Qishloq joylarida xizmatlar sohasini rivojlanishi orqali kambag'allikni qisqartirish va aholi farovonligini oshirish.

h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz 2 Bosh muha i : Sha ipo Kongi a bay A ezimbe o ich Bosh muha i oʻ inbosa i: Ka imo No boy G‘aniye ich Muha i : Qu bono She zod Isma illaye ich Elek on nash . 1190 sahi a. E’lon qilishga 2025-yil 1-sen yab da uxsa e ildi. Tah i hay’a i: Salimo Oqil Um zoqo ich, O‘zbekis on Fanla akademiyasi akademigi Abdu axmano Kalanda Xodjaye ich, O‘zbekis on Fanla akademiyasi akademigi Sha ipo Kongi a bay A ezimbe o ich, exnika anla i dok o i (DSc), p o esso Rae K on Chung, Janubiy Ko eya, TDIU ax iy p o esso i, “Nobel” muko o i lau ea i Osman Mes en, Tu kiya pa lamen i a’zosi, Tu kiya – O‘zbekis on do‘s lik jamiya i ahba i Axmedo Du bek Kud a illaye ich, iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso Axmedo Say ullo No ma o ich, iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso Abdu axmano a Gulno a Kalanda o na, iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso Kalono Muxiddin Bax i dino ich, iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso Siddiqo a Sadoqa G‘a o o na, pedagogika anla i bo‘yicha alsa a dok o i (PhD) Xudoyqulo Sadi din Ka imo ich, iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso Maxmudo Nosi , iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso Yuldashe Mu allib Ib agimo ich, iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso Samado Asqa jon Nishono ich, iq isodiyo anla i nomzodi, p o esso Slizo skiy Dimi iy Yego o ich, exnika anla i dok o i (DSc), p o esso Mus a akulo She zod Igambe diye ich, iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso Axmedo Ik om Ak amo ich, iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso Esh aye Alishe Abdug‘aniye ich, iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso Xajiye Bax iyo Dushaboye ich, iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso Hakimo Naza Hakimo ich, alsa a anla i dok o i (DSc), p o esso Musaye a Shoi a Azimo na, iq isodiyo anla i bo‘yicha alsa a dok o i (PhD), p o esso Ali Konak (Ali Ko‘nak), iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso (Tu kiya) Cham Ta Huei, alsa a anla i dok o i (PhD), p o esso (Malayziya) Foziljono Ib ohimjon So oldixo‘ja o‘g‘li, iq isodiyo anla i bo‘yicha alsa a dok o i (PhD), do s. U aye Uk am Cho iye ich, O‘z.Respub. Bosh p oku a u asi boshqa ma boshlig‘i o‘ inbosa i Ochilo Fa khod, O‘zbekis on Respublikasi Bosh p oku a u asi IJQKD boshlig‘i Buz ukxono Sa a xon Muna a xono ich, iq isodiyo anla i nomzodi, do sen Axmedo Ja ohi Jamolo ich, iq isodiyo anla i bo‘yicha alsa a dok o i (PhD) Toxi o Jaloliddin Ochil o‘g‘li, exnika anla i bo‘yicha alsa a dok o i (PhD), ka a o‘qi u chi Bobobeko E gash Abdumaliko ich, iq isodiyo anla i bo‘yicha alsa a dok o i (PhD), .b. do s. Djudi Sme ana, pedagogika anla i nomzodi, do sen (AQSH) K issi Lyuis, pedagogika anla i nomzodi, do sen (AQSH) Glazo a Ma ina Vik o o na, Iq isodiyo anla i dok o i (Mosk a) Nosi o a Na giza Jamoliddin qizi, iq isodiyo anla i bo‘yicha alsa a dok o i (PhD), do sen Se il Pi iye a Ka aman, alsa a anla i dok o i (PhD) (Tu kiya) Mi zaliye Sanja Makhama jon o‘g‘li, TDIU ITI depa amen i ahba i Ochilo Bobu Bax iyo o‘g‘li, TDIU ka a o‘qi u chisi Golishe a Yelena Vyachesla o na, Iq isodiyo anla i nomzodi, do sen . h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz 3 Edi o ial boa d:Edi o ial boa d: Salimo Okil Um zoko ich,Salimo Okil Um zoko ich, Academician o he Academy o Sciences o Uzbekis an Academician o he Academy o Sciences o Uzbekis an Abdu akhmano Kalanda Khodjaye ich,Abdu akhmano Kalanda Khodjaye ich, Academician o he Academy o Sciences o Uzbekis an Academician o he Academy o Sciences o Uzbekis an Sha ipo Kongi a bay A ezimbe o ich,Sha ipo Kongi a bay A ezimbe o ich, Doc o o Technical Sciences (DSc), P o esso Doc o o Technical Sciences (DSc), P o esso Rae Kwon Chung, Sou h Ko ea,Rae Kwon Chung, Sou h Ko ea, Hono a y P o esso a TSUE, Nobel P ize Lau ea e Hono a y P o esso a TSUE, Nobel P ize Lau ea e Osman Mes en,Osman Mes en, Membe o he Tu kish Pa liamen , Head o he Tu key–Uzbekis an F iendship Socie y Membe o he Tu kish Pa liamen , Head o he Tu key–Uzbekis an F iendship Socie y Akhmedo Du bek Kud a illaye ich,Akhmedo Du bek Kud a illaye ich, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Akhmedo Say ullo No ma o ich,Akhmedo Say ullo No ma o ich, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Abdu akhmano a Gulno a Kalanda o na,Abdu akhmano a Gulno a Kalanda o na, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Kalono Mukhiddin Bakh iddino ich,Kalono Mukhiddin Bakh iddino ich, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Siddiko a Sadoka Ga o o na,Siddiko a Sadoka Ga o o na, Doc o o Philosophy (PhD) in Pedagogical Sciences Doc o o Philosophy (PhD) in Pedagogical Sciences Khudoykulo Sadi din Ka imo ich,Khudoykulo Sadi din Ka imo ich, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Makhmudo Nosi ,Makhmudo Nosi , Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Yuldashe Mu allib Ib agimo ich,Yuldashe Mu allib Ib agimo ich, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Samado Aska jon Nishono ich,Samado Aska jon Nishono ich, Candida e o Economic Sciences, P o esso Candida e o Economic Sciences, P o esso Slizo skiy Dmi iy Yego o ich,Slizo skiy Dmi iy Yego o ich, Doc o o Technical Sciences (DSc), P o esso Doc o o Technical Sciences (DSc), P o esso Mus a akulo She zod Igambe diye ich,Mus a akulo She zod Igambe diye ich, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Akhmedo Ik om Ak amo ich,Akhmedo Ik om Ak amo ich, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Esh aye Alishe Abduganiye ich,Esh aye Alishe Abduganiye ich, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Khajiye Bakh iyo Dushaboye ich,Khajiye Bakh iyo Dushaboye ich, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Khakimo Naza Khakimo ich,Khakimo Naza Khakimo ich, Doc o o Philosophy (DSc), P o esso Doc o o Philosophy (DSc), P o esso Musaye a Shoi a Azimo na,Musaye a Shoi a Azimo na, Doc o o Philosophy (PhD) in Economic Sciences, P o esso Doc o o Philosophy (PhD) in Economic Sciences, P o esso Ali Konak,Ali Konak, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso (Tu key) Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso (Tu key) Cham Ta Huei,Cham Ta Huei, Doc o o Philosophy (PhD), P o esso (Malaysia) Doc o o Philosophy (PhD), P o esso (Malaysia) Foziljono Ib okhimjon So oldikhoja ugli,Foziljono Ib okhimjon So oldikhoja ugli, Doc o o Philosophy (PhD) in Economic Sciences, Associa e P o esso Doc o o Philosophy (PhD) in Economic Sciences, Associa e P o esso U aye Uk am Cho iye ich,U aye Uk am Cho iye ich, Depu y Head o Depa men , P osecu o Gene al’s O ice o Uzbekis an Depu y Head o Depa men , P osecu o Gene al’s O ice o Uzbekis an Ochilo Fa khod,Ochilo Fa khod, Head o DCEC, P osecu o Gene al’s O ice o Uzbekis an Head o DCEC, P osecu o Gene al’s O ice o Uzbekis an Buz ukkhono Sa a khon Muna a khono ich,Buz ukkhono Sa a khon Muna a khono ich, Candida e o Economic Sciences, Associa e P o esso Candida e o Economic Sciences, Associa e P o esso Akhmedo Ja okhi Jamolo ich,Akhmedo Ja okhi Jamolo ich, Doc o o Philosophy (PhD) in Economic Sciences Doc o o Philosophy (PhD) in Economic Sciences Tokhi o Jaloliddin Ochil ugli,Tokhi o Jaloliddin Ochil ugli, Doc o o Philosophy (PhD) in Technical Sciences, Senio Lec u e Doc o o Philosophy (PhD) in Technical Sciences, Senio Lec u e Bobobeko E gash Abdumaliko ich,Bobobeko E gash Abdumaliko ich, Doc o o Philosophy (PhD) in Economic Sciences, Ac ing Associa e P o esso Doc o o Philosophy (PhD) in Economic Sciences, Ac ing Associa e P o esso Judi Sme ana,Judi Sme ana, Candida e o Pedagogical Sciences, Associa e P o esso (USA) Candida e o Pedagogical Sciences, Associa e P o esso (USA) Ch issy Lewis,Ch issy Lewis, Candida e o Pedagogical Sciences, Associa e P o esso (USA) Candida e o Pedagogical Sciences, Associa e P o esso (USA) Glazo a Ma ina Viс o o na,Glazo a Ma ina Viс o o na, Doc o o Sciences in Economics (Moscow)) Doc o o Sciences in Economics (Moscow)) Nosi o a Na giza Jamoliddin kizi,Nosi o a Na giza Jamoliddin kizi, Doc o o Philosophy (PhD) in Economic Sciences, Associa e P o esso Doc o o Philosophy (PhD) in Economic Sciences, Associa e P o esso Se il Pi iye a Ka aman,Se il Pi iye a Ka aman, Doc o o Philosophy (PhD) (Tu key) Doc o o Philosophy (PhD) (Tu key) Mi zaliye Sanja Makhama jon ugli,Mi zaliye Sanja Makhama jon ugli, Head o he Depa men o Scien i ic Resea ch and Inno a ions, TSUE Head o he Depa men o Scien i ic Resea ch and Inno a ions, TSUE Ochilo Bobu Bakh iyo ugli,Ochilo Bobu Bakh iyo ugli, Senio lec u e a TSUI Senio lec u e a TSUI Golishe a Yelena Vyachesla o na,Golishe a Yelena Vyachesla o na, Candida e o Economic Sciences, Associa e P o esso . Candida e o Economic Sciences, Associa e P o esso . h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz 4 Muassis: “Ma’ i a -p in -media” MChJ Hamko la imiz: Toshken da la iq isodiyo uni e si e i, OʻzR Tabia esu sla i azi ligi, OʻzR Bosh p oku a u asi huzu idagi IJQK depa amen i. Ju nalning ilmiyligi: ““Yashil” iq isodiyo a a aqqiyo ” ju nali Oʻzbekis on Respublikasi Oliy a’lim, an a inno a siyala azi ligi huzu idagi Oliy a es a siya komissiyasi ayosa ining 2023-yil 1-ap eldagi 336/3- sonli qa o i bilan oʻyxa dan oʻ kazilgan. Ekspe la kengashi: Be kino Baza bay, iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso Po‘la o Bax iyo Alimo ich, exnika anla i dok o i (DSc), p o esso Aliye Bekda la Aliye ich, alsa a anla i dok o i (DSc), p o esso Isako Janabay Yakubbaye ich, iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso Xaliko Suyun Ra shano ich, iq isodiyo anla i nomzodi, do sen Rus amo Ilhomiddin, iq isodiyo anla i nomzodi, do sen Hakimo Ziyodulla Ahmado ich, iq isodiyo anla i dok o i, do sen Kamilo a I oda Xusniddino na, iq isodiyo anla i bo‘yicha alsa a dok o i (PhD) G‘a u o Doniyo O i o ich, pedagogika anla i bo‘yicha alsa a dok o i (PhD) Fayziye Oybek Raximo ich, iq isodiyo anla i bo‘yicha alsa a dok o i (PhD), do sen Tux abaye Jamshid Sha a e dino ich, iq isodiyo anla i bo‘yicha alsa a dok o i (PhD), do sen Xamido a Fa idaxon Abdulka im qizi, iq isodiyo anla i dok o i, do sen Yaxshiboye a Laylo Abdisa o o na, ka a o‘qi u chi Babaye a Zuh a Yuldashe na, mus aqil adqiqo chi Komilo a Nilu a Ka shiboye na, Geog a iya anla i dok o i, p o esso i Boa d o Expe s: Be kino Baza bay, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Pula o Bakh iyo Alimo ich, Doc o o Technical Sciences (DSc), P o esso Aliye Bekda la Aliye ich, Doc o o Philosophy (DSc), P o esso Isako Janabay Yakubbaye ich, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Khaliko Suyun Ra shano ich, Candida e o Economic Sciences, Associa e P o esso Rus amo Ilkhomiddin, Candida e o Economic Sciences, Associa e P o esso Khakimo Ziyodulla Akhmado ich, Doc o o Economic Sciences, Associa e P o esso Kamilo a I oda Khusniddino na, Doc o o Philosophy (PhD) in Economics Ga u o Doniyo O i o ich, Doc o o Philosophy (PhD) in Pedagogy Fayziye Oybek Rakhimo ich, Doc o o Philosophy (PhD) in Economics, Associa e P o esso Tukh abaye Jamshid Sha a e dino ich, Doc o o Philosophy (PhD) in Economics, Associa e P o esso Khamido a Fa idakhon Abdulka imo na, Doc o o Economic Sciences, Associa e P o esso Yakhshiboye a Laylo Abdisa o o na, Senio Lec u e Babaye a Zuh a Yuldashe na, Independen Resea che Komilo a Nilu a Ka shiboye na, Doc o o Geog aphical Sciences, P o esso 08.00.01 Iq isodiyo naza iyasi 08.00.02 Mak oiq isodiyo 08.00.03 Sanoa iq isodiyo i 08.00.04 Qishloq xo‘jaligi iq isodiyo i 08.00.05 Xizma ko‘ sa ish a moqla i iq isodiyo i 08.00.06 Ekonome ika a s a is ika 08.00.07 Moliya, pul muomalasi a k edi 08.00.08 Buxgal e iya hisobi, iq isodiy ahlil a audi 08.00.09 Jahon iq isodiyo i 08.00.10 Demog a iya. Mehna iq isodiyo i 08.00.11 Ma ke ing 08.00.12 Min aqa iy iq isodiyo 08.00.13 Menejmen 08.00.14 Iq isodiyo da axbo o izimla i a exnologiyala i 08.00.15 Tadbi ko lik a kichik biznes iq isodiyo i 08.00.16 Raqamli iq isodiyo a xalqa o aqamli in eg a siya 08.00.17 Tu izm a mehmonxona aoliya i h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS 5 YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT 2025-yil, sen yab . № 9-son. MUNDARIJA Pos dan xa idgacha: in luense a ilg‘o eb-ilo a (PWA – p og essi e web app)ning chakana so u ga eal a’si i ........................................................................................................................................................14 Abdulaziz Madjido Ta’lim xizma la i bozo i sama ado ligini oshi ishda a’lim klas e la ining oli .................................................22 Imamo a Nilu a Asamu dino na Ko xona aqoba ba doshligini oshi ishda ma ke ingning o a s a egiyasidan oydalanish hola i............................................................................................................................................................................29 Xidi o She zod Olimo ich Oʻzbekis onda moliya iy sa odxonlikni ins i u sionallash i ish: NFIS, Finli .uz a aʼlim isloho la i ...........................................................................................................................................................................................34 I gashe An a Fa xodo ich Moslashu chan menejmen izimla ini yashil iq isodiyo ga in eg a siyalash asni i .......................................39 Uma o Bexzod Ba i o ich Qishloq xo‘jaligida inno a sion ma ke ing s a egiyasini ishlab chiqish ................................................................43 She alie Ax o Sodiqo ich O‘zbekis on Respublikasida moliya iy bank xizma la ini i ojlan i ishning endensiyala i, undan sama ali oydalanish imkoniya la i a konsep ual jiha la i ...........................................................................48 Roziqo Behzod Bah om o‘g‘li Mе allu giya ko xonala ida aqamli еxnologiyala ni jo iy е ish сhе еl aj ibasi .............................................54 Abdullayе a Ma luba Nеma о na Исследование связи между восприятием изменения климата и внедрением устойчивых методов ведения сельского хозяйства в Узбекистане ............................................................................................ 59 Светлана Ражабова, Бахром Миркасимов Su xonda yo iloya i qishloq xо‘jalik a mog‘ini ba qa o i ojlan i ishni iq isodiy-ekologik modella i ............................................................................................................................................................................................68 Abdug‘aniye O abek Allajono ich, Xo‘jamqulo Bekzod Tu daliye ich Milliy iq isodiyo da eal sek o salmog‘i a uning o‘zga ish endensiyala i .........................................................75 Mambe jano Qah amon Qu bandu die ich, Is oilo a Muhabba Rus amjon qizi Qo‘shilgan qiyma ni soliqqa o ish uslubiyo i: xususiya la i, azi ala i a muammola i ..............................89 Xai o Shux a Sha ipboye ich Kogni i yondashu asosida ibbiyo oliy a’lim muassasala i alabala i g amma ik a disku si kompe ensiyala ini shakllan i ishning naza iy modeli a pedagogik exnologiyasi .........................................94 Dadadjano a Fe uza Muhammadyusupo na T anspo izimining i ojlanishi milliy iq isodiy o‘sishining asosi si a ida .........................................................98 Na ziye Umidjon Bax illaye ich Loyiha iskla ini aniqlashda zamona iy usulla a ula ning sama ado ligi ......................................................105 Ma u hano Da on Xasano ich Современные методы управления на железнодорожном транспорте в процессе трансформации системы ...................................................................................................................................................... 109 Кушакова Мамура Наримановна Финансовые механизмы и модели менеджмента в развитии устойчивой экономики транспортных компаний ......................................................................................................................................................115 Шарапова Гулчехра Рустамовна Kasbiy a’limda o‘qu chila ning aqamli kompe ensiyasini shakllan i ish a baholashning inno a sion yondashu la i ......................................................................................................................................................120 Maxkamo a Zuh a Tu sunpulo o na Audi ishi si a i da ajasini oshi ish yo‘nalishla i ............................................................................................................ 124 Qushma o O axon Qu bonalie ich h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS 6 YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT 2025-yil, sen yab . № 9-son. E kin iq isodiy zonala da in es i siya loyihala ini moliyalash i ishning naza iy a amaliy asosla i .........................................................................................................................................................................131 Yuldashe Bax iyo Gay adjono ich Ko‘chmas mulk qiyma ini baholash a uning ekonome ik ahlili .........................................................................135 Jaloliddino a Mohi a Alishe qizi Современные тенденции и вызовы бюджетно-макроэкономической политики в Узбекистане ..............................................................................................................................................................................142 Хазраткулова Лола Нармуминовна In ellek ual mulkda iq isodiy mohiya , mazmun hamda huquqiy jiha uyg‘unligi ..........................................148 N.D.Maxmudo a Axbo o exnologiyala i asosida a’limda loyiha boshqa u ida sun’iy in ellek a mashinali o‘qi ish imkoniya la i .................................................................................................................................................................152 Xodjiye a Du dona Abdu asolo na Концепция “Зеленого учета” и его значение для экономического развития .........................................157 Умарова Зулайхо Турсуновна Iq isodiyo ning asosiy a moq a sohala iga ki i ilgan in es i siyala ning jo iy hola i ahlili ..................166 Ismailo a Ku libeka Ulugʻbek qizi O‘zbekis onda yoshla ashkilo i aoliya ini ashkil e ishning o‘ziga xos jiha la i a i ojlanish bosqichla i ......................................................................................................................................................................................172 Usmono Adxamjon A’zamjono ich Oʻzbekis on Respublikasi maxsus iq isodiy zonala i in es i sion hola ini hududla kesimida ahlili ..............................................................................................................................................................................178 An a xono Abdula i xon Jamshidxon oʻgʻli Kichik biznes a o‘ a biznesni i ojlan i ish o qali aholi a o onligini a’minlash ........................................184 Ahmedo Oybek Tu gunpula o ich, Nu qulo Nu bek Si ojiddin o‘g‘li Fiskal siyosa ins umen la i o qali yashi in iq isodiyo ni qisqa i ish a legallash i ish me odologiyasi ..............................................................................................................................................................................189 E gashe a Malikaxon A azxon qizi Fond bozo ida sa do s a egiyasi a uni amalga oshi ishga yo‘nalishla i...........................................................192 Soliye Is am Ix iyo o ich Sanoa ko xonala ini inno a sion i ojlan i ishning asosiy amoyilla i .............................................................197 Yuldashe a Kamola Mi aliye na Iq isodiy ba qa o likni a’minlashda da la boshqa u i izimining isloh qilinishi: Taj iba a is iqbolla ...................................................................................................................................................................202 Mash abaliye Ib oximbek Mash abaliye ich Iq isodiyo ning eal sek o ida in es i sion loyihala ni moliyalash i ish amaliyo i ........................................ 209 Qosimo a Lola Sul ano na Sanoa mahsulo la i ekspo ida logis ika zanji ining uzluksizligini a’minlash: naza iy asosla a amaliy yondashu la .............................................................................................................................................217 Ku bono a Ma'mu a Abduka im qizi Soliq ma’mu chiligiga zamona iy exnologiyala ini jo iy e ish o qali qo‘shilgan qiyma soliq ma’mu chiligi bazasini kengay i ish yo‘lla i ....................................................................................................................222 Raxmonqulo Umidjon Rus am o‘g‘li Инновационные подходы к созданию проблемно-ориентированной системы прогнозирования, оптимизации и управления отраслями региональной экономики (жилищное строительство) ................................................................................................................................................231 Далиев Ахтам Шарафутдинович To a -moddiy esu sla ha aka i sama ado ligini oshi ishda UZEX aoliya ining jo iy hola ini baholash ..........................................................................................................................................................................238 She zod Xolmu odo ich Pa daye , Mama kulo Fa ux Gulomjon o‘gli Sog‘liqni saqlash izimida adbi ko lik aoliya ining u la i .....................................................................................244 Solikho a Dildo a Alishe qizi h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS 7 YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT 2025-yil, sen yab . № 9-son. “Oʻz emi yoʻlyoʻlo chi” ajning asisiy aoliya ini sama ado ligini oshi ishda au so sing xizma ini jo iy e ish s a egik asosla i ...............................................................................................................................250 Kaxa o a Nilu a Ye kinjono na Min aqani kompleks i ojlan i ishning me odologik asosla i a us u o yo‘nalishla i ................................256 Jumaye a Zul iya Qayumo na Sog‘liqni saqlash ashkilo a ida xa aja la sama ado ligini a’minlash masalala i ........................................ 260 Raximo a Ma una Axmadjon qizi Aksiyado lik jamiya la ida so oydani aqsimlash bilan bog‘liq bo‘lgan soliq solish masalala i ........................................................................................................................................................................................264 Suyuno O abek Shux a o‘g‘li O‘zbekis on qonunchiligida aqamli ans o ma siya ja ayonida elek on o‘lo ka ala ini sox alash i ishni jinoya lash i ish ........................................................................................................................................276 Maxsadaliye a Ma una Toxi qizi Mamlaka imizda in ellek ual xizma la bozo ini i ojlan i ish masalala i ........................................................281 Miyassa o Da on Abdu ashid o‘g‘li Valida ion o he du ch ea ing beha iou ques ionnai e (DEBQ) in a sample o uzbek women................285 Khu sana Usmano a, D Muhammad Bilal, Dila uz Qo‘chqo o a Iq isodiy xa sizlik izimla ini o‘ziga xos jiha la i .........................................................................................................295 Nabiye Bexzod Sha ka o ich, Bayboboe a Fi uza Nabijono na Da la qa z siyosa ini op imallash i ishda islomiy moliya ins umen la ining qo‘llanish imkoniya la ini kengay i ish yo‘nalishla i ........................................................................................................................ 299 Tilabo Nas ulla Tashmu a o ich Роль институциональных структур фондового рынка в обеспечении финансовой стабильности ...............................................................................................................................................................................305 Камилова Севара Анваровна The Impac o Digi aliza ion on he Managemen Sys em in he En ep eneu ial En i onmen o Uzbekis an .....................................................................................................................................................309 Ib agimo a Saida Ilkhomo na China’s In es men S a egy in Uzbekis an: Sec o al T ends and S a egic Implica ions (2013–2024) ..................................................................................................................................................................................313 Ma una Nu iddino a Qo‘shilgan qiyma solig‘i ushunchasi a uning iq isodiy mohiya i .......................................................................319 Eshka aye Bobi Cha iye ich Raqamli boshqa u ning a zallikla i a uni i ojlan i ish is iqbolla i ................................................................... 324 Xolbaye a Ma g‘uba Qazoqboye na Ko po a i boshqa u ning naza iy asosla i: O‘zbekis onda qo‘llanish imkoniya la i ...................................328 Jumaye a Guzal She xon qizi Audi o ganiza ions in Uzbekis an .......................................................................................................................................332 Razzaqo Jasu Xam aboe ich, Yaqubo Ma asul Ma lonbe diye ich, Sabi o a Nodi a Komil qizi Xo ijiy in es i siyala ning u la i a xususiya la i ........................................................................................................337 Go u o Dos on Box omo ich Mahalliy budje mablag‘la ining sama ado ligini oshi ishda audi ning o‘ ni ...................................................341 P imo a Shaxnoza Komiljono na Модели управления государственными финансами в зарубежных странах ..........................................345 Наимов Шохрух Шарофиддинович O‘zbekis onning si kulya iq isodiyo ga o‘ ishi: yashil o‘sish indika o la i ahlili ..........................................352 Hakimo An a jon Abdulloye ich Inno a ion managemen in he educa ion sys em: p ac ical challenges, in e na ional expe ience, and e ec i e s a egies based on he example o Uzbekis an ..........................................................356 Imomo Inomiddin Abdulxamido ich, Egambe diye Fa xod Bo i o ich Трансформация энергетического комплекса Узбекистана: текущее состояние и перспективы развития ......................................................................................................................................................363 Хмель Е.В., Мирджалилова Д.Ш., Дерюгина Е.А., Лозовская Н.А. h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS 8 YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT 2025-yil, sen yab . № 9-son. Imp o ing he e iciency o pe sonnel managemen and op imizing labo cos s in Sam Glass LLC ...........................................................................................................................................................................368 Musaye a Shoi a Azimo na, Agzamo A azkhon Talga o ich In e ac i e design and museum managemen : enhancing guided ou s h ough IOT and i ual solu ions ...................................................................................................................................................................374 Ib okhimo a Aziza Abbaso na Hududlа in es i sion jozibаdo ligini oshi ish yo‘llа i ................................................................................................379 Imomo а Kаmolа No аl qizi “Inno a sion usulda baliq ye ish i ish i ishning iq isodiy sama odo ligini oshi ish yo‘lla i (Si da yo umani misolida)” ...................................................................................................................................................385 Bo‘l ako Sa do Oqbo‘ a o‘g‘li Bank ilial a moqla i sama ado ligini baholashning xo ijiy aj ibasi a undan O‘zbekis on bankla i amaliyo ida oydalanish imkoniya la i ................................................................................... 392 Xoshimo Og‘abek Nizomjon o‘g‘li Zamona iy iq isodiyo da da la xa idla inin elek on sa dola ning o‘ ni .........................................................398 Bu xano G‘o u Baxodi o ich Реализация концепции развития рынка зеленой экономики в сфере экономической безопасности Республики Узбекистан..........................................................................................................................401 Юнусова Римма Рахманбердиевна Tijo a bankla idan “ oyda” soligʻini undi ishning bugungi hola i .........................................................................408 E gashe a Loba Raxma ulla qizi О‘zbekis оn оziq-о qа sаnоа ini iq isоdiy i оjlаn i ish yо‘nаlishlа i ...............................................................415 Abaso a Guli ano Rahma ullo qizi Xo ijiy aj ibala asosida ekologik adbi ko likning inno a sion a in es i sion yo‘nalishla ini ashkil e ish ....................................................................................................................................................................................419 Tu g‘uno a Tu sunoy Ma a o na Sanoa ko xonala i jozibado ligini oshi ishda ma ke ing s a egiyasini amalga oshi ish xususiya la i ...................................................................................................................................................................................424 Raxmono a Fe uza Musakulo na Tu izm sohasida in es i sion aoliya : naza iy asosla a amaliy yo‘nalishla ..................................................428 E gashe Du donaxon Aziz qizi Qashqada yo iloya ida ba qa o u izmning i ojlanish endensiyala i a ma jud muammola ahlili .......................................................................................................................................................................432 Suyuno a Dilnoza Mex idin qizi Iq isodiy i ojlanish ja ayonida in es i sion esu sla ning mu anosib aqsimlanishi: sama ado lik a us u o yoʻnalishla ..................................................................................................................................436 O aboye Fe uzbek Oybek oʻgʻli Xususiy bankla aoliya ini i ojlan i ishda aqamli exnologiyala ning moliya bozo iga a’si i .............441 Abduqahho o Asilbek Ah o o‘g‘li Mehna esu sla i ushunchasi, a kibi a uning ij imoiy-iq isodiy ahamiya i .................................................447 Kobilo a Zebo Bobokulo na Xo ijiy da la la aj ibasida moliya iy siyosa ning mak oiq isodiy ba qa o likni a’minlashdagi oli .......................................................................................................................................................................453 Jabbo o a Dila uz The impac o exchange a e policy on he inancial-mone a y sys em and economic g ow h ................. 459 Raxmano a Laylo Baxodi o na Современные вызовы и модельные подходы к обеспечению конкурентоспособности банковской системы Узбекистана ...................................................................................................................................464 Юлдашева С.Ш. Iq isodiyo ni inno a sion i ojlan i ishda soliq mexanizmidan sama ali oydalanish yo‘lla i ..................470 Ishimo a Mohinu Absalomo na Inno a i e pa hways o ad ancing sus ainable ou ism in Uzbekis an ..............................................................477 Fe uz Ka imo h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS 9 YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT 2025-yil, sen yab . № 9-son. Tijo a bankla ida biznes subyek la i aoliya i sama ado ligini oshi ishda aqamli exnologiyala dan oydalanish yo‘lla i ................................................................................................................................482 Mi pula o a Luiza Mansu o na O‘zbekis onda sanoa zonala ining i ojlanish bosqichla i a huquqiy-me’yo iy asosla i .........................488 Va oye Akmal Ik omo ich Qay a iklanu chi ene giya manbala idan sama ali oydalanishda Ge maniya aj ibasi .............................493 Pa daye a Ma una Ulug‘bek qizi Ko xonala moliya iy aoliya i bo‘yicha audi o lik iskla ini xalqa o s anda la asosida baholash .......................................................................................................................................................................... 497 Shi ino Uchqun Abduxalilo ich, Abduxalil-zoda Ra’no Muza a qizi Ishlab chiqa ish xa aja la ining a kibi a ula ni pasay i ish usulla i .................................................................501 Sodiqo Mi ah o Abbos oʻgʻli O‘zbekis on Respublikasi hududla ini ij imoiy-iq isodiy i ojlan i ishda mahalliy budje la ning ahamiya i ............................................................................................................................................................509 Sha opo Dilshodjon Raxma ullaye ich The ole o small business en e p ises in enhancing he well-being o he popula ion in Uzbekis an .................................................................................................................................................................................513 Djalilo a Shaxlo Ismoiljon kizi O‘zbekis onda IPOla ni ashkil e ish ja ayonla i ahlili ..............................................................................................518 Alikulo Azama Tuyguno ich Kichik sanoa zonala i aoliya ining iq isodiy-s a is ik ahlili (Su xonda yo iloya i misolida) ...............522 Ozoda Ba i o na Sakiye a Hududla ning inno a sion u is ik salohiya ini i ojlan i ishning ashkiliy-iq isodiy mexanizmini akomillash i ish ..............................................................................................................................................528 Xai o Oxunjon Nomoz o‘g‘li In eg a ing ci cula economy p inciples in ma ke ing and ope a ions o g ape expo companies o g een ansi ion ..............................................................................................................................................534 Usmono a Diyo a Mahmud kizi Fo eign expe iences o imp o ing he quali y o se ices in he ield o ou ism ............................................541 Raxmono Siyo ush Tu ob ugli Z a lodining is e’dodli akilla i uchun aqoba : da la boshqa u i sek o ining maqsadga yo‘nal i ilgan aqamli a lodni jalb e ish s a egiyala i ................................................................................................546 Nosi o a Shaxzoda Bohodi qizi O‘zbekis on Respublikasida ugle od solig‘ini jo iy e ish o qali soliq ma’mu iya chiligini akomillash i ish a yashil iq isodiyo ga o‘ ishni jadallash i ish imkoniya la i: ekologik, iq isodiy a ins i u sional yondashu .................................................................................................................................560 Jo‘ aye Ahmad Sai naza o‘g‘li Tijo a bankla i ey ingiga aʼsi qilu chi asosiy moliya iy koʻ sa kichla ahlili ............................................566 Ka abaye Nodi Abduhamido ich Budje ashkilo la ida uziladigan moliya iy hisobo la ning ahamiya i ..............................................................578 No qulo a Qu lug‘nigo Olo iddino na Методы и критерии оценки эффективности конкурентоспособности предприятия ......................582 Хусейнов Рахим Али оглы Zamona iy HR exnologiyala ining ko xonala sama ado ligiga a’si i: “O‘zbekis on emi yo‘lla i” AJ aj ibasi ..............................................................................................................................589 Xu sano a Gulshan Ra shan qizi Oliy a’lim muassasala ida inno a sion menejmen s a egiyala ining sama ado ligini oshi ish yo‘lla i .............................................................................................................................................................................593 Pula o a Dildo a Abdushuku o na Oliy a’lim izimida aqamli exnologiyala ni qo‘llashning bugungi kunda o‘ ni a ahamiya i ..................600 Xolmi zaye a Gul uxso Maxamme o na Интеграция информационно-коммуникационных технологий в зеленую экономику: цифровые технологии для устойчивого развития ................................................................................................604 Бозорова Ирина Жуманазаровна IQTISODIYOT ЭКОНОМИКА ECONOMY YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz 1187 2025-yil, sen yab . № 9-son. KIRISH Mamlaka dagi ij imoiy-iq isodiy muammola dan bi i, ayniqsa qishloq joyla ida, kambag‘allik da ajasining yuqo iligi hisoblanadi. O‘zbekis onda kambag‘allikni qisqa i ish a aholi a o onligini oshi ishga qa a ilgan isloho la iq isodiy o‘sish a ishlab chiqa ish sek o iga bog‘liq bo‘lib, xizma ko‘ sa ish sohasining i ojlanishida muhim ol o‘ynaydi. Shu bois, ushbu maqolada aholining da omadini oshi ish a ula ning u mush da ajasini yaxshilash uchun xizma ko‘ sa ish sohasining ahamiya i hamda uning kambag‘allikni qisqa i ishdagi o‘ ni ahlil qilingan. Qishloq joyla idagi kambag‘allikni qisqa i ishning asosiy omili – xizma ko‘ sa ish sohasining i ojlanishidi . Ko‘p yilla dan be i ushbu sohadagi isloho la aholining ish bilan a’minlanishini, bandligini a mehna dan olinadigan da omadini oshi ishga qa a ilgan. Shuningdek, iq isodiyo ni yanada e kinlash i ish, xizma la aoliya ini sama ali ashkil e ish a yangi ish o‘ inla i ya a ish o qali kambag‘allikni qisqa i ishning sama ali yo‘lla idan bi i si a ida xizma ko‘ sa ish sohasini belgilash mumkin. Tadqiqo da omida iq isodiy anla bilan bog‘liq bi qa o naza iy konsepsiyala a qo‘llaniladigan me odologiyala ahlil qilingan. Kambag‘allik a aholi a o onligi muammola ini hal e ishda ishlab chiqa ish a xizma ko‘ sa ishning o‘sishini muhim omil si a ida ko‘ sa ish, shuningdek, yangi ish o‘ inla i ya a ilishi a mehna bozo ining e kinlash i ilishiga asoslangan adqiqo la amalga oshi ilgan. O‘ gan yilla da kambag‘allikni qisqa i ishga oid bi qa o adqiqo la olib bo ilgan bo‘lib, ula da ij imoiy ba qa o lik a iq isodiy o‘sishning eng muhim omilla i — ij imoiy xizma la , ish bilan a’minlash a mehna bozo iga doi masalala muhokama qilingan. Amaliyo da esa aholi a o onligini oshi ishda xizma ko‘ sa ishning iq isodiy a ij imoiy ahamiya i hamda uning kambag‘allikka a’si i ishlab chiqa ish a xizma la o‘ asidagi o‘za o aloqala o qali hal qilinishi za u ligi aniqlangan. Maqolada kambag‘allikni qisqa i ish bo‘yicha amalga oshi ilgan adqiqo la da, asosan, sin e ik ahlil, kuza u la , anke ala a s a is ik usulla dan oydalanilgan. Tadqiqo na ijala i shuni ko‘ sa adiki, xizma ko‘ sa ish sohasining i ojlanishi aholining ish bilan a’minlanishini yaxshilash a ula ning da omadini oshi ishda muhim omil bo‘lib, bu ja ayon kambag‘allikni qisqa i ishga olib keladi. Bu esa o‘z na ba ida aholining u mush da ajasiga ijobiy a’si ko‘ sa ib, ula ning ij imoiy a o onligini a’minlaydi. Ishlab chiqa ish a xizma ko‘ sa ishning o‘sishi ij imoiy ba qa o likni a’minlashda muhim ahamiya ga ega. Kambag‘allikni qisqa i ish a aholi a o onligini oshi ish uchun xizma ko‘ sa ish sohasini i ojlan i ishga qa a ilgan yanada sama ali das u la a adbi la amalga oshi ilishi lozim. Shu bilan bi ga, ma jud iq isodiy esu sla dan oydalanish o qali qishloq joyla ida xizma ko‘ sa ish sek o ining yangi usulla ini jo iy e ish a bandlikni a’minlash kambag‘allikni qisqa i ishga xizma qiladi. MAVZUGA OID ADABIYOTLAR SHARHI Xizma la sohasining qishloq joyla ida kambag‘allikni qisqa i ishdagi olini ko‘ sa ishda bi inchi na ba da Haggblade, Hazell a Rea don qishloq noda la aoliya ining (non a m ac i i ies) ahamiya ini a’kidlaydila . Ula ning adqiqo la iga ko‘ a, xizma la sek o i oilala ning da omad manbala ini di e si ika siya qilib, iq isodiy xa la ga chidamlilikni kuchay i adi hamda kapi al jamg‘a ishni ezlash i adi. Bu yondashu kambag‘allikdan chiqishning mik oiq isodiy mexanizmini ochib be adi. Ellis esa qishloq xo‘jaligi da omadla idan ashqa i xizma la a mog‘ida bandlik oila iy a o onlikning asosiy d ay e iga aylanayo ganini ko‘ sa adi, chunki u na aqa moliya iy, balki ij imoiy himoyani ham a’minlaydi. Tacoli a Ellis qishloq a shaha iq isodiy aloqala i ahlilida xizma la sek o ining i ojlanishi mahalliy bozo in a uzilmasini kengay i ib, bandlik imkoniya la ini ya a ishini alohida a’kidlaydila . Rea don o‘z adqiqo la ida xizma la sek o i sama ado ligi asosan bozo yaqinligi, in a uzilma si a i a inson kapi ali bilan belgilanadi, deya xulosa qiladi. Bu ik la ni Senning i ojlanishni “e kinlik” si a ida alqin qilu chi konsepsiyasi o‘ldi adi. Sen xizma la aqa da omad manbai emas, balki odamla ning imkoniya la ini kengay i u chi omil si a ida qa alishi ke akligini ko‘ sa adi. Shu nuq ayi naza dan xizma la sek o i o qali qishloq joyla ida ayolla a yoshla ning iq isodiy aolligini oshi ish kambag‘allikni qisqa i ishda s a egik ahamiya kasb e adi. Amaliyo da Jahon Banki a FAO xizma la in a uzilmasini kuchay i ish, mik oqa zlash a malaka oshi ish das u la ini i ojlan i ish o qali kambag‘allikni kamay i ish yo‘lla ini akli qilgan. UNDP esa inson kapi alini oshi ish a ij imoiy xizma la dan oydalanish imkoniya la ini kengay i ish o qali qishloq aholisining u mush da ajasini yaxshilash mumkinligini qayd e adi. De con sug‘u a a ij imoiy himoya mexanizmla ining xizma la sek o i bilan bi ga kambag‘allikka qa shi sama ali ishlashini ahlil qilgan, Ch is iaensen a Todo esa mehna bozo i isloho la i, ij imoiy himoya a xizma la iq isodiyo i o‘ asidagi uz iy bog‘liqlikni isbo lagan. Bu adqiqo la xizma la sohasini i ojlan i ish iq isodiy ba qa o lik a ij imoiy a o onlikning muhim d ay e i ekanini asdiqlaydi. IQTISODIYOT ЭКОНОМИКА ECONOMY YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz 1188 2025-yil, sen yab . № 9-son. TADQIQOT METODOLOGIYASI Maqolada kambag‘allikni qisqa i ish a aholi a o onligini oshi ish uchun xizma ko‘ sa ish sohasining i ojlanishiga qa a ilgan adqiqo la o‘ kazilgan. Tadqiqo ning asosiy maqsadi qishloq joyla ida kambag‘allikni qisqa i ishga yo dam be u chi amaliy a naza iy usulla ni aniqlashdan ibo a bo‘lgan. O‘ ganishda belgilangan me odologiya sin e ik ahlil, s a is ik usulla a amaliyo ga yo‘nal i ilgan kuza u la ni o‘z ichiga oladi. Ushbu adqiqo da a alo aholining da omadla i, mehna bozo idagi hola , xizma la sohasining i ojlanishi a uning aholi a o onligiga a’si i bo‘yicha keng ko‘lamli ma’lumo la yig‘ilgan. Shuningdek, qishloq aholisi o asida o‘ kazilgan anke ala a in e yula asosida xizma ko‘ sa ish sohasining aoliya yo‘nalishla i a muammola i aniqlangan. Tahlil na ijala iga ko‘ a, qishloq joyla ida xizma la sohasining i ojlanishi aholining ish bilan a’minlanishini yaxshilash a kambag‘allikni qisqa i ishda muhim ol o‘ynashi ma’lum bo‘lgan. Tadqiqo da bi qa o mahalliy a xalqa o aj ibala ni o‘ ganish o qali kambag‘allikni qisqa i ish a a o onlikni oshi ish yo‘nalishidagi sama ali s a egik qa o la ko‘ ib chiqilgan. Tu li manbala dan oydalanilgan holda xizma la sohasidagi muammola ning yechimla i ishlab chiqilgan a ula ning qishloq joyla ida amalga oshi ilishiga alohida e’ ibo qa a ilgan. TAHLIL VA NATIJALAR Tadqiqo na ijala i ko‘ sa ishicha, qishloq joyla ida kambag‘allikni qisqa i ish a aholi a o onligini oshi ishda xizma ko‘ sa ish sohasining i ojlanishi muhim ol o‘ynaydi. Kambag‘allikni kamay i ish a bandlikni a’minlashning sama ali yo‘lla idan bi i — ishlab chiqa ish hamda xizma la sohasining in eg a siyasini kuchay i ishdi . Qishloq joyla ida xizma la sek o ining i ojlanishi aholining mehna ga layoqa ini oshi adi a ula ning da omadla ini ko‘pay i ishga yo dam be adi. Shuningdek, xizma la sohasini i ojlan i ish o qali yangi ish o‘ inla i ya a ilishi, aholi bandligini a’minlash a iq isodiy o‘sishni qo‘llab-qu a lash mumkin. Tadqiqo doi asida o‘ kazilgan 500 a anke a na ijala iga asoslanib, qishloq aholisining bandligi, ula ning da omadla i a xizma la sohasining i ojlanish da ajasi o‘ asida mus ahkam bog‘liqlik ma judligi aniqlandi. Bundan ashqa i, xizma ko‘ sa ish sohasining i ojlanishida mahalliy esu sla dan sama ali oydalanishning ahamiya iga alohida e’ ibo qa a ilgan. Tadqiqo ning naza iy jiha dan chuqu ahlil qilinishi a amaliyo ga yo‘nal i ilganligi inoba ga olinib, ma jud muammola ni hal e ishga qa a ilgan bi qa o adbi la ishlab chiqildi. Xususan, yangilangan mehna bozo ini shakllan i ish, qishloq joyla ida xizma ko‘ sa ish sohasini mode niza siya qilish a aholining malakasini oshi ish bo‘yicha cho ala amaliyo da ijobiy sama a be di. Qishloq aholisi o‘ asida olib bo ilgan moni o ing na ijala iga ko‘ a, xizma ko‘ sa ish sohasida alab a akli o‘ asidagi mu ozana ni a’minlash dolza b azi a hisoblanadi. Shu bois, qishloq joyla ida xizma la sohasini i ojlan i ishga qa a ilgan s a egik yo‘nalishla ishlab chiqilgan (1-jad al). 1-jad al. Qishloq aholisida mehna bandligi, da omad oshishi a xizma la sek o ining i ojlanishi (2020-2024- yilla kesimida) Yil Mehna Bandligi (%) Da omad Oshishi (%) Xizma la Sek o ining Ri ojlanishi Yangi Xizma la Tu la i ( a) Ish O‘ inla i Ya a ish ( a) Kambagallikni Qisqa i ish (%) Iq isodiy O‘sish (%) Fa o onlikni Oshi ish (ya’ni, ij imoiy muhi ) 2020 10 3 Xizma la yillik 5% i ojlandi 5 5000 5 4 Da omadla ni oshi ish a ish o‘ inla i ya a ish 2021 12 5 Xizma la yillik 6% i ojlandi 7 7000 7 5 Ta’lim a sog‘liqni saqlash izimini yaxshilash 2022 15 6 Yangi xizma la ki i ildi 10 8000 10 6 Xizma la bilan a’minlash, bandlikning yaxshilanishi IQTISODIYOT ЭКОНОМИКА ECONOMY YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz 1189 2025-yil, sen yab . № 9-son. 2023 17 7 Xizma la u la i kengay i ildi 12 9000 12 7 Ij imoiy ba qa o lik a a o onlikni oshi ish 2024 20 8 Xizma la sek o i 8% i ojlandi 15 10000 15 8 Mehna esu sla i sama ado ligini oshi ish Ushbu jad alda qishloq aholisining mehna bilan bandligi, da omadla o‘sishi, xizma la sek o ining i ojlanishi a kambag‘allikni qisqa i ishga oid iq isodiy ko‘ sa kichla 2020–2024-yilla da omida ahlil qilingan. Jad alda ko‘ sa ilgan na ijala xizma la sek o ining o‘sishi, yangi ish o‘ inla i ya a ish a iq isodiy ba qa o likni a’minlashda muhim omil bo‘lib, qishloq aholisining a o onligini oshi ishga ijobiy a’si ko‘ sa ganini ko‘ sa adi. Bu ja ayonla iq isodiyo ning sama ali a ba qa o i ojlanishini a’minlash uchun za u sha -sha oi la ni ya a adi. Yangi xizma u la ining jo iy e ilishi a mehna bozo idagi izchil o‘zga ishla , ayniqsa qishloq joyla ida aholi a o onligini oshi ishda ka a ahamiya ga ega. Bi oq adqiqo bi qa o bilimla ga bo‘lgan eh iyojni a muhim sa olla ni yuzaga kel i adi. Ya’ni, xizma ko‘ sa ish sohasining i ojlanishiga e’ ibo qa a ilayo ganda, keng ko‘lamli eh iyojla a esu sla bilan bog‘liq aniq s a egiyala ni amalga oshi ish za u . Kelgusidagi adqiqo la mahalliy a xalqa o aj ibala ni chuqu o‘ ganishni, iq isodiy isloho la ni sama ali amalga oshi ish uchun yangi ja ayonla a mexanizmla ni qo‘llashni alab qiladi. Ma jud bilimla dagi bo‘shliqla ni o‘ldi ish uchun xizma ko‘ sa ish a ishlab chiqa ishning aniq izimla ini mu o iqlash i ish muhimdi . Bundan ashqa i, adqiqo la kambag‘allikni qisqa i ish a a o onlikni oshi ishga qa a ilgan qonunla hamda hukuma das u la ining amalga oshi ilishidagi muammola ga yechim ishlab chiqish za u ligini ko‘ sa moqda. Na ijala qishloq joyla ida a’lim, ibbiy xizma la a ij imoiy himoya izimla ining i ojlanishiga oid s a egiyala ni ahlil qilishning ahamiya ini ham ochib be moqda. Shuningdek, zamona iy ish o‘ inla i ya a ish, mehna bozo ini mode niza siya qilishning amaliy yo‘nalishla i hamda sama ali sha -sha oi la bo‘yicha yangi adqiqo la alab e iladi. Umuman olganda, ushbu adqiqo na ijala i xizma ko‘ sa ish sohasining i ojlanishi a kambag‘allikni qisqa i ish o qali aholi a o onligini oshi ishga qa a ilgan sa’y-ha aka la ning sama ado ligini ko‘ sa adi. Bi oq bu masalala ni hal e ish uchun inno a sion yondashu la a yangi adqiqo la alab e iladi, bu esa kelgusidagi ilmiy ishla ning asosiy azi ala idan bi i hisoblanadi. XULOSA VA TAKLIFLAR Ushbu adqiqo qishloq joyla ida xizma ko‘ sa ish sohasining i ojlanishi o qali kambag‘allikni qisqa i ish a aholi a o onligini oshi ish imkoniya la ini o‘ ganadi. Olingan na ijala mehna bandligi a da omadla ning o‘sishi xizma la sohasi hamda iq isodiyo ning umumiy i ojlanishiga be osi a a’si ko‘ sa ishini ko‘ sa adi. Yangi ish o‘ inla i ya a ish a iq isodiy ba qa o likni a’minlash o qali qishloq aholisining a o onligi sezila li da ajada oshgan. Tadqiqo na ijala i shuni ko‘ sa adiki, xizma la sohasining i ojlanishi a mehna bozo idagi isloho la , ayniqsa qishloq joyla ida, kambag‘allikni qisqa i ishga yo dam be adi. Bu ja ayonla iq isodiy o‘sishni da om e i ish a ij imoiy ba qa o likni mus ahkamlashda muhim ol o‘ynaydi. Foydalanilgan adabiyo la o‘yxa i: 1. Abdu ahmono Q.X., Xolmo‘mino Sh.R. (2004) “Mehna iq isodiyo i a so siologiyasi”. O‘qu qo‘llanma –T.: O‘zbekis on yozu chila uyushmasi Adabiyo jamg‘a masi nash iyo i. 2. Mi ziyoe Sh.M. (2018) O‘zbekis on Respublikasi P eziden i Sha ka Mi ziyoe ning Oliy Majlisga Mu ojaa nomasi. –T.: “O‘zbekis on” NMIU, 8-11 be la . 3. Pa daye M.Q., Pa daye O. (2020) Kambag‘allikni baholash a uni kamay i ish yo‘lla i. Risola. Sama qand. 4. S a is ik o‘plam (2020) O‘zbekis on aqamla da. Toshken , 54 b. 5. O‘zbekis on Respublikasi P eziden ining 26.03.2020 yildagi “ Iq isodiyo ni i ojlan i ish a kambagʻallikni qisqa i ishga oid da la siyosa ini ubdan yangilash cho a- adbi la i oʻgʻ isida ”gi PF-5975-son Fa moni. 6. BMT Ye opa Iq isodiy komissiyasining “Kambag‘allikni o‘lchash bo‘yicha qo‘llanma”si. Nyu-Yo k, Jene a, 2017. 7. Hamido B. (2020) O‘zbekis onda kambag‘allik da ajasi. Kambag‘allikni kamay i ish uchun nima qilish ke ak? e iew. uz/oz/au1 09.06.2020 15:13 780. 8. Rica do, Da id (1817) On he P inciples o Poli ical Economy and Taxa ion. Pie o S a a (Ed.) Wo ks and Co espondence o Da id Rica do, Volume I, Camb idge Uni e si y P ess, 1951, p. 135. Manzilimiz: Toshken shaha , Mi zo Ulug‘bek umani Kumushkon koʻchasi, 26-uy. Ju nal say i: h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz 2025. № 9 Ingliz ili muha i i: Fe uz Hakimo Musahhih: Zoki ALIBEKOV Sahi alo chi a dizayne : Olo iddin Sobi o‘g‘li © Ma e ialla koʻchi ib bosilganda ““Yashil” iq isodiyo a a aqqiyo ” ju nali manba si a ida koʻ sa ilishi sha . Ju nalda bosilgan ma e ial a eklamala dagi dalilla ning aniqligiga mualli la ma’sul. Tah i iya ik i ha aq ham mualli la ik iga mos kelamasligi mumkin. Tah i iya ga yubo ilgan ma e ialla qay a ilmaydi. Ju nalga is algan pay quyidagi ek izi la o qali obuna boʻlishingiz mumkin. Obuna boʻlgach, @iq isodiyo _77 eleg am sahi amizga oʻlo haqidagi ma’lumo ni sk insho yoki o o shaklida joʻna ishingizni soʻ aymiz. Shu asosda ha oygi ju nal yangi sonini manzilingizga joʻna amiz. Mazku ju nalda maqolala chop e ish uchun quyidagi ha olala ga maqola, eklama, hikoya a boshqa ijodiy ma e ialla yubo ishingiz mumkin. Ma e ialla a eklamala pullik asosda chop e iladi. El.Poch a: [email p o ec ed] Bo : @iq isodiyo _77 Tel.: 93 718 40 07 ““Yashil” iq isodiyo a a aqqiyo ” ju nali 03.11.2022-yildan Oʻzbekis on Respublikasi P eziden i Admins a siyasi huzu idagi Axbo o a omma iy kommunika siyala agen ligi omonidan №566955 eyes aqami a ibi boʻyicha oʻyxa dan oʻ kazilgan. Li senziya aqami: №046523. PNFL: 30407832680027