h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz
2
Bosh muha i :
Sha ipo Kongi a bay A ezimbe o ich
Bosh muha i oʻ inbosa i:
Ka imo No boy G‘aniye ich
Muha i :
Qu bono She zod Isma illaye ich
Elek on nash . 1190 sahi a.
E’lon qilishga 2025-yil 1-sen yab da uxsa e ildi.
Tah i hay’a i:
Salimo Oqil Um zoqo ich, O‘zbekis on Fanla akademiyasi akademigi
Abdu axmano Kalanda Xodjaye ich, O‘zbekis on Fanla akademiyasi akademigi
Sha ipo Kongi a bay A ezimbe o ich, exnika anla i dok o i (DSc), p o esso
Rae K on Chung, Janubiy Ko eya, TDIU ax iy p o esso i, “Nobel” muko o i lau ea i
Osman Mes en, Tu kiya pa lamen i a’zosi, Tu kiya – O‘zbekis on do‘s lik jamiya i ahba i
Axmedo Du bek Kud a illaye ich, iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso
Axmedo Say ullo No ma o ich, iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso
Abdu axmano a Gulno a Kalanda o na, iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso
Kalono Muxiddin Bax i dino ich, iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso
Siddiqo a Sadoqa G‘a o o na, pedagogika anla i bo‘yicha alsa a dok o i (PhD)
Xudoyqulo Sadi din Ka imo ich, iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso
Maxmudo Nosi , iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso
Yuldashe Mu allib Ib agimo ich, iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso
Samado Asqa jon Nishono ich, iq isodiyo anla i nomzodi, p o esso
Slizo skiy Dimi iy Yego o ich, exnika anla i dok o i (DSc), p o esso
Mus a akulo She zod Igambe diye ich, iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso
Axmedo Ik om Ak amo ich, iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso
Esh aye Alishe Abdug‘aniye ich, iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso
Xajiye Bax iyo Dushaboye ich, iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso
Hakimo Naza Hakimo ich, alsa a anla i dok o i (DSc), p o esso
Musaye a Shoi a Azimo na, iq isodiyo anla i bo‘yicha alsa a dok o i (PhD), p o esso
Ali Konak (Ali Ko‘nak), iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso (Tu kiya)
Cham Ta Huei, alsa a anla i dok o i (PhD), p o esso (Malayziya)
Foziljono Ib ohimjon So oldixo‘ja o‘g‘li, iq isodiyo anla i bo‘yicha alsa a dok o i (PhD), do s.
U aye Uk am Cho iye ich, O‘z.Respub. Bosh p oku a u asi boshqa ma boshlig‘i o‘ inbosa i
Ochilo Fa khod, O‘zbekis on Respublikasi Bosh p oku a u asi IJQKD boshlig‘i
Buz ukxono Sa a xon Muna a xono ich, iq isodiyo anla i nomzodi, do sen
Axmedo Ja ohi Jamolo ich, iq isodiyo anla i bo‘yicha alsa a dok o i (PhD)
Toxi o Jaloliddin Ochil o‘g‘li, exnika anla i bo‘yicha alsa a dok o i (PhD), ka a o‘qi u chi
Bobobeko E gash Abdumaliko ich, iq isodiyo anla i bo‘yicha alsa a dok o i (PhD), .b. do s.
Djudi Sme ana, pedagogika anla i nomzodi, do sen (AQSH)
K issi Lyuis, pedagogika anla i nomzodi, do sen (AQSH)
Glazo a Ma ina Vik o o na, Iq isodiyo anla i dok o i (Mosk a)
Nosi o a Na giza Jamoliddin qizi, iq isodiyo anla i bo‘yicha alsa a dok o i (PhD), do sen
Se il Pi iye a Ka aman, alsa a anla i dok o i (PhD) (Tu kiya)
Mi zaliye Sanja Makhama jon o‘g‘li, TDIU ITI depa amen i ahba i
Ochilo Bobu Bax iyo o‘g‘li, TDIU ka a o‘qi u chisi
Golishe a Yelena Vyachesla o na, Iq isodiyo anla i nomzodi, do sen .
h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz 3
Edi o ial boa d:Edi o ial boa d:
Salimo Okil Um zoko ich,Salimo Okil Um zoko ich, Academician o he Academy o Sciences o Uzbekis an Academician o he Academy o Sciences o Uzbekis an
Abdu akhmano Kalanda Khodjaye ich,Abdu akhmano Kalanda Khodjaye ich, Academician o he Academy o Sciences o Uzbekis an Academician o he Academy o Sciences o Uzbekis an
Sha ipo Kongi a bay A ezimbe o ich,Sha ipo Kongi a bay A ezimbe o ich, Doc o o Technical Sciences (DSc), P o esso Doc o o Technical Sciences (DSc), P o esso
Rae Kwon Chung, Sou h Ko ea,Rae Kwon Chung, Sou h Ko ea, Hono a y P o esso a TSUE, Nobel P ize Lau ea e Hono a y P o esso a TSUE, Nobel P ize Lau ea e
Osman Mes en,Osman Mes en, Membe o he Tu kish Pa liamen , Head o he Tu key–Uzbekis an F iendship Socie y Membe o he Tu kish Pa liamen , Head o he Tu key–Uzbekis an F iendship Socie y
Akhmedo Du bek Kud a illaye ich,Akhmedo Du bek Kud a illaye ich, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso
Akhmedo Say ullo No ma o ich,Akhmedo Say ullo No ma o ich, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso
Abdu akhmano a Gulno a Kalanda o na,Abdu akhmano a Gulno a Kalanda o na, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso
Kalono Mukhiddin Bakh iddino ich,Kalono Mukhiddin Bakh iddino ich, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso
Siddiko a Sadoka Ga o o na,Siddiko a Sadoka Ga o o na, Doc o o Philosophy (PhD) in Pedagogical Sciences Doc o o Philosophy (PhD) in Pedagogical Sciences
Khudoykulo Sadi din Ka imo ich,Khudoykulo Sadi din Ka imo ich, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso
Makhmudo Nosi ,Makhmudo Nosi , Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso
Yuldashe Mu allib Ib agimo ich,Yuldashe Mu allib Ib agimo ich, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso
Samado Aska jon Nishono ich,Samado Aska jon Nishono ich, Candida e o Economic Sciences, P o esso Candida e o Economic Sciences, P o esso
Slizo skiy Dmi iy Yego o ich,Slizo skiy Dmi iy Yego o ich, Doc o o Technical Sciences (DSc), P o esso Doc o o Technical Sciences (DSc), P o esso
Mus a akulo She zod Igambe diye ich,Mus a akulo She zod Igambe diye ich, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso
Akhmedo Ik om Ak amo ich,Akhmedo Ik om Ak amo ich, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso
Esh aye Alishe Abduganiye ich,Esh aye Alishe Abduganiye ich, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso
Khajiye Bakh iyo Dushaboye ich,Khajiye Bakh iyo Dushaboye ich, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso
Khakimo Naza Khakimo ich,Khakimo Naza Khakimo ich, Doc o o Philosophy (DSc), P o esso Doc o o Philosophy (DSc), P o esso
Musaye a Shoi a Azimo na,Musaye a Shoi a Azimo na, Doc o o Philosophy (PhD) in Economic Sciences, P o esso Doc o o Philosophy (PhD) in Economic Sciences, P o esso
Ali Konak,Ali Konak, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso (Tu key) Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso (Tu key)
Cham Ta Huei,Cham Ta Huei, Doc o o Philosophy (PhD), P o esso (Malaysia) Doc o o Philosophy (PhD), P o esso (Malaysia)
Foziljono Ib okhimjon So oldikhoja ugli,Foziljono Ib okhimjon So oldikhoja ugli, Doc o o Philosophy (PhD) in Economic Sciences, Associa e P o esso Doc o o Philosophy (PhD) in Economic Sciences, Associa e P o esso
U aye Uk am Cho iye ich,U aye Uk am Cho iye ich, Depu y Head o Depa men , P osecu o Gene al’s O ice o Uzbekis an Depu y Head o Depa men , P osecu o Gene al’s O ice o Uzbekis an
Ochilo Fa khod,Ochilo Fa khod, Head o DCEC, P osecu o Gene al’s O ice o Uzbekis an Head o DCEC, P osecu o Gene al’s O ice o Uzbekis an
Buz ukkhono Sa a khon Muna a khono ich,Buz ukkhono Sa a khon Muna a khono ich, Candida e o Economic Sciences, Associa e P o esso Candida e o Economic Sciences, Associa e P o esso
Akhmedo Ja okhi Jamolo ich,Akhmedo Ja okhi Jamolo ich, Doc o o Philosophy (PhD) in Economic Sciences Doc o o Philosophy (PhD) in Economic Sciences
Tokhi o Jaloliddin Ochil ugli,Tokhi o Jaloliddin Ochil ugli, Doc o o Philosophy (PhD) in Technical Sciences, Senio Lec u e Doc o o Philosophy (PhD) in Technical Sciences, Senio Lec u e
Bobobeko E gash Abdumaliko ich,Bobobeko E gash Abdumaliko ich, Doc o o Philosophy (PhD) in Economic Sciences, Ac ing Associa e P o esso Doc o o Philosophy (PhD) in Economic Sciences, Ac ing Associa e P o esso
Judi Sme ana,Judi Sme ana, Candida e o Pedagogical Sciences, Associa e P o esso (USA) Candida e o Pedagogical Sciences, Associa e P o esso (USA)
Ch issy Lewis,Ch issy Lewis, Candida e o Pedagogical Sciences, Associa e P o esso (USA) Candida e o Pedagogical Sciences, Associa e P o esso (USA)
Glazo a Ma ina Viс o o na,Glazo a Ma ina Viс o o na, Doc o o Sciences in Economics (Moscow)) Doc o o Sciences in Economics (Moscow))
Nosi o a Na giza Jamoliddin kizi,Nosi o a Na giza Jamoliddin kizi, Doc o o Philosophy (PhD) in Economic Sciences, Associa e P o esso Doc o o Philosophy (PhD) in Economic Sciences, Associa e P o esso
Se il Pi iye a Ka aman,Se il Pi iye a Ka aman, Doc o o Philosophy (PhD) (Tu key) Doc o o Philosophy (PhD) (Tu key)
Mi zaliye Sanja Makhama jon ugli,Mi zaliye Sanja Makhama jon ugli, Head o he Depa men o Scien i ic Resea ch and Inno a ions, TSUE Head o he Depa men o Scien i ic Resea ch and Inno a ions, TSUE
Ochilo Bobu Bakh iyo ugli,Ochilo Bobu Bakh iyo ugli, Senio lec u e a TSUI Senio lec u e a TSUI
Golishe a Yelena Vyachesla o na,Golishe a Yelena Vyachesla o na, Candida e o Economic Sciences, Associa e P o esso . Candida e o Economic Sciences, Associa e P o esso .
h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz
4
Muassis: “Ma’ i a -p in -media” MChJ
Hamko la imiz: Toshken da la iq isodiyo uni e si e i, OʻzR
Tabia esu sla i azi ligi, OʻzR Bosh p oku a u asi huzu idagi IJQK
depa amen i.
Ju nalning ilmiyligi:
““Yashil” iq isodiyo a
a aqqiyo ” ju nali
Oʻzbekis on Respublikasi
Oliy a’lim, an a inno a siyala
azi ligi huzu idagi Oliy
a es a siya komissiyasi
ayosa ining
2023-yil 1-ap eldagi 336/3-
sonli qa o i bilan oʻyxa dan
oʻ kazilgan.
Ekspe la kengashi:
Be kino Baza bay, iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso
Po‘la o Bax iyo Alimo ich, exnika anla i dok o i (DSc), p o esso
Aliye Bekda la Aliye ich, alsa a anla i dok o i (DSc), p o esso
Isako Janabay Yakubbaye ich, iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso
Xaliko Suyun Ra shano ich, iq isodiyo anla i nomzodi, do sen
Rus amo Ilhomiddin, iq isodiyo anla i nomzodi, do sen
Hakimo Ziyodulla Ahmado ich, iq isodiyo anla i dok o i, do sen
Kamilo a I oda Xusniddino na, iq isodiyo anla i bo‘yicha alsa a dok o i (PhD)
G‘a u o Doniyo O i o ich, pedagogika anla i bo‘yicha alsa a dok o i (PhD)
Fayziye Oybek Raximo ich, iq isodiyo anla i bo‘yicha alsa a dok o i (PhD), do sen
Tux abaye Jamshid Sha a e dino ich, iq isodiyo anla i bo‘yicha alsa a dok o i (PhD), do sen
Xamido a Fa idaxon Abdulka im qizi, iq isodiyo anla i dok o i, do sen
Yaxshiboye a Laylo Abdisa o o na, ka a o‘qi u chi
Babaye a Zuh a Yuldashe na, mus aqil adqiqo chi
Komilo a Nilu a Ka shiboye na, Geog a iya anla i dok o i, p o esso i
Boa d o Expe s:
Be kino Baza bay, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso
Pula o Bakh iyo Alimo ich, Doc o o Technical Sciences (DSc), P o esso
Aliye Bekda la Aliye ich, Doc o o Philosophy (DSc), P o esso
Isako Janabay Yakubbaye ich, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso
Khaliko Suyun Ra shano ich, Candida e o Economic Sciences, Associa e P o esso
Rus amo Ilkhomiddin, Candida e o Economic Sciences, Associa e P o esso
Khakimo Ziyodulla Akhmado ich, Doc o o Economic Sciences, Associa e P o esso
Kamilo a I oda Khusniddino na, Doc o o Philosophy (PhD) in Economics
Ga u o Doniyo O i o ich, Doc o o Philosophy (PhD) in Pedagogy
Fayziye Oybek Rakhimo ich, Doc o o Philosophy (PhD) in Economics, Associa e P o esso
Tukh abaye Jamshid Sha a e dino ich, Doc o o Philosophy (PhD) in Economics, Associa e P o esso
Khamido a Fa idakhon Abdulka imo na, Doc o o Economic Sciences, Associa e P o esso
Yakhshiboye a Laylo Abdisa o o na, Senio Lec u e
Babaye a Zuh a Yuldashe na, Independen Resea che
Komilo a Nilu a Ka shiboye na, Doc o o Geog aphical Sciences, P o esso
08.00.01 Iq isodiyo naza iyasi
08.00.02 Mak oiq isodiyo
08.00.03 Sanoa iq isodiyo i
08.00.04 Qishloq xo‘jaligi iq isodiyo i
08.00.05 Xizma ko‘ sa ish a moqla i iq isodiyo i
08.00.06 Ekonome ika a s a is ika
08.00.07 Moliya, pul muomalasi a k edi
08.00.08 Buxgal e iya hisobi, iq isodiy ahlil a audi
08.00.09 Jahon iq isodiyo i
08.00.10 Demog a iya. Mehna iq isodiyo i
08.00.11 Ma ke ing
08.00.12 Min aqa iy iq isodiyo
08.00.13 Menejmen
08.00.14 Iq isodiyo da axbo o izimla i a exnologiyala i
08.00.15 Tadbi ko lik a kichik biznes iq isodiyo i
08.00.16 Raqamli iq isodiyo a xalqa o aqamli in eg a siya
08.00.17 Tu izm a mehmonxona aoliya i
h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz
MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS
5
YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT
2025-yil, sen yab . № 9-son.
MUNDARIJA
Pos dan xa idgacha: in luense a ilg‘o eb-ilo a (PWA – p og essi e web app)ning
chakana so u ga eal a’si i ........................................................................................................................................................14
Abdulaziz Madjido
Ta’lim xizma la i bozo i sama ado ligini oshi ishda a’lim klas e la ining oli .................................................22
Imamo a Nilu a Asamu dino na
Ko xona aqoba ba doshligini oshi ishda ma ke ingning o a s a egiyasidan
oydalanish hola i............................................................................................................................................................................29
Xidi o She zod Olimo ich
Oʻzbekis onda moliya iy sa odxonlikni ins i u sionallash i ish: NFIS, Finli .uz a aʼlim
isloho la i ...........................................................................................................................................................................................34
I gashe An a Fa xodo ich
Moslashu chan menejmen izimla ini yashil iq isodiyo ga in eg a siyalash asni i .......................................39
Uma o Bexzod Ba i o ich
Qishloq xo‘jaligida inno a sion ma ke ing s a egiyasini ishlab chiqish ................................................................43
She alie Ax o Sodiqo ich
O‘zbekis on Respublikasida moliya iy bank xizma la ini i ojlan i ishning endensiyala i,
undan sama ali oydalanish imkoniya la i a konsep ual jiha la i ...........................................................................48
Roziqo Behzod Bah om o‘g‘li
Mе allu giya ko xonala ida aqamli еxnologiyala ni jo iy е ish сhе еl aj ibasi .............................................54
Abdullayе a Ma luba Nеma о na
Исследование связи между восприятием изменения климата и внедрением устойчивых
методов ведения сельского хозяйства в Узбекистане ............................................................................................ 59
Светлана Ражабова, Бахром Миркасимов
Su xonda yo iloya i qishloq xо‘jalik a mog‘ini ba qa o i ojlan i ishni iq isodiy-ekologik
modella i ............................................................................................................................................................................................68
Abdug‘aniye O abek Allajono ich, Xo‘jamqulo Bekzod Tu daliye ich
Milliy iq isodiyo da eal sek o salmog‘i a uning o‘zga ish endensiyala i .........................................................75
Mambe jano Qah amon Qu bandu die ich, Is oilo a Muhabba Rus amjon qizi
Qo‘shilgan qiyma ni soliqqa o ish uslubiyo i: xususiya la i, azi ala i a muammola i ..............................89
Xai o Shux a Sha ipboye ich
Kogni i yondashu asosida ibbiyo oliy a’lim muassasala i alabala i g amma ik a disku si
kompe ensiyala ini shakllan i ishning naza iy modeli a pedagogik exnologiyasi .........................................94
Dadadjano a Fe uza Muhammadyusupo na
T anspo izimining i ojlanishi milliy iq isodiy o‘sishining asosi si a ida .........................................................98
Na ziye Umidjon Bax illaye ich
Loyiha iskla ini aniqlashda zamona iy usulla a ula ning sama ado ligi ......................................................105
Ma u hano Da on Xasano ich
Современные методы управления на железнодорожном транспорте в процессе
трансформации системы ...................................................................................................................................................... 109
Кушакова Мамура Наримановна
Финансовые механизмы и модели менеджмента в развитии устойчивой экономики
транспортных компаний ......................................................................................................................................................115
Шарапова Гулчехра Рустамовна
Kasbiy a’limda o‘qu chila ning aqamli kompe ensiyasini shakllan i ish a baholashning
inno a sion yondashu la i ......................................................................................................................................................120
Maxkamo a Zuh a Tu sunpulo o na
Audi ishi si a i da ajasini oshi ish yo‘nalishla i ............................................................................................................ 124
Qushma o O axon Qu bonalie ich

h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz
MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS
6
YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT 2025-yil, sen yab . № 9-son.
E kin iq isodiy zonala da in es i siya loyihala ini moliyalash i ishning naza iy
a amaliy asosla i .........................................................................................................................................................................131
Yuldashe Bax iyo Gay adjono ich
Ko‘chmas mulk qiyma ini baholash a uning ekonome ik ahlili .........................................................................135
Jaloliddino a Mohi a Alishe qizi
Современные тенденции и вызовы бюджетно-макроэкономической политики
в Узбекистане ..............................................................................................................................................................................142
Хазраткулова Лола Нармуминовна
In ellek ual mulkda iq isodiy mohiya , mazmun hamda huquqiy jiha uyg‘unligi ..........................................148
N.D.Maxmudo a
Axbo o exnologiyala i asosida a’limda loyiha boshqa u ida sun’iy in ellek a mashinali
o‘qi ish imkoniya la i .................................................................................................................................................................152
Xodjiye a Du dona Abdu asolo na
Концепция “Зеленого учета” и его значение для экономического развития .........................................157
Умарова Зулайхо Турсуновна
Iq isodiyo ning asosiy a moq a sohala iga ki i ilgan in es i siyala ning jo iy hola i ahlili ..................166
Ismailo a Ku libeka Ulugʻbek qizi
O‘zbekis onda yoshla ashkilo i aoliya ini ashkil e ishning o‘ziga xos jiha la i a i ojlanish
bosqichla i ......................................................................................................................................................................................172
Usmono Adxamjon A’zamjono ich
Oʻzbekis on Respublikasi maxsus iq isodiy zonala i in es i sion hola ini hududla
kesimida ahlili ..............................................................................................................................................................................178
An a xono Abdula i xon Jamshidxon oʻgʻli
Kichik biznes a o‘ a biznesni i ojlan i ish o qali aholi a o onligini a’minlash ........................................184
Ahmedo Oybek Tu gunpula o ich, Nu qulo Nu bek Si ojiddin o‘g‘li
Fiskal siyosa ins umen la i o qali yashi in iq isodiyo ni qisqa i ish a legallash i ish
me odologiyasi ..............................................................................................................................................................................189
E gashe a Malikaxon A azxon qizi
Fond bozo ida sa do s a egiyasi a uni amalga oshi ishga yo‘nalishla i...........................................................192
Soliye Is am Ix iyo o ich
Sanoa ko xonala ini inno a sion i ojlan i ishning asosiy amoyilla i .............................................................197
Yuldashe a Kamola Mi aliye na
Iq isodiy ba qa o likni a’minlashda da la boshqa u i izimining isloh qilinishi:
Taj iba a is iqbolla ...................................................................................................................................................................202
Mash abaliye Ib oximbek Mash abaliye ich
Iq isodiyo ning eal sek o ida in es i sion loyihala ni moliyalash i ish amaliyo i ........................................ 209
Qosimo a Lola Sul ano na
Sanoa mahsulo la i ekspo ida logis ika zanji ining uzluksizligini a’minlash: naza iy
asosla a amaliy yondashu la .............................................................................................................................................217
Ku bono a Ma'mu a Abduka im qizi
Soliq ma’mu chiligiga zamona iy exnologiyala ini jo iy e ish o qali qo‘shilgan qiyma soliq
ma’mu chiligi bazasini kengay i ish yo‘lla i ....................................................................................................................222
Raxmonqulo Umidjon Rus am o‘g‘li
Инновационные подходы к созданию проблемно-ориентированной системы
прогнозирования, оптимизации и управления отраслями региональной экономики
(жилищное строительство) ................................................................................................................................................231
Далиев Ахтам Шарафутдинович
To a -moddiy esu sla ha aka i sama ado ligini oshi ishda UZEX aoliya ining jo iy
hola ini baholash ..........................................................................................................................................................................238
She zod Xolmu odo ich Pa daye , Mama kulo Fa ux Gulomjon o‘gli
Sog‘liqni saqlash izimida adbi ko lik aoliya ining u la i .....................................................................................244
Solikho a Dildo a Alishe qizi
h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz
MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS
7
YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT
2025-yil, sen yab . № 9-son.
“Oʻz emi yoʻlyoʻlo chi” ajning asisiy aoliya ini sama ado ligini oshi ishda au so sing
xizma ini jo iy e ish s a egik asosla i ...............................................................................................................................250
Kaxa o a Nilu a Ye kinjono na
Min aqani kompleks i ojlan i ishning me odologik asosla i a us u o yo‘nalishla i ................................256
Jumaye a Zul iya Qayumo na
Sog‘liqni saqlash ashkilo a ida xa aja la sama ado ligini a’minlash masalala i ........................................ 260
Raximo a Ma una Axmadjon qizi
Aksiyado lik jamiya la ida so oydani aqsimlash bilan bog‘liq bo‘lgan soliq solish
masalala i ........................................................................................................................................................................................264
Suyuno O abek Shux a o‘g‘li
O‘zbekis on qonunchiligida aqamli ans o ma siya ja ayonida elek on o‘lo ka ala ini
sox alash i ishni jinoya lash i ish ........................................................................................................................................276
Maxsadaliye a Ma una Toxi qizi
Mamlaka imizda in ellek ual xizma la bozo ini i ojlan i ish masalala i ........................................................281
Miyassa o Da on Abdu ashid o‘g‘li
Valida ion o he du ch ea ing beha iou ques ionnai e (DEBQ) in a sample o uzbek women................285
Khu sana Usmano a, D Muhammad Bilal, Dila uz Qo‘chqo o a
Iq isodiy xa sizlik izimla ini o‘ziga xos jiha la i .........................................................................................................295
Nabiye Bexzod Sha ka o ich, Bayboboe a Fi uza Nabijono na
Da la qa z siyosa ini op imallash i ishda islomiy moliya ins umen la ining qo‘llanish
imkoniya la ini kengay i ish yo‘nalishla i ........................................................................................................................ 299
Tilabo Nas ulla Tashmu a o ich
Роль институциональных структур фондового рынка в обеспечении финансовой
стабильности ...............................................................................................................................................................................305
Камилова Севара Анваровна
The Impac o Digi aliza ion on he Managemen Sys em in he En ep eneu ial
En i onmen o Uzbekis an .....................................................................................................................................................309
Ib agimo a Saida Ilkhomo na
China’s In es men S a egy in Uzbekis an: Sec o al T ends and S a egic Implica ions
(2013–2024) ..................................................................................................................................................................................313
Ma una Nu iddino a
Qo‘shilgan qiyma solig‘i ushunchasi a uning iq isodiy mohiya i .......................................................................319
Eshka aye Bobi Cha iye ich
Raqamli boshqa u ning a zallikla i a uni i ojlan i ish is iqbolla i ................................................................... 324
Xolbaye a Ma g‘uba Qazoqboye na
Ko po a i boshqa u ning naza iy asosla i: O‘zbekis onda qo‘llanish imkoniya la i ...................................328
Jumaye a Guzal She xon qizi
Audi o ganiza ions in Uzbekis an .......................................................................................................................................332
Razzaqo Jasu Xam aboe ich, Yaqubo Ma asul Ma lonbe diye ich, Sabi o a Nodi a Komil qizi
Xo ijiy in es i siyala ning u la i a xususiya la i ........................................................................................................337
Go u o Dos on Box omo ich
Mahalliy budje mablag‘la ining sama ado ligini oshi ishda audi ning o‘ ni ...................................................341
P imo a Shaxnoza Komiljono na
Модели управления государственными финансами в зарубежных странах ..........................................345
Наимов Шохрух Шарофиддинович
O‘zbekis onning si kulya iq isodiyo ga o‘ ishi: yashil o‘sish indika o la i ahlili ..........................................352
Hakimo An a jon Abdulloye ich
Inno a ion managemen in he educa ion sys em: p ac ical challenges, in e na ional
expe ience, and e ec i e s a egies based on he example o Uzbekis an ..........................................................356
Imomo Inomiddin Abdulxamido ich, Egambe diye Fa xod Bo i o ich
Трансформация энергетического комплекса Узбекистана: текущее состояние
и перспективы развития ......................................................................................................................................................363
Хмель Е.В., Мирджалилова Д.Ш., Дерюгина Е.А., Лозовская Н.А.
h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz
MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS
8
YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT 2025-yil, sen yab . № 9-son.
Imp o ing he e iciency o pe sonnel managemen and op imizing labo cos s
in Sam Glass LLC ...........................................................................................................................................................................368
Musaye a Shoi a Azimo na, Agzamo A azkhon Talga o ich
In e ac i e design and museum managemen : enhancing guided ou s h ough IOT
and i ual solu ions ...................................................................................................................................................................374
Ib okhimo a Aziza Abbaso na
Hududlа in es i sion jozibаdo ligini oshi ish yo‘llа i ................................................................................................379
Imomo а Kаmolа No аl qizi
“Inno a sion usulda baliq ye ish i ish i ishning iq isodiy sama odo ligini oshi ish yo‘lla i
(Si da yo umani misolida)” ...................................................................................................................................................385
Bo‘l ako Sa do Oqbo‘ a o‘g‘li
Bank ilial a moqla i sama ado ligini baholashning xo ijiy aj ibasi a undan
O‘zbekis on bankla i amaliyo ida oydalanish imkoniya la i ................................................................................... 392
Xoshimo Og‘abek Nizomjon o‘g‘li
Zamona iy iq isodiyo da da la xa idla inin elek on sa dola ning o‘ ni .........................................................398
Bu xano G‘o u Baxodi o ich
Реализация концепции развития рынка зеленой экономики в сфере экономической
безопасности Республики Узбекистан..........................................................................................................................401
Юнусова Римма Рахманбердиевна
Tijo a bankla idan “ oyda” soligʻini undi ishning bugungi hola i .........................................................................408
E gashe a Loba Raxma ulla qizi
О‘zbekis оn оziq-о qа sаnоа ini iq isоdiy i оjlаn i ish yо‘nаlishlа i ...............................................................415
Abaso a Guli ano Rahma ullo qizi
Xo ijiy aj ibala asosida ekologik adbi ko likning inno a sion a in es i sion yo‘nalishla ini
ashkil e ish ....................................................................................................................................................................................419
Tu g‘uno a Tu sunoy Ma a o na
Sanoa ko xonala i jozibado ligini oshi ishda ma ke ing s a egiyasini amalga oshi ish
xususiya la i ...................................................................................................................................................................................424
Raxmono a Fe uza Musakulo na
Tu izm sohasida in es i sion aoliya : naza iy asosla a amaliy yo‘nalishla ..................................................428
E gashe Du donaxon Aziz qizi
Qashqada yo iloya ida ba qa o u izmning i ojlanish endensiyala i a ma jud
muammola ahlili .......................................................................................................................................................................432
Suyuno a Dilnoza Mex idin qizi
Iq isodiy i ojlanish ja ayonida in es i sion esu sla ning mu anosib aqsimlanishi:
sama ado lik a us u o yoʻnalishla ..................................................................................................................................436
O aboye Fe uzbek Oybek oʻgʻli
Xususiy bankla aoliya ini i ojlan i ishda aqamli exnologiyala ning moliya bozo iga a’si i .............441
Abduqahho o Asilbek Ah o o‘g‘li
Mehna esu sla i ushunchasi, a kibi a uning ij imoiy-iq isodiy ahamiya i .................................................447
Kobilo a Zebo Bobokulo na
Xo ijiy da la la aj ibasida moliya iy siyosa ning mak oiq isodiy ba qa o likni
a’minlashdagi oli .......................................................................................................................................................................453
Jabbo o a Dila uz
The impac o exchange a e policy on he inancial-mone a y sys em and economic g ow h ................. 459
Raxmano a Laylo Baxodi o na
Современные вызовы и модельные подходы к обеспечению конкурентоспособности
банковской системы Узбекистана ...................................................................................................................................464
Юлдашева С.Ш.
Iq isodiyo ni inno a sion i ojlan i ishda soliq mexanizmidan sama ali oydalanish yo‘lla i ..................470
Ishimo a Mohinu Absalomo na
Inno a i e pa hways o ad ancing sus ainable ou ism in Uzbekis an ..............................................................477
Fe uz Ka imo
h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz
MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS
9
YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT
2025-yil, sen yab . № 9-son.
Tijo a bankla ida biznes subyek la i aoliya i sama ado ligini oshi ishda aqamli
exnologiyala dan oydalanish yo‘lla i ................................................................................................................................482
Mi pula o a Luiza Mansu o na
O‘zbekis onda sanoa zonala ining i ojlanish bosqichla i a huquqiy-me’yo iy asosla i .........................488
Va oye Akmal Ik omo ich
Qay a iklanu chi ene giya manbala idan sama ali oydalanishda Ge maniya aj ibasi .............................493
Pa daye a Ma una Ulug‘bek qizi
Ko xonala moliya iy aoliya i bo‘yicha audi o lik iskla ini xalqa o s anda la
asosida baholash .......................................................................................................................................................................... 497
Shi ino Uchqun Abduxalilo ich, Abduxalil-zoda Ra’no Muza a qizi
Ishlab chiqa ish xa aja la ining a kibi a ula ni pasay i ish usulla i .................................................................501
Sodiqo Mi ah o Abbos oʻgʻli
O‘zbekis on Respublikasi hududla ini ij imoiy-iq isodiy i ojlan i ishda mahalliy
budje la ning ahamiya i ............................................................................................................................................................509
Sha opo Dilshodjon Raxma ullaye ich
The ole o small business en e p ises in enhancing he well-being o he popula ion
in Uzbekis an .................................................................................................................................................................................513
Djalilo a Shaxlo Ismoiljon kizi
O‘zbekis onda IPOla ni ashkil e ish ja ayonla i ahlili ..............................................................................................518
Alikulo Azama Tuyguno ich
Kichik sanoa zonala i aoliya ining iq isodiy-s a is ik ahlili (Su xonda yo iloya i misolida) ...............522
Ozoda Ba i o na Sakiye a
Hududla ning inno a sion u is ik salohiya ini i ojlan i ishning ashkiliy-iq isodiy
mexanizmini akomillash i ish ..............................................................................................................................................528
Xai o Oxunjon Nomoz o‘g‘li
In eg a ing ci cula economy p inciples in ma ke ing and ope a ions o g ape expo
companies o g een ansi ion ..............................................................................................................................................534
Usmono a Diyo a Mahmud kizi
Fo eign expe iences o imp o ing he quali y o se ices in he ield o ou ism ............................................541
Raxmono Siyo ush Tu ob ugli
Z a lodining is e’dodli akilla i uchun aqoba : da la boshqa u i sek o ining maqsadga
yo‘nal i ilgan aqamli a lodni jalb e ish s a egiyala i ................................................................................................546
Nosi o a Shaxzoda Bohodi qizi
O‘zbekis on Respublikasida ugle od solig‘ini jo iy e ish o qali soliq ma’mu iya chiligini
akomillash i ish a yashil iq isodiyo ga o‘ ishni jadallash i ish imkoniya la i: ekologik,
iq isodiy a ins i u sional yondashu .................................................................................................................................560
Jo‘ aye Ahmad Sai naza o‘g‘li
Tijo a bankla i ey ingiga aʼsi qilu chi asosiy moliya iy koʻ sa kichla ahlili ............................................566
Ka abaye Nodi Abduhamido ich
Budje ashkilo la ida uziladigan moliya iy hisobo la ning ahamiya i ..............................................................578
No qulo a Qu lug‘nigo Olo iddino na
Методы и критерии оценки эффективности конкурентоспособности предприятия ......................582
Хусейнов Рахим Али оглы
Zamona iy HR exnologiyala ining ko xonala sama ado ligiga a’si i:
“O‘zbekis on emi yo‘lla i” AJ aj ibasi ..............................................................................................................................589
Xu sano a Gulshan Ra shan qizi
Oliy a’lim muassasala ida inno a sion menejmen s a egiyala ining sama ado ligini
oshi ish yo‘lla i .............................................................................................................................................................................593
Pula o a Dildo a Abdushuku o na
Oliy a’lim izimida aqamli exnologiyala ni qo‘llashning bugungi kunda o‘ ni a ahamiya i ..................600
Xolmi zaye a Gul uxso Maxamme o na
Интеграция информационно-коммуникационных технологий в зеленую экономику:
цифровые технологии для устойчивого развития ................................................................................................604
Бозорова Ирина Жуманазаровна
IQTISODIYOT ЭКОНОМИКА ECONOMY
YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT
h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz 1187
2025-yil, sen yab . № 9-son.
KIRISH
Mamlaka dagi ij imoiy-iq isodiy muammola dan bi i, ayniqsa qishloq joyla ida, kambag‘allik da ajasining
yuqo iligi hisoblanadi. O‘zbekis onda kambag‘allikni qisqa i ish a aholi a o onligini oshi ishga qa a ilgan
isloho la iq isodiy o‘sish a ishlab chiqa ish sek o iga bog‘liq bo‘lib, xizma ko‘ sa ish sohasining i ojlanishida
muhim ol o‘ynaydi. Shu bois, ushbu maqolada aholining da omadini oshi ish a ula ning u mush da ajasini
yaxshilash uchun xizma ko‘ sa ish sohasining ahamiya i hamda uning kambag‘allikni qisqa i ishdagi o‘ ni ahlil
qilingan.
Qishloq joyla idagi kambag‘allikni qisqa i ishning asosiy omili – xizma ko‘ sa ish sohasining i ojlanishidi .
Ko‘p yilla dan be i ushbu sohadagi isloho la aholining ish bilan a’minlanishini, bandligini a mehna dan
olinadigan da omadini oshi ishga qa a ilgan. Shuningdek, iq isodiyo ni yanada e kinlash i ish, xizma la
aoliya ini sama ali ashkil e ish a yangi ish o‘ inla i ya a ish o qali kambag‘allikni qisqa i ishning sama ali
yo‘lla idan bi i si a ida xizma ko‘ sa ish sohasini belgilash mumkin.
Tadqiqo da omida iq isodiy anla bilan bog‘liq bi qa o naza iy konsepsiyala a qo‘llaniladigan
me odologiyala ahlil qilingan. Kambag‘allik a aholi a o onligi muammola ini hal e ishda ishlab chiqa ish
a xizma ko‘ sa ishning o‘sishini muhim omil si a ida ko‘ sa ish, shuningdek, yangi ish o‘ inla i ya a ilishi a
mehna bozo ining e kinlash i ilishiga asoslangan adqiqo la amalga oshi ilgan.
O‘ gan yilla da kambag‘allikni qisqa i ishga oid bi qa o adqiqo la olib bo ilgan bo‘lib, ula da ij imoiy
ba qa o lik a iq isodiy o‘sishning eng muhim omilla i — ij imoiy xizma la , ish bilan a’minlash a mehna
bozo iga doi masalala muhokama qilingan. Amaliyo da esa aholi a o onligini oshi ishda xizma ko‘ sa ishning
iq isodiy a ij imoiy ahamiya i hamda uning kambag‘allikka a’si i ishlab chiqa ish a xizma la o‘ asidagi o‘za o
aloqala o qali hal qilinishi za u ligi aniqlangan.
Maqolada kambag‘allikni qisqa i ish bo‘yicha amalga oshi ilgan adqiqo la da, asosan, sin e ik ahlil,
kuza u la , anke ala a s a is ik usulla dan oydalanilgan. Tadqiqo na ijala i shuni ko‘ sa adiki, xizma
ko‘ sa ish sohasining i ojlanishi aholining ish bilan a’minlanishini yaxshilash a ula ning da omadini oshi ishda
muhim omil bo‘lib, bu ja ayon kambag‘allikni qisqa i ishga olib keladi. Bu esa o‘z na ba ida aholining u mush
da ajasiga ijobiy a’si ko‘ sa ib, ula ning ij imoiy a o onligini a’minlaydi.
Ishlab chiqa ish a xizma ko‘ sa ishning o‘sishi ij imoiy ba qa o likni a’minlashda muhim ahamiya ga
ega. Kambag‘allikni qisqa i ish a aholi a o onligini oshi ish uchun xizma ko‘ sa ish sohasini i ojlan i ishga
qa a ilgan yanada sama ali das u la a adbi la amalga oshi ilishi lozim. Shu bilan bi ga, ma jud iq isodiy
esu sla dan oydalanish o qali qishloq joyla ida xizma ko‘ sa ish sek o ining yangi usulla ini jo iy e ish a
bandlikni a’minlash kambag‘allikni qisqa i ishga xizma qiladi.
MAVZUGA OID ADABIYOTLAR SHARHI
Xizma la sohasining qishloq joyla ida kambag‘allikni qisqa i ishdagi olini ko‘ sa ishda bi inchi na ba da
Haggblade, Hazell a Rea don qishloq noda la aoliya ining (non a m ac i i ies) ahamiya ini a’kidlaydila .
Ula ning adqiqo la iga ko‘ a, xizma la sek o i oilala ning da omad manbala ini di e si ika siya qilib, iq isodiy
xa la ga chidamlilikni kuchay i adi hamda kapi al jamg‘a ishni ezlash i adi. Bu yondashu kambag‘allikdan
chiqishning mik oiq isodiy mexanizmini ochib be adi. Ellis esa qishloq xo‘jaligi da omadla idan ashqa i
xizma la a mog‘ida bandlik oila iy a o onlikning asosiy d ay e iga aylanayo ganini ko‘ sa adi, chunki u
na aqa moliya iy, balki ij imoiy himoyani ham a’minlaydi.
Tacoli a Ellis qishloq a shaha iq isodiy aloqala i ahlilida xizma la sek o ining i ojlanishi mahalliy bozo
in a uzilmasini kengay i ib, bandlik imkoniya la ini ya a ishini alohida a’kidlaydila . Rea don o‘z adqiqo la ida
xizma la sek o i sama ado ligi asosan bozo yaqinligi, in a uzilma si a i a inson kapi ali bilan belgilanadi,
deya xulosa qiladi. Bu ik la ni Senning i ojlanishni “e kinlik” si a ida alqin qilu chi konsepsiyasi o‘ldi adi. Sen
xizma la aqa da omad manbai emas, balki odamla ning imkoniya la ini kengay i u chi omil si a ida qa alishi
ke akligini ko‘ sa adi. Shu nuq ayi naza dan xizma la sek o i o qali qishloq joyla ida ayolla a yoshla ning
iq isodiy aolligini oshi ish kambag‘allikni qisqa i ishda s a egik ahamiya kasb e adi.
Amaliyo da Jahon Banki a FAO xizma la in a uzilmasini kuchay i ish, mik oqa zlash a malaka oshi ish
das u la ini i ojlan i ish o qali kambag‘allikni kamay i ish yo‘lla ini akli qilgan. UNDP esa inson kapi alini
oshi ish a ij imoiy xizma la dan oydalanish imkoniya la ini kengay i ish o qali qishloq aholisining u mush
da ajasini yaxshilash mumkinligini qayd e adi. De con sug‘u a a ij imoiy himoya mexanizmla ining xizma la
sek o i bilan bi ga kambag‘allikka qa shi sama ali ishlashini ahlil qilgan, Ch is iaensen a Todo esa mehna
bozo i isloho la i, ij imoiy himoya a xizma la iq isodiyo i o‘ asidagi uz iy bog‘liqlikni isbo lagan. Bu adqiqo la
xizma la sohasini i ojlan i ish iq isodiy ba qa o lik a ij imoiy a o onlikning muhim d ay e i ekanini asdiqlaydi.

IQTISODIYOT ЭКОНОМИКА ECONOMY
YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT
h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz
1188
2025-yil, sen yab . № 9-son.
TADQIQOT METODOLOGIYASI
Maqolada kambag‘allikni qisqa i ish a aholi a o onligini oshi ish uchun xizma ko‘ sa ish sohasining
i ojlanishiga qa a ilgan adqiqo la o‘ kazilgan. Tadqiqo ning asosiy maqsadi qishloq joyla ida kambag‘allikni
qisqa i ishga yo dam be u chi amaliy a naza iy usulla ni aniqlashdan ibo a bo‘lgan. O‘ ganishda belgilangan
me odologiya sin e ik ahlil, s a is ik usulla a amaliyo ga yo‘nal i ilgan kuza u la ni o‘z ichiga oladi. Ushbu
adqiqo da a alo aholining da omadla i, mehna bozo idagi hola , xizma la sohasining i ojlanishi a uning
aholi a o onligiga a’si i bo‘yicha keng ko‘lamli ma’lumo la yig‘ilgan.
Shuningdek, qishloq aholisi o asida o‘ kazilgan anke ala a in e yula asosida xizma ko‘ sa ish
sohasining aoliya yo‘nalishla i a muammola i aniqlangan. Tahlil na ijala iga ko‘ a, qishloq joyla ida xizma la
sohasining i ojlanishi aholining ish bilan a’minlanishini yaxshilash a kambag‘allikni qisqa i ishda muhim ol
o‘ynashi ma’lum bo‘lgan. Tadqiqo da bi qa o mahalliy a xalqa o aj ibala ni o‘ ganish o qali kambag‘allikni
qisqa i ish a a o onlikni oshi ish yo‘nalishidagi sama ali s a egik qa o la ko‘ ib chiqilgan. Tu li manbala dan
oydalanilgan holda xizma la sohasidagi muammola ning yechimla i ishlab chiqilgan a ula ning qishloq
joyla ida amalga oshi ilishiga alohida e’ ibo qa a ilgan.
TAHLIL VA NATIJALAR
Tadqiqo na ijala i ko‘ sa ishicha, qishloq joyla ida kambag‘allikni qisqa i ish a aholi a o onligini
oshi ishda xizma ko‘ sa ish sohasining i ojlanishi muhim ol o‘ynaydi. Kambag‘allikni kamay i ish a bandlikni
a’minlashning sama ali yo‘lla idan bi i — ishlab chiqa ish hamda xizma la sohasining in eg a siyasini
kuchay i ishdi . Qishloq joyla ida xizma la sek o ining i ojlanishi aholining mehna ga layoqa ini oshi adi a
ula ning da omadla ini ko‘pay i ishga yo dam be adi. Shuningdek, xizma la sohasini i ojlan i ish o qali yangi
ish o‘ inla i ya a ilishi, aholi bandligini a’minlash a iq isodiy o‘sishni qo‘llab-qu a lash mumkin. Tadqiqo
doi asida o‘ kazilgan 500 a anke a na ijala iga asoslanib, qishloq aholisining bandligi, ula ning da omadla i a
xizma la sohasining i ojlanish da ajasi o‘ asida mus ahkam bog‘liqlik ma judligi aniqlandi. Bundan ashqa i,
xizma ko‘ sa ish sohasining i ojlanishida mahalliy esu sla dan sama ali oydalanishning ahamiya iga alohida
e’ ibo qa a ilgan.
Tadqiqo ning naza iy jiha dan chuqu ahlil qilinishi a amaliyo ga yo‘nal i ilganligi inoba ga olinib, ma jud
muammola ni hal e ishga qa a ilgan bi qa o adbi la ishlab chiqildi. Xususan, yangilangan mehna bozo ini
shakllan i ish, qishloq joyla ida xizma ko‘ sa ish sohasini mode niza siya qilish a aholining malakasini oshi ish
bo‘yicha cho ala amaliyo da ijobiy sama a be di. Qishloq aholisi o‘ asida olib bo ilgan moni o ing na ijala iga
ko‘ a, xizma ko‘ sa ish sohasida alab a akli o‘ asidagi mu ozana ni a’minlash dolza b azi a hisoblanadi.
Shu bois, qishloq joyla ida xizma la sohasini i ojlan i ishga qa a ilgan s a egik yo‘nalishla ishlab chiqilgan
(1-jad al).
1-jad al. Qishloq aholisida mehna bandligi, da omad oshishi a xizma la sek o ining i ojlanishi (2020-2024-
yilla kesimida)
Yil
Mehna
Bandligi
(%)
Da omad
Oshishi
(%)
Xizma la
Sek o ining
Ri ojlanishi
Yangi
Xizma la
Tu la i ( a)
Ish
O‘ inla i
Ya a ish
( a)
Kambagallikni
Qisqa i ish
(%)
Iq isodiy
O‘sish
(%)
Fa o onlikni
Oshi ish
(ya’ni, ij imoiy
muhi )
2020 10 3
Xizma la
yillik 5%
i ojlandi
5 5000 5 4
Da omadla ni
oshi ish a
ish o‘ inla i
ya a ish
2021 12 5
Xizma la
yillik 6%
i ojlandi
7 7000 7 5
Ta’lim a
sog‘liqni
saqlash izimini
yaxshilash
2022 15 6
Yangi
xizma la
ki i ildi
10 8000 10 6
Xizma la bilan
a’minlash,
bandlikning
yaxshilanishi
IQTISODIYOT ЭКОНОМИКА ECONOMY
YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT
h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz 1189
2025-yil, sen yab . № 9-son.
2023 17 7
Xizma la
u la i
kengay i ildi
12 9000 12 7
Ij imoiy
ba qa o lik a
a o onlikni
oshi ish
2024 20 8
Xizma la
sek o i 8%
i ojlandi
15 10000 15 8
Mehna
esu sla i
sama ado ligini
oshi ish
Ushbu jad alda qishloq aholisining mehna bilan bandligi, da omadla o‘sishi, xizma la sek o ining
i ojlanishi a kambag‘allikni qisqa i ishga oid iq isodiy ko‘ sa kichla 2020–2024-yilla da omida ahlil qilingan.
Jad alda ko‘ sa ilgan na ijala xizma la sek o ining o‘sishi, yangi ish o‘ inla i ya a ish a iq isodiy ba qa o likni
a’minlashda muhim omil bo‘lib, qishloq aholisining a o onligini oshi ishga ijobiy a’si ko‘ sa ganini ko‘ sa adi.
Bu ja ayonla iq isodiyo ning sama ali a ba qa o i ojlanishini a’minlash uchun za u sha -sha oi la ni
ya a adi. Yangi xizma u la ining jo iy e ilishi a mehna bozo idagi izchil o‘zga ishla , ayniqsa qishloq joyla ida
aholi a o onligini oshi ishda ka a ahamiya ga ega.
Bi oq adqiqo bi qa o bilimla ga bo‘lgan eh iyojni a muhim sa olla ni yuzaga kel i adi. Ya’ni, xizma
ko‘ sa ish sohasining i ojlanishiga e’ ibo qa a ilayo ganda, keng ko‘lamli eh iyojla a esu sla bilan bog‘liq
aniq s a egiyala ni amalga oshi ish za u . Kelgusidagi adqiqo la mahalliy a xalqa o aj ibala ni chuqu
o‘ ganishni, iq isodiy isloho la ni sama ali amalga oshi ish uchun yangi ja ayonla a mexanizmla ni qo‘llashni
alab qiladi. Ma jud bilimla dagi bo‘shliqla ni o‘ldi ish uchun xizma ko‘ sa ish a ishlab chiqa ishning aniq
izimla ini mu o iqlash i ish muhimdi .
Bundan ashqa i, adqiqo la kambag‘allikni qisqa i ish a a o onlikni oshi ishga qa a ilgan qonunla
hamda hukuma das u la ining amalga oshi ilishidagi muammola ga yechim ishlab chiqish za u ligini
ko‘ sa moqda. Na ijala qishloq joyla ida a’lim, ibbiy xizma la a ij imoiy himoya izimla ining i ojlanishiga oid
s a egiyala ni ahlil qilishning ahamiya ini ham ochib be moqda. Shuningdek, zamona iy ish o‘ inla i ya a ish,
mehna bozo ini mode niza siya qilishning amaliy yo‘nalishla i hamda sama ali sha -sha oi la bo‘yicha yangi
adqiqo la alab e iladi.
Umuman olganda, ushbu adqiqo na ijala i xizma ko‘ sa ish sohasining i ojlanishi a kambag‘allikni
qisqa i ish o qali aholi a o onligini oshi ishga qa a ilgan sa’y-ha aka la ning sama ado ligini ko‘ sa adi. Bi oq
bu masalala ni hal e ish uchun inno a sion yondashu la a yangi adqiqo la alab e iladi, bu esa kelgusidagi
ilmiy ishla ning asosiy azi ala idan bi i hisoblanadi.
XULOSA VA TAKLIFLAR
Ushbu adqiqo qishloq joyla ida xizma ko‘ sa ish sohasining i ojlanishi o qali kambag‘allikni qisqa i ish
a aholi a o onligini oshi ish imkoniya la ini o‘ ganadi. Olingan na ijala mehna bandligi a da omadla ning
o‘sishi xizma la sohasi hamda iq isodiyo ning umumiy i ojlanishiga be osi a a’si ko‘ sa ishini ko‘ sa adi.
Yangi ish o‘ inla i ya a ish a iq isodiy ba qa o likni a’minlash o qali qishloq aholisining a o onligi sezila li
da ajada oshgan.
Tadqiqo na ijala i shuni ko‘ sa adiki, xizma la sohasining i ojlanishi a mehna bozo idagi isloho la ,
ayniqsa qishloq joyla ida, kambag‘allikni qisqa i ishga yo dam be adi. Bu ja ayonla iq isodiy o‘sishni da om
e i ish a ij imoiy ba qa o likni mus ahkamlashda muhim ol o‘ynaydi.
Foydalanilgan adabiyo la o‘yxa i:
1. Abdu ahmono Q.X., Xolmo‘mino Sh.R. (2004) “Mehna iq isodiyo i a so siologiyasi”. O‘qu qo‘llanma –T.:
O‘zbekis on yozu chila uyushmasi Adabiyo jamg‘a masi nash iyo i.
2. Mi ziyoe Sh.M. (2018) O‘zbekis on Respublikasi P eziden i Sha ka Mi ziyoe ning Oliy Majlisga Mu ojaa nomasi. –T.:
“O‘zbekis on” NMIU, 8-11 be la .
3. Pa daye M.Q., Pa daye O. (2020) Kambag‘allikni baholash a uni kamay i ish yo‘lla i. Risola. Sama qand.
4. S a is ik o‘plam (2020) O‘zbekis on aqamla da. Toshken , 54 b.
5. O‘zbekis on Respublikasi P eziden ining 26.03.2020 yildagi “ Iq isodiyo ni i ojlan i ish a kambagʻallikni qisqa i ishga
oid da la siyosa ini ubdan yangilash cho a- adbi la i oʻgʻ isida ”gi PF-5975-son Fa moni.
6. BMT Ye opa Iq isodiy komissiyasining “Kambag‘allikni o‘lchash bo‘yicha qo‘llanma”si. Nyu-Yo k, Jene a, 2017.
7. Hamido B. (2020) O‘zbekis onda kambag‘allik da ajasi. Kambag‘allikni kamay i ish uchun nima qilish ke ak? e iew.
uz/oz/au1 09.06.2020 15:13 780.
8. Rica do, Da id (1817) On he P inciples o Poli ical Economy and Taxa ion. Pie o S a a (Ed.) Wo ks and Co espondence
o Da id Rica do, Volume I, Camb idge Uni e si y P ess, 1951, p. 135.
Manzilimiz: Toshken shaha , Mi zo Ulug‘bek umani
Kumushkon koʻchasi, 26-uy.
Ju nal say i: h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz
2025. № 9
Ingliz ili muha i i: Fe uz Hakimo
Musahhih: Zoki ALIBEKOV
Sahi alo chi a dizayne : Olo iddin Sobi o‘g‘li
© Ma e ialla koʻchi ib bosilganda ““Yashil” iq isodiyo a a aqqiyo ” ju nali manba si a ida
koʻ sa ilishi sha . Ju nalda bosilgan ma e ial a eklamala dagi dalilla ning aniqligiga mualli la
ma’sul. Tah i iya ik i ha aq ham mualli la ik iga mos kelamasligi mumkin. Tah i iya ga
yubo ilgan ma e ialla qay a ilmaydi.
Ju nalga is algan pay quyidagi ek izi la o qali obuna boʻlishingiz mumkin. Obuna boʻlgach,
@iq isodiyo _77 eleg am sahi amizga oʻlo haqidagi ma’lumo ni sk insho yoki o o shaklida
joʻna ishingizni soʻ aymiz. Shu asosda ha oygi ju nal yangi sonini manzilingizga joʻna amiz.
Mazku ju nalda maqolala chop e ish uchun quyidagi ha olala ga
maqola, eklama, hikoya a boshqa ijodiy ma e ialla yubo ishingiz mumkin.
Ma e ialla a eklamala pullik asosda chop e iladi.
El.Poch a: [email p o ec ed]
Bo : @iq isodiyo _77
Tel.: 93 718 40 07
““Yashil” iq isodiyo a a aqqiyo ” ju nali 03.11.2022-yildan
Oʻzbekis on Respublikasi P eziden i Admins a siyasi huzu idagi
Axbo o a omma iy kommunika siyala agen ligi omonidan
№566955 eyes aqami a ibi boʻyicha oʻyxa dan oʻ kazilgan.
Li senziya aqami: №046523. PNFL: 30407832680027