INTERNATIONAL SYMPOSIUM “ADVANCED RESEARCH IN ECONOMICS AND BUSINESS MANAGEMENT”,
SEPTEMBER 19, 2025
733
MARKETING RAQAMLI TRANSFORMATSIYA
MODELLARI VA ULARNING SUG‘URTA MARKETING
STRATEGIYALARIDA ISHLATILISHI
Rashido a Dildo a Rasul qizi
TDIU ayanch dok a an i
h ps://doi.o g/10.5281/zenodo.17289243
Anno a siya. Ushbu maqolada ma ke ing sohasidagi aqamli ans o ma siya
modella ining sug‘u a kompaniyala ining ma ke ing s a egiyala ida qo‘llanilishi ahlil
qilinadi. Tadqiqo da zamona iy aqamli ma ke ing osi ala i a me odla ining sug‘u a
sek o ida sama ali ishla ilishi, mijozla bilan muloqo ja ayonla ining op imallash i ılması
hamda aqoba ba doshlikni oshi ish yo‘lla i ko‘ ib chiqiladi.
Kali so‘zla : aqamli ans o ma siya, ma ke ing s a egiyasi, sug‘u a sek o i,
mijozla bilan muloqo , aqamli ma ke ing, inno a sion yondashu la .
Аннотация. В статье анализируется применение моделей цифровой
трансформации в маркетинговой сфере страховых компаний в маркетинговых
стратегиях. В исследовании рассматриваются вопросы эффективности
использования современных инструментов и методов цифрового маркетинга в
страховой сфере, способы оптимизации процессов взаимодействия с клиентами и
повышения конкурентоспособности.
Ключевые слова: цифровая трансформация, маркетинговая стратегия,
страховая сфера, взаимодействие с клиентами, цифровой маркетинг, инновационные
подходы.
Abs ac . This a icle analyzes he applica ion o digi al ans o ma ion models in he
ma ke ing sec o in he ma ke ing s a egies o insu ance companies. The s udy examines he
e ec i e use o mode n digi al ma ke ing ools and me hods in he insu ance sec o , ways o
op imize cus ome communica ion p ocesses and inc ease compe i i eness.
Keywo ds: digi al ans o ma ion, ma ke ing s a egy, insu ance sec o , cus ome
communica ion, digi al ma ke ing, inno a i e app oaches.
Ki ish
XXI as ning ikkinchi ya mida aqamli exnologiyala ning jadal i ojlanishi ba cha
iq isodiyo a moqla iga, xususan, sug‘u a sek o iga ham chuqu a'si ko‘ sa moqda.
Raqamli ans o ma siya ja ayonla i na aqa ichki biznes-ja ayonla ni op imallash i ish, balki
mijozla bilan muloqo usulla ini ubdan o‘zga i ishga olib kelmoqda [1]. Sug‘u a
kompaniyala i bugungi kunda an'ana iy ma ke ing yondashu la idan oz kechib, zamona iy
aqamli osi ala a me odla dan keng oydalanishga majbu bo‘lmoqdala .
Ma ke ing aqamli ans o ma siyasi deganda kompaniyaning ma ke ing aoliya ida
aqamli exnologiyala , ma'lumo la ahlili, sun'iy in ellek a boshqa inno a sion osi ala dan
sama ali oydalanish ushuniladi [2]. Bu ja ayon sug‘u a sek o ida ayniqsa muhim ahamiya
kasb e adi, chunki sug‘u a xizma la i ko‘pincha mu akkab mahsulo la bo‘lib, mijozla ning
ula ga bo‘lgan eh iyoji a ushunchasi u licha bo‘lishi mumkin. Raqamli ma ke ing osi ala i
o qali sug‘u a kompaniyala i o‘z mijozla i bilan yanada sama ali aloqa o‘ na ish, ula ning
INTERNATIONAL SYMPOSIUM “ADVANCED RESEARCH IN ECONOMICS AND BUSINESS MANAGEMENT”,
SEPTEMBER 19, 2025
734
eh iyojla ini aniq oq aniqlash a shaxsiylash i ilgan akli la aqdim e ish imkoniya iga ega
bo‘ladila [3].
Zamona iy bozo sha oi ida sug‘u a kompaniyala ining mu a aqiya i ko‘p jiha dan
ula ning aqamli ans o ma siya ja ayonla iga qanchalik ez a sama ali moslashishiga
bog‘liq. Mijozla ning ku ishla i o‘zga ib bo moqda - ula ezko , qulay a shaxsiylash i ilgan
xizma la ni alab qilmoqdala . Shuning uchun sug‘u a kompaniyala i o‘z ma ke ing
s a egiyala ini qay a ko‘ ib chiqish a aqamli osi ala dan maksimal da ajada oydalanish
za u iya i paydo bo‘lmoqda [4].
Asosiy qism. Ma ke ing aqamli ans o ma siyasining naza iy asosla i Ko le a
Kelle omonidan ishlab chiqilgan "Ma ke ing 4.0" konsepsiyasiga asoslanadi, bu ye da
mijozla ning aqamli muhi dagi xa i-ha aka la i asosiy e' ibo ma kaziga qo‘yiladi [5]. Ushbu
yondashu sug‘u a sek o ida ayniqsa dolza b hisoblanadi, chunki sug‘u a mahsulo la i
ko‘pincha nomoddiy xususiya ga ega bo‘lib, mijozla ula haqida o‘liq ma'lumo ga ega
bo‘lmasdan qa o qabul qilishla i qiyin. Raqamli ma ke ing osi ala i o qali sug‘u a
kompaniyala i o‘z mahsulo la ini yanada ushuna li oq a jozibado a zda aqdim e ish
imkoniya iga ega bo‘ladila .
Rossiya Fede a siyasining sug‘u a bozo ini ahlil qilu chi adqiqo chila
a'kidlashicha, aqamli ma ke ing osi ala ini aol qo‘llagan sug‘u a kompaniyala i o‘z
aqibla iga nisba an 25-30% yuqo i na ijala ko‘ sa moqdala [6]. Bu ko‘ sa kich aqamli
ans o ma siyaning amaliy sama asini yaqqol namoyon e adi. Xususan, ij imoiy a moqla
o qali ma ke ing, kon en li ma ke ing, SEO a SEM s a egiyala i sug‘u a kompaniyala iga
yangi mijozla jalb qilish a ma jud mijozla bilan munosaba la ni mus ahkamlashda muhim
ol o‘ynaydi.
O‘zbekis on sug‘u a bozo idagi aqamli ans o ma siya ja ayonla i ham in ensi
i ojlanib bo moqda. Respublika sug‘u a kompaniyala i bosqichma-bosqich aqamli
ma ke ing osi ala ini jo iy e ib, mijozla bilan muloqo ni yangi da ajaga olib chiqmoqdala
[7]. Teleg amm bo la , mobil ilo ala , eb-say la ning in e ak i imkoniya la i a onlayn
konsul a siya xizma la i sug‘u a sohasida yangi s anda la ni ya a moqda. Bu o‘zga ishla
na aqa mijozla uchun qulaylik ya a ib, balki kompaniyala ning ope a sion xa aja la ini
kamay i ish a sama ado likni oshi ishga ham yo dam be adi.
1-jad al: Sug‘u a kompaniyala ida qo‘llaniladigan aqamli ma ke ing osi ala i
a ula ning sama ado ligi
Raqamli ma ke ing
osi asi
Qo‘llanilish da ajasi
(%)
Sama ado lik
da ajasi
In es i siya
qay imi
Ij imoiy a moqla
ma ke ing
85
Yuqo i
3:1
Email ma ke ing
92
O‘ a
4:1
Kon en li ma ke ing
78
Yuqo i
3.5:1
SEO/SEM s a egiyala i
88
Juda yuqo i
5:1
Mobil ma ke ing
65
O‘ a
2.5:1
Video ma ke ing
72
Yuqo i
4:1
Cha bo a AI osi ala i
45
Juda yuqo i
6:1
Yuqo idagi jad al ma'lumo la i asosida ko‘ ish mumkinki, sug‘u a kompaniyala i
o asida eng keng a qalgan aqamli ma ke ing osi asi email ma ke ing hisoblanadi (92%),
INTERNATIONAL SYMPOSIUM “ADVANCED RESEARCH IN ECONOMICS AND BUSINESS MANAGEMENT”,
SEPTEMBER 19, 2025
735
ammo eng yuqo i in es i siya qay imini cha bo a AI osi ala i a'minlaydi (6:1). Bu hola
sug‘u a kompaniyala i oldida yangi imkoniya la ochadi a inno a sion exnologiyala ga
ko‘p oq in es i siya ki i ish za u ligini ko‘ sa adi.
Xo ijiy aj ibala ahlili shuni ko‘ sa adiki, i ojlangan mamlaka la dagi sug‘u a
kompaniyala i aqamli ans o ma siya ja ayonla ida Insu Tech s a apla bilan aol hamko lik
qilmoqdala [8]. Bu yondashu kompaniyala ga yangi exnologiyala ni ez oʻzlash i ish a
bozo dagi oʻz pozi siyala ini mus ahkamlash imkonini be adi. Masalan, AQShda aoliya
yu i ayo gan P og essi e sug‘u a kompaniyasi o‘z "Snapsho " das u i o qali mijozla ning
haydash uslubini ahlil qilib, indi idual a i la akli qiladi. Bu inno a sion yondashu
kompaniyaga bozo da ye akchi oʻ inni egallash imkonini be gan.
2-jad al: Tu li mamlaka la da sug‘u a sek o ining aqamli ans o ma siya
da ajasi
Mamlaka
Raqamli
ans o ma siya indeksi
Onlayn
so u la ulushi (%)
Mijozla
qoniqish da ajasi
AQSh
8.7/10
65
87%
Ge maniya
8.2/10
58
84%
Yaponiya
7.9/10
52
82%
Rossiya
6.8/10
35
76%
O‘zbekis on
5.2/10
18
68%
Jad al ma'lumo la iga ko‘ a, O‘zbekis on sug‘u a sek o ining aqamli ans o ma siya
da ajasi hali ham pas oq ko‘ sa kichla ni namoyish e moqda. Bi oq bu hola mamlaka imiz
sug‘u a kompaniyala i oldida ka a imkoniya la ochadi. Raqamli ma ke ing s a egiyala ini
sama ali jo iy e ish o qali onlayn so u la ulushini oshi ish a mijozla qoniqish da ajasini
yaxshilash mumkin.
Raqamli ans o ma siya ja ayonida ma'lumo la ahlili (Da a Analy ics) muhim ol
o‘ynaydi [9]. Sug‘u a kompaniyala i mijozla ning onlayn aoliya i, so ib olish a ixi,
demog a ik ma'lumo la a boshqa pa ame la asosida chuqu ahlilla o‘ kazib, yanada aniq
a sama ali ma ke ing s a egiyala ini ishlab chiqishla i mumkin. Big Da a exnologiyala i
yo damida sug‘u a kompaniyala i iskla ni baholash, a i la ni op imallash i ish a mijozla
eh iyojla ini basho a qilish imkoniya iga ega bo‘ladila .
Sun'iy in ellek a mashinali o‘ ganish exnologiyala i ham sug‘u a ma ke ing
sohasida inqilobiy o‘zga ishla ya a moqda [10]. Cha bo la 24/7 mijozla bilan muloqo
qilish, ula ning sa olla iga ja ob be ish a ha o oddiy polisla ni asmiylash i ish
imkoniya ini be adi. P edik i modella o qali kompaniyala qaysi mijozla polisla ini
yangilamasligi mumkinligini oldindan bilish a ula ga maqsadli ma ke ing kampaniyala i
yo‘nal i ish imkoniya iga ega bo‘ladila .
Xulosa. Tahlil na ijala i shuni ko‘ sa adiki, aqamli ans o ma siya modella i sug‘u a
kompaniyala ining ma ke ing s a egiyala ida undamen al o‘zga ishla ya a moqda.
Zamona iy aqamli ma ke ing osi ala i - ij imoiy a moqla , ma'lumo la ahlili, sun'iy
in ellek a mobil exnologiyala - sug‘u a kompaniyala iga mijozla bilan yanada sama ali
muloqo o‘ na ish, shaxsiylash i ilgan akli la aqdim e ish a ope a sion sama ado likni
oshi ish imkoniya ini be adi.
INTERNATIONAL SYMPOSIUM “ADVANCED RESEARCH IN ECONOMICS AND BUSINESS MANAGEMENT”,
SEPTEMBER 19, 2025
736
O‘zbekis on sug‘u a sek o ining aqamli ans o ma siya da ajasi hozi cha pas
bo‘lsa-da, bu sohada ka a salohiya ma jud. Mamlaka imiz sug‘u a kompaniyala i xo ijiy
aj ibala dan oydalanib, bosqichma-bosqich aqamli ma ke ing s a egiyala ini jo iy e ishla i
za u . Ayniqsa, cha bo a AI exnologiyala i, ma'lumo la ahlili a mobil ma ke ing
yo‘nalishla ida in es i siyala oshi ish muhim ahamiya kasb e adi.
Kelajakda sug‘u a sek o ining aqamli ans o ma siyasi yanada chuqu lashishi
ku ilmoqda. Insu Tech s a apla bilan hamko lik, blokchain exnologiyala idan oydalanish
a IoT qu ilmala o qali ma'lumo yig‘ish yangi imkoniya la ochadi. Sug‘u a kompaniyala i
bu enden siyala ga ayyo bo‘lishi a o‘z ma ke ing s a egiyala ini doimiy a ishda
yangilashi za u .
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1. Смирнов, А.В. (2023). Цифровая трансформация страхового бизнеса: вызовы и
возможности. Вопросы экономики, 3, 112-128.
2. Абдуллаев, Ш.Н. (2022). Ўзбекистонда суғурта соҳасининг рақамли
трансформацияси муаммолари ва ечимлари. Иқтисодий тадқиқотлар журнали, 4,
78-92.
3. Иванова, Е.С., Петров, М.Д. (2023). Применение цифровых технологий в страховом
маркетинге. Финансы и кредит, 8, 45-59.
4. Каримов, Ф.А. (2023). Суғурта компанияларида рақамли маркетинг
стратегияларининг самарадорлиги. Бизнес-эксперт, 2, 156-168.
5. Ko le , P., Ka ajaya, H., & Se iawan, I. (2021). Ma ke ing 4.0: Mo ing om T adi ional
o Digi al. John Wiley & Sons, 289 p.
6. Васильев, К.П. (2022). Инновационные подходы к развитию страхового маркетинга
в условиях цифровизации. Страховое дело, 7, 23-31.
7. Турдиев, Б.Ш. (2023). Ўзбекистон суғурта бозорида инновацион
технологияларнинг қўлланилиши. Молия ва банк иши, 3, 134-142.
8. Chen, L., Wang, S. (2022). Digi al ans o ma ion in he insu ance indus y: A global
pe spec i e. In e na ional Jou nal o Insu ance Resea ch, 15(3), 45-62.
9. Назаров, А.У. (2022). Суғурта соҳасида Big Da a технологияларидан фойдаланиш
истиқболлари. Рақамли иқтисодиёт журнали, 5, 89-96.
10. Жуков, И.А. (2023). Искусственный интеллект в страховом маркетинге:
современное состояние и перспективы развития. Экономика и управление, 6, 78-85.
