scieee Science in your language
[en] (orig)

स्वायत्त महाविद्यालय ग्रंथालयांमध्ये डिजिटल तंत्रज्ञानाचा वापर: वर्तमान स्थिती आणि भविष्यातील शक्यता

Author: प्रा. सोमनाथ मारुती कारंडे
Publisher: Zenodo
DOI: 10.5281/zenodo.17284063
Source: https://zenodo.org/records/17284063/files/S063981.pdf
519
In e na ional Jou nal o Ad ance and Applied Resea ch
www.ijaa .co.in
ISSN – 2347-7075
Impac Fac o – 8.141
Pee Re iewed
Bi-Mon hly
Vol. 6 No. 39
Sep embe - Oc obe - 2025
     :   
 
.   
 
    , 
Co esponding Au ho –
.   
:
           
 .    (UGC)       (NAAC)
        ,    
        . Koha, LibSys, RFID, JSTOR, Sp inge ,
 DSpace     ,      
.         ,   , 
,           .  
       . ,   (AI), -
 , /  (VR/AR),       
     .   ,   
  . ,    ,    
  .
 :
  ,  ,   ,  , -
,
RFID
,  ,  ,
NAAC
,  .
:
    
 :   
     , 
    . 
 ,   
     , 
      .
     ,
    
     
.    
    , 
  ,   
DOI - 10.5281/zenodo.17284063
IJAAR Vol. 6 No. 39 ISSN – 2347-7075
.   
520
 . -,  , 
,     
    
     ,
       .
   
 (UGC)    
   (NAAC)  
    
   .  
     
    
 . , Koha  LibSys 
 , RFID ,  DSpace
    
  . , 
    , 
    
    .
    
   ,  
,    
    . 
 ,   
   ,  
    
     
   .
 :
1.    
    
     .
2.    , 
 ,   
    
.
3.    
     
    .
4.    
    
  .
 :
    
     
   .   
(UGC)     
 (NAAC)   
    
  ,   
     
    
.    
     ,
   ,  
  .  ,
    
,  , -, -,
RFID     
IJAAR Vol. 6 No. 39 ISSN – 2347-7075
.   
521
   .   
     ,
     .
1.    : 
    
   ,  
,     
   .
.    (LMS) : 
     
   ,   ,
     .
     
  .  
 :
 Koha:  -  ,  
   
  . Koha 
   
(OPAC),  , 
    
.   - 
     .
 LibSys:    , 
    .
      
, -   
   . LibSys 
    
 .
 SLIM (Sys em o Lib a y
In o ma ion Managemen ):  
   
,   , 
    
 .    
  .
 E e g een   : 
  E e g een  
-   , 
-    .
.  :
   
     
    . 
     .
   :
 JSTOR: ,   
    
 .    
NAAC   
  .
 Sp inge : ,   
 Sp inge   
.     
  .
 PubMed:    
    
,   
.
IJAAR Vol. 6 No. 39 ISSN – 2347-7075
.   
522
 INFLIBNET (N-LIST): UGC-
INFLIBNET  N-LIST 
   -  -
  .  - 
,    
 .
 EBSCO  P oQues :  
  EBSCO  P oQues
    ,
    
 .
. -  -:
-  -  
   , 
NAAC  .  
  :
  :   
,     ,
    
  .
  :    
  -  
. , Amazon Kindle, Google
Books  N-LIST 
 -  .
 :   - 
-   
    
.
  : - 
    , 
  .
. RFID :
RFID (Radio F equency
Iden i ica ion)     
  ,   
 .   
 :
  : RFID 
     
,    .
  : RFID  
  ,   
.
  : RFID  
     . ,
RFID    
  ,  
    
  .
-     :
    
      ,
     
.     :
 DSpace  EP in s:  -
 ,   , ,
     
  . , 
IJAAR Vol. 6 No. 39 ISSN – 2347-7075
.   
523
   
   .
   :   
    ,
    
  .
  :  
    
   , 
NAAC   .
 :
  
   . 
     :
1.  :  
    
 . ,   -
Koha  ,   LibSys
 RFID    
.
2.  :   
    
 . ,   
 ,    
 .
3.   :  
   
    .
,   Sp inge 
PubMed    ,  
   JSTOR 
N-LIST    .
4.  :  
   
 ,   
. ,   
    
 .
 :
   
 (,   )
  :
1. :   , -
  OPAC  
  . , N-LIST 
  -  .
,    
   
.    
   .
2. :  
    
. JSTOR  Sp inge 
    
 . ,  
    ,
    .
3. :   
    . , Koha
 RFID    
    . ,

IJAAR Vol. 6 No. 39 ISSN – 2347-7075
.   
524
    
    .
 :
   
     
     .
NAAC  UGC   
   . ,
NAAC    
     . , 
    
   .   
     (.,
RFID, EBSCO) ,    
    
 .   
   ,   
   ,  
   .
 
  



 
 
Koha, LibSys, RFID, JSTOR,
Sp inge


80
 
Koha, N-LIST


50
 
LibSys, RFID, EBSCO, DSpace


85
 
Koha, N-LIST


45
:
   
     ,
      
.    ,  ,
     
  .  
,  UGC  NAAC 
 ,  
    ,
     
  .
1.  :
   
    , 
    
.     (LMS)
,   , 
(    RFID ) 
    . 
   UGC  
   ,  
    
. ,    
     ,
   .  
   
   ,  30-50
     . ,
NAAC    
IJAAR Vol. 6 No. 39 ISSN – 2347-7075
.   
525
   ,  
    .
:     
(  AI- )  
,     
 .
 : UGC    
 -  (  Koha)  
.
2.  :
   (,
)      
   .   
 (  LMS,  )
    ,  
    . 
,  
 ICT    
 ,    
.     
 ,   -  
   . NAAC 
    
 ,    
   .
:     
   ,   
 .
 : UGC  INFLIBNET 
   ,   
 .
3.   :
 ,  
   
 .   
     
    ,   
 -    . -
19      ,
   
  .
:     ,
    .
 :    
   .
4.  :
    
      .
   ,   
   . NAAC 
    ,  
    
  .
:    , 
    (  GDPR
 ).
 :    
,   .
 :
   
      
. 2025    ,
IJAAR Vol. 6 No. 39 ISSN – 2347-7075
.   
526
    
,    .
  (AI), - ,
    (VR/AR),
    ,  
      . 
    
     
 ,   , 
   . 2025 , AI
    
 ,  VR/AR  
 . ,     
     ,
     .
1.   (AI):
    
    , 
2025     
     .
AI-    
    ,  
   . AI   
,    
 . 2025-2035 , AI
     
,    AI 
    
. , AI    
  ,   AI
   .
AI-   
 :
, AI- 
    
  .    
 (NLP)    
,   “  
 ”  “   ?”
     24/7 
 . 2025 , Gene a i e AI 
  Cha GPT   
  ,   AI
   . , IFLA 
, AI     
,    -
. , AI  AI 
    .
    :
AI    
     
     
. ,   
     AI 
 . 2025-2035 , AI
  AI-  
,   AI-    
  .   
 ,  AI   
. Ex Lib is   AI 
  ,   AI-
     
.
IJAAR Vol. 6 No. 39 ISSN – 2347-7075
.   
527
2. - :
-   
      
  . 2025 , 
  $1.6   ,
  - LMS  
.      
   , 
   .
    
      :
- LMS (  Koha 
LibSys   )  -
   ,  
 30-50  .   AI 
     
 . ,  -
 -   
,     
 . ,   AI- 87
   .   
   ,  
    .
3.    :
VR/AR    
   ,  
 . 2025 , - VR
 gene a i e AI  5G 
.
     
  :
VR     
 ,     
.    , 
    .
AR-   
 :
AR    
  ,   3D .  
  .
4.     :
   , 
    
.
    
  : DSpace  
     .
     : 
    .
5.     :
    
    .
     
    :
   
   .
:
   
    
    . Koha, LibSys,
RFID,    (  JSTOR,