Sharenting: adingabeen esposizioa sare sozialetan. Arriskuak, ondorioak eta babes neurriak

SHARENTING: ADINGABEEN
ESPOSIZIOA SARE SOZIALETAN
ARRISKUAK, ONDORIOAK ETA BABES
NEURRIAK
G adu Amaie ako Lana
2023-2024 ikas u ea
Enp esa en Adminis azio e a Zuzenda i za e a Zuzenbidea
Ekonomia e a Enp esa Fakul a ea
Egilea: Jon Azkune Zuloaga
Tu o ea: Lei e Imaz Zubiau
2
AURKIBIDEA
LABURDUREN ZERRENDA ....................................................................................... 3
LABURPENA .................................................................................................................. 4
I. SARRERA .................................................................................................................... 5
II. SHARENTING-AREN DEFINIZIOA ETA NONDIK NORAKOAK ................. 8
III. ADINGABEEN GEHIEGIZKO ESPOSIZIOAREN HELBURU
DESBERDINAK ........................................................................................................... 10
IV. ADINGABEENGAN SOR DAITEZKEEN SEGURTASUN-ARRISKUAK ... 13
V. SHARENTING-AK SORTZEN DUEN PROBLEMATIKAREN ANALISI
JURIDIKOA .................................................................................................................. 15
A. Hau en esposizioak kal e zen di uen eskubideak ............................................... 15
B. Sha en ing-a ingu a zen duen legedia .................................................................. 17
C. Umeen babes e ek iboa be ma u beha du en subjek uak .................................... 29
D. E agindako kal ea en konponke a: “Ahaz ua iza eko eskubidea” ....................... 34
VI. SHARENTING-AREN INGURUKO ELEMENTUEI BURUZKO
ESPAINIAR AUZITEGIEN ADIERAZPENAK ....................................................... 38
A. “E abile a soziala”-a en auzia .............................................................................. 38
B. Adingabea en ados asuna ..................................................................................... 40
C. Bi gu asoen baimena, a azoa en oina i ............................................................... 42
VII. KONPONBIDE POSIBLEAK ............................................................................. 44
A. Euskal Au onomia E kidegoko Hau e a Ne abeei bu uzko Legea en
au ep oiek ua ........................................................................................................... 45
B. F an ziako Lege p oiek ua .................................................................................... 47
VIII. ONDORIOAK ..................................................................................................... 52
IX. BIBLIOGRAFIA .................................................................................................... 54
3
LABURDUREN ZERRENDA
O . O ialdea
Zk. Zenbakia
Ed. Edi o iala
NBE Nazio Ba uen Elka ea
AVG An iVi us Gold
4
LABURPENA
XXI. mendean jaio ako sa e sozialen hedapen masiboak pe sonon a eko komunikazioa
e a sozializazioa e alda u du, gu e p iba u asuna ekiko dugun ikuspegian e aginez. Azken
u eo an, ge o e a gu aso gehiago be e seme-alaben hau za oa sa e soziale an
a gi a a zen hasi di a, umeen zain za e a hazkundea en xehe asunak publika uz,
adingabeen ados asunik gabe. Umeen oho e ako, in imi a e ako e a i udi p opio ako
eskubideak u a zen di uen p ak ika ho i sha en ing dei zen diogu. Os e a, zaila da
eskubide ho ien babe esako ekin zak au e a e ama ea, umeek ez bai u e adin e a
heldu asun nahiko ik, e a u a zaileak be e gu asoak di elako, ho s, be e legezko
o dezka i za du enak. Espainia o denamendu ju idikoak kanpoko agen ee a ik babes en
di u umeak, baina ez du kon uan ha zen umeen gu asoek e e haien eskubideak u a u
di zake ela.
Hi z gakoak: sha en ing, adingabeak, ados asuna, no asuna en eskubideak.
ABSTRACT
The massi e sp ead o social media, bo n in he 21s cen u y, has ans o med
communica ion and socializa ion be ween people, in luencing ou iew o ou p i acy. In
ecen yea s, mo e and mo e pa en s ha e s a ed pos ing hei child en's childhood on
social media, publicizing he de ails o childca e and child g ow h, wi hou he consen o
hose mino s. This p ac ice we call sha en ing iola es child en's igh s o honou ,
in imacy and sel -image. Ne e heless, he p o ec ion o such igh s ha e become
complica ed, because child en a e no o su icien age and ma u i y o ca y i ou , and,
mo eo e , i is hei own pa en s, who a e hei legal ep esen a i es, who a e iola ing
hose igh s. The Spanish legal sys em p o ec s child en om ex e nal agen s, bu also
igno es he ac ha hei pa en s may iola e child en's igh s.
Key wo ds: sha en ing, child en, consen , pe sonali y igh s.
5
I. SARRERA
Goizeko zazpiak di a I aola a en e xean, Be angoko Kale
Nagusiko 5.ean. Ama biga en ala ma ekin esna u da e a
mugiko a begi a u du: ez du ia ba e ia ik. Ka ga zen uz en duen
bi a ean ai a ena ha u du, a a saldez egi en du lan e xe ik 20
km- a dagoen bulego ba ean e a ohean ge a uko da o du e di
gehiago. Seme-alabek ez du e zo e be a, 8:30e an eskolan izan
beha di a. Ama seme gaz eena en logelan sa u da:
mugiko a en lash-ak esna u du Ma in, hi u e a ik al e ena,
edo ho i dio a a salde an zain zen duen Jessicak. Ma in be e
pijama gus ukoena bila zen ibili zen ba e a logela hankaz go a
dago, amak azpiko a opa ga bia u zi dio umea i mahai gainean,
baina ez daki azkenean ja iko duen… Ma in nahiko despis a ua
dabil ikas u ea hasi zene ik e a gal zon ziloak alda zea ahaz en
du ba zue an.
Naia en xanda da o ain, e xeko p in zesa. Naia en logela a osa
da, egune o ja zen di uen jan zien modukoa. Apa eko ikaslea
iza eaz gain, dan za egi en du as elehen, as eazken e a os i ale an
Algo ako Aixe o a kalean dagoen akademia ba ean,
a a saldeko 17e a ik 19e a a. Naiak, a azo handi ba du: 10 u e
di u e a ohea bus i zen du o aindik, as ean bizpahi u aldiz.
Gu asoak oso kezka u a daude e a edonon bila zen du e
konponbide ba , baina ezin. Klasekideek ze bai suma zen du e
Naia ez bai a inoiz xangoe a a joa en, baina, hala e a guz iz e e,
gu asoek ho ie a a joa e a beha zen du e.
Auzolagun ba ek eka i ako bizko xoa gosaldu e a amak eskola a
e aman di u umeak. Ma inek nega ez egin du bidea, bu uko
mina omen du. Aldiz, amak dio ho i ez dela malkoen a azoia:
be e abu uz, Ma inek ez di u lagunik egin eskola be ian,
ki ole an duen ebe asun al a enga ik, akaso. Naia, os e a, oso
pozik i en da e xe ik, kan a i e a sal oka. Ama i muxu eman e a

6
Bilboko Ipa agi e kalean dagoen “Nues a Seño a del Pila ”
ikas e xeko a ean elka u di a umeak i akasleekin.
Jessica en i iba ea izan da umeek ikusi du en lehenengoa
ikas e xe ik i en di enean. Amak ko xean i xa on di u e a e xe a
buel a u di a be i o. Ma inek xokola ezko ogi a ekoa e a
Naiak saga ba , ho i izan da gau ko aska ia. E xe ako lanak
egi en egon di a umeak a a saldean: Ma inek zail asun handiak
di u i aku zeko o aindik e a amak dio nahiko a ze a ua geldi zen
a i dela klasekideekin konpa a u a. Naia Ma in lagun zen saia u
da, baina be e kon ue a a buel a u da azka .
Ai a gauean i i si da e xe a: a au za iji u ba zuk egin di u e a
a al ze a ese i di a I aola a ak. Mu u a ga bi u e a
elebis a en pa ean ese i di a. Ez daki e ze ikusi e a ama
Ins ag ameko ja ai zaileei galde u die zein izan dai ekeen
pelikula on ba umeekin ikus eko. Eguna i bukae a ema eko,
amak ipuin ba kon a u dio Ma ini e a behin loka u denean,
mugiko a ka ga zen u zi e a lo a a joan da.
Familiak azken belaunaldiko ala ma ja i be i du, be e
lo a egia en ingu uko ho mak al xa u di u e a ho migoizko a e
hau sezinak ins ala u zi uen au eko u ean. Hala e e, milaka
pe sona sa zen di a egune o be en e xean e a gai di a honelako
k onika ba idaz eko, au ez au e inoiz ikusi ez badi uz e e e.
Ike ke a-lan honek adingabeen sa e soziale an ema en den gehiegizko esposizioan ja iko
du a e a. Gu e a ean heda zen den enomenoa den alde ik, egungo giza ean duen
e agina az e uko da, umeengan so di zakeen a isku e a ondo ioak naba menduz.
Ai zi ik, ikuspegi ju idiko-k i ikoa gailenduko da analisia en bai an, ho s, sha en ing-ak
zuzenbidea en es uingu uan uz en duen a as oa beha zea izango da lana en xedea.
Umeen esposizio eknologiko ik jaio zen den p oblema ika en azalpena en bidean,
enomenoak adingabeen bizi zan duen oiha zuna azpima a uko da. Kon uan izanik
7
sha en ing-a en joe a hau en i udia en ingu uan e aiki zen dela, adingabeen
p o agonismo ho en a azoiak azale a uko di a, ondo engo galde ei e an zun nahian:
ze ga ik publika zen di uz e gu asoek be e umeen i udi e a bideoak? nola e agi en du
umea en p esen ziak gu asoek publika zen du en edukian, in e akzioa i begi a? Zein da
enp esen e a ma ken ze egina ja due a ho ie an? No da eduki ho i a gi a a zea en
onu aduna? Zein a isku so zen di a umeen bizi za ekiko?
Bes alde, az e ke a ju idikoa i ekinez, sha en ing-ak umeen e a gu asoen eskubide e a
aska asune an duen inpak uaz min za uko ga a. Ho ela, in imi a e, oho e e a i udi
p opio ako eskubideen analisi sakona bu u uko da, gain-esposizio media ikoak ho ie an
e agin di zakeen kal eak oha a aziz.
Au ekoa en ha i a, eskubide ho iek babes eko helbu ua ekin e aiki den legedia beha uko
da. Nahiz e a Espainia mailako a audian a e a ja iko den, nazioa eko zuzenbidea en
es uingu uan jaso zen di en hi za men e a a auak kon uan ha uko di a, ba ne legedian
du en inpak ua enga ik. Adingabeen eskubideen babesa i bu uzko lege ia az e zen den
bi a ean, a e a be ezia ja iko diegu inda ean dagoen a audiak babes ho en
e an zule za jo zen di uen subjek u e a e akundeei, gu asoei e a Minis e io Fiskala i.
Ho ela, gu aso-ahala en nondik no akoak a aka uko di a: zein zuk di a legezko
o dezka ien eskumenak e a hauen hedadu a en mugak? Galde a honi e an zunez
p oblema ika en muine a i i siko ga a: badugu adingabeak bene an e a e aginko asunez
babes eko gai den o denamendu ju idikoa? Zein agen een a iskue a ik u un zen di u
umeak inda ean dagoen a audiak? Hau en eskubideen babesleak di a eskubide ho iek
u a zen di uz en pe sona be be ak? Baiezko e an zun ba en au ean, zein izan beha ko
li za eke Fiskal za en bene ako e an zukizuna? P oblema ika en analisia ekin buka zeko
hau en gain-esposizio digi alak e agindako kal ea en konponke az min za uko ga a,
ahaz ua iza eko eskubidea az e uz.
Ondo en, espainia auzi egiek emandako ju isp uden zia en analisia egingo da, epaiek
jo a u di uz en aspek u ba zuk ike uko di ela ik: “e abile a soziala”-k so zen duen
ga azka, adingabea en ados asuna en kon zep ua e a hu a ema eko o mak e a bi gu asoen
ados asunean oina i zen di en liska ak. Amai zeko, F an ziako o denamendu ju idikoa i
e epa a uko diogu, azken u eo an legegileak sha en ing-a en p oblema ika i e epa a u
bai io. Izan e e, a audi be i honen plan eamendua az e uko da: Nahikoa al da
8
sha en ing-ak so u ako kal eak a in zeko? P oblema ika en e oan e agi en du? Zein
be ikun za p oposa zen di u? Nola egoki u a au egi hu a gu e o denamendu ju idiko a?
Azken galde a honi e an zu eko, Espainian inda ean dagoen “ume a is en” e egimen
ju idikoa az e uko da.
II. SHARENTING-AREN DEFINIZIOA ETA NONDIK NORAKOAK
Gaia en bai an sa u au e ik, komeniga ia izango li za eke e minoa en ja o i e a
esanahia i e epa a zea: gailu in eligen een go akada ekin ba e a, in o mazio pe sonala
ka pe e an, albume an edo i xa egie an go de ze ik "hodeia" dei zen diogun espazio
digi al o bi ual ho e an jaso ze a iga o da. Izan e e, eknologia pe sonala en
demok a izazio ik abia u a, sa e sozialek gu e pan ailak galka u di uz e, giza bizi za en
un sezko oina iak e alda uz, hala nola, komunikazioa, sozializazioa, in imi a ea edo a
ja due a ekonomikoa. Bi a eko ho iei eske , gugandik milaka kilome o a dauden
pe sonen da u in imoenak ezagu u dai ezke azken xehe asune aino, e a, ho en ondo ioz,
ge o e a konek a uago baina, aldi be ean, isola uago dagoen giza e ba e aiki dugu.
Tes uingu u ho e an jaio zen sha en ing-a en enomenoa; hi z honek sha e e a pa en ing
esamoldeen nahaske an du ja o ia, hau da, seme-alaben hazkun za en gain-esposizio
bezala de ini u dezakegu. Te minoa en so zailea S e en Lecka idazlea izan zen, 2012an
“The Wall S ee Jou nal” egunka ian a gi a a u ako "The Facebook-F ee Baby"
a ikuluan1 ba ne a u zuela ik. Blum-Rosek e a Li ings onek (2017) a gi zen du en
moduan, sha en ing-a en labu du ak gu asoek ga a zen du en po ae a ba i men egi en
dio, zeina en bi a ez be en amiliei bu uzko in o mazioa sa e soziale an pa eka zen
du en, ekin za ho ek umeen segu asun isikoan, osasun men alean edo segu asun
digi alean di uen a iskuei e epa a u gabe2.
Bes ela esanda, e minoak ba ne a zen duen p ak ika honako hau izango li za eke:
gu asoek sa e soziale an e engabe, neu iz kanpo e a, ba ez e e, inolako hausna ke a ik
1 LECKART, S e en (2012): “The Facebook-F ee Baby” The Wall S ee Jou nal. (Azken kon sul a
2023/09/30). h ps://www.wsj.com/a icles/SB10001424052702304451104577392041180138910
2 BLUM-ROSS, Alicia e a LIVINGSTONE, Sonia (2017: “Sha en ing, pa en blogging, and he bounda ies
o he digi al sel ”. Popula Comunica ion. 15 (2) zk., 110 - 125 o .
h ps://www. esea chga e.ne /publica ion/306282338_Sha en ing_pa en _blogging_and_ he_bounda ies_
o _ he_digi al_sel
9
egin gabe adingabeen bizi za en bilakae a jaso e a pa eka zea; ho s, i udien, bideoen e a
bes elako egune a zeen bi a ez seme-alaben egune oko asuna en be i ema ea. Gau
egun, umeen gain-esposizio digi ala nahiko ona ua dago gu e a ean e a ge o e a ge uago
di ugun Ins ag am, Facebook edo a Tik Tok bezalako sa e sozialen bi a ez gauza zen da.
Ona pen sozial hu a, Blum-Ross e a Li ings on-en (2017) abu uz, p ak ikak eka
di zakeen a iskuen ezjakin asune ik e o dai eke.
Fenomeno soziala edo gu xiengoa en p ak ika? Gai honen ingu uan egindako az e ke a
es a is iko uga ik e aku si du enez, ja e a a un ba en au ean gaude, denbo a pasa ahala
ge o e a ja ai zaile gehiago ba zen di uena. Adibidez, Ins i u o In e nacional de Es udios
sob e la Familia e akundea en a abe a, AVG In e ne eko segu asun-enp esak egindako
az e lana en emai za esangu a suenei men eginez, adingabeen sa e soziale ako gain-
esposizioa jaio za baino lehen has en da; izan e e, kalkuluen a abe a, biko een % 23ak
seme-alaben ekog a ien a gazkiak publika zen di u, e a hau ak sa e soziale an lehen
aldiz age zen di en ba ez bes eko adina sei hilabe ekoa da. Bes alde, ike zaileen abu uz,
hau en % 81a, sei hilabe e be e baino lehen sa e soziale an age i da, e a, o o ha , lau
adingabe a ik hi u In e ne en ikusgai di a3.
Gaine a, a ikuluak azpima a zen du ba ez e e hau xikienen a ean ema en den p ak ika
dela; izan e e, egindako analisia en a abe a, 6 u e ik behe akoen gu asoek, as e o, ba ez
bes e, 2,1 in o mazio (a gazki, bideo, egune ake a…) publika zen di uz e; 6-13 u eko
hau en gu asoe an, aldiz, in e akzioen kopu ua 1,9 a jais en da, e a 14 u e ik go ako
seme-alaben kasuan, a gi alpenen ba ez bes ekoa 0,8 a mu iz en da. Ho enbes ez,
ondo ioz a u dai eke, hau ak ge o e a gaz eago izanda “esku aga iago” di ela
gu asoen za , ez bai u e heldu asunik publikazio ho ien a gi alpena en ingu uan i i zia
ema eko.
Bes alde, McA ee konpainiak 2018an egindako az e lan ba en a abe a, gu asoen % 30ak
egune o publika zen du seme-alaba adingabeen a gazki ba sa e soziale an4. Honen
ha i a, G anadako Unibe si a eak ga a u ako ike ke a ba ek azale a zen duen moduan,
3 Fundación The Family Wa ch -INSTITUTO INTERNACIONAL DE ESTUDIOS SOBRE LA
FAMILIA- (2019). “Sha en ing. La sob eexposición de los hijos en las edes sociales”. Mad il.
h ps://www. he amilywa ch.o g/wp-con en /uploads/TFW-REPORT-N%C2%BA-26-Sha en ing.pd
4 DAVIS, Ga y. (2018). Should you pos pics o you kids? Insigh s om ou age o consen su ey.
McA ee. (Azken kon sul a 2023/10/10)
h ps://www.mca ee.com/blogs/ amily-sa e y/age-o -consen -su ey-insigh s/
16
izango li za eke20. Bes ela esanda, eskubide ho ek babes u egi en du i ula a be e e emu
pe sonala en ba uan sa zen di en e ep odukzioen au ean, nahiz e a hauek be e ospea i
e agin ez, edo a bizi za in imoa ez ezagu a azi. Cabedo Se na en (2020) hi ze an,
Sha en ing-ak a gi e a ga bi u a zen du eskubide hau, adingabeen i udia inolako
kon olik gabe heda zean oina i zen bai a; gaine a, sa e sozialen bidez pa eka u ako
ikus-en zunezko eduki hu a eseki a ge a zen da, denbo a-epe mugagabean e a edozein
sa bide a ako p es .
Bes alde, oho e ako eskubidea dugu, ho s, pe sona ba en izen ona e a giza e-es imazioa
e espe a zeko eskubidea. E a be ean, i ula a i ahalmena ema en dio be e e epu azioa
gu xies en du en adie azpen al su edo inpu azioen au ka ja du eko, bai bide
adminis a iboa en bi a ez, bai epai egien bidez21. Vidal Fe nándezek (2015) azal zen
duen bezala, eskubide honen i ula ak be e izen ona babes eko ahalmena du be e i udia i
e agin diezaioke en edo e emu pe sonalean nahiz p o esionalean publikoki i ainga i za
ha dai ezkeen adie azpen edo mezuekiko22. Hala, Esc ibano To ajadak (2014)
adie az en duen legez, oho e ako eskubidea In e ne -en e a sa e soziale an kal e ua
iza eko a isku handiena duen no asun-eskubidee ako ba da, bi a eko hauek, pe sonak
ba ega i uz eko e a eu en ka ika u ak egi eko e abil zen bai i a maiz asun handiz.
Honen adibide di a, esa e ba e ako, au e ik aipa u iko zibe jaza pen ja e ak. Sha en ing-
a en ondo ioz, adingabeak, p o il al suak so zea en, o omun ake ak egi ea en,
a gazkiak, bideoak edo mezu di ama zaileak zabal zea en… bik ima izan dai ezke23.
Amai zeko, in imi a e ako eskubideaz hi z egin beha a dago; no be e espa u p opio
e a e ese ba uaz goza zeko eskubidea, hi uga enen esku-sa zee a ik kanpo24. Vidal
Fe nándezek (2015) jaso zen duen moduan, eskubide honek hainba e emu ha zen di u
20 REAL ACADEMIA ESPAÑOLA: Dicciona io panhispánico del español ju ídico (DPEJ).
h ps://dpej. ae.es/lema/de echo-a-la-p opia-imagen (Azken kon sul a 2024/01/13)
21 REAL ACADEMIA ESPAÑOLA: Dicciona io panhispánico del español ju ídico (DEPJ).
h ps://dpej. ae.es/lema/de echo-al-hono (Azken kon sul a 2024/01/13)
22 VIDAL FERNÁNDEZ, Begoña (2015): “Capí ulo I: P o ección en sede o dina ia”; “P o ección
Ju isdiccional de De echos Fundamen ales”. Mad il. Tecnos. 29-31 o .
23 ESCRIBANO TORTAJADA, Pa icia (2014): “Algunas cues iones sob e la p oblemá ica ju ídica del
de echo a la in imidad, al hono y a la p opia imagen en in e ne y en las edes sociales. Los de echos a la
in imidad y a la p i acidad en el siglo XXI. 68-85. o .
h ps://dialne .uni ioja.es/se le /a iculo?codigo=5287547
24 REAL ACADEMIA ESPÑOLA: Dicciona io panhispánico del español ju ídico.
h ps://dpej. ae.es/lema/de echo-a-la-in imidad (Azken kon sul a 2024/01/13)

17
be e bai an, hala nola, go pu za ena, bizilekua ena, onda ea ena edo a in o ma ika ena.
Zehaz ea en, azken honek e e e en zia egi en dio In e ne en egindako izena en
a abe ako bilake an age u dai ezkeen da u pe sonalei. Sha en ing-a en bidez, gu asoek
e engabe bo xa zen du e seme-alaben in imi a e ako eskubidea, haien izen-dei u ak ez
ezik au pegia e e jendau ean ja zen bai u e, e a, hala, iden i a e digi ala so zen du e,
denbo a en pode ioz a as o digi ala bihu zen dena, e a e o kizunean nekez ezaba
dai ekeena (Cabedo Se na, 2020).
Nahiz e a sha en ing-ak oina izko hi u eskubide ho iei e agi en dien nagusiki, ezin dugu
da uak babes eko eskubidea ahaz u, bes e eskubide ho iek honen oina ian daudela esan
dai ekeelako. Espainiako Sena ua en web-o ian publika u ako a ikulua en a abe a,
pe sona isikoen babesa, da u pe sonalen a amendua i dagokionez, Kons i uzioa en
18.4 a ikuluak babes en duen un sezko eskubidea da25, e a, Cen eno González-en
a abe a, da uen babese ako oina izko eskubidea no banakoa i da u pe sonalak
esku a zeko e a kon ola zeko ahalmenean oina i zen da. Eskubide ho ek i ula a i da u
ho ie a ik zein zuk (e a zein zuk ez) pa eka zea e abaki zeko gai asuna ema en dio.
Gaine a, i ula a i auke a ema en dio da u pe sonal ho iek no k di uen e a ze a ako
di uen jaki eko26.
B. Sha en ing-a ingu a zen duen legedia
Sha en ing-ak u a u di zakeen eskubideak azaldu a, nazioa eko e a es a uko
o denamendu ju idikoa az e zeko unea da, honako galde a honi e an zu eko: inda ean
dagoen legediak babes en al di u adingabeak eskubide ho iek u a zea en au ean?
Alde ba e ik, nazioa eko legedia az e dai eke, hau ak sha en ing-a en e agine a ik
babes eko i izpide zeha zik eza zen ez badu e e, adingabeen gehiegizko esposizio
digi alak u a zen di uen eskubideen ingu uan babes-ja e a ha zen bai u. Ho iek ho ela,
gau egun, zenbai a au ga an zi su di ugu, Espainia Es a uak be e si di uenak.
Be espena en bi a ez, izan e e, es a u sina zaile bakoi zak, ados u ako es ue an
ba ne a u ako a auak ja ai ze a beha zen du be e bu ua.
25 Senado de España (2023): “P o ección de da os de ca ác e pe sonal”. Mad il.
h ps://www.senado.es/web/ elacionesciudadanos/a encionciudadano/p o eccionda os/index.h ml
26 CENTENO GONZÁLEZ, Elena (2009): “El de echo a la au ode e minación in o ma i a”, Re is a de
adminis ación pública, 183. zk., 408-412. o .
18
- Nazio Ba uen E akundea en Hau en Eskubideen Konben zioa en 16. a ikulua27:
“Ningún niño se á obje o de inje encias a bi a ias o ilegales
en su ida p i ada, su amilia, su domicilio o su
co espondencia ni de a aques ilegales a su hon a y a su
epu ación”
- Eu opako Kon seilua en Giza Eskubideak e a Oina izko Aska asunak Babes eko
Hi za mena en 8. a ikulua28:
“Toda pe sona iene de echo al espe o de su ida p i ada y
amilia , de su domicilio y de su co espondencia”
- Eu opa Ba asuna en Hau en Eskubideen Eu opako Gu una en 20. a ikulua29:
“Todo niño iene de echo a no se obje o po pa e de un
e ce o de in usiones injus i icadas en su ida p i ada, en la
de su amilia, ni a su i a en ados ilegales con a su hono ”
- Eu opa Ba asuna en Oina izko Eskubideen Gu una en 7. a ikulua30:
“Toda pe sona iene de echo al espe o de su ida p i ada y
amilia , de su domicilio y de sus comunicaciones”
Bes alde, nahiz e a legez lo eslea ez izan, aipa u ako a auen oina ian dagoen NBEa en
Giza Eskubideen Adie azpen Unibe sala gogo a eka i beha ko genuke, 12. a ikuluan
ondo engoa adie az en duena31:
“Nadie se á obje o de inje encias a bi a ias en su ida p i ada,
su amilia, su domicilio o su co espondencia, ni de a aques a su
27 Nazio Ba uen Hau en Eskubideen Konben zioa, Nazio Ba uen Ba za Nagusiak 1989ko aza oa en 20an
ona ua. 1990eko abenduak 31ko Es a uko Aldizka i O iziala, 313. zk., 38897. o .
h ps://www.ohch .o g/si es/de aul / iles/Documen s/P o essionalIn e es /c c_SP.pd
28 Eu opako Kon seilua en Giza Eskubideak e a Oina izko Aska asunak Babes eko Hi za mena, E oman
egina 1950eko aza oa en 4an. 1979ko u ia en 10eko Es a uko Aldizka i O iziala, 243. zk., 23564. o .
h ps://www.ech .coe.in /documen s/d/ech /con en ion_spa
29 Eu opa Ba asuna en Hau en Eskubideen Eu opako gu una, Es asbu gon sina ua 1996ko u a ila en
25ean. 2015eko o sailak 21ko Es a uko Aldizka i O iziala, 45. zk., 14174. o .
h ps://bienes a yp o eccionin an il.es/ca a-eu opea-de-los-de echos-del-nino-doce-no-c-241-de-21-de-sep iemb e-
de-1992/
30 Eu opa Ba asuna en Oina izko Eskubideen Gu una, 2000ko abendua en 7an Nizan alda ika ua,
2000ko abendua en 18ko Es a uko Aldizka i O iziala, 364. zenbakian.
h ps://www.eu opa l.eu opa.eu/cha e /pd / ex _es.pd
31Giza Eskubideen Adie azpen Unibe sala, Nazio Ba uen Elka ea en 217A Ba za Nagusiak 1948ko
abendua en 10ean Pa isen emandako Ebazpena en bidez ona u e a alda ika ua.
h ps://www.un.o g/es/abou -us/uni e sal-decla a ion-o -human- igh s
19
hon a o a su epu ación. Toda pe sona iene de echo a la
p o ección de la ley con a ales inje encias o a aques”
Ze nahi gisaz, ikus dai ekeenez, Nazioa eko Zuzenbide Publikoa pe sona guz ien,
oho e ako, in imi a e ako e a no be a en i udi ako eskubideak ai o ze a muga u da,
adingabeen eskubideen u ake a ako meha xu handi ik ez di en agindu o oko en bidez.
Hala e e, Espainiako o denamendu ju idikoa ha a ago doa, lege zeha zagoak so u bai i u;
has eko, Espainiako Kons i uzioak 18.1. a ikuluan be ma zen du oho e ako,
in imi a e ako e a no be a en i udi ako eskubidea32, e a, kon uan ha u a a ikulu ho i I.
i uluko II. kapi uluko 1. a alean dagoela, eskubide ho iek Oina izko Eskubideen
kali ikazioa lo zen du e. Ondo ioz, Espainiako Kons i uzioak ema en duen babes go ena
du e, 53. a ikuluak azpima a zen duen bezala. Honek esan nahi du, a ikulu ho en
bai an adie azi akoa inda publiko guz iak lo zen di uela, e a lege o ganiko bidez baino
ezin izango dela a au u ha en un sezko edukia.
Bes alde, 1/1982 Lege O ganikoa dugu, oho e ako, no be a en e a amilia en
in imi a e ako e a no be a en i udi ako eskubidea en babes zibila i bu uzkoa33. Lege
ho en lehenengo a ikuluak honako hau aipa zen du:
“El de echo undamen al al hono , a la in imidad pe sonal y amilia
y a la p opia imagen, ga an izado en el a ículo dieciocho de la
Cons i ución, se á p o egido ci ilmen e en e a odo géne o de
in omisiones ilegí imas, de acue do con lo es ablecido en la p esen e
Ley O gánica”
Ho az, legegileak eskubide ho ien u apen bezala ha zen di uen ekin zek zein nolako
ezauga iak di uz en galde u beha ko diogu gu e bu ua i. Ho e a ako, aipa u iko Lege
O ganikoa en 7. a ikulua dago, zeinak oho ea en, in imi a ea en e a no be a en i udia en
e emuan legez kon ako in omisio za ha zen di uen:
32 Espainiako Kons i uzioa, 1978ko abendua en 29koa. 1978ko abendua en 29ko Es a uko Aldizka i
O iziala” 311. zk. h ps://www.boe.es/busca /ac .php?id=BOE-A-1978-31229
33 1/1982 Lege O ganikoa, maia za en 5ekoa, oho e ako, no be a en e a amilia en in imi a e ako e a
no be a en i udi ako eskubidea en babes zibila i bu uzkoa. 1982ko ekainak 1eko Es a uko Aldizka i
O iziala, 128. zk. h ps://www.boe.es/busca /ac .php?id=BOE-A-1982-11196
20
“3. La di ulgación de hechos ela i os a la ida p i ada de una
pe sona o amilia que a ec en a su epu ación o buen nomb e, así
como la e elación o publicación del con enido de ca as, memo ias
u o os esc i os pe sonales de ca ác e ín imo.
5. La cap ación, ep oducción o publicación po o og a ía, ilme, o
cualquie o o p ocedimien o, de la imagen de una pe sona en luga es
o momen os de su ida p i ada o ue a de ellos, sal o los casos
p e is os en el a ículo oc a o, dos”
Gaine a, a e a ja i beha zaio Lege O ganikoa en biga en a ikuluko biga en a ala en
e edakzioa i, zeinak ondo engoa adie az en duen:
“No se ap ecia á la exis encia de in omisión ilegí ima en el ámbi o
p o egido (...) cuando el i ula del de echo hubie e o o gado al e ec o
su consen imien o exp eso”
Ikusi dezakegun legez, a ikulu honek sha en ing-a en analisi ju idikoa en un sezko
elemen u ba sa zen du: ados asuna. Izan e e, Lege O ganikoa en hi uga en a ikuluak
ondo engoa azal zen du:
“El consen imien o de los meno es e incapaces debe á p es a se po
ellos mismos si sus condiciones de madu ez lo pe mi en, de acue do
con la legislación ci il. En los es an es casos, el consen imien o
hab á de o o ga se median e esc i o po su ep esen an e legal, quien
es a á obligado a pone en conocimien o p e io del Minis e io Fiscal
el consen imien o p oyec ado. Si en el plazo de ocho días el Minis e io
Fiscal se opusie e, esol e á el Juez”
Lege O ganikoak adingabeek emandako ados asuna aipa zen duen a en, edozein
pe sona i aplika dakiokeen a au egi o oko za ha dezakegu, e a adingabeei ez die babes
be ezi ik eskain zen in imi a e-, oho e- e a i udi p opio ako eskubideak u a zen
zaizkienean. Os e a, u a ila en 15eko 1/1996 Lege O ganikoa, Adingabeen Babes
21
Ju idikoa i bu uzkoa34, ha a ago doa, adingabeen eskubide ho iek ai o zeaz gain,
in o mazio gehiago ema en bai igu legegileak eskubide ho iekiko in omisio za ha zen
di uen ekin zei bu uz. Hain zuzen, Legea en 4.3. a ikuluak adie az en du:
“Se conside a in omisión ilegí ima en el de echo al hono , a la
in imidad pe sonal y amilia y a la p opia imagen del meno ,
cualquie u ilización de su imagen o su nomb e en los medios de
comunicación que pueda implica menoscabo de su hon a o
epu ación, o que sea con a ia a sus in e eses incluso si cons a el
consen imien o del meno o de sus ep esen an es legales”
A ikulu honek azale a zen du posible dela, nahiz e a adingabea en edo a legezko
o dezka ien (gu asoak, no malean) ados asuna egon, umea en oho e, in imi a e e a i udi
p opio ako eskubideen u ake a ego ea. Ho e a ako, baimenik egon den ala ez kon uan
ha u gabe, umea en i udia en edo izena en e abilpen kaxka a kon uan ha u beha ko da,
zeina en ondo ioz, adingabea en oho e edo e epu azioa kal e zen den.
Hala e e, kon uan ha u a aipa u ako 4.3. a ikulu ha k komunikabidee an publika u ako
edukia i men egi en diola, hu engo galde a so zen zaigu: badi a sa e sozialak Legeak
aipa zen di uen “medios de comunicación” ho iek? Egia esan, gau egun, ez dago sa e
soziala en legezko de inizio ik, baina “in o mazioa en giza eko ze bi zu” moduan
de ini zen da. Izan e e, Eu opako Pa lamen ua en e a Kon seilua en 2000ko ekaina en
8ko 2000/31/EK Zuzen a aua en35 a abe a:
“Los se icios de la sociedad de la in o mación cub en ambién
se icios consis en es en ansmi i in o mación a a és de una ed
de comunicación, o albe ga in o mación acili ada po el
des ina a io del se icio”
Honen ha i a, G imal Se e ak (2019) adie az en du kon ua dela a gi zea ea sa e sozial
ba giza e-komunikabide ba ekin pa eka u dai ekeen, komunikabide ho ek izan
34 1/1996 Lege O ganikoa, u a ila en 15ekoa, Adingabea en Babes Ju idikoa i e a, Kode Zibila e a
P ozedu a Zibila en Legea en aldake a i bu uzkoa. 1996ko u a ila en 17ko Es a uko Aldizka i O iziala,
15. zk. h ps://www.boe.es/busca /ac .php?id=BOE-A-1996-1069
35 Eu opako Pa lamen ua en e a Kon seilua en 2000/31/EK Zuzen a aua, 2000ko ekaina en 8koa,
me ka a i za elek onikoa i bu uzkoa. 2000ko uz aila en 17ko Es a uko Aldizka i O iziala.
h ps://www.boe.es/busca /doc.php?id=DOUE-L-2000-81295

22
dezakeen oiha zuna i edo e agina i e epa a u a. Zen zu ho e an, egilea en us ez,
publikoa e a muga ik gabekoa iza eko bokazioa du en sa e sozialak, Facebook edo
Twi e kasu, komunikabide adizional ba ekin pa eka dai ezke, hauek bezain oiha zun
zabala izan bai ezake e; aldiz, badi a sa eak, hedadu a mu iz ua iza eko xedea ekin
diseina u di enak, hala nola Wha sapp-a. Ondo ioz, ho elakoak ez li a eke Lege
O ganikoa en 4.3. a ikuluak plaza a zen duen aplikazio e emuan ba ne a uko36.
Az e u ako Lege O ganikoez gain, Espainiako o denamendu ju idikoak a e a audi
zeha zagoa badu: 3/2018 Lege O ganikoa, abendua en 5ekoa, Da u Pe sonalak
Babes ekoa e a Eskubide Digi alak Be ma zekoa37. A audi ho en 7. a ikuluak
adingabeen ados asuna a au zen du, xeda uz, adingabe ba en da u pe sonalen
a amendua ha en ados asunean oina i u ahal izango dela soilik hamalau u e ik go akoa
denean:
“1. El a amien o de los da os pe sonales de un meno de edad
únicamen e pod á unda se en su consen imien o cuando sea mayo
de ca o ce años
(...)
2. El a amien o de los da os de los meno es de ca o ce años, undado
en el consen imien o, sólo se á líci o si cons a el del i ula de la
pa ia po es ad o u ela, con el alcance que de e minen los i ula es
de la pa ia po es ad o u ela.”
Gauzak ho ela, lege-agindua en a abe a, hamalau u e ik behe akoen da uen
a amendua, gu aso-ahala en edo u o e za en i ula a en ados asuna badago baka ik
izango da zilegi, subjek u hauek zehaz u ako i ismena ekin.
36 GRIMALT SERVERA, Ped o (2019): “El uso de la imagen del meno es udian e en los cen os
educa i os (especial a ención al uso de las edes sociales)”. Ac ualidad Ju ídica Ibe oame icana, 10. zk.,
138-179. o . h ps://www. e is a-aji.com/a iculos/2019/10/138-179.pd
37 3/2018 Lege O ganikoa, abendua en 5ekoa, Da u pe o sanalak babes ekoa e a eskubide digi alak
be ma zekoa. 2018ko abendua en 6ko Es a uko Aldizka i o iziala. 294. zk.
h ps://www.boe.es/busca /doc.php?id=BOE-A-2018-16673
23
Lege O ganiko honek Eu opako Pa lamen ua en 2016/679 E egelamenduan ja o ia
dauka, da u pe sonalen a amendua i e a da u ho ien zi kulazio askea i dagokiona38.
E gelamendu honek, 8. a ikuluan adie az en duen moduan:
“Cuando se aplique el a ículo 6, apa ado 1, le a a), en elación con
la o e a di ec a a niños de se icios de la sociedad de la in o mación,
el a amien o de los da os pe sonales de un niño se conside a á líci o
cuando enga como mínimo 16 años. Si el niño es meno de 16 años,
al a amien o únicamen e se conside a á líci o si el consen imien o
lo dio o au o izó el i ula de la pa ia po es ad o u ela sob e el niño,
y solo en la medida en que se dio o au o izó.
Los Es ados miemb os pod án es ablece po ley una edad in e io a
ales ines, siemp e que es a no sea in e io a 13 años”
6.1. a ikulua en a) a alak, halabe , ho ela esa en du:
“El a amien o sólo se á líci o si se cumple al menos una de las
siguien es condiciones:
a) el in e esado dio su consen imien o pa a el a amien o de sus
da os pe sonales o a ios ines especí icos.
Be az, ikusi dai ekeen moduan, espainia legegileak gu e a egoki u du Eu opako
E egelamendu hau, zehaz uz, 14 u e izan beha di uz ela adingabeek be e da u
pe sonalen a amendua i dagokion emandako ados asuna legezkoa iza eko.
To al La ak (2020) zehaz en duen moduan, eska zen den baimen ho ek bikoi za izan
beha du: lehenik, i udia ha zeko, e a, biga enik, i udia pa eka zeko39. Honek esan nahi
du, helbu u ba baino gehiago ego eko an, be a iaz e a zalan za ik gabe jaso beha ko dela
ados asun ho ien guz ien za ema en dela. Hala be es en du Kons i uzio Auzi egia en
38 Eu opa Legebil za eko 2016/679 E egelamendua, pe sona isikoen babesa i bu uzkoa, da u
pe sonalen a amendua i e a da u ho ien zi kulazio askea i dagokienez.
h ps://www.boe.es/doue/2016/119/L00001-00088.pd
39 TORAL LARA, Es ella (2020): “Meno es y edes sociales: consen imien o, p o ección y au onomía”,
De echo P i ado y Cons i ución, 36, 185. o . h ps://www.cepc.gob.es/si es/de aul / iles/2021-
12/39056dpyc3605 o al-la a.pd
24
o saila en 24ko 27/2020 epaiak, a gi alpen zeha z ba e ako emandako baimena bes e
ba zue a a zabal zen ez dela gehi zean:
“El consen imien o solo ampa a aquello que cons i uye el obje o de la
decla ación de olun ad. El i ula del de echo undamen al debe
au o iza el conc e o ac o de u ilización de su imagen y los ines pa a
los que la o o ga. El consen imien o p es ado, po ejemplo, pa a la
cap ación de la imagen no se ex iende a o os ac os pos e io es, como
po ejemplo su publicación o di usión. De la misma mane a debe
en ende se que la au o ización de una conc e a publicación no se
ex iende a o as, ya engan la misma o di e sa inalidad que la
p imigenia. Tampoco el pe miso de uso o o gado a una pe sona
de e minada se ex iende a o os posibles des ina a ios. En de ini i a,
hay que en ende que no puede epu a se como consen imien o
inde inido y inculan e aquel que se p es ó inicialmen e pa a una
ocasión o con una inalidad de e minada. Po ello, el usua io de
Facebook que “sube”, “cuelga” o, en suma, exhibe una imagen pa a
que puedan obse a la o os, an solo consien e en se obse ado en
el luga que él ha elegido (pe il, mu o, e c.)”40
Legedia az e u a, une egokia izango li za eke gu aso-ahala en kon zep uan sakon zeko;
izan e e, adingabeen eskubideak babes eko ze egina duen e akundea den alde ik,
sha en ing-a en p ak ika en bai an ze esan handia dauka. Aguile a Aguile a au o ea en
abu uz, honela de ini dai eke gu aso-ahala: “el conjun o de de echos y debe es que ambos
p ogeni o es ienen espec o a sus hijos meno es o incapaces, pa a ga an iza su
cuidado, alimen ación, o mación, educación, ep esen ación y adminis ación de los
bienes, enden e a consegui un adecuado desa ollo de la pe sonalidad de los hijos”41.
A e gehiago, legeak, gu asoei emandako seme-alaba adingabe edo ezgai uen gaineko
bo e e edo ahalmen o oko gisa e a zen du; honek esan nahi du, Kode Zibila en 162.
40 Kons i uzio Auzi egia en 27/2020 sen en zia, o saila en 24koa.
41 AGUILERA AGUILERA, Isabel Bá ba a (2018). ¿Qué implica la pa ia po es as?. LegalToday.
h ps://www.legal oday.com/p ac ica-ju idica/de echo-ci il/ amilia/ ealmen e-que-implica-la-pa ia-
po es ad-2018-11-21/ (Azken kon sul a 2024/01/13)
25
a ikuluak xeda zen duen moduan, gu aso-ahala du enek seme-alaba adingabeen legezko
o dezka i za du ela42.
Hala e a guz iz e e, eskubide e a be ebeha ez osa u ako e akundea izan a en,
be ebeha a en kon zep ua lehenes en da eskubidea ena en gaine ik, ho s, Kode Zibila en
154. a ikuluak agin zen duen bezala, seme-alaben in e ese ako e abiliko da be i, haien
pe sonali a ea en a abe a. Ho ek esan nahi du gu aso-ahala osa zen du en eginbeha e a
ahalmen guz ien a auke a seme-alaben onu a ako pen sa u a e a bide a u a dagoela be i;
ondo ioz, adingabea en babes-e akunde nagusia dela esan dezakegu.
Honen ha i a, Auzi egi Go ena en 2019ko u ia en 1eko sen en ziak azal zen digu: “La
ins i ución de la pa ia po es ad iene concedida legalmen e en bene icio de los hijos y
equie en po pa e de los pad es el cumplimien o de los debe es p e enidos en el
a ículo 154 del Código Ci il, pe o en a ención al sen ido y signi icación de la misma, su
p i ación, sea empo al, pa cial o o al, equie e, de mane a ineludible, la inobse ancia
de aquellos debe es de modo cons an e, g a e y pelig oso pa a el bene icia io y
des ina a io de la pa ia po es ad, el hijo, en de ini i a, lo cual supone la necesa ia
emisión al esul ado de la p ueba p ac icada”43
E a be ean, Malagako P obin zia Auzi egiak, 2022ko uz aila en 25eko epaian, Auzi egi
Go ena en 421/2016 epaiak azaldu akoa gogo a az en digu:“la pa ia po es ad de la
p ole ac úa como de echo inhe en e de la pa e nidad y ma e nidad, eniendo en nues o
ámbi o indudable ca ác e de unción u ela que la con igu a como ins i ución a a o
de los hijos, como así lo dice el a ículo 154 del Código Ci il y lo iene decla ado la
ju isp udencia (...), que la p o ección a ca go de la amilia, que impone la condición de
meno , con o me decla a el a ículo 24 del Pac o In e nacional de De echos Ci iles y
Polí icos (Nue a Yo k, de 19 de diciemb e de 1966) y que e ie e el a ículo 39.3 de la
Cons i ución, en su e ien e obliga o ia de de echo- unción, lle ó al legislado a la
p ocu a de un eje cicio co ec o de la pa ia po es ad, y e i a que pudie a esul a
con a io a los in e eses de los hijos, po ello el a ículo 170 del Código Ci il es ablece
que se pueda p i a o al o pa cialmen e de su po es ad a los p ogeni o es median e
42 1889ko uz aila en 24ko E ege Dek e ua, Kode Zibila. 1889ko uz aila en 25eko Gace a de Mad id, 206.
zk. h ps://www.boe.es/busca /ac .php?id=BOE-A-1889-4763
43 Auzi egi Go eneko 514/2019 sen en zia, u ia en 1ekoa.
32
izan e e, ez di a kanpoko agen een au ka a iko: haien gu asoekin au ez au e ja i
beha ko di a.
Gauzak ho ela, Vazquez-Pas o -ek (2022) az e zen duen bezala, babes ho e an gil za i
da Minis e io Fiskala, adingabea en in e es go ena en be ma zaile den alde ik. Izan e e,
gu asoen eskubide u ake a en au ean, o endi ua adingabea den bi a ean, be a i dagokio
e eklama zeko legi imazioa53. A e gehiago, 1/1996 Lege O ganikoa en 4.4 a ikuluak
xeda zen duen bezala, adingabea en legezko o dezka iek di uz en akzioak alde ba e a u zi
gabe, Fiskal za i dagokio ho iek egika i zea, bai o izioz, bai adingabeak be ak edo
edozein pe sona in e esdun isikok edo e akunde ju idikok eska u a. Ildo be a ja ai zen
du Gua diola Salme onek: adingabeak babes egokia jaso zen ez duen kasue an, bai a
gu asoen alde ik e e, Fiskal zak o izioz esku ha u beha ko du kau elazko neu iak ha
dai ezen, dagozkion kal e-o dainak eska zeaz gain54.
A e gehiago, espainia o denamendu ju idikoak de en sa i judiziala en e akundea
ba ne a zen du gu aso e a hau en a eko in e es ga azka dagoen kasue a ako. Izan e e,
honela dio Kode Zibila en 235. a ikuluak: “Se nomb a á un de enso judicial que
ep esen e y ampa e los in e eses de quienes se hallen en alguno de los siguien es
supues os: 1. Cuando en algún asun o exis a con lic o de in e eses en e los meno es y
sus ep esen an es legales, sal o en los casos en que la ley p e ea o a o ma de sal a lo.
Bes alde, Kode Zibila en 163. a ikuluak azal zen du; Siemp e que en algún asun o los
p ogeni o es engan un in e és opues o al de sus hijos no emancipados, se nomb a á a
és os un de enso que los ep esen e en juicio y ue a de él. Se p ocede á ambién a es e
nomb amien o cuando los p ogeni o es engan un in e és opues o al del hijo meno
emancipado cuya capacidad deban comple a . Si el con lic o de in e eses exis ie a solo
con uno de los p ogeni o es, co esponde al o o po Ley y sin necesidad de especial
nomb amien o ep esen a al meno o comple a su capacidad.
53 VAZQUEZ-PASTOR JIMÉNEZ, Lucía (2022): “Los de echos de la pe sonalidad del meno de edad en
la e a digi al. La Dico omía en e Au onomía y P o ección”. Ac ualidad Ju ídica Ibe oame icana, 17. zk.,
1112-1153. o ., 17. h ps:// e is a-aji.com/wp-con en /uploads/2022/09/37.-Lucia-Vazquez-Pas o -pp.-
1112-1153.pd
54 GUARDIOLA SALMERÓN, Mi iam (2016): “Meno es y edes sociales: nue os desa íos ju ídicos”.
Re is a de De echo, Emp esa y Sociedad (REDS), 8. zk., 53-67. o .
h ps://dialne .uni ioja.es/se le /a iculo?codigo=6140097

33
Kode Zibilean ba ne a zen di en a au ho ie az gain, Bo onda ezko Ju isdikzioa i bu uzko
Legeak, 27.3. a ikuluan zehaz en duen bezala, “se nomb a á de enso judicial al meno
o pe sona con discapacidad, sin necesidad de habili ación p e ia, pa a li iga con a sus
p ogeni o es, u o o cu ado , o pa a ins a expedien es de ju isdicción olun a ia, o
cuando se halla e legi imado pa a ello cuando se ins e po el Minis e io Fiscal un
p ocedimien o pa a la adopción de medidas de apoyo espec o de la pe sona con
discapacidad. No p ocede á la solici ud si el o o p ogeni o o u o , si lo hubie e, no
u ie a un in e és opues o al meno o pe sona con discapacidad.”
Honen ingu uan, Auzi egi Go enak 4989/2004 sen en zian azal zen duen bezala, gu aso-
ahala en menpe dauden seme-alabei dagokienez, be e gu asoen o dezka i za baz e u a
ge a zen da, egin za ba ekiko edo gehiago ekiko, gu aso ho iek o dezka zen du en
semea en edo alaba en onu a a iskuan ja dezaken in e es-ga azka dagoela baiez a zen
denean; behin liska hu a egiaz a u a, epaileak adingabea epaike an e a epaike a ik kanpo
o dezka uko duen de enda zaile ba izenda uko du; honek gu aso e a seme-alaben a eko
in e es ga azka dagoenean baka ik egingo du lan.55
E akunde honen ingu uan, bes alde, Be co i z Rod íguez-Canok apun e gehiga i ba zuk
eskain zen dizkigu. Alde ba e ik, de enda zaile judiziala gai jakin ba e ako baka ik
izenda zen da, e a be e helbu ua o dezka zailea da, e a ez e engabeko zain za e a
adminis azioa. Bes alde, au o eak adie az en duen bezala, de enda zailea en eginkizuna
adingabea epaike an e a epaike a ik kanpo o dezka zea da, baina be i kasuan kasuko
auzi ako. Be az, o dezka i za ho i gu aso-ahala en i ula en o dezka i za o oko a ekin
ba e a dagoela ondo ioz a u dai eke. Gaine a, Be co i z Rod íguez-Cano en hi ze an,
de enda zaile judizialak adingabe eman zipa ua en gai asuna osa dezake, baldin e a
gu asoen in e esekin kon aja i ako in e esak badaude soilik, e a ez edozein kasu an56.
Edonola e e, Fiskal za en ze egina en auzi a buel an, Gua diola Salme on au o ea en
abu uz, Fiskal zak, o izioz egindako lanean, au ez au e egi en du alka gu aso-ahal
bo e e sua ekin. Hau da, Minis e io Fiskala en babes- un zioak e abile a zuhu a izan
beha ko du, ha en esku-ha zea en ondo iozko inpak ua balioz a uz e a, ahal den neu ian,
55 Auzi egi Go eneko 4989/2004 sen en zia, 2004ko uz aila en 9koa. (ROJ: STS 4989/2004)
56 BERCOVITZ RODRÍGUEZ-CANO, Rod igo (2009): Comen a ios al Código Ci il. Na a oa. Thomson
A anzadi ed.
34
gu asoen bo onda ea ekiko kon aesana saihes uz, gu aso-ahala en be ezko ahalmene an
esku-sa zea izango li za ekeelako
Izan e e, adingabeen oho e ako, in imi a e ako e a no be a en i udi ako eskubidea
babes ea i bu uzko 2/2006 Ins ukzioa ekin ba e o iz, Fiskal zak esku ha zeko baimena
izango du, baldin e a gu asoek gu aso-ahala e enda edo gabe u a badu e, seme-alabekin
ga azka badago edo gu asoek ja e a “oso pasiboa” ha zen badu e. Bes e hi z ba zue an,
Fiskal zak ezin du be ez gu aso-ahala i dagokion zain za- e a u o e za-be ebeha a
mesp e xa u. A e gehiago, gu asoek ha en esku-ha zea en au ka egin ahal izango du e bi
baldin za hauek ema en di enean: gu aso-ahal osoa du enean e a adingabea en
eskubideekiko esku sa zea ha en in e es go ena en au kakoa ez denean57.
E a be ean, nahiz e a Ins ukzio ho ek naba mendu Fiskal zak ez duela legi imazio
subsidia io ik, e a bidezkoa denean ja dun beha ko duela adie az en badu e e, honako hau
azpima a zen du e e bai:
“Aho a bien, un a ma de an g ueso calib e debe u iliza se con
mesu a, ponde ando odos los in e eses en con lic o. Especialmen e
debe á alo a se si la in omisión ha con ado o no con el
consen imien o de los p ogeni o es del meno no madu o. La
p e e encia de la LO 1/1996 po la u ela pública de los de echos al
hono , in imidad e imagen del meno , debe ambién in e p e a se
sis emá icamen e en elación con las acul ades inhe en es a la pa ia
po es ad econocidas en los a . 154 y 162.1 CC, no pudiendo
minus alo a el papel de los pad es. Po las mismas azones hab á
ambién de alo a se si pese a a a se de una in omisión no
consen ida, los ep esen an es legales del meno se oponen
mo i adamen e a que el Fiscal eje ci e las acciones en p o ección de
es os de echos.”
Gauzak ho ela, a gi dago adingabeek legezko es aldu a du ela kanpoko agen een
in omisioei dagokienez, alabaina, babes ho i ahuldu egi en da eskubide ho iek u a zen
57 2/2006 Ins ukzioa, ma xoa en 15ekoa, Fiskal za i e a adingabeen oho e ako, in imi a e ako e a
no be a en i udi ako eskubidea babes ea i bu uzkoa. h ps://www.boe.es/busca /doc.php?id=FIS-I-2006-
00002
35
a i di en subjek uak gu asoak di enean. Izan e e, azaldu den bezala, e an zukizuna
Fiskal za ena da, adingabea en in e esa zaindu beha duen o ganoa bai a, baina gu aso-
ahalak gu asoei eskain zen dien bo e e zabalak oz opa zen e a muga zen du ha en lana.
Ho i dela e a, ondo ioz a dezakegu adingabeek ez du ela bene ako babes e aginko ik
au ki zen gu asoek eu en oina izko eskubideak u a zen di uz enean.
D. E agindako kal ea en konponke a: “Ahaz ua iza eko eskubidea”
Lehen adie azi den bezala, egungo lege iak ez du bide e aza jaso zen sha en ing-a
jasa en a i di en adingabeen za , ez bai u a e a ja zen eskubide ho iek u a zen di uz en
subjek uak gu asoak di en kasue an. Hala e e, gaia en konplexu asuna go abehe a,
sha en ing-a en ondo ioak jasan di uz en adingabeek auke a du e, nolabai , e agindako
kal ea konpon zeko.
Alde ba e ik, au e ik aipa u ako Eu opako Pa lamen uko 2016/679 E egelamenduak,
17.1 ) a alean ondo engoa esa en digu:
“El in e esado end á de echo a ob ene sin dilación indebida del
esponsable del a amien o la sup esión de los da os pe sonales que
le concie nan, el cual es a á obligado a sup imi sin dilación
indebida los da os pe sonales cuando concu a alguna de las
ci cuns ancias siguien es:
) los da os pe sonales se hayan ob enido en elación con la
o e a de se icios de la sociedad de la in o mación
mencionados en el a ículo 8, apa ado 1”.
Au e ik ikusi dugun moduan, 8.1. a ikuluak adingabeen ados asuna en legezko asuna
13 u eko gu xiengoan eza zen du, be az, 17.1 ) a ikulu honen bi a ez, eu opa
legegileak auke a eman nahi izan die ne abeei adingabeak zi enean emandako
ados asuna en bi a ez jaso ako da uak ezaba zeko.
Bes alde, espainia o denamendu a buel an, 3/2018 Lege O ganikoa en 94. a ikulua i
e epa a uko diogu. A au honek eza zen du pe sona o ok eskubidea duela, be ak
eska u akoan, i aganean eskaini di uen da u pe sonalak sa e soziale a ik edo bes e
komunikabide ik ezaba zeko. Ho ez gain, legeak 94.2. a ikuluan adie az en du pe sona
o ok duela be a i dagozkion da u pe sonalak ezaba zeko eskubidea, baldin e a
36
hi uga enek a gi a a u badi uz e e a desegokiak, oke ak, egune a u gabeak edo
gehiegizkoak badi a edo denbo a en joanaga ik halako za ha u badi a. A e gehiago, 94.
a ikuluak zehaz en du,
“Del mismo modo debe á p ocede se a la sup esión de dichos da os
cuando las ci cuns ancias pe sonales que en su caso in ocase el
a ec ado e idenciasen la p e alencia de sus de echos sob e el
man enimien o de los da os po el se icio.”
Ho i gu xi bali z, be ebiziko ga an zia du a ikulu ho en 3. pa ag a oak, sha en ing-ak
e agindako kal ea konpon zeko un sezko be ebeha a jaso zen bai u:
“En caso de que el de echo se eje ci ase po un a ec ado espec o de
da os que hubiesen sido acili ados al se icio, po él o po e ce os,
du an e su mino ía de edad, el p es ado debe á p ocede sin dilación
a su sup esión po su simple solici ud, sin necesidad de que concu an
las ci cuns ancias mencionadas en el apa ado 2.”
Hau da, Eu opako E egelemendua i men eginez, espainia legegileak e e e az asunak
eman nahi izan dizkie adingabe asunean so u ako ha z-ma ka digi ala ezaba u nahi
du enei, nahiz e a in o mazio ho i desegoki za , zehaz ugabe za , ez egune a u za edo
gehiegizko za jo ez58.
Au eko guz ia kon uan ha u a, Ga cía Ga cíak (2020) azal zen duen bezala, 14 u e ik
go ako adingabeek be e kabuz egika i dezake e ahaz ua iza eko eskubide hu a; os e a,
adingabeak 14 u e baino gu xiago di uenean e a gu asoekin in e es-ga azka so zen
denean, Fiskal za a edo a hau ak babes eko ze bi zuak ema en di uz en e akundee a a jo
ahal izango du; ho ela Fiskal zak edo ho ie ako e akunde ba ek, hau a en izenean, da u
pe sonalak ezaba zeko eskae a au kez u beha ko du edo, kasua la ia bada, ha en egoe a
sala u.
Gaine a, ez di a soilik sa e soziale an pa eka uak izan di en i udiak kon uan ha uko,
os e a, blog e a an zeko publikazioe an pa eka u akoak e e ezaba u ahal izango di a.
58 GARCÍA GARCÍA, Ainoa (2020): “La p o ección del meno en el de echo eu opeo y español. El
sha en ing y su p oblemá ica. Colección In ancia y Adolescencia, 1. zk., 83-84. o .
h ps:// iune .up .es/bi s eam/handle/10251/172795/6656.pd ?sequence=1
37
Azaldu akoa en ha i ik, 2014an Eu opa Ba asuneko Jus izia Auzi egiak Google-en
au kako epai ga an zi su ba eman zuen (C-131/12 auzia), “Sen encia del De echo al
Ol ido” bezala ezagu zen dena59. Be an xeda zen zenez, bilake a-mo o ba en ja due a -
hi uga enek a gi a a u ako in o mazioa bil zea, au oma ikoki e egis a zea, aldi
ba e ako bil egi a zea e a e abil zaileen esku a ja zea- da u pe sonalen a amendu za
jo beha da (in o mazio ho ek da u pe sonalak di uenean). Ondo ioz, bilake a-mo o
ba en kudea zailea (Google, adibidez) a amendu ho en e an zule za ha u beha ko da.
Be az, epai ho ek ahalmena ema en die pe sona isikoei, baldin e a Eu opa Ba asuneko
es a u kide ba eko he i a ak edo egoilia ak badi a, In e ne eko bila zaileei zuzenean
eska zeko bilake a-emai ze a ik in o mazio pe sonala ken zeko, i adokizun hu a
jus i ika u a badago. Eu opa Ba asuneko Jus izia Auzi egia en epaiak Google baka ik
aipa zen badu e e, bes e bila zaile ba zuei eskae a be a bu u zeko auke a zabaldu zen,
Bing e a Yahoo bila zaileei, esa e ba e ako, Dominguez Me inok (2020) adie az en duen
bezala60.
Ildo ho e a ik, adi ua en a abe a, Google e a bes e bila zaile ba zuei in o mazio
pe sonala ezaba zeko eskae a egi eko, honako jus i ikazio haue ako en ba egiaz a u
beha da:
59 Eu opa Ba asuneko Auzi egia en sen en zia, C-131/12 gaia, 2014ko maia za en 13koa. 2010eko
ma xoa en 5ean, Ma io Cos eja he i a ak e eklamazio ba au kez u zuen Da u Babesen Espainia
Agin a i za en au ean, La Vangua dia egunka ia en e a Google enp esa en au ka; He i a ak adie az en
zuen Google bila zailean be e izena idaz ean, higiezin ba en enkan ea en i aga kia age zen zela, egunka i
ho en webgunean; izan e e, he i a ak Giza e Segu an za ekin izandako zo ba zuen ondo ioz gauza u
beha izan zen enkan e hu a. Alabaina, nahiz e a, Cos ejak zo hu a e kelamazioa baino u e ba zuk
lehenago ki a u, i aga kia publikoa iza en ja ai zen zuen.
Hasie a ba ean, Cos eja egunka i a e a Google enp esa a zuzendu zen, enkan ea en ingu uko da uak
ezaba zeko eskae a eginez; ai zi ik, bai komunikabideak bai bila zaileak ezezkoa eman zio en, e a Cos eja
Da u Babese ako Espainia Agin a i za a zuzendu zen. Honek, 2010eko uz ailean emandako ebazpena en
bi a ez adie azi zuen, egunka ia ez dagoela da u ho iek ezaba ze a beha u a, legezko jus i ikazio ba ekin
publika uak izan zi elako (Lan Minis e ioak a gi a a u zi uen egunka i ho an, enkan eak publizi a e
handiagoa iza eko). Os e a, e akundeak Google bila zailea i da u ho iek ezaba ze a beha u zion. Google-
ek e eku soa a e a u zuen Auzi egi Nazionalean, e a honek, Da u Babese ako 95/46/EE Zuzen a aua en
in e p e azioa en ingu uko dudak zi uenez, judizio au eko a azoa plan ea u zuen Eu opa Ba asuneko
Jus izia Auzi egian.
Auzi egiak, kon sul a i e an zunez, eba zi zuen Google enp esak da u pe sonalen a amendua egi en duela,
e a ondo ioz, ho ien a du aduna dela; honek esan nahi du, da uen i ula a Google enp esa a zuzendu
dai ekeela ahaz ua iza eko eskubidea egika i zeko, e a da u pe sonalak ezaba zeko.
60 DOMINGUEZ MERINO, Ósca (2020): “¿Qué se puede elimina con el de echo al ol ido y qué no?”.
Mi legado digi al. (Azken kon sul a 2023/11/25) h ps://www.milegadodigi al.com/blog/de echo-al-
ol ido/que-se-puede-elimina -con-el-de echo-al-ol ido-y-que-no/

38
- In e es publiko eza: Pe sona en kon ak u ako da u pe sonalak edo helbideak
di uz en o iak.
- In o mazio pe sonala: Osasuna i, sexu-o ien azioa i, a aza i, e nia i, e lijioa i,
a iliazio poli ikoa i edo sindika u ba eko kide iza ea i bu uzko edukia du en
webguneak.
- P esk iba uak dauden kondena, au eka iak, e a absoluzio-epaiak: Publika ua
dagoen edukia, okiko lege ia en a abe a, p esk iba u du en kondenekin lo u a
badago, akusazio ho iek auzi egi ba en au ean al suak di ela oga u bada, edo
absoluzio-epai ba egon bada.
- Adingabeekin ze ikusia daukan edukia. Adi uak zehaz en di uen ak o ee a ik
ga an zi suena sha en ing-a pai a u du en umeen za . Nahiz e a au eko hi u
egoe e an sa u ez, adingabeen edukia i ez zaio baldin za ik eska zen ezaba zeko
eskae a ona zeko. A e gehiago, adi uak dio adingabeen edukia ezaba zeko
eskae ak oso egoe a gu xi an uka zen di ela.
Aipa u akoaz gain, Eu opako Ba asuneko Jus izia Auzi egiak bes e epai ba eman zuen
2022an (C-460/20 auzia) da uen babesa en ingu uan; ebazpen ho en a abe a,
in e esdunak bizi za p iba ua babes eko e a da u pe sonalak babes eko di uen eskubideak
nagusi zen di a, in o mazio ho i esku a u nahi du en pe sonen in e es legi imoa en
gaine ik61.
VI. SHARENTING-AREN INGURUKO ELEMENTUEI BURUZKO ESPAINIAR
AUZITEGIEN ADIERAZPENAK
Sha en ing-a en enomenoak so zen duen p oblema ika az e u ondo en, Espainiako
auzi egiek eba zi ako zenbai sen en zia az e uko di ugu. Ho iek, gaia en mamia i heldu
61 Eu opa Ba asuneko Auzi egia en sen en zia, C-460/20 gaia, 2022ko abendua en 8koa. Epai honek
sozie a e ba en bi zuzenda i en e a Google enp esa en a eko ga azka eba zi zuen. Zuzenda i hauek, be e
enp esak gauza u ako inbe sio modeloa ekin ba egi en ez zu en hi u a ikulu en eliminazioa eska u zio en
Google bila zailea i. Zuzenda ien abu uz, a ikulu ho iek, inolako mesede ik egi en zie en a gazkiekin
ba e a publika u zi en, e a alegazio zehaz ugabe e a di ama o ioak ba ne a zen zi uz en. Google-en e a
alemania auzi egien ezezkoa en ondo ioz, Eu opa Ba asuneko Jus izia Auzi egi a zuzendu zi en, e a
honek ondo engoa eba zi zuen: pe sona ba en a gazki pe sonalak ezaba zeko, i udi ho ien balo e
in o ma iboa az e u beha da, ho s, a gazkiekin ba e a publika u ako es ua ekin ba da ozen, e a
ezinbes ekoa den edo ez i udi ho ien p esen zia.
39
ez dio en a en, p ak ika ekin ze ikusia du en un sezko elemen uak jo a zen di uz elako,
o aindik aipa u ez di ugunak.
A. “E abile a soziala”-a en auzia
Az e uko dugun lehen elemen u honi dagokionez, Lugoko P obin zia Auzi egiak,
has eko, honako hau a gudia zen du: “Desde el pun o de is a de la epe cusión en el
de echo de los a ec ados, han de conside a se los dis in os escena ios al e na i os en
unción de la con igu ación del espacio en in e ne , es o es, si el espacio únicamen e
acili a acceso a usua ios au o izados y quiénes son és os o, si po el con a io, el espacio
se encuen a abie o al público”62.
Ildo be e ik doa Ba zelonako P obin zia Auzi egia, zeinak ona zen duen ez dagoela
no be a en i udi ako eskubidea ekiko in omisio ik, senide e a lagunen e emu i xie a a
muga zen di en sa ee an pa eka u ako i udien publikazioe an63. Izan e e, Ins ag am edo
Facebook bezalako sa e sozialek, gehien e abil zen di enak aipa zea en, hainba mailako
p iba u asuna kon igu a zeko auke a ema en du e, e a, be az, bene an posible da
p iba u asun-e emu handia eza zea. Hala e a guz iz e e, e abil zaileen pa e ik
kon igu azio ho i ema en ez bada, kon uak izae a publikoa izango du, e a sa e sozialeko
edozein e abil zaile i i udie a ako sa bidea emango dio. Ho ek, duda ik gabe,
adingabea en eskubideekiko in omisioa e az en du64.
Legezko ikuspun u ba e ik, e abile a soziala en a gudio ho ek au e ik aipa u ako 1/1982
Lege O ganikoa ekin ba egi en du, zeinak ondo engoa xeda zen duen 2.1. a ikuluan:
“La p o ección ci il del de echo a la p opia imagen queda delimi ada
po las leyes y po los usos sociales a endiendo al ámbi o que, po sus
p opios ac os, man enga cada pe sona ese ado pa a sí misma o su
amilia”.
62 Lugoko P obin zia Auzi egiko 57/2017 sen en zia, 2017ko o saila en 15ekoa. Z.O 2.
63 Ba zelonako P obin zia Auzi egiko 539/2018 sen en zia, 2018ko maia za en 15ekoa. Z.O. 3.
64 PLANAS BALLVÉ, Ma ía (2020): “Sha en ing, in omisiones ilegí imas del de echo a la in imidad de
los meno es de edad en las edes sociales po sus esponsables pa en ales.” Re is a p ác ica de de echo.
Comen a ios y casos p ác icos. 228. zk.
h ps:// e is as.ce .udima.es/index.php/ce legal/issue/ iew/1039/1203
40
Hau da, seme-alaba adingabeen a gazkiak senideekin e a lagunekin pa eka zea, sa e
sozialen bidez, giza ean ona u a dagoen e abile a ba en pa e da, e a, ho ek,
jokabidea en bidegabeke ia baz e u dezake, be ie e a gazkiak esku a di zake en
pe sonen kopu ua muga ua bada. P in zipio honi dagokionez, Lugoko P obin zia
Auzi egiak65 gaine a zen du, ezin dela ule u adingabeen in imi a e ako e a i udi ako
eskubideak u a u di enik hu bilekoei amilia-e emuko be iak e a a gazkiak pa eka zen
zaizkienean, po ae a ho i ge o e a heda uago dauden giza e-usadioe a a egoki zen bai a.
Bes alde, As u iaseko P obin zia Auzi egiak66 epai u ako kasu ba ean, amak alaba en
i udiak be e baimenik gabe In e ne en a gi a a zea debeka zeko eska u zuen, bai
publikazioa adingabeak be ak egi en bazuen, bai ha en ai ak egi en bazuen e e. Uzia i
e an zunez, alde ba e ik, Auzi egiak ondo ioz a u zuen, adingabeak be ak sa e soziale an
a gi a a zen zi uen a gazkiak ez zi ela desegokiak, ezin bai zio en inolako kal e ik e agin.
Adingabea en ai a en publikazioen debekua i dagokionez, bes alde, Auzi egiak eba zi
zuen ai ak alaba en a gazkiak Ins ag ameko p o il p iba uan e a sa bide kon ola ua ekin
a gi a a zen zi uela. Da u hu a kon uan ha u ik, e a e abile a soziala en p in zipioa i men
eginez, auzi egiak ondo ioz a u zuen a gazkiak ez zi ela a isku suak adingabea en za ,
ezin bai zio en inolako kal e ik e agin.
Ildo be e ik eba zi zuen Mad ilgo P obin zia Auzi egiak, a gudia uz ai ak e a amonak
be en sa e soziale an a gi a a u ako a gazkiek ez zio ela inolako kal e ik egi en
adingabea i, ez edukiaga ik, ez es uingu uaga ik, ez a a gi a a u zi en o o edo
espa uaga ik e e:“Se a a de compa i de e minados momen os ag adables o lúdicos
de la ida co idiana del meno con el pad e o con o os amilia es, sin mayo
ascendencia enido en cuen a el ámbi o en que se p oduce la publicación”67 adie azi
zuen magis a u ponen eak.
Hala e a guz iz e e, azaldu akoa i kal e ik egin gabe, Ba zelonako P obin zia Auzi egiak
gogo a az en digu: “La me a ealidad social de la endencia a una cada ez mayo
publicación de imágenes de meno es po pad es, amigos y amilia es de o ma
indisc iminada, au omá ica e imp uden e, que da luga a una exposición excesi a de la
65 Lugoko P obin zia Auzi egiko 57/2017 sen en zia, 2017ko o saila en 15ekoa. Z.O. 4.
66 As u iaseko P obin zia Auzi egiko 31/2019 au oa, 2019ko ma xoa en 13koa. Z.O. 2.
67 Mad ileko P obin zia Auzi egiko 266/2017 sen en zia, 2017ko uz aila en 6koa. Z.O. 7.
41
p i acidad del meno , sin ponde a an siquie a si en el u u o pod án sen i se moles os
u o endidos, al ma gen del pelig o de u ilización y compilación po e ce os (...) no puede
se i pa a jus i ica la al a de las p ecisas y su icien es exigencias en la de ensa y
conside ación de es e de echo undamen al del hijo.”
B. Adingabea en ados asuna
Lehen adie azi den bezala, inda ean dagoen lege ia en a abe a, adingabea en baimena
ezinbes ekoa izango da, heldu asun nahikoa badu, sa e soziale an be a en p esen zia
du en i udi e a bideoak publika zeko. Hala, a gi dago gu asoek heldu asun nahikoa du en
seme-alaba adingabeen a gazkiak a gi a a zen di uz enean, haien baimenik gabe,
adingabe ho ien i udi ako eskubidea en espa ua ekiko in omisioa gauza zen a i di ela.
Gauzak ho ela, ezinbes ekoa izango da adingabeak heldu asun nahikoa noiz duen
zehaz ea.
Ho e a ako, in e esga ia izango li za eke Auzi egi Go ena en 685/2019 epaia
mahaigaine a zea, adingabea en heldu asuna en kon zep ua i e a zehaz eko modua i
bu uzko a gibidea ema en bai u68. Kon zep ua i dagokionez, Auzi egi Go enak NBEko
Hau en Eskubideen Ba zo deak 12. Oha O oko ean (2009) emandako de inizioa i
egi en dio e e e en zia:
“Madu ez hace e e encia a la capacidad pa a comp ende y e alua
las consecuencias de un asun o de e minado, po lo que debe oma se
en conside ación al de e mina la capacidad de cada niño (...). Es la
capacidad de un niño pa a exp esa sus opiniones sob e las
cues iones de o ma azonable e independien e”.
E a be ean, epaiak azal zen du heldu asuna zehaz eko modua i dagokionez, kon zep u
ju idiko zehaz ugabe ba en au ean gaudenez, kasuz kasuko balo azio ba egin beha dela.
Balo azio hu a adingabea i en zunaldi ba emanez egin beha ko da, dagokion auzi egian,
e a ha k be e heldu asuna egiaz a uko du, azaldu akoa en a abe a.
In o mazio ho i osa zeko, Adingabea en Babes Ju idikoa i bu uzko 1/1996 Lege
O ganikoa en 9.2 a ikulu a jo dezakegu. Izan e e, adingabeak en zuna iza eko duen
68 Auzi egi Go eneko 685/2019 sen en zia, 2019ko abendua en 17koa. Z.O 9.
48
in o mazioa en e a komunikazioa en eknologia be iek, be eziki
In e ne ek e a sa e sozialek, hau en za e a ne abeen za di uz en
auke ez e a a iskuez.
3.– Hezkun za–adminis azioak de igo ezko e a be a iazko
edukiak xe a uko di u ikasleak segu asun digi ala en a loan
eba zeko. Eduki ho ien bidez, be ma u egingo da hau ak e a
ne abeak giza e digi alean e aba ba ne a uko di ela e a baliabide
digi alen e abile a segu ua e a e espe uzkoa izango dela giza
duin asuna ekin, kons i uzio–balioekin, oina izko eskubideekin e a,
be eziki, no be a en e a amilia en in imi a ea e espe a zea ekin
e a be ma zea ekin e a da u pe sonalak babes ea ekin, Da u
Pe sonalak Babes eko e a Eskubide Digi alak Be ma zeko
abendua en 5eko 3/2018 Lege O ganikoa en 83. a ikuluan
au eikusi akoa i ja ai uz.
A ikulu honek, zeha ka, sha en ing-a en au kako p oposamen ba eskain zen digu:
umeek be e in imi a e e a p iba u asuna ekiko kon zien zia be egana zea hezkun za
sis ema en esku ik, ho ela jakin deza en zein da u pe sonal zabaldu dai ezkeen e a
zein zuk ez, bai be aienak bai hi uga enei dagokienez.
B. F an ziako Lege p oiek ua
Alde ba e ik, 2020an, F an ziako Pa lamen uak aho ba ez ona u zuen 2020-1266 Legea,
hamasei u e ik behe akoen i udia en online pla a o me ako us iapen kome ziala i
bu uzkoa, zeina en bidez in luence adingabeen pa e-ha zea a au u nahi izan zen76.
O o ha , a audi hau You ube-eko kanal p opioak zi uz en hau en za pen sa u a zegoen,
e a ez gu asoen kon ue an a gi a a u ako edukian age zen zi en umeen za . Hau da,
hasie a ba ean, ez gina eke sha en inga- en p ak ika i bu uz hi z egi en a iko, gu asoak
ez bai i a umeen kanale an age zen (nahiz e a ba zue an gu asoak izan hau ek
publika u ako edukia zuzen zen du enak). Labu bilduz, hau en esplo azioa saihes eko
pen sa u ako legea da, e a, p in zipioz ez dago in luence -en seme-alaben babese ako
76 Loi n° 2020-1266 du 19 oc ob e 2020 isan à encad e l'exploi a ion comme ciale de l'image d'en an s
de moins de seize ans su les pla e o mes en ligne. 2020ko u ia en 19ko Jou nal O iciel de la République
F ançaise.

49
diseina ua. Hala e e, in e esga ia de i zogu lege honen zi iki uak az e zea, sha en ing-
a ekin ze ikusi handia duelako, e a Adminis azioa en ze egina naba men zen duelako.
Izan e e, helbu u ekonomikoekin 16 u e ik behe ako adingabe ba en i udia ba ne a zen
duen edukia g aba zen duen pe sona o ok, gu asoak ba ne, aldez au e ik adminis azio-
agin a i za eskuduna en baimena lo u beha ko du.
Gaine a, legeak bes e neu i ba zuk p oposa zen di u, sha en ing-a ekin lo u ako
kasuis ika a e aman dai ezkeenak. Izan e e, a audi be ia en helbu ue ako ba helduek
adingabeen i udia ekin i abaziak lo zea e agoz ea izango li za eke. Ho e a ako, honako
hau eza zen du a auak: eduki ho ien a gi alpene ik e a o i ako di u-sa e ek
(zuzenekoak e a zeha kakoak) Es a u Kon seiluak ho e a ako eza zen di uen maximoak
gaindi zen badi uz e ai o uak izan beha ko di a.
A e gehiago, i abaziak (edo ho ien za i ba ) Caisse des dépô s e consigna ions un san
kon signa u beha ko di uz e, un s ho ek adingabeak adin-nagusi asuna be e a e, edo
ne abea eman zipa u a e adminis a uko di uela ik. Honela dio Legea en 2. a ikulua
(i zuli a): “Cuando los ing esos di ec os e indi ec os de i ados de la dis ibución de los
con enidos mencionados en el apa ado I supe en, du an e un pe íodo de iempo
de e minado, el umb al ijado po dec e o del Consejo de Es ado en aplicación del 2° del
mismo apa ado I, los ing esos pe cibidos de la echa en que se supe e es e umb al se
paga án sin demo a a la Caisse des Dépô s e Consigna ions y se án ges ionados po
es e ondo has a que el niño alcance la mayo ía de edad o, en su caso, has a la echa de
su emancipación. Se pod án au o iza cob os en casos de eme gencia y con ca ác e
excepcional. Una pa e de los ing esos, de e minada po la au o idad compe en e, pod á
queda a disposición de los ep esen an es legales del niño. Gaine a, hau en lanbide
"a is ikoak" a au zeko legeek xeda zen du en bezala, umeek ikus-en zunezko edukia
g aba zen ema en du en denbo a muga ua e a eskola-o du egiekin ba e aga ia izan
beha ko da.
E egulazioak, e a be ean, a audia adingabeen bideoe an publizi a ea egi en du en
enp esei hela az en die; izan e e, legeak eza zen duena en a abe a, adingabeekin
kolabo azioak egi en di uz en enp esa ho iek ziu a u beha du e kolabo azioaga ik
o daindu ako di ua igo pena en a du aduna i hel zen zaiola edo adingabea en kon u
blokea uan sa zen dela.
50
Bes alde, 2023ko api ilean, F an ziako Asanblada Nazionalak lege-p oiek u ba ona u
zuen, In e ne en a gi a a zen di en hau en a gazkiei mugak eza zeko, e a bide ba ez,
sha en ing-a i lo u ako a iskuei au e egi eko77. Mac onen alde diak au kez u ako
plan eamenduak a gi u zi nahi du bi gu asoek du ela umeen in imi a e-eskubidea
babes eko e an zukizuna; alabaina, Legeak eza zen duen oina izko p in zipioa
ondo engoa izango li za eke: helduek ez du e adingabeen i udia en gaineko eskubide
absolu ua, nahiz e a ho iek seme-alabak izan. Ho e a ako, adingabeen ados asuna ja zen
du gaia en e digunean, e a be en i udia, in imi a ea e a oho ea egoki ikus en du en
moduan kudea zeko ahalmena ema en die.
Hala e a guz iz e e, a es ian az e u dugun moduan, adingabeen adina e a heldu asun-
mailak o aindik e e ga azka sua iza en ja ai zen du, lege-p oposamenak ez bai u
konponbide a gi ik plan ea zen honen ingu uan. Hau da, adingabea en heldu asuna
kon uan ha zen ja ai uko da be e eskubideak gauza zea i bu uz duen i i zia
balioz a zeko o duan. Ai zi ik, esan beha a dago, lege-p oiek uak gu aso-ahala en
ingu uan zo o zago joka zen duela. Iza ez, a auak eza zen du gu asoek gu aso-ahala gal
dezake ela publika u ako edukiak “hau a en duin asuna edo oso asun mo ala la iki
kal e zen badu”.
F an ziako legedia az e u a, galde a hau so zen zaigu: nola egoki u dezakegu a audi ho i
Espainiako o denamendu ju idiko a? F an ziako a audia en plan eamendua ekin
an zeko asun gehien duen espainia lege- es ua 1435/1985 E ege Dek e ua izango
li za eke, ikuskizun publikoe an a i zen di en a is en lan-ha eman be ezia a au zen
duena. E ege Dek e u honek biga en a ikuluan a is a gaz een za au eikusi ako
a aubidea eza zen du:
“La au o idad labo al pod á au o iza excepcionalmen e la
pa icipación de meno es de dieciséis años en espec áculos públicos,
siemp e que dicha pa icipación no suponga pelig o pa a su salud
ísica ni pa a su o mación p o esional y humana. La au o ización
hab á de solici a se po los ep esen an es legales del meno ,
77 LOSADA, Tania (2023): F ancia quie e p ohibi a los pad es compa i o os de sus hijos en edes
sociales sin su pe miso. ¿Qué es el sha en ing y como p e eni lo? C ia con Sen ido Común;
h ps://www.c ia consen idocomun.com/ ancia-quie e-p ohibi -el-sha en ing/
51
acompañando el consen imien o de és e, si u ie a su icien e juicio, y
la concesión de la misma debe á cons a po esc i o, especi icando el
espec áculo o la ac uación pa a la que se concede.”
Ikus dai eken moduan, F an ziako legea ekin an z handia duen a aua da, baina oz opo
handi ba au eikus en du: ikusleen an ola zaileekin edo bes elako enp esa iekin kon a u-
ha emana so u beha du en adingabeen za pen sa u a dago. Izan e e, lehen a ikuluak,
legea en aplikazio-e emua eza zen duenak, ondo engoa adie az en du:
1. El p esen e eal dec e o egula la elación especial de abajo de
las pe sonas a is as que desa ollan su ac i idad en las a es
escénicas, audio isuales y musicales…
4. “Las ac uaciones a ís icas en un ámbi o p i ado es a án
excluidas de la p esen e egulación, sin pe juicio del ca ác e labo al
que pueda co esponde a la con a ación y a la compe encia, en su
caso, del o den ju isdiccional social pa a conoce de los con lic os
que su jan en elación con la misma.”
Be az, gu asoek a gi a a u ako edukia e emu p iba u ba ean e ep oduzi zeko au eikusi a
ez dagoela guz iz de endaga ia bada e e, ez dago kon a u-ha emanik gu asoen e a
seme-alaben a ean, e a, be az, lan-ha emana dagoela de enda zeko auke a izan a en,
legea en eza pen e emu ik kanpo ge a uko gina eke.
A e gehiago, biga en a ikuluak, lehen aipa u akoa xeda zeaz gain, ondo engoa eza zen
du:
“Concedida la au o ización (de la au o idad labo al pe inen e),
co esponde al pad e o u o la celeb ación del co espondien e
con a o, equi iéndose ambién el p e io consen imien o del meno ,
si u ie e su icien e juicio; asimismo, co esponde al pad e o u o el
eje cicio de las acciones de i adas del con a o”.
Be az, bi oz opo di ugu lege honen aplikazioan: alde ba e ik, sha en ing-a en p ak ikak
ez du kon a u-ha emanik so zen ume e a gu asoen a ean, e a bes e ik, heldu asun-
maila nahiko ik ez du en adingabeen kasuan, gu asoei egoki uko li zaieke dagokion
kon a ua o maliza zea; ondo ioz, aldi be ean kon a a zaileak e a kon a a uen
52
o dezka iak gu asoak izango li a eke, inolako be me ju idiko ik gabeko ha emana
e a uz.
Sha en ing-ak so u ako a azoak e a kal eak a in zeko F an ziako p oposamena az e u
ondo en, e a Espainian inda ean dagoen a audia ekin alde a u a, a gi dago p oposamen
ho i nekez inpo a dai ekeela gu e o denamendu ju idikoa sakon alda u gabe. Edozein
e e o ma edo a audi be ik eknologia be iek guz ion bizi ze an e a, ba ez e e, hau ena
bezain ahulak di en kolek iboe an plan ea zen di uz en e onkei e an zun beha ko die.
Amai zeko, adibide gisa, a ze iko auzi egiek eba zi ako zenbai kasu aipa uko di ugu,
hauek sha en ing-a en a azoa en muinean sa u bai i a, gu asoei kal e-o dainak
o dain ze a beha u die ela ik.
Alde ba e ik, 2016an, 18 u eko neska aus ia ba ek gu asoak sala u zi uen be e a gazkiak
Facebooken be e baimenik gabe pa eka zeaga ik, e a 13 u eko mu iko kanada ba ek
gu asoak sala u zi uen be e e epu azioa honda zen zu en a gazkiak eskegi zeaga ik78.
Ondo en, 2018an, p en sak an zeko bes e albis e ba en be i eman zuen: ama i alia ba i
hama mila eu oko isuna eza i zio en, e a u ee an zeha semea i bu uz a gi a a u ako
edukia ezaba u beha izan zuen79.
U e ho e an be an, Hagako Dis i uko Auzi egiak 2 e a 4 u eko seme-alaba adingabeak
age zen zi en i udi guz iak modu i aunko ean ken ze a kondena u zuen in luence ba ,
e a e o kizunean ho elako edukiak be i o a gi a a zea debeka u zi zaion80. Auzi egi
ho ek, o dea, auke a eman zuen i udiak e a bes elako edukiak a gi a a zeko, baldin e a
sa e soziale ako kon uak p iba uak e a 250 ja ai zaile baino gu xiagokoak bazi en.
78 SANOJA, Manuela (2017): “El mo i o po el que no debes subi o os de us hijos a las edes no es el
que c ees”. La Vangua dia. h ps://www.la angua dia.com/ i o/mamas-y-
papas/20171123/433078243146/ o os-ninos-bebes- edes-sociales-p oblema.h ml
79 EUROPA PRESS (2018): “Condenan a una mad e en I alia po publica imágenes y comen a ios sob e
su hijo meno de edad en Facebook”. Eu opa P ess. h ps://www.eu opap ess.es/sociedad/no icia-
condenan-mad e-i alia-publica -imagenes-comen a ios-hijo-meno -edad- acebook-20180118142602.h ml
80 GUTÍERREZ MAYO, Esca la a (2019): “Posibles consecuencias legales pa a los p ogeni o es po la
publicación de o os de sus hijos meno es de edad en edes sociales·. Elde echo. (Azken kon sul a (...))
h ps://elde echo.com/posibles-consecuencias-legales-los-p ogeni o es-la-publicacion- o os-hijos-
meno es-edad- edes-sociales
53
VIII. ONDORIOAK
Ma in e a Naia en gu asoak be e i udia e abil zen a i di a sa e soziale ako in e akzioak
handi zeko: badi a u e ba zuk Ins ag ameko kon ua seme-alaben egune oko digi ala
bihu u zu ela, ma ken in e esa piz eko, e a ho ela, sa e a ekonomikoak eduki zeko.
Ai zi ik, adingabeek ez du e ho e a ako ados asunik eman, e a ezinbes ean, Ma in e a
Naia en oho e ako, in imi a e ako e a i udi p opio ako eskubideak u a uak a i di a
iza en, gu asoek umeen bizi za osoa a gi a a zen bai u e xehe asun osoz. Sha en ing-a en
bik imak di a e a e o kizun kaxka a du e au ean.
P ak ika honek e epa aezinak di en sekuelak u ziko di u Ma in e a Naia engan. Alde
ba e ik, e engabeko geolokalizazioa en ondo ioz, umeen oso asun isikoa a iskuan
egongo da une o o, e a be e bizi zak e abile a publikoa be egana uko du. Ondo ioz,
zail asun handia izango du e be e in imi a ea e emu p iba uan go de zeko, ez bai u e
ho elako ik inoiz ikusi.
Gaine a, ge o e a zailago egingo zaie be e izenean e aiki den no asun digi ala
dese aiki zea, e a milaka oz opo izango di uz e bes e ume e a ne abeekin ha eman
no malak so zeko; e o kizunean edono ezagu u nahi izanez ge o, azken ho ek umeen
bizi za en azken zi iki ua jaki eko ahalmena izango du haiekin hi z e di ik egin gabe.
Edonolo a e e, ez di uz e bene ako Ma in e a Naia ezagu uko, gu asoek ma az u ako
pe sonaiak baizik.
Bes alde, espainia o denamendu ju idikoak ez di u beha bezala zainduko, ez bai u
au eikus en sha en ing-ak e agi en di uen a iskuen au kako a audi nahiko ik. Izan e e,
legediak kanpoko agen ee a ik babes uko di u soilik, kon uan ha u gabe gu asoek be e
ahala enpean di uz en adingabeen eskubideak u a u di zake ela bai a e e. Ho ek adi ze a
ema en du, umeak babes u beha di uz en ho iek kal ea so zen a i di enak di ela.
Ho en ha i a, be e eskubideak alda ika zeko heldu asun e a adin nahikoa ez du enez,
gu asoek o dezka uko di uz e, bai a pe sonali a ea en ingu uko eskubide ho ien
de en san. Ondo ioz, nekez lo uko du e be e aho sa en zuna iza ea, eginkizun ho i
gu asoei ego zi zaielako.
Bidean, Minis e i za Fiskalak e onka handiak izango di u gu asoen au kako edozein
adie azpen azale a zeko, gu aso ahala izango bai u pa ean. Ikusi dugun bezala, nahiz e a

54
iskal zak umeen eskubideen u ake a ekidin beha duen, kon u handiz ja dun beha du,
gu asoei eslei u zaizkien eskumene an eskuha u gabe. A e gehiago, umeen de en sa ako
edozein e akundek, ez du, momen uz, ju isp uden zia lagunga i ik au ki uko, auzi egiek
ez bai u e o aindik gaia en un sa i bu uzko e abaki a gi ik ha u.
Nolanahi e e, heldu asun e a adin nahikoa iza ean, Naiak e a Ma inek be e eskubideen
u ake a sala u nahi badu e, be e gu asoen kon ako posizioa be egana ze a ausa u beha
izango di a, e a ho ek ka ga psikologiko handia eka dezake. E a be ean, ahaz ua iza eko
eskubidea egika i u nahi iza eko an, In e ene eko bila zaile e aldoien au kako akzioak
a e a u beha ko di uz e, be az, bide luzea izango du e au ean, e a segu uenik, be aien
ingu uko eduki pe sonal e a in imoa ezaba zea lo zen badu e e e, be anduegi izango da.
Hone az gain, be e eskubideen u ake a auzi egie a a e ama ea e abaki zen badu e,
e abile a soziala en auzia gaindi u beha ko du e, ho s, naba mendu zeinolako oiha zun
be egana zen duen gu asoek publika u ako edukia, e a oga u a gi alpenen helbu ua ez
dela gu e ohi u a e a adizio amilia en bai an sa zen.
Gauzak ho ela, legegilea en au e a-pausu ezak milaka Ma in e a Naia so uko di u
e o kizunean; ho ega ik, ezinbes ekoa de i zogu e akunde publiko e a bo e e
legegilea en eskuha zea; az e u dugun Euskal Au onomia E kidegoko lege-
au ep oiek ua lehenengo pausu ba izan dai eke, baina a audia au e ago joan beha ko
da, gu asoei isunak e a zigo ak eza iz, esa e ba e ako. Honen ha i a, F an zia
o denamenduak plan ea zen di uen ideia e a neu iak kon uan ha u dai ezke, sha en ing-
a en p ak ika i muga handiagoak ja zen dizkiolako.
A gi dagoena da bai ezjakin asunaga ik, bai handinahi ekonomikoaga ik, ge o e a gu aso
gehiagok bu u zen du ela p ak ika hau, e a ho ek enomenoa en no malizazio e a
asimilazioa daka ela. Ezin dugu umeen exposizio digi ala ona zen duen giza ea so u,
ho ek e aginik izango ez balu bezala. Umeen eskubide guz iak su suki babes u beha
di ugu, be aiek bai i a mundu honen e o kizuna.
55
IX. BIBLIOGRAFIA
Libu uak
BERCOVITZ RODRÍGUEZ-CANO, Rod igo (2009). “Comen a ios al Código Ci il”.
Na a oa. Thomson A anzadi ed.
GARCÍA GARCÍA, Ainoa (2020). “La p o ección del meno en el de echo eu opeo y
español. El sha en ing y su p oblemá ica”. Colección In ancia y Adolescencia, Balen zia,
Uni e si a Poli ècnica de València ed.
GARCÍA GARNICA, Ma ía del Ca men (2004). “El eje cicio del de echo de la
pe sonalidad del meno emancipado”. Na a oa. Thomson A anzadi ed.
LUCAS MURILLO, Pablo (1990). “El de echo a la au ode e minación”. Mad il. Tecnos
ed.
MONTÉS PENADÉS, Vicen e Luis (1984). “Comen a ios a las e o mas del De echo
de amilia, ol. II.”, Mad il. Tecnos ed.
VIDAL FERNÁNDEZ, Begoña (2015). “Capí ulo I: P o ección en sede o dina ia”;
“P o ección Ju isdiccional de De echos Fundamen ales”. Mad il. Tecnos ed.
Egunka i e a aldizka ie an publikla u ako a ikuluak
BLUM-ROSS, Alicia e a LIVINGSTONE, Sonia (2017). “Sha en ing, pa en blogging,
and he bounda ies o he digi al sel ”. Popula Comunica ion. 15 (2) zk., 110 – 125. o .
CABEDO SERNA, Llanos (2020). “El sha en ing y el eje cicio de la pa ia po es ad:
p ime as esoluciones judiciales”, Ac ualidad Ju ídica Ibe oame icana, 13. zk., 97. o .
DE VERDA y BEAMONTE, José Ramón (2014). “El consen imien o de los meno es e
incapaci ados a las in omisiones de los de echos de la pe sonalidad”, Ac ualidad
Ju ídica Ibe oame icana, 1. zk., 35-42. o .
DÍEZ-PICAZO Y PONCE DE LEÓN, Luis (1982). “No as sob e la e o ma del Código
Ci il en ma e ia de pa ia po es ad”, Anua io del de echo ci il, 35. zk.
56
ESCRIBANO TORTAJADA, Pa icia (2014). “Algunas cues iones sob e la
p oblemá ica ju ídica del de echo a la in imidad, al hono y a la p opia imagen en
in e ne y en las edes sociales”. Los de echos a la in imidad y a la p i acidad en el siglo
XXI. 68-85. o .
GRIMALT SERVERA, Ped o (2019). “El uso de la imagen del meno es udian e en los
cen os educa i os (especial a ención al uso de las edes sociales)”. Ac ualidad Ju ídica
Ibe oame icana, 10. zk., 138-179. o .
GUARDIOLA SALMERÓN, Mi iam (2016). “Meno es y edes sociales: nue os
desa íos ju ídicos”. Re is a de De echo, Emp esa y Sociedad (REDS), 8. zk., 53-67. o .
HINOJO LUCENA, F ancisco Ja ie ; AZNAR DÍAZ, Inmaculada; CÁCERES RECHE,
Ma ía Pila ; TRUJILLO TORRES, Juan Manuel y ROMERO RODRÍGUEZ, José Ma ía
(2020). “Sha en ing: Adicción a In e ne , au ocon ol y o og a ías online de meno es”.
Comunica : Re is a Cien í ica de Comunicación y Educación, 64. zk., 97-108. o .
JIMÉNEZ IGLESIAS, Es e anía; ELORRIAGA ILLERA, Ange iñe; MONGE BENITO,
Se gio; OLABARRI FERNÁNDEZ, Elena (2022). “Exposición de meno es en
Ins ag am: ins amad es, p esencia de ma cas y acío legal”. Re is a Medi e ánea de
Comunicación, 13. zk., 51-63. o .
MORILLAS FERNÁNDEZ, Ma a (2018). “De echo de amilia y edes sociales”.
Re is a de de echo, Emp esa y Sociedad (REDS). 13 zk., 93-105. o .
OTERO Paula (2017). “Sha en ing… should child en’s li es be disclosed on social
media?” A ch A gen Pedia . 115.zk., 412-413. o .
PLANAS BALLVÉ, Ma ía (2020). “Sha en ing, in omisiones ilegí imas del de echo a
la in imidad de los meno es de edad en las edes sociales po sus esponsables
pa en ales.” Re is a p ác ica de de echo. Comen a ios y casos p ác icos. 228. zk. 37-66.
o .
SÁNCHEZ GÓMEZ, Amelia (2016). “El ma co no ma i o adicional pa a la
p o ección de los de echos de la pe sonalidad del meno . ¿Alguna asigna u a pendien e
en el siglo XXI?”, Re is a Doc inal A anzadi Ci il-Me can il, 11. zk., 3. o .
57
SOLÉ RESINA, Judi h (2023). “La u ela de las pe sonas meno es después de la ley
8/2021, de 2 de junio”. Re is a de De echo Ci il, 3. zk., 41-113. o .
TINTORE GARRIGA, Ma ía del Pila (2017). “Meno es y edes sociales”. La Ley
De echo de Familia: Re is a ju ídica sob e amilia y meno es, 14. zk., 43-50. o .,
TORAL LARA, Es ella (2020). “Meno es y edes sociales: consen imien o, p o ección
y au onomía”, De echo P i ado y Cons i ución, 36. zk., 185. o
VÁZQUEZ-PASTOR JIMÉNEZ, Lucía (2022). “Los de echos de la pe sonalidad del
meno de edad en la e a digi al. La Dico omía en e Au onomía y P o ección”.
Ac ualidad Ju ídica Ibe oame icana, 17. zk., 1112-1153. o .
In e ne en publika u ako dokumen uak
AGUILERA AGUILERA, Isabel Bá ba a (2018). ¿Qué implica la pa ia po es as?.
LegalToday. h ps://www.legal oday.com/p ac ica-ju idica/de echo-
ci il/ amilia/ ealmen e-que-implica-la-pa ia-po es ad-2018-11-21/ (Azken kon sul a
2024/01/13)
DAVIS, Ga y. (2018). Should you pos pics o you kids? Insigh s om ou age o consen
su ey. McA ee. (Azken kon sul a 2023/10/10)
h ps://www.mca ee.com/blogs/ amily-sa e y/age-o -consen -su ey-insigh s/
DOMÍNGUEZ MERINO, Ósca (2020). “¿Qué se puede elimina con el de echo al
ol ido y qué no?”. Mi legado digi al. (Azken kon sul a 2023/11/25)
h ps://www.milegadodigi al.com/blog/de echo-al-ol ido/que-se-puede-elimina -con-el-
de echo-al-ol ido-y-que-no/
GARCÍA CORTÉS, Daniel (2022). “La capacidad de ob a as la e o ma del 2021”.
De echo Vi ual. h ps://de echo i ual.o g/la-capacidad-de-ob a - as-la- e o ma-del-
2021/ (Azken kon sul a 2024/01/15)
GUTIÉRREZ MAYO, Esca la a (2019). “Posibles consecuencias legales pa a los
p ogeni o es po la publicación de o os de sus hijos meno es de edad en edes sociales·.