 Lehenengo pan aila 24 ..........................................................................................................
6.2 Ikas a oa so zen 26 ..............................................................................................................
6.2.1 Ikas a o eza penak 28 ....................................................................................................
6.2.2 Ikas a oa en lehen o ia en kon igu azioa 29 .................................................................
6.2.3 O iak 30 .........................................................................................................................
6.2.4 Be iak 31 ........................................................................................................................
6.2.5 Moduluak 32 ...................................................................................................................
6.2.6 Fo oak 33 ........................................................................................................................
6.2.7 Galde egiak 34 ................................................................................................................
6.2.8 Ze eginak 36 ...................................................................................................................
6.2.9 Edukien lanke a ako baliabideak 37 ...............................................................................
6.3 E abil zaileak gehi zen 39 .....................................................................................................
6.4 Ikasleak ikas a oan gehi zen 40 ............................................................................................
6.5 Baldin zazko ja due ak 42 .....................................................................................................
6.6 Kali ikazio libu ua 43 .............................................................................................................
7 Can as e a Moodle-en a eko konpa ake a 46 ...............................................................
8 Ondo ioak 51 ...................................................................................................................
E anskina 1 54 ....................................................................................................................
Bibliog a ia 55.....................................................................................................................
2
I udien au kibidea
4.1 I udia - LMS-en his o ia labu ua en denbo a le oa. 13 ..............................................
4.2 I udia - 6 Yea his o ical LMS B eakdowns by Region as Pe cen age o To al 14 ........
4.3 I udia - LMS Ma ke Sha e Fo US & Canadian Highe Ed Ins i u ions (yea -end
2020 edi ion) 15 ..................................................................................................................
4.4 I udia - LMS Dis ibu ion (Fall 2016) Pe cen age o Eu opean Highe Ed Ins i u ions
Usind Each LMS as P ima y Sys em 16 .............................................................................
4.5 I udia - Pe cen age o New LMS implemen a ions by Yea in Eu ope 16 .....................
4.6 I udia - Can as LMSa en logoa 17 ...............................................................................
5.1 I udia - Moodle ikas a oa so zen 19 ............................................................................
5.2 I udia - Moodle ikas a oa en eza penak 20 ..................................................................
5.3 I udia - Moodle ikas a oko hasie ako a ala 20 ..............................................................
5.4 I udia - Moodle ikas a oe ako baliabide e a ja due ak 21 .............................................
5.5 I udia - Moodle baldin zazko ja due ak 22 ....................................................................
5.6 I udia - Moodle ikas a oe an dominak eza zen 23 ......................................................
5.7 I udia - Moodle ikas a oen kali ikazio-libu ua 23 ..........................................................
6.1 I udia - Can as LMSa en a bela 24 ..............................................................................
6.2 I udia - Can as LMSa en adminis a zaile kon ua en zenbai eza pen 25 ...................
6.3 I udia - Can as LMSa en ba ne mezula i za 26 ...........................................................
6.4 I udia - Can as LMSan ikas a oak so zeko bi auke ak 27 ..........................................
6.5 I udia - Can as ikas a oa en so zen 27 .......................................................................
6.6 I udia - Can as ikas a oko eza penak 28 .....................................................................
6.7 I udia - Can as ikas a oko lehengo o ia en kon igu azioa 30 .....................................
6.8 I udia - Can as ikas a oko o iak baliabidea 30 ...........................................................
6.9 I udia - Can as ikas a oan be iak/oha ak so zen 31 .................................................
6.10 I udia - Can as ikas a oan moduluak so zen 32 .......................................................
6.11 I udia - Can as ikas a oko ja due ak e a baliabideak 32 ............................................
6.12 I udia - Can as ikas a oan ez abaida o oak so zen 33 ............................................
6.13 I udia - Can as ikas a oan galde egien so e a 34 ....................................................
6.14 I udia - Can as ikas a oko galde egien eza penak 34 ...............................................
6.15 I udia - Can as galde egie ako galde ak so zen 35 ..................................................
6.16 I udia - Can as ikas a oko ze eginen eza penak 36 ..................................................
6.17 I udia - Can as ikas a oko e ub ikak so zen 37 .......................................................
6.18 I udia - Can as ikas a oko o ia en adibidea 38 .........................................................
3
6.19 I udia - Can as ikas a oko o ia en adibidea 38 .........................................................
6.20 I udia - Can as ikas a oan lanke a ako i xa egiak gehi zen 38 .................................
6.21 I udia - Can as ikas a oan lanke a ako URLa so zen 39 ..........................................
6.22 I udia - Can as LMSan e abil zaileak so zen 39 .......................................................
6.23 I udia - Can as e abil zaileen sa bidea gehi zen 40 ..................................................
6.24 I udia - Can as ikas a oan ikasleak gehi zen 40 ........................................................
6.25 I udia- Ikasleak gehi zeko eza penak 41 ....................................................................
6.26 i udia- Can as ikas a oan ikasle aldeak so zen 41 ..................................................
6.27 i udia- Can as ikas a oan baldin zen eza pena 42 ....................................................
6.28 i udia- Can as ikas a oe ako kali ikazio-libu ua 43 ....................................................
6.29 i udia- Can as ikasle ba en kali ikazio-libu u zehaz ua 44 .........................................
6.30 i udia- Can aseko SpeedG ade baliabidea 45 .........................................................
9.1 i udia- h ps://can as.ikas en.io-n sa bidea e a e abil zaile ezbe dinak 54..................
4
Taulen au kibidea
7.1 aula - Can as LMSa en e a Moodlen ezauga i eknikoen konpa ake a 47 ................
7.2 aula - Can as LMSa en e a Moodle ikas a o ezauga ien konpa ake a 49................
5
1. KAPITULUA
1 Sa e a
Gau egungo bizi zeko modua e a giza e bezala elka e agi eko, sozializa zeko
moduak alda u di a, espa u sozialean ez ezik lan e emue an e e ema en a i di en
aldake ak ezez aezinak sue a zen zaizkigu. Aldake a guz i hauek eknologian,
munduak bizi izan duen digi alizazioan, du e abiapun u; gau egun e engabe
konek a u a bizi ga a e a be e alde xa ak (zibe e aso zaile, zibe e asoak,…) di uen
a en, asko a ikoak di a alde onak e e; elka en a eko komunikazioe a ako eskain zen
du en e az asuna, espazio edo a denbo a asink onian ge a zen di enei (wha sapp, e-
pos a, bideo-deiak,…), giza segu asunean du en e agin baiko a (lan espa uan
emandakoak, adib.) gehi zen zaizkio. Gaine a, nonahi, noiznahi, nahie an ja du eko
auke a (sma phone, able -en bidez) bai lane ako zein aisialdi ako izan dai ezkeenak
eskainiz, bai a e oske ak egin ahal iza eko, i aku zeko (e-bookak) edo a sa e-sozialen
e abile a di a o o ha eknologiek ahalbide u ako auke e an e abilienak.
Digi alizazioa oina i/gida i izanda, ukaezina da giza eak e engabeko aldake a e a
bilakae an ja dun beha izan duela azken hama kade an zeha , e a e o kizunean e e
ja dun beha ko duela. Baina ze ga ik ezin dugu hezkun za en bilakae a i bu uz be dina
esan? ze ga ik ez da hezkun za-sis ema gau egungo ga ai digi ale a giza ea bezain
azka molda u? Galde a e an zu ea sakonegia izan dai ekeelakoan nago baina,
bilakae a ho en alde egi eko beha a ekin azken u eo an ikaske a e edu ezbe dinak
izan dezake en e an zukizuna e aku sia izan da; hezkun za sis eman bilakae a
bul za zeko e a bai pedagogikoki zein me odologikoki aldake ak sus a u ahal iza eko
auke ak eskaini di uz e, in o mazio e a komunikazio eknologiak (IKT-ak) eskain zen
di uen hamaika auke a e abili a i( a)kaskun za-p ozesuan modu ik e aginko enean
e agi eko helbu ua ekin: au kezpen digi al/in e ak iboak, in og a iak, elka lana
sus a zeko baliabideak, bideoak edo gami ikazioa oina i du en baliabideak bes eak
bes e. Ho ie an oina i sendoak esku a zea ahalbide uko du enak Lea ning
Managemen Sys em-ak (au e an zean LMS) izango di a, be an ikasleak bildu,
elka en a eko komunikazioa sus a u e a ikaske a-p ozesuan gida zeko auke a ekin,
6
bai a edukien lanke a e a bu u u beha eko ja due en euska i izango di a; ikasgela
bi uale an bilaka uz, esan beha a dago hezkun za-e edu e a kasuan-kasuko
me odologia en a abe a ga an zia-maila e e aldako a izango dela.
Co id-19a dela medio, iazko ikas u ean ezinbes ean molda u beha izan genuen egun
ba e ik bes e a au ez-au eko hezkun za e edua online e edu ba ean. E edu hone an
ezagu zak exkaxak izanda e e (kasu asko an ge a u zen bezala), nahi e a nahi ez
egoki zeko beha a pai a u zu en i akasle askok, galdu a edo a kudeake a egokia
be ma zeko ezagu za nahiko ik gabe. Ho elako egoe a ba en au ean hezkun za-
sis emak digi alizazio a egoki zeko duen beha a age ikoa izan zela us e badu e e,
guz ion a eko elka lana e a inplikazioa beha ezkoa di a hezkun za-sis ema gau ko u
ba egoki zeko, ezinbes ean ikasleen ongiza ea helbu u za duena. Esan beha a dago,
hezkun za-sis emak aldake a ako bidean dagoela, ho en a gibide DigComp 2.1
eu opa (Ca e e o e al., 2017) ma koa bidelagun ikasleek e a he i a o ok ga a u
beha eko gai asun digi alak zehaz u a daude 2017. u eaz ge oz ik, honekin ba e a
DigCompEdu- en (Redecke , 2017) bi a ez eu opa ma kopean i akasleak
no banakoa en gai asun digi alak zehaz uko di uen mailake a es anda ak oina i za
di ugula u e be dine ik; bai a espainia es a uan INTEFen esku ik u e be eko i ailean
bide a u ako Compe encia Digi al Docen e ma kopean bil zen di enak e e.
Aldake a hone an lagunga ia izan zi ekeelakoan e a LMSak aldake a hone an
ezinbes ean eduki beha eko baliabide digi ala di enez ge o, ni e lana Can as LMSa
az e u, ezagu u e a EAEn e abiliena den LMSa ekin, Moodlekin, konpa ake a egi e a
bide a uko du ; ho e a ako, Can as LMSan ikas a o e edu ba nola so u dai ekeen
az e uko dugu ja aian, konpa ake a p ak ikako da ue an oina i u a egi eko auke a
eskainiko digula ik.
Au e a e aman dudan p oiek u hau Ai o u-EzKome ziala-Pa eka uBe din4.0
1
C ea i e Commons lizen ziapean a gi a a uko du . Lizen zia honekin edukia kopia u,
bi bana u e a e akus eaz gain, lan e a o iak (helbu u kome zialekoak izan ezik)
egi eko baimena ema en du. Ondo engoak de igo ez be e ik, edukia en egilea aipa u
beha a e a lan e a o iak, lizen zia be dina izan beha ko du e.
h ps://c ea i ecommons.o g/licenses/by-nc-sa/4.0/deed.eu
1
7
2. KAPITULUA
2 P oiek ua en helbu uak
P oiek u honen bidez ho en ga an zi handia daukan LMS baliabide “ezezagun”
ba ean oina i uko ga a, xede nagusiak hauek izango di ela ik:
•Can as LMSa en oina izko zehaz asun eo ikoak ezagu zea, hala nola LMSak
his o ian izandako ga apena labu ezagu zea e e.
•Can as LMSa en e abilga i asuna az e u e a p ak ikan ja zea, p oba-ikas a o
ba so uz e a ho en sa bide-gida labu a bu u zea.
•Can as LMSak e a Moodlek eskain zen di uen ezauga i zein auke a
ezbe dinen konpa ake a egi ea e a aldeko zein kon ako ezauga ien
alde ake a lo zea.
8
4.2 i udi-g a ikoan Es a u Ba ue ako, Kanadako, E esuma Ba ue ako e a Aus alia
he ialdeen e abile a en da uak age zen di a, 2014. u e ik 2019. u e a a e.
Age ikoa da, Moodle-ek daukan ga an zia he ialde ho ie an, Es a u Ba ue an izan
ezik, Kanadan e a e esuma ba uan LMS e abil zaileen e dia Moodle e abili izan duela
azkeneko u eo an. Aldiz, Blackboa dek izan duen ga apena behe akoa izan da, u eak
iga o ahala e abil zaile kopu ua gal zen joan dela age ikoa da, ho en e agile nagusia
Can as-en sus apenak e agin du, Kanadan izan ezik bes e guz ie an; Kanadan
bes ee an ge a u akoa i kon aja iz D2L en B igh space-k e aman di u Blackboa d-ek
galdu ako e abil zaileak.
4.3 I udia - LMS Ma ke Sha e Fo US & Canadian Highe Ed Ins i u ions (yea -end 2020 edi ion)
Be esku a u a: Phil on EdTech h ps://philoned ech.com/s a e-o -highe -ed-lms-ma ke - o -us-and-canada-yea -
end-2020-edi ion/
4.3 i udiko g a ikoan 2020. u e bukae a a e EEBBe an e a Kanadan jaso ako da uak
ha zen di u kon u an. Esan beha a dago, me ka u gehiena hi u LMSek ha zen
du ela: Can as, Moodle e a Blackboa d (lehenengo biak kode i ekikoak izanda,
azkenekoa o dea p iba ua). Adie azga iena, Blackboa d kopu uan behe aka egin
duela aipa zea izango li za eke, ba ez e e mu izpen handiagoa ekin Moodle-ek
bolumenik go ena ha u zuene ik (2013-2014 u ee an) e a Can asek hasie a ik in
c escendo, go aka izan duen e abil zaile bolumena kon u an izanik. Hau ho ela,
e abil zaile bolumena i dagokionez go akako ga apen a gia duen baka a Can as da,
ba ez e e 2011. u e ik kode i ekiko be sioa luza u zu ene ik.
Eu opan, o dea Can asek izan duen e agina oso ezbe dina izan da (4.4 i udia);
2016.u eko da uen a abe a %1-ek soilik e abil zen zuela, aldiz, Moodle-en pode ioa
ukaezina da e abil zaileen %65-ek auke a u a. Hone az gain, 4.5 i udiko g a ikoan
15
4.4 I udia - LMS Dis ibu ion (Fall 2016) Pe cen age o Eu opean Highe Ed Ins i u ions Usind Each LMS as P ima y
Sys em
Egilea: e- li e a e & LISTedTECH
u e o ema en di en inplemen azio be ien da uak age zen di a, Moodlek izandako
eboluzioa i e epa a u a azkeneko 8 u ee an nahiko egonko man endu den a en,
azken u ee an inplemen azio be ie an izan duen joe a, behe akoa izan da naba men.
Kon akoa aldiz Can as-ek izan duena, nahiz e a e abil zaile bolumena kon u an iza en
badugu Moodle e abiliena en sa ia jaso zen ja ai uko duen.
Egune a zeen da u g a iko ik ez dagoen a en, C is ian T. Duque-k (2016-2020
be ikusi a) a ikulu ba ean dionez “Moodle’s sha e emains in op imal shape, bu i s
u u e dominance could be in ques ion”.
4.5 I udia - Pe cen age o New LMS implemen a ions by Yea in Eu ope
Egilea: e-Li e a e & LISTedTECH
16
4.5 Ins uc u e Can as LMS
4.6 I udia - Can as LMSa en logoa
2008. u ean so u ako Ins uc u e Inc. enp esak ikaske a pla a o ma p opioa so zea
4
e abaki zuen, 2010.u ean Can as by Ins uc u e U ah es a uko ikas e xe asko an
e abil zen zu ela ik, hodeian-oina i u ako e a be aiek kudea u ako sis ema zen; honela
ikas e xeak soilik i akas eaz a du a u beha zu ela ik (o dainpekoa). 2011.u ean
Can as LMSa en kale a ze o iziala egin zen e a hu a AGPL 3 lizen ziapean plaza a u
5
e e, kode i eki kome zial (“comme cial open sou ce”, S ein J.) moduan kale a zeko
enp esa en hi u a azoi nagusiak hu engokoak di ela:
•Hezkun za e agileei Can as-ek kudea u ako o dainpeko kon ua iza ea me ezi
zaien edo ez jabe zea; alegia, egi u a en lagun za, man enu lanak, kudeake a
be a, be sio be i zeak egi eko beha ik ez iza eak,… o dainpekoa iza ea me ezi
duen edo aldiz, bakoi zak egin beha eko kudeake a lana iza ea.
•Can as LMSa en segu asuna e a kodea en oso asuna be ma zeko modu
adie azga iena bezala eskain zen du e, kodeak eduki di zakeen ahuleziak
an zema en lagun zeko.
•E a gu e za ga an zi suena den a azoia, be aiek kudea u ezin di uz en
e emue an (Amazon Web Se ices, AWS ze bi zu gabekoak, alegia ze bi za i
ze bi zu ik gabeko e emuak) edo a o dainpeko e edua eduki zeko di u nahiko ik
ez du en eskola, ins i uzio edo a enp esek e e me ka uan dagoen LMSa
eduki zeko auke a iza ea da.
Azken u ee an e abil zaile hazkunde e a inplemen azio gehien eduki di uen LMS izan
da, eduki ako a akas a en adie azle mundu osoan zeha 2019. u e a a e lo u ako 30
milioi e abil zaile baino gehiago di a. A akas a ho en aipaga i nagusia be e i xu a
6
dela esan dai eke, Can as-ek duen in e aze g a ikoa me ka uan daudenen a ekoen
e aka ga iena da e a. Eskain zen duen e abilga i asun e aza e a in ui iboa e e
aipaga iak di ela esan dezakegu, i isga i asuna i e epa a uz ge o e e, eskain za
zabala ema en du; alde ba e ik in e ne konexioa dagoen edonondik e a edozein
gailu ik (sakelako, able edo a o denagailua izanda) sa zeko auke a izango dugu, e a
bes e ik, eskain zen di uen mugiko e a ako aplikazioa ezbe dinduak di ugu.
7
h p://www.ins uc u e.com
4
h ps://gi hub.com/ins uc u e/can as-lms/wiki
5
!h ps://www.ins uc u e.com/abou /ou -s o y!
6
h ps://can as.ins uc u e.com/cou ses/1045977/pages/can as-apps
7
17
I akasleen za , ikasleen za edo a gu asoen za ezbe dinak di en den mugiko e ako
aplikazioak opa di zakegu, lehenengoa ekin eduki e a ikas a oen kudeake a
ahalbide zea izango da helbu u, biga ena ekin o dea, ikas a oak au e a a e a zeko
eskain za zabalduko du e a hi uga ena ekin aldiz, seme-alaben ikaske a-p ozesua en
be i edozein momen u an e a e engabe iza eko pen sa u a dago. Au ekoa i gehi u a,
LTI (Lea ning Tool In e ope abili y) auke a so a in eg a zeko eskain za oso
e aka ga ia da, bai a SCORM pake een inpo azioa e a espo azioa, ezinbes ekoak
sue a zen di a e a gau egungo LMS an.
Can asen un zionamendua ezagu zeko auke a ezbe dinak eskain zen di u Ins uc u e
enp esak, dohainekoak gaine a:
1. Can as F ee o Teache s kon ua egi eko auke a, be an ikas a o p obak egin
8
ahal iza eaz gain LMSa en un zionamendua ezagu zeko auke a eskain zen du.
Be aiek kudea u ako cloud based-en, dohaineko auke a izanda e a mu izke ak
di uen a en (ikus bibliog a ian can as accoun compa isons), p oba zeko egokia
izan dai eke.
2. Gu e ze bi za ian open sou ce be sioa inplemen a zeko an, Gi Hub-en kodea
e a ins ala zeko gida e e opa di zakegu.
F ee o Teache -en izena ema eko h ps://www.ins uc u e.com/can as/ y-can as
8
18
5. KAPITULUA
5 Moodlen egindako ikas a oa
Can as e a Moodle-n a eko ezbe din asunak modu p ak ikoan ezagu zea p ozedu a
egokia i udi u zaigu, bie an p oba uz alegia, ho e a ako Moodle-n egindako ikas a o
ba Can as-en nola klona uko genukeen e aku siz.
HEZik -ko lehenengo moduluko azken p oduk u ako zein Juanan Pe ei ak emandako
“LMSak az e zen” ikasgaian Moodle-ko ikas a o e edu ba nola so u genezake ikasi
genuen, hauek izanda Moodlen ja du eko ikasi akoak:
5.1 I udia - Moodle ikas a oa so zen
•Ikas a oa so u (5.1 i udia): (➊) Ezke menuan koka u a dagoen gunea en
kudeake a a ala en ba uan, (➋) ikas a oa so u genuen, be an (➌)
ikusga i asuna e a eza penak zehaz eko auke a eduki a.
•Ikas a oa en eza pen nagusiak zehaz u (5.2 i udia): Ja aian so u ako
ikas a oa en (➊) izena, izen labu ua, da ak, ikas a oa e aku si (edo ezku uan
man endu), ikas a oa en desk ibapenean (➋) azaleko i udia gehi u e a
ikas a oa en labu pen xiki ba so u ondo en, o ma ua (➌), i xu a (➍),
i xa egien gehienezko amaina (➎) e a ikas a oa en osake a en ja aipena (➏)
zehaz eko auke a ahalbide u geni uen.
•Ikasleak gehi u: Ikasleak gehi zeko ezke zu abeko pa aideak a alean egin
beha da, dagoeneko pla a o man dauden e abil zailee a ik auke a u a, gu e
ikas a o a gehi zeko beha ik bes e ik ez dagoela. Talde xikie an lanke ak
19
egi eko auke a e e edukiko dugunez, (➐) ikas a oen eza pene an aldeka zeei
bu uzko a ala zehaz eko auke a e e eskain zen du e.
5.2 I udia - Moodle ikas a oa en eza penak
•Fo o ezbe dinak gehi zen: Alde ba e ik, be ien o o (oha - aula bali z bezala)
be eziak ikasleen e an zuna ona zen ez di uz enak alegia, e a bes alde ikasleen
a eko ez abaidak, zalan zak edo a i akaslea ekin komunika zeko e abiliak
izango di enak so zeko auke a izan genuen.
•Ikas a oko gai nagusia en kon igu azioa: O oko a izenpeko a ala en
kon igu azioa egin genuen; a ala en izen alda u, a gazki edo i udia gehi zeko
auke a zein esku aga i asun mu izke ak eza zeko auke a eduki a (➊),
ikasleen za e abilga iak izan dai ezkeen oha - aula, be ien (➌) edo zalan za
o oen,... edizio auke a eskain zen di u bai a in o mazio i u i bezala e abilga ia
izan dakizkiekeen helbide elek onikoa en URL-a gehi u a, edo a bes e edozein
ja due a edo baliabide gehi zeko (➋) auke a e e ema en duela.!
5.3 I udia - Moodle ikas a oko hasie ako a ala
20
Au ekoa ekin lo u a, ondo en ikas a oko modulu/ gai ezbe dinak kon igu a zen joan
ginen. Bakoi zean ja due a edo a baliabide ezbe dinak gehi u beha geni uela ik.
•Moodle-n ja due a mo a ezbe dinak az e zen (5.4 i udia): Ja due a e a
baliabide mo a ezbe dinak oso zabalak izanaga ik, hu engoak az e zen a i u
ginen gu: Fi xa egia, o oak, galde egiak, glosa ioa, libu uak, o iak, URL-k
gehi zeko hala nola ze eginak eslei zeko e e.
◦Baliabideak, i akasleak edukiak so u/eskegi zeko e abiliko di uenak izango
di a, i xa egia, libu ua, o ia e a URLa, izango di ugu. Haue an i xa egi ba
xe a u, be an edukiak ida ziz osa u edo a kanpo aplikazioa ba e ik
xe a zeko auke a eskain zen du.
5.4 I udia - Moodle ikas a oe ako baliabide e a ja due ak
◦Bes alde ikasleak egin beha eko ja due ak di ugu; galde egia, o oa,
glosa ioa e a ze eginak az e u di ugula. Galde egiak, mo a ezbe dine ako
galde en bidezko galde egiak so zeko auke a eskain zen du e; auke a
ani zek, egia/gezu a, e an zun labu eko galde ak edo lo u a galde ak
nahas uz bes eak bes e. Glosa ioa e a o oak o dea, guz ion a en ikas eko
auke a pa egabea eskain zen du e, guz iok-guz iongandik ikas eko alegia.
Ze eginei dagokionez, ikasleak be an en ega u beha eko i xa egi mo a
zehaz eko auke a eskain zen du (dokumen u i xa egiak, kalkulu-o iak,
bideoak, au kezpenak,…), hala nola hauen gehienezko amaina zein aldeka
osa zeko auke a en zehaz apena e e, aldeko pa aide ba ek soilik
bidal zea ekin nahikoa izango li za ekeela kasu ho e an. Ezinbes ean e e,
ikasleen za bide a u ako ja due en eza pene an eedbacka nola eskainiko
21
dugun zehaz eak izuga izko ga an zia eduki dezake, izan e e i akasleek
modu ba ean edo bes ean ikaslea i eskaini beha ko dion eza pena en
au ean gaude e a.
Guz i haue an zein a al nagusien eza pene an e e, esku aga i asuna zehaz eko
auke ak az e u geni uen, ja due a(k) esku aga i egongo den epe a ea zehaz eko
balio duena da. Honekin ba e a zehaz u beha eko bes e ezauga i ba , ja due en
osake a izango li za eke eskain zen di uen zehaz asun auke a ezbe dinekin; ikasleak
osake a eskuz ma ka zeko auke a, ikasleak ikus ea ekin soilik au oma ikoki ma ka zen
dela, edo a gaindi u beha eko auke az balia zea, i akasleak kali ikazioa eslei ze akoan
edo galde egie an, au oma ikoki ma ka uko da ja due a osa u za . Azkeneko pun u hau
beha bezala osa zeko, kali ikazio en eza penak zehaz u a egon beha ko di a, bai
gehienezko kali ikazioa zein gaindi zeko gu xienez lo u beha ekoa, adibidez. P opio
landu genuen bes e eza pen in e esga i ba , baldin zazko ze eginen auke a izan
zen: i akasleak auke a u ako baldin za(k) be e ezean eduki/ja due ak esku aga i asun
mu iz ua ekin zehaz u a egongo di a. I akasleak, da a en a abe a, ja due en-
osake a en a abe a, kali ikazioa en a abe a, alde zeha z ba en za esku aga i soilik
edo a baldin za-so a en bidezko baldin zak so u di zake nahi adina eduki, ja due a
edo a a ale a a sa bidea muga zeko; behin i akasleak gehi u ako baldin zak
be e ze akoan au oma ikoki izango di uz e esku aga i.
5.5 I udia - Moodle baldin zazko ja due ak
•Gau egun ikaske a-p ozesuan ho en ga an zi sua den ikasleen mo ibazioa
sus a zeko oso e abilga ia den eza pena dugu Moodle-k eskain zen duen
dominen esleipena (5.6 i udia) , gami ikazioa oina i izanda zehaz u beha eko
baldin zak be e ze akoan ikasleei eslei uko zaizkien dominak di a; esleipen
au oma ikokoak izan dai ezke (➊), ze egin ba edo ba zuk osa ze akoan adib.,
edo i akasleek “eskuz” (pe sonalki) eslei u di zake enak (➋), lana en egoki asun/
o iginal asuna en a abe a eslei u dai ezkeenak, alegia.
22
5.6 I udia - Moodle ikas a oe an dominak eza zen
•Buka zeko, ikas a oa en kali ikazio libu uak di uen zehaz apen o oko ak
kon u an izango di ugu, ga an zia handiko eza pena delako; nahiz e a guk
ikas a oan p opio lan zeko denbo a ik ez izan. Kali ikazio-libu ua i dagokionez
ja due a ebaluaga i bakoi za i dagokion pisua eslei zeko auke a eskainiko digu
(➊) eza pene an sa uz ge o, honek ikasle/ alde bakoi za en edo ikasle guz ien
kali ikazioak ikusgai eduki zeko auke a eskainiko digula, bai a kali ikazio-libu uak
inpo a u e a espo a zeko (➋) auke a iza ea e e oso ga an zi sua da; .cs ,
excel-o i edo XML o ma ue an jai si edo igo dai ezkeenak.
5.7 I udia - Moodle ikas a oen kali ikazio-libu ua
23
6. KAPITULUA
6 Can as LMSan ikas a oa so zeko gida-
labu a
O aingoan, Ins uc u e Inc. enp esa en Can as LMSa en kode i ekiko be sioa
ikas en.io ze bi za ian ins ala u ondo en ikas a oak nola so u az e zen ja dun ga a,
9
be i e e i akasle ol e a ikuspun u ik begi a u a e a azaldu a. Can as LMSan oina izko
ikas a oa so zeko ja ai u beha eko pausuak (Moodlen egindakoak), eskaini ako
auke a e a eza pen ezbe dinen az e ke a ekin hu engo gidalibu ua so u dugu: Behin
ins alazioa buka u a e a adminis a i kon ua izanda, hizkun za kon igu azioa euska az
eza zen saia u ga a. Baina amalez, e abilga i ez dagoen hizkun za denez ge o,
gaz ele ako hizkun z kon igu azioa e abili dugu p ak ika p obak au e a e ama eko;
hau dela e a, gida-libu uko i udie an izenbu uak gaz ele az age zen di a.
6.1 Lehenengo pan aila
Behin sa u a, opa zen dugun lehenengo pan aila en azalpen labu a egingo dugu
has eko, 6.1 i udia ekin lagundu a. Hasie ako o ian, able o edo dashboa d izenpean,
so u ako ikas a o ezbe dine a ik nahi di ugunak gehi u di zakegu e diko a al/bloke
nagusian; gu e a belean age zeko hau a uak izan di en ikas a oak baka ik e aku siz.
Eskuin aldean hu engo egune an en ega u beha eko ja due ak age zen zaizkigu.
E a ezke aldeko zu abeko menua, momen u o o ikusga i edukiko di ugun zenbai a al
opa di zakegu:
6.1 I udia - Can as LMSa en a bela
Hu engoko helbidean: h ps://can as.ikas en.io!
9
24
edo kanpo URLe a a bide a u ako es ekak xe a uz, hala nola HTML edizio moduan
ja zeko auke a e e dagoenez, kanpo baliabideen kodeak i sa siz xe a zeko auke a
e e balia u dugu, (➍) kasu hone an hasie ako azalpen bezala e abilga ia den
au kezpen ba xe a uz. Eskuin aldeko blokean (➎), bes e ba ne baliabide ba e a
joa eko es eka gehi zeaz gain, a gazkiak (Flick -e ik igo zeko) edo a au e ik
i xa egie a a igo ako bes e mo a ba eko dokumen u, i udi zein bideo xe a zeko
auke a e e eskain zen du. Buka zeko, o i hau edi a zeko baimenak kudea zeko auke a
daukagu (➏).
6.2.4 Be iak
Ondo en, ongi e o ia ema eko baliaga ia e a aldi be ean ikas a oan zeha
sue a u ako oha ak hela az eko be iak/anuncios de i zona e abiliko dugu, haue a iko
azkenekoak, alegia, be ienak ikas a oko lehen o ian age uko di a; ikasleek azken
be ien jabe iza eko.
6.9 I udia - Can as ikas a oan be iak/oha ak so zen
Be ien a alean (➊) +Anuncio saka u a be ia so zeko auke a izango dugu, be an
izenbu ua, es ua idaz eko koad oa, a al zein baliabide guz ie an bezala e abilga ia
izango dugun Rich Tex Edi o e abilga i eduki a, nahi dugun mezua hela aziko diegu
ikasleei, es u, i udi, bideo edo a i xa egiak eskegi zeko auke a esku aga i dugula e e.
Ikas a oko zein sekzio i (edo guz iei) hela az ea nahi dugun zehaz u dezakegu, hala
nola e o kizuneko da a zeha z ba ean publika zeko p og ama zeko auke a, ikasleei
e an zu eko gai asuna ema ea edo “gus uko du ” klik egi eko auke a iza eko eza penak
zehaz u dai ezke.
31
6.2.5 Moduluak
Egingo dugun hu engo gauza moduluak so zea izango da, modulu ba uni a e ba i,
as e ba i,… egoki uko zaiola ik; galde egiak, lanke a edukiak, ze eginak edo a o oak
eduki a, bes eak bes e.
6.10 I udia - Can as ikas a oan moduluak so zen
Moduluak a ale ik + Modulo-n (➊) sa u e a be an modulua i dagokion (➋) izena ja i
e a nahi izanez ge o da a zeha z ba e a a e blokea u a ego eko auke a,
esku aga i asuna i dagokionez (➌) au eko modulua osa u a egon ezean sa bidea
blokea u a ego ea zehaz u dai ezke.
Behin so u a, 6.11 i udian age ikoa denez, ➊ ikusga i asuna i dagokion iku a
age zen zaigu, be dez dagoenean publika u a dagoela esan nahi duela. ➋ modulua
edi a u, lekuz alda zeko, ezaba zeko auke a eskain zen digu e a ikas a oa osa zen
ja ai zeko ga an zi suena zaigun iku a ➌-a i dagokio, modulua i ja due a edo
baliabideak gehi zeko e abiliko dela ik; ze eginak, az e ke ak edo galde egiak, o iak
(dagoeneko nola so u dai ezkeen azaldu dugula), i xa egiak, URLak, kanpo
baliabideak edo o oak auke a uz so uko di ugu.
6.11 I udia - Can as ikas a oko ja due ak e a baliabideak
32
6.2.6 Fo oak
Modulua gehi u ondo en, ikasleen a eko elka e agina e a i akasle - ikasleen a eko
komunikazioa e az uko du en elka izke a o oak eza zen ikasiko dugu; hauek,
zalan ze a ako e abiliak edo a “ o malak” izan dai ezke, ze eginei e an zu eko e abiliak
izan dai ezkeela.
Fo o baliabidean klika uz ge o, gai be ia sa u e a o o be i honi dagokion izena
gehi uko diogu. Fo oa modulua en ba uan age zen zaigula eskuinaldean publika zeko
e a edizio ezbe dinak egi eko auke a eskain zeaz gain, o o izenbu uan klik eginda,
o o a helbide a zen gai u ezke eko menuko ez abaida o oen ba ne a, alegia.
Hemendik lehenengo mezua (➊), ez abaida zabaldu nahi izanez ge o, bidal zeko
auke a, i xa egiak e ans eko auke a e a ikas a o osoko ikasleei bide a u a dagoen edo
sekzioa en a abe ako o oa den. Gaine a, eza pen zeha zagoak (➋) egi eko auke a
eskain zen digu e e; e an zunak ikusi ahal iza eko ikasleak lehendabizi e an zun ba
idaz e a beha uak ego ea edo kali ika zeko o oa izango den. Talde o oa (➌) iza eko
auke ake a e e egin dai eke, alde lanak au e a e ama eko oso auke a in e esga ia
izanik, hala nola e abilga i egongo den da ak eza zeko auke a e e eskain zen
du ela ik.
6.12 I udia - Can as ikas a oan ez abaida o oak so zen
33
6.2.7 Galde egiak
Fo oak gehi ze akoan bezala, modulua en eskuin aldean dagoen “+” iku ean (6.11
i udian ➌) klika u akoan az e ke a, e aluaciones, a ala auke a uko dugu o aingoan,
lehengo p ozesua bezala az e ke a be ia izenda u ondo en gehi uko dugu. Behin
gehi u a galde egian klika ze akoan, galde egia en eza penen labu pena age zen
zaigu, be an au ebis a auke a edukiko dugula. Ezinbes ean egin beha ekoa
galde egia en eza penak zehaz ea e a galde ak gehi zea izango da (➊ 6.13 i udian),
hu engoko pausu e a zehaz apenak auke a uz.
6.13 I udia - Can as ikas a oan galde egien so e a
➊: Galde egia en azalpena.
6.14 I udia - Can as ikas a oko galde egien eza penak
34
➋: Galde egi mo a: P ak ikako az e ke a, galde egi ebaluaga ia, inkes a ebalua ua
edo ebaluazio ik gabeko inkes a den zehaz ea.
➌: Auke a gehiago zehaz eko: Feedbackak, galde en e an zun egokiak edo oke ak
noiz jaso dai ezkeen kon igu a zea, denbo a muga, saiake a muga ua, izenik gabeko
en egak.
➍: Zeini bide a u a dagoen, ikas a o osoko ikasleei, sekzio baka ba i, ikas aldeen
a abe ako edo baka kako galde egia iza ea, hala nola noiz den en ega zeko epe-
muga e a noiz ik edukiko du en esku aga i zehaz ea.
➎: Galde ak so uko di ugu ja aian, ho e a ako galde a be ia, galde a banku be ia
edo so u ako galde ak bila u nahiko den zehaz u beha ko dugu lehendabizi. Galde a
be ia so zeko hu engokoak ja ai uko di ugu, 6.15 i udia en lagun za ekin:
6.15 I udia - Can as galde egie ako galde ak so zen
➊: Izena en izena ja iko dugu e a zein galde a mo a so u nahi dugun e abakiko
dugu: auke a ani zak, egia/gezu a, hu suneak be e, e an zun ani zak,lo zekoak,…
bes eak bes e.
➋: Galde a en balioa eza iko da, pun ue an.
➌: Galde a es ua idaz eko lekua.
➍: E an zunak e a eedbacka idaz eko auke a (galde a mo a en a abe akoa
izanda).
➎: Galde a gehiago gehi zeko auke a.
35
6.2.8 Ze eginak
Ikas a oe an ze eginak gehi zen ja dungo ga a ja aian, ho e a ako au e ik egin
duguna en an ze a o ain ze egina auke a u, ze egin be ia hau a u e a izena
ja i akoan so uko dugu. Kasu hone an bi alde di izango di ugu aipa zeko, ze egina en
edizio eza pen ani zak e a ze egin ho i ebalua zeko e abiliko dugun e ub ika
gehi zeko auke a (+ Rúb ica). Eza penekin has eko, ze eginean egin beha ekoa
azaldu beha ko da, ho e a ako es u edi o ea e abiliz, alegia (➊), ja aian ze egina en
balio ja zeko auke a dugu hala nola zein mo ako kali ikazioa ja iko duen eza zea e e
(➋ ehuneko an, gai/ez gai, pun uen bidez). Gaine a ze egina en ega zeko modua (➌)
e e zehaz uko da; ez da eze ez en ega u beha ( o oe an hausna ke a pa eka u
beha denean, adib.), online en ega zeko an, zein i xa egi ona uko den edo
zuzenean ida zi beha eko es u bidezko en ega den edo ez zehaz uko dugu edo a
kanpo baliabide ba en bidez egin beha ko denean ze egina, zuzenean kanpo baliabide
ho en URLa xe a zeko auke a eza iko dugula ik.
6.16 I udia - Can as ikas a oko ze eginen eza penak
➍: Taldekako lana izanda, zein aldek egin beha ko du en zehaz eko auke az gain,
alde lana izanaga ik ebaluazioak baka ka ja zeko auke a eskain zen du.
➎: Elka en a eko ebaluazioa egi eko de igo asuna.
➏: Zein e abil zaileek egin beha ko du en, en ega ze epe-muga e a ikusga i noiz ik
egongo den zehaz ea bes e ik ez da ge a zen.
36
Ikasleek i akasleek ze egin bakoi za nola ebalua uko jaki eko, e ub ikak e abil zea da
egokiena, ikasleek ze egina bu u ze akoan ho e an oina i u dai ezkeela ik egoki asun
bila zeko. Hau honela, + Rúb ica a alean sa u a, e ub ika so zeko auke a eskain zen
digu; e ub ika en izenbu ua, i izpideak edi a zeko, gehi zeko auke a eskainiz, bai a
i izpide bakoi za en pun uazio osoa e a i izpide bakoi za en pun uazio ezbe dinak
eza zeko auke a ahalbide uz.
6.17 I udia - Can as ikas a oko e ub ikak so zen
E ub ika en azpialdean age zen di en bes e eza penak zehaz ea e abilga iak izan
dai ezke e e: eedbacka eskain ze akoan e ub ika o ma ua e abiliz edo ez adie az ea,
e ub ika be dina e abil zea ze eginak ebalua zeko, bes eak bes e.
6.2.9 Edukien lanke a ako baliabideak
Kasu hone an, ikas a oan zeha jo a uko di ugun edukiak ikasleei hela az eko e abili
di zakegun auke a ezbe dinak az e ze a abia uko ga a, e a ho ie ako bakoi za nola
inplemen a dezakegun ikasiz. Alde ba e ik lehen aipa u ako o iak di ugu (ikus 6.2.3
O iak a alean nola so u), hauek auke a asko eskain zen dizkigu e: kanpo baliabideak
xe a zeko auke a, es u e a i udiak uz a zen di uen edukia so zeko auke a, bai a
gu e bideoak gehi zeko auke a e e. Hu engoko i udie an o ien, bi adibide ezbe din
6.18 e a 6.19 i udie an.
37
6.18 I udia - Can as ikas a oko o ia en adibidea
6.19 I udia - Can as ikas a oko o ia en adibidea
Lanke ak jo a zeko bes e modu ba , i xa egien bidezkoa izan dai eke; edukiak
lan zeko baliaga iak izango di en i xa egiak igoz. Egin beha eko lehendabiziko gauza
au ekoe an bezala, baliabideen a ean auke a ze akoan kasu hone an i xa egia
hau a u beha ko da, ja aian dagoeneko ikas a oan igo a dagoen i xa egi ba en edo a
i xa egi be i ba igo zea en a ean auke a u beha a dago (➊), biga engo
auke a ekin au e a egi ean o denagailu ik i xa egi be ia igo beha ko dela ik (➋).
“Ag ega i em” saka u e a moduluan i xa egia gehi u a egongo da, publika zeko e a
edizio eza pen ba zuk auke an di ugula. Fi xa egiak publika ze ako o duan, baimen e a
egileen ai o pen lizen ziak zehaz u beha ko di ugu, ikas a oa en eza pen o oko e an
ho ela zehaz uz ge o.
6.20 I udia - Can as ikas a oan lanke a ako i xa egiak gehi zen
38
Azkeneko baliabidea web-o ialde ba en URLa xe a zeko auke a izango da,
baliabidee an Kanpo URL auke a u e a xe a u nahi dugun helbidea en URLa kopia uz
(➊), lo uko dugu. Hone az gain, o ia i izena ja zeko e a bes e leiho ba ean
zabalduko den edo ez zehaz eko auke a esku a izango dugu.
6.21 I udia - Can as ikas a oan lanke a ako URLa so zen
6.3 E abil zaileak gehi zen
Ikasleak ikas a o ezbe dine an izen eman au e ik, e abil zaileak so u beha ean
gaude, ondo en, e abil zaile ho iek ikas a oe an sa u ahal iza eko. Hau
adminis a zaile kon ua du enek egin beha ko du e nahi e a nahiez, hasie an
azaldu ako Admin —> Pe sonak a alean sa u a kudea zen delako. Hemen lehen
aipa u bezala, 6.22 i udian oina i u a, gu e adminis aziopean dauden pa e ha zaile
guz iak ikusgai izango di ugu, ikasle zein i akasle edo ol ezbe dine ako pa e
ha zaileak. +Pe sonas-e a (➊) joko dugu, be an gu xienez izena e a helbide
elek onikoa ja zea de igo ezkoa izango da, nahiz e a hau azko bes e eza pen
ba zuk age zen di en e e; SIS izena edo e akusgai izango du en izena, adib.
E abil zailea jakina az eko abisu e-maila bidal zeko auke a (➋) izango dugu
e abil zailea gehi u au e ik, ➌. Hau eginda, e abil zaile be ia e e lis an age uko da.
6.22 I udia - Can as LMSan e abil zaileak so zen
39
Hau be e a, 6.23. i udian ikus dai ekeenez i akasleak ikaslea en kon ua kudea zeko
gai asuna izango du, izena alda u, p o ileko a gazkia ja i,… (➋) bai a LMSan sa bide
modu ezbe dinak gehi zeko auke a (➊) e e; helbide elek onikoa ekin sa zeko
beha ik izan gabe, i akasleak so u ako e abil zaile (Ikasle01) e a pasahi za ekin
(Pasahi za_01, adib.) sa zeko auke a eskain zen da. Hala e e, edozein momen u an
e abil zaileak, be e kon ua en eza penak zehaz eko auke a guz iak edukiko di u, jaso
nahi di uen no i ikazioen eza pena zehaz eaz gain, p o ileko a gazkia edo a pasahi za
alda zekoa; kon ua en so e a i dagokion abisu e-mailean eska zen den lehengo gauza
pasahi za so zea da e a.
6.23 I udia - Can as e abil zaileen sa bidea gehi zen
6.4 Ikasleak ikas a oan gehi zen
Behin e abil zailea so u a, gu e ikas a oan gehi zeko auke a izango dugu. Cu sos —>
Pe sonas a alean ikas a o bakoi zean dauden ikasle/ i akasle ezbe dinak kudea zeko
auke a eskain zen du, hala nola e abil zaile ezbe dinak gehi zeko auke a, 6.24 i udian
ikus dezakegunez:
6.24 I udia - Can as ikas a oan ikasleak gehi zen
➊: au ekoan bezala, + pe sonasen sa u a gehi uko dugu e abil zaile be i ba
e abaki ako ikas a o a, ho e a ako 6.25 i udiaz balia uz; helbide elek onikoa (➊),
40
7.1 aula - Can as LMSa en e a Moodlen ezauga i eknikoen konpa ake a
Kon igu aga i asuna
I xu a oso kon igu aga ia, baina
e endimendu e a un zionali a e
eza pene an oina izko
kon igu azioa ahalbide zen du.
E endimendu e a
un zionali a ea i dagozkien
kon igu azioa sakonagoa.
Esku aga i asuna
e a M-lea ning
auke a
- 24/7 esku aga i, nonahi,
noiznahi, nondik nahi auke a.
- 24/7 esku aga i, nonahi,
noiznahi, nondik nahi auke a.
- Mugiko e a ako 3 aplikazio
ezbe din: Ikasleen za ,
i akasleen za e a gu asoen za
bide a uak. Baina, soilik $
be sioan.
- Mugiko e a ako aplikazioa
esku aga i.
E abil zeko
e az asuna
In ui iboa, daukan diseinu sinple
e a e aza en e aginez; oina izko
e abil zaile mailakoen za oso
egokia, kudea zeko. Ikasleen za
e e oso in ui iboa dela ik.
Ez da ho en in ui iboa,
adminis azio ikuspegi ik e a
kon igu a ze alde a,
e abil zailea i ezagu za gehiago
eska zen dio. Baina
e abile az asuna da ikasleei
eskain zen zaien inda gunee ako
ba .
I akasleek ez du e e abil zen
ikas eko be ezko ikaske a ik
beha . Eskaini ako lagun za gidak
zehaz asun handikoak izanaga ik
oso e abilga iak di a.
I akasleek e abil zen ikas eko
beha handiagoa, di uen auke a
guz iak oso kon igu aga ia
egi en badu e e e e abil zaile
au e a uak beha . E abil zaile
gidak esku aga i daude e e.
Ba e aga i asuna
SCORM es anda ekin
ba e aga ia, inpo a u e a
espo a zeko.
SCORM es anda ekin
ba e aga ia inpo a u e a
espo a zeko.
Kanpo baliabideak
LTI, kanpo baliabideen sa bide
azka ak Can asen in eg a zeko
auke a eskain zen du, baina soilik
$.
Plugin ezbe din asko en bi a ez
Moodlen un zionali a ea
handi zeko auke a.
Hizkun zak
Hizkun za asko an kon igu a zeko
auke a eskaini a en, euska a ez
dago e abilga i.
Hizkun za asko an
kon igu a zeko auke a, euska a
e e e abilga i.
Bil egiak
$ be sioan esku aga i, Can as
Commons bil egia; LMSan
so u ako ikas a o kan i a e
handia opa dezakegu.
MoodleNe -en e abile a
sus a zen du e, bes eon za
e abilga iak izan dai ezkeen
ikasma e iala pa eka zeko.
47
Ikas a oen
ezauga iak
Can as LMS
Moodle
A bela
A bela a guz iz kon igu aga ia,
nahi di ugun ikas a oak baka ik
e aku siz.
Agin e-panela kon igu aga ia
e e. Ikaslea en i aganeko,
e o kizuneko e a abian dauzkan
ikas a oekin.
Hasie ako o ia en
kon igu azioa
Guz iz kon igu aga ia, nahi
dugun diseinua ahalbide uz e a
ikas a oa en nondik no akoak
zehaz eko e e e abilga ia.
Hasie ako a ala kon igu aga ia.
No i ikazioen
kon igu azioa
E abil zaile guz iek kon igu a
dezake e, no i ikazioak noiz jaso.
Momen uan, egune oko
labu pena, as eko labu pena,
hala nola e-mail bidez jaso zeko
e e.
E abil zaileek kon igu a zeko
auke a: momen uan jaso zeko,
emailez edo a Moodlen bidez
no i ika zeko auke ekin.
Fo oak
Ikasleek ha pide za hau azkoa
du e, bai a mezuak edi a u e a
ezaba zeko auke a e e.
Ikasleek de igo ezko
ha pide za du en kasuak daude,
e a edizio edo mezuak
ezaba zeko denbo a-muga.
Taldekako o oak so zeko auke a,
oso. e aza.
Talde o oak so zeko auke a,
nahasiagoa.
Ze egin e a ja due a
ezbe dinak
En ega dokumen uak auke a
ani zak, i xa egi mo a (zehaz u a),
URLa edo a pape ean en ega u
beha ko den zehaz eko
auke a ekin.
En ega dokumen uak auke a
ani zak eskain zen di u,
zehaz asun osoz ona uko
di enak e e adie az eko.
Ebaluazioa
Kali ikazio-libu u kon igu aga ia
e a .cs o ma ua espo a zeko
zein inpo a zeko auke a.
Kali ika zaile- xos ena
kon igu aga ia da oso, hala
nola .cs o ma uan
espo a zeko zein inpo a zeko
auke a.
Ze eginak kali ika zeko
baliabidea: Speed G ade , be an
zuzenean i xa egiak, es u lib ea
edo a bidalke an eska u ako
o oe ako eka penak zuzen zeko
auke a eskain zen duela.
Kali ikazioa baliabidea en bidez,
ikasleen en ega zeko
dokumen uak deska ga zeko e a
ebalua zeko auke a eskain zen
da.
48
7.2 aula - Can as LMSa en e a Moodle ikas a o ezauga ien konpa ake a
Taula haue an jaso ako in o mazio ezbe dina blog, LMS web-o ialde ik, konpa ake a
o ie an e abil zaileak eskaini di uz en i i zi ezbe dinak e a p oiek u hau au e a
e ama eko i aku i e a p oba u beha izan di udan espe ien zie an oina i u a dagoela
esandakoan, aule an aipa u ako zenbai ezauga i sakon zen a i uko ga a ja aian.
Ezauga i eknikoen kon igu azio maila e a e abil zaile maila i bu uzko i i zi e a
in o mazio ezbe dinak i aku i os ean, a gi ge a u zaidan gauze ako ba Moodlek
eskain zen di uen kon igu azio ekniko sakonak oina izko maila du en
e abil zaileen za zailegiak izan dai ezkeela e a ondo ioz, Can as LMSak jasan duen
a akas a; kudeake a zein kon igu azio sinplea izanaga ik, e abile a asko e az en du
e a. Hau esanda, zilegi da esa ea kon igu azio sakon asunak adina kudeake a e a
kon ol ahalmenak eskain zen di uen bezala, sinple asunak e abilga i asun e a
maneiaga i asuna eskain zen di uela.
Ba ne mezula i za
Pos a elek onikoa bezalako
ze bi zua, aldekako, jaso zaile
ani zen zako mezuak e a
i xa egiaz e ans eko auke ak
ahalbide zen di u.
Txa - i xu a duen mezula i za
ze bi zua, alde-mezuak edo
p iba uan idaz eko auke a ekin,
kon igu azioa en a abe a
zehaz u a.
E ub ikak
Zuzenean e ub ikak so u,
inpo a u e a espo a zeko
auke a, bai a au e ik so u ako
e ub ika ba be iz e abil zeko
auke a azka a. Speed G ade -en
kali ikazioa e ub ika ik modu
au oma ikoan eza zen du.
E ub ikak so zeko auke a oso
baliaga ia, inpo a u e a
espo a zeko auke a ekin.
Kali ikazioa e ub ika ik modu
au oma ikoan eza zen du.
Baldin zazko
ja due ak
Baldin zazko ja due ak, modulu
osake a a baldin za u a. Ez dago
auke a ik ja due a ba bes e
ja due a ba en baldin zapean
ja zeko, soilik ze eginen o dena
beha u dai ekeela ik.
Baldin zazko ja due ak, banan-
banan ipin zeko auke a;
hau a u ako baldin za e a
ja due en a abe akoa.
Ikas e-analisi
xos enak (Lea ning
Analy ics)
Galde egie an lo zen di en
xos enak oso xukunak di en
a en, $ soilik daude sa bideei
bu uzko in o mazioa e a lo u ako
kali ikazioekin so u ako
xos enak esku aga i.
Plugin ezbe dinen lagun za ekin
ikasleen sa bide e a ja due e an
lo u ako kali ikazioen ja aipen
zeha za egi ea ahalbide zen du.
49
Bes alde, LTI-en inplemen azio, mugiko e ako aplikazioen (ikasleen zako,
i akasleen zako e a gu asoen zako aplikazioak), Can as Common bil egia zein ikas e-
analisi xos enei bu uz Can as LMSak egi en di uen i aga kiak e a eskain za auke ak
soilik o dainpeko, be aiek kudea u ako, kon ue an esku a dai ezkeela izan da opa u
dugun a azo ik nagusiene ako ba ; eu ak i aga zen di uz en auke a ik e aka ga ienak
ezin di ela e abili Can as LMSa bakoi zak be e ze bi za ian ins ala u nahi duenean,
open-sou ce muga ua dela esan dezakegu.
Lagun za ezauga ia i bu uz kode i ekiko be sioaz hi z egi e akoan espe ien zia
exkaxa izan da, can as.communi y ez abaida e a zalan za o oan open-sou ce
be sio ako LTI-en kon igu azioa ahalbide ze ik dagoen galde a ekin gu e eka pena
egin genuen e a izuga izko eka pen bolumena egon a en ez dugu e an zunik jaso.
Honekin ba e a aipa zea e e, hizkun za asko an kon igu a u dai ekeen a en, euska a
o aindik ez dagoela e abilga i, Euskal He ian duen e abilga i asuna maila baxuaga ik
izan dai ekeelakoan gaude.
Konpa ake a ekin buka zeko, baldin zazko ja due en eza penak ez ohikoak i udi u
zaizki ; baldin zak eza i dai ezkeen a en, ja due a bakoi za en a abe a ja zeko
auke a ik ez eduki zea ha i u ninduen. Egia da, modulu ba eko ze eginak o den
zeha z ba ean ja ai zeko beha a e a ze eginak be e zeko baldin zak zehaz ean,
Moodle-ek eskain zen di uen auke a be din suak ahalbide zen di uela.
50
8. KAPITULUA
8 Ondo ioak
HEZik g aduondokoa buka ze a dioanean, azken p oiek u honen bidez az e u nahi
genuena lo u dugula us e du , egoki lo u a e e; ezezaguna genuen LMS be i ba en
oina izko az e ke a egi ea e a honek di uen auke a edo mu iz apen e ealak modu
p ak ikoan ike zea zenez ge o. P oiek u honen hasie an esan bezala, LMSak ge oz
e a ga an zia handiagoa izango bai u enez, me ka uan eskain zen di en LMS
ezbe dinak p oba zea e a az e zea ezinbes eko sue a zen zai ; ikasleen beha e a a
bide a u a egongo den e a i akasle, e akunde zein ikas e xeen e engabeko
o makun za emandako au e a pausoak hezkun za-e edu hobe ba en euska i izango
di elako LMSak e a baliabide eknologikoak.
Au eko honi, LMSak ezinbes ean izan beha ko du en ezauga ie ako ba p oiek u
honek e e iza ea izan da hasie ako helbu ue ako ba : p oiek u honekin e abilga i asun
izae a lo u izan nahi dugu, alegia, no bai ek beha iza eko an Can as LMSa en open
sou ce be sioan oina izko eza pen e a auke en gida libu ua eduki zeaz gain, Moodlen
eza pen eknikoekin, ikas a oen eza pen e a ezauga iekin egindako konpa ake ak
eskain zen di uen da uak e e baliaga iak iza ea e o kizune ako.
Can as LMSa en kon igu azioa, so u ako ikas a o p obak e a p oiek u hau au e a
e ama eko egindako az e ke a ezbe dine a ik lo u ako emai zen ondo ioak nahasiak
izan di ela esan dezakegu, onak e a espe o geni uenak ba zue an e a ezus ekoan
jaso akoak bes eak:
• Can aseko ma ke in aldeak egoki saldu ako in e azea en i xu a mode no e a
e abil e aza ho ela da, in ui iboa e a ondo an ola u a ezke aldeko menuan.
Hasie an, a a o e a nahasia sue a u dakigukeen a en (ezke eko menuko
ipologia ezbe dine an an ola u ako a al guz iekin), e abil zea en pode ioz
an olake a ho ek lanak e az eko auke a eskain zen duela jabe u naiz; adib.
au e ik so u ako e ub ika ba (izen be dineko a alean ikusga i edukiko duguna)
be iki so zen gabil zan ikas a oan gehi zeko auke a eskain zean lana e a
denbo a au ez ea lo uz.
51
• Can as edo a Moodle-en a i u akoen i i zien a abe a (Cap e a, So wa e Ad ice
e a Moodle-ko ez abaida o oe ako pa e ha zaileak) eza pen eknikoei
e epa a u a kon igu aga i asun maila baxua dela e a, alegia, sinpleegia
izanaga ik e abilga i asuna eskain zen dio Can as LMSa i; alde di nega iboa izan
dai ekeen a en, ni e i i ziz oso alde di posi iboa da. Izan e e, ezagu za ekniko
asko ik gabe oso in ui iboa, sinplea e a egokiak di en ikas a oak eskain zeko
auke a pa egabea ahalbide zen duelako, e a Lehen Hezkun za ako edo D.B.H-
ako egokiagoak izanik.
• Ezus ekoan jaso ako, espe o ez geni uen ezauga ien a ean, open sou ce
be sioak di uen mu izke ekin opa zea izan da: mugiko e ako aplikazioak
e abil zeko auke a ik ez iza ea e a LTIak inplemen a zeko auke a esku aga i ez
dagoela jabe zea. Izan e e, ezin dugu ahaz u Ins uc u e Inc. enp esak ga a u ako
LMS-az hi z egi en gaudela. Hala e e e a alde nega ibo honi au e egi eko,
in eg a u ezin di ugu kanpo baliabidee an ga a u ako edukiak, gami ikazioak,
au kezpen in e ak iboak,… paginas a alean xe a zeko auke a be i egongo da,
kodea HTML edi o ea e abiliz gehi uz edo a SCORM pake e ba en bidez
gehi zeko auke a eduki a.
• Ezus ekoan jaso ako bes e ezauga i ga an zi su ba , hizkun zen kon igu azioan
jaso akoa izan da; euska a, hizkun zen eza pene an esku aga i ez ego ea, alegia.
Gu e euskal cu iculumean ezinbes eko ga an zian duen a al ba izanik,
mu iz apen handia izan dai ekeela pen sa zen du .
• Ezus ekoan baina baiko a den ezauga i ba , Can as LMSak banakako
i akasleen za eskain zen duen F ee o Teache s kon ua izan da, hone an
opa u ako mu izke a gehienak kon igu aga i asuna i dagozkionak izanik e a ez
o dea e abilga i asuna i dagozkionak.
O oko ean p oiek uan zeha bi LMSak alde a u a ezauga i ezbe din asko ekin opo
egin a en (gehien ba eza pen eknikoak), i akasleei dagozkigun ezauga i e a
eza penei begi a u a oso an zekoak di ela esan beha a dauka . Moodlen egindako
ikas a oa Can as LMSan bikoiz e akoan ez du , hizkun za, o ma u edo i xu akoak
kendu a, bes elako ezbe din asun esangu a su ekin opo egin, ho ela
e abilga i asuna i dagokionez (i akasle ikuspegi ik) guz iz gomendaga ia dela esango
nuke, e abile aza e a in ui iboa izanik. Ikasle e abil zaile ik begi a uz ge o, p oiek uan
ga a zeko as i ik ez eduki a en, p oba zeko auke a izan du e a i xu a zein o ma ua
alda zeaz gain eza pen be din suak di uz ela aipa zea bes e ik ez du , in ui iboa e a
e abil zen e aza.
52
Be az, Can as LMSa i au e ik aipa u ako alde di xa edo mu i zei, kode i ekiko
be sioa ins ala zeko zail asunak gehi zen zaizkion a en (adminis a i ikuspegi ik),
i akasle ole ik gomendaga ia izan dai ekeen LMS ba en au ean gaude, e abile aza
izanaga ik, au e-ezagu za zein e abil zen ikas eko aining asko en beha ik gabekoa
gaine a. Hala e e, Moodlek be e alde daukan eza pen ga an zi su ba al an duela,
euska az kon igu a zeko auke a, noski.
Buka zeko, eske ak ema ea bes e ik ez zai al a g aduondo osoan zeha bidelagun
izan di udan ikaskide, adi u zein i akasle guz iei; zuon guz ion eka penei eske izuga i
e aku si e a i aka si didazuelako. Eske be eziak, p oiek u hau au e a a e a zeko
bidelagun e a gida i izan dudan u o ea i.
53
9. KAPITULUA
E anskina 1
Au e ik esan bezala gu e p oiek ua au e a a e a zeko Can as LMSa ikas en.io
ze bi za ian ins ala u a egin geni uen ikas a o p obak e a ondo engo Moodlekin
konpa ake a e e. Hau ho ela izanda e a edono k Can as LMSa p oba zeko auke a
iza eko beheko e abil zaile e a pasahi zak so u di ugu nahi izanez ge o p oba zeko
auke a edono i ahalbide uz.
I akasle zein ikasle kon uak so u a daude, gehi u ako ikas a oak ikasle ikuspegi ik nola
ge a zen di en e e ikus eko auke a eskaini ik.
Nabiga zailean, h ps://can as.ikas en.io-n sa u a hu engoko e abil zaileak e abili a
egin di zakezue nahi adina p oba.
IRAKASLE e abil zailea:
E abil zailea: i akasle_01
Pasahi za: Pasahi za_01
IKASLE e abil zailea:
E abil zailea: ikasle_01
Pasahi za: Pasahi za_01
9.1 i udia- h ps://can as.ikas en.io-n sa bidea e a e abil zaile ezbe dinak
54
10. KAPITULUA
Bibliog a ia
Bouch ika, I. (2020, sep iemb e). LMS S a is ics: 2019/2020 Da a, T ends &
P edic ions. Guide2Resea ch. h ps://www.guide2 esea ch.com/ esea ch/lms-s a is ics
B own, G. (s. .). Can as Vs Moodle: Which is be e o online eache s? Mas e
Teaching Online. 2021ean hemendik be esku a ua: h ps://
www.mas e eachingonline.com/can as- s-moodle-which-is-be e - o -online- eache s/
B ush, K. (2019, diciemb e). Wha is a Lea ning Managemen Sys em (LMS) and Wha
is i Used Fo ? Sea chCIO. h ps://sea chcio. ech a ge .com/de ini ion/lea ning-managemen -
sys em
Can as. (2021). Can as accoun compa isons. Can as 2021. h ps://s3.amazonaws.com/
-lea ncan as/docs/Can as_Accoun _Compa isons.pd
Can as s. Moodle. (d.g.). Moodle ez abaida o oa. 2021eko maia zean hemendik
be esku a ua: h ps://moodle.o g/mod/ o um/discuss.php?d=368215
Cañellas Mayo , A. (2012). LMS y LCMS. Funcionalidades y bene icios. Re is a
Comunicación y Pedagogía: nue as ecnologías y ecu sos didác icos, 263-264,
30-32.
Cap e a. (s. .). CANVAS s Moodle 2021. 2021eko maia zean hemendik
be esku a ua: h ps://www.cap e a.com/lea ning-managemen -sys em-so wa e/compa e/
127214-80691/CANVAS- s-Moodle
Ca e e o, S., Vuo ika i, R., & Punie, Y. (2017). The digi al compe ence amewo k o
ci izens. Publica ions O ice o he Eu opean Union.
Dougiamas, M. (2004). Moodle: A i ual lea ning en i onmen o he es o us. TESL-
EJ, 8(2), 1-8.
55
D . RK P asad. (2020, diciemb e 28). Disco e The Amazing His o y O The LMS.
ELea ning Indus y. h ps://elea ningindus y.com/b ie -lms-his o y
Duque, C. T. (2016, diciemb e 14). Eu ope Repo : Moodle Ma ke Sha e Leade
Almos E e ywhe e. LMSPulse. h ps://www.lmspulse.com/2016/eu ope- epo -moodle-
ma ke -sha e-leade -almos -e e ywhe e/
Hashim, N. M. Z., & Mohamed, S. (2013). De elopmen o s uden in o ma ion sys em.
In e na ional Jou nal o Science and Resea ch (IJSR), 2(8), 256-260.
Hill, P. (2021, eb e o 4). S a e o Highe Ed LMS Ma ke o US and Canada: Yea -End
2020 Edi ion. PhilOnEdTech. h ps://philoned ech.com/s a e-o -highe -ed-lms-ma ke - o -us-
and-canada-yea -end-2020-edi ion/
INTEF. (2017). Ma co Común de compe encia digi al docen e oc ub e 2017. h ps://
ap ende.in e .es/si es/de aul / iles/2018-05/2017_1020_Ma co-Común-de-Compe encia-Digi al-
Docen e.pd
Ins uc u e. (2021). Abou ins uc u e. 2021eko maia zean hemendik be esku a ua
h ps://www.ins uc u e.com
Ins uc u e. (2021). Can as guides. 2021eko maia zean hemendik be esku a ua
h ps://communi y.can aslms.com/ 5/Guides/c -p/guides
John, R. (2021). Can as LMS cou se design. Pack Publishing L d.
Ki an. (2020, sep iemb e). Moodle s Can as 2021 - Which LMS is be e ? (In-Dep h
Compa ison). h ps://edwise .o g/blog/moodle- s-can as/
Macu a, M. (s. .). Open Sou ce LMS Compa ison: Moodle s OpenEdX s Can as
LMS. 2021eko api ilean hemendik be esku a ua: h ps://www.so k a .co/lea ning-
managemen -sys ems-compa ison/
Pa do-Bun e, M. (2021, ma zo 8). Moodle s. Can as: Key Fea u es and Se ices
Compa ison. Be e Buys. h ps://www.be e buys.com/lms/moodle- s-can as/
56