2025 –OKTABR
4
BOZOR IQTISODIYOTI SHAROITIDA XIZMAT KO‘RSATISH SOHASIDA
KICHIK BIZNESNI QO‘LLAB-QUVVATLASH MEXANIZMLARI
Sama qand shaha Ko‘l mahallasi adbi ko likni
i ojlan i ish, aholi bandligini aʻminlash a
kambagʻallikni qisqa i ish masalala i bo‘yicha
hokim yo damchisi Nizomo Bekzod Nizom oʻg‘li
Anno a siya: Ushbu maqolada bozo iq isodiyo i sha oi ida xizma ko‘ sa ish sohasida
kichik biznesni i ojlan i ish masalala i yo i ilgan. Xususan, kichik biznes sub’ek la ining
moliya iy, ashkiliy a huquqiy muammola i ahlil qilinib, da la a bozo mexanizmla i
o qali ula ni qo‘llab-qu a lash yo‘lla i ko‘ sa ib o‘ ilgan. Shuningdek, kichik biznesning
ba qa o i ojlanishini a’minlash maqsadida moliya iy im iyozla , soliq yengillikla i, biznes
inkuba o la i, aqamli pla o mala hamda da la -xususiy she iklik mexanizmla ini
akomillash i ish bo‘yicha a siyala be ilgan.
Kali so‘zla : kichik biznes, xizma ko‘ sa ish sohasi, bozo iq isodiyo i, ashkiliy-
iq isodiy mexanizmla , qo‘llab-qu a lash, inno a siya, da la -xususiy she iklik.
Аннотация: В статье рассматриваются вопросы развития малого бизнеса в сфере
услуг в условиях рыночной экономики. В частности, анализируются финансовые,
организационные и правовые проблемы субъектов малого бизнеса и указываются пути
их поддержки посредством государственных и рыночных механизмов. Кроме того,
предлагаются рекомендации по совершенствованию финансовых льгот, налоговых
преференций, бизнес-инкубаторов, цифровых платформ и механизмов государственно-
частного партнёрства для обеспечения устойчивого развития малого бизнеса.
Ключевые слова: малый бизнес, сфера услуг, рыночная экономика,
организационно-экономические механизмы, поддержка, инновации, государственно-
частное партнёрство.
Abs ac : This a icle explo es he de elopmen o small businesses in he se ice sec o
unde ma ke economy condi ions. In pa icula , i analyzes he inancial, o ganiza ional, and
legal challenges aced by small business en i ies and iden i ies ways o suppo ing hem
h ough s a e and ma ke mechanisms. The pape also p o ides ecommenda ions o
2025 –OKTABR
5
imp o ing inancial incen i es, ax bene i s, business incuba o s, digi al pla o ms, and public-
p i a e pa ne ship mechanisms o ensu e he sus ainable g ow h o small businesses.
Keywo ds: small business, se ice sec o , ma ke economy, o ganiza ional and economic
mechanisms, suppo , inno a ion, public-p i a e pa ne ship.
Bugungi globallashu a bozo iq isodiyo i sha oi ida xizma ko‘ sa ish sohasi
iq isodiyo ning eng ez su ʻa la bilan i ojlanayo gan a moqla idan bi i si a ida alohida
ahamiya kasb e moqda. Ayniqsa, ushbu ja ayonda kichik biznesning oli beqiyosdi . U
inno a sion g‘oyala ni amaliyo ga jo iy e ish, bozo alabla iga mos xizma la ni akli e ish,
yangi ish o‘ inla ini ya a ish a aholining a o onligini oshi ishda muhim o‘ in u adi.
Kichik biznes, o‘z mohiya iga ko‘ a, ha qanday iq isodiyo ning, jumladan bozo
iq isodiyo ining asosiy ayanchi hisoblanadi. Chunki u iq isodiyo da uch aydigan ko‘plab
muammola ni hal qilish imkonini be adi. Xususan, ishsizlikni kamay i ish, aholining u li
o a a xizma la ga bo‘lgan eh iyojla ini qondi ish, da la byudje ini o‘ldi ish hamda
iq isodiy ba qa o likni a’minlashda kichik biznesning sama ali aoliya i muhim ahamiya kasb
e adi.
Jahon amaliyo ida “kichik biznes” ushunchasi aniq iq isodiy mezonla ga asoslanadi.
Unga ko‘ a, ko xonala da ishlo chila ning o‘ acha yillik soni, ishlab chiqa iladigan mahsulo
hajmi, jalb e ilgan sa moya miqdo i a boshqa ko‘ sa kichla ma’lum chega adan oshmasligi
lozim. Shu bilan bi ga, u li mamlaka la da ushbu mezonla milliy qonunchilik asosida u licha
belgilangan bo‘lib, ko xonala kichik, o‘ a a yi ik u la ga aj a iladi [2-5]. Shunday qilib,
xizma ko‘ sa ish sohasida kichik biznes na aqa iq isodiy ba qa o likni a‘minlash, balki
mamlaka ning ij imoiy - iq isodiy i ojlanishiga ham be osi a hissa qo‘shu chi muhim ins i u
si a ida qa aladi.
Shuningdek, xizma ko‘ sa ish sohasida kichik biznesni qo‘llab-qu a lashning muhim
yo‘nalishla idan bi i exnologik a in a uzilma a‘mino ini yaxshilash hisoblanadi. Bu bo ada
biznes inkuba o la i a exnopa kla aoliya ini i ojlan i ish, axbo o -kommunika siya
exnologiyala ini keng jo iy e ish hamda zamona iy uskunala ni adbi ko la ga lizing asosida
aqdim e ish sama ali na ijala be moqda. Mazku cho a- adbi la kichik biznes
subyek la ining ishlab chiqa ish a xizma ko‘ sa ish salohiya ini oshi ishga imkon ya a adi.
2025 –OKTABR
6
Bundan ashqa i, adbi ko la ning kasbiy malakasini oshi ish, ula uchun eningla , semina la
a maslaha xizma la ini ashkil e ish ham kichik biznesning ba qa o i ojlanishiga xizma
qiladi. Chunki yuqo i malakali kad la ma judligi biznes aoliya ining sama ado ligini
oshi adi, xizma ko‘ sa ish si a ini yaxshilaydi a yangi inno a sion yondashu la ni jo iy
e ishga imkon be adi.[4-16]
Mazku sha oi da da la a noda la ins i u la i omonidan qo‘llab - qu a lash
mexanizmla ini ya a ish a akomillash i ish alohida dolza bdi . A alo, moliya iy
mexanizmla kichik biznes i ojlanishida asosiy o‘ in u adi. Bu bo ada pas oizli k edi la ,
subsidiya asosidagi k edi la , mik omoliya a g an das u la ini kengay i ish alab e iladi.
Shuningdek, ka illik jamg‘a mala ini i ojlan i ish adbi ko la ning k edi esu sla iga e kin
ki ish imkoniya la ini kengay i adi [5-43].
Bundan ashqa i, da la omonidan soliq a huquqiy meʻyo iy yengillikla ni a‘minlash
ham kichik biznes uchun muhim qo‘llab-qu a lash osi asidi . Soliq im iyozla i be ish,
hisobo izimini soddalash i ish, li senziya a uxsa nomala olish a ibini yengillash i ish
kichik biznes subyek la i uchun qulay sha oi ya a adi. Shu bilan bi ga, ma ke ingni
i ojlan i ish a aqamli exnologiyala ni keng qo‘llash, onlayn sa do pla o mala iga chiqish
imkoniya ini kengay i ish kichik biznesning aqoba ba doshligini oshi adi [3 - 10].
Xizma ko‘ sa ish sohasida kichik biznesni yanada i ojlan i ish uchun elek on xizma la
a aqamli pla o mala ni keng jo iy e ish muhimdi . Bu na aqa adbi ko la ning aq ini
ejaydi, balki byu ok a ik o‘siqla ni kamay i adi a aoliya da sha o likni a’minlaydi. Kichik
biznesni klas e lash o qali ula ning o‘za o hamko ligini ag‘ba lan i ish, shuningdek, da la -
xususiy she iklik loyihala ini kengay i ish ham is iqbolli yo‘nalishla dan hisoblanadi.
Mahalliy hokimiya la omonidan “kichik biznes uchun qulay muhi ”ni shakllan i ish, ilg‘o
aj ibala ni o‘ ganish a aj iba almashinu ini yo‘lga qo‘yish esa kichik biznesning
i ojlanishini jadallash i adi [1 - 7].
Xulosa qilib ay ganda, bozo iq isodiyo i sha oi ida xizma ko‘ sa ish sohasida kichik
biznesni qo‘llab-qu a lash mexanizmla ini akomillash i ish iq isodiy ba qa o likni
a’minlash, jamiya da bandlik da ajasini oshi ish a inno a sion i ojlanishni
jadallash i ishning muhim sha la idan bi idi . Bu ja ayonda moliya iy, ashkiliy, huquqiy a
2025 –OKTABR
7
exnologik yondashu la ning uyg‘unligi muhim bo‘lib, ula kichik biznesning bozo
sha oi la iga ezko moslashu ini a’minlaydi a mamlaka iq isodiyo ining
aqoba ba doshligini oshi ishga xizma qiladi.
Foydalanilgan adabiyo la o‘yxa i:
1. Kenjaboye А.T. Elek on biznes asosla i. O‘qu qo‘l./ А.T. Kenjaboye , M.Yu.
Jumaniyazo a; O‘zR Oliy a o‘ a maxsus a’lim azi ligi, Toshken Moliya in- i. Toshken :
“Iq isod- moliya”, 2008. 276 be .
2. Musaye B.Sh. Kichik biznesni boshqa ish. o‘qu qoʻllanma. “Fan bulog‘i” nash iyo i.
Sama qand.: 2021
3. Rasulo M. Bozo iq isodiyo i sha oi ida soliq im iyozla i a kichik biznes. Toshken :
Yangi as a lodi, 2020
4. Toʻq asimo M. a boshqala . Kichik biznes a xususan adbi ko lik asosla i / M.
Toʻq asimo a boshqala . – Toshken : Iq isodiyo , 2020. 256 b.
5. Umu zako U.P., Toshboye A.J. Kichik biznes a adbi ko lik. Oʻqu qoilanma.
Toshken : “Sano-s anda ”, 2014
