ISSN:
2181-3906
2025
In e na ional scien i ic jou nal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 10 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
111
ADVOKATLIK SIRI
No mama Ramazono ich Mallaye
Yu idik anla nomzodi, do sen .
Abdu asulo a Sab ina Sanja qizi
Te miz da la uni e si e i Ad oka lik aoliya i mu axasisligi 1-ku s inglo chisi
h ps://doi.o g/10.5281/zenodo.17307882
Anno a siya. Ushbu maqolada, ad oka lik si ining kasbiy aoliya dagi o’ ni a ahamiya i
haqida ik a mulohazala yu i iladi. Huquqiy da la ning aj almas ins i u i si a ida ad oka u a
uqa ola ning huquq a e kinlikla ini himoya qilishda muhim o‘ in u adi. Ad oka ning kasbiy
aoliya ida eng asosiy amoyilla dan bi i bu ad oka lik si ini saqlash amoyilidi . Bu amoyil
uqa ola a yu idik shaxsla ning ad oka ga bo‘lgan ishonchini mus ahkamlash bilan bi ga,
sud-huquq izimining adola li ishlashini a’minlaydi.
Kali so’zla : ad oka , ad oka lik si i, huquqiy da la , sud aoliya i, uqo ola ishonchi,
yu idik yo dam, e ik mezonla .
ADVOCACY SECRET
Anno a ion. This a icle discusses he ole and impo ance o ad ocacy sec ecy in
p o essional ac i i ies. As an in eg al ins i u ion o he ule o law, he legal p o ession plays an
impo an ole in p o ec ing he igh s and eedoms o ci izens. One o he mos basic p inciples
in he p o essional ac i i ies o a lawye is he p inciple o main aining ad ocacy sec ecy. This
p inciple, while s eng hening he us o ci izens and legal en i ies in he lawye , ensu es he
ai unc ioning o he judicial sys em.
Keywo ds: lawye , ad ocacy sec ecy, ule o law, judicial ac i i y, ci izen us , legal aid,
e hical c i e ia.
АДВОКАТСКАЯ ТАЙНА
Аннотация. В статье рассматриваются роль и значение адвокатской тайны в
профессиональной деятельности. Адвокатура, являясь неотъемлемым институтом
правового государства, играет важную роль в защите прав и свобод граждан. Одним из
основополагающих принципов профессиональной деятельности адвоката является
принцип сохранения адвокатской тайны. Этот принцип, укрепляя доверие граждан и
юридических лиц к адвокату, обеспечивает справедливое функционирование судебной
системы.
Ключевые слова: адвокат, адвокатская тайна, верховенство права, судебная
деятельность, доверие граждан, юридическая помощь, этические критерии.
Ad oka lik si i – bu ad oka mijozidan olgan, uni himoya qilish yoki yu idik yo dam
ko‘ sa ish chog‘ida ma’lum bo‘lgan ha qanday axbo o ni si saqlash majbu iya idi . Bu
majbu iya qonuniy asosga ega bo‘lib, unga ioya e maslik jinoiy, ma’mu iy yoki in izomiy
ja obga likka sabab bo‘lishi mumkin.
ISSN:
2181-3906
2025
In e na ional scien i ic jou nal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 10 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
112
Ad oka lik si i deganda ad oka omonidan mijozga yu idik yo dam ko‘ sa ish
ja ayonida ma’lum bo‘lgan ba cha axbo o la ushuniladi
1
. Bunga quyidagila ki adi:
mijoz bilan o‘za o yozishmala ;
himoya s a egiyasi yoki maslaha la ;
hujja la , elek on yozu la ;
uchinchi shaxsla haqidagi max iy ma’lumo la ;
ish bo‘yicha bildi ilgan og‘zaki yoki yozma bayono la .
Ad oka lik si ini saqlash majbu iya i ad oka lik kasbining e ik mezonla idan bi i bo‘lib,
u mijoz a ad oka o‘ asida ishonchli munosaba la o‘ na ilishining asosiy sha idi . Ad oka lik
si ining buzilishi aqa qonuniy emas, balki axloqiy jiha dan ham qo alanu chi xa i-ha aka di .
O’zbekis on Respublikasining “Ad oka u a o’g’ isida”gi qonunning 7-moddasiga
mu o iq, ad oka lik si iga ioya qilish ad oka ning asosiy azi ala idan bi i hisoblanadi.
Ad oka ni kasbiy si ni saqlash majbu iya dan ishonch bildi u chi shaxsdan ashqa i hech
kim ozod qilmaydi
2
.
Shuningdek, O‘zbekis on Respublikasi Kons i u siyasida ha bi shaxsga yu idik yo dam
olish huquqi ka ola langan, bu esa ushbu yo damning si saqlanishini ham o‘z ichiga oladi. Aga
mijoz ad oka ga be gan ma’lumo la yashi in qolishiga ishonmasa, u o‘liq a haqqoniy axbo o
be masligi mumkin. Bu esa yu idik yo dam sama ado ligini pasay i adi. Ad oka mijoz
omonidan be ilgan max iy ma’lumo la asosida himoya yoki huquqiy pozi siyani shakllan i adi.
Bu axbo o la aqib omon omonidan oldindan ma’lum bo‘lsa, himoya sama asi yo‘qqa
chiqadi.
Ad oka lik si i qonuniy da la da sud-huquq izimining adola li ishlashi uchun zamin
ya a adi. Aga ad oka lik si la ni ez- ez oshko e iladigan bo‘lsa, uqa ola yu idik izimdan
ko‘ngli so iydi.
Ad oka lik si ini yana ham chuqu ushunadigan bo’lsak, ad oka lik aoliya ining
huquqiy a axloqiy asosi, u mijozning ishonchi, sud-huquq izimining ba qa o ligi a adola li
qa o la qabul qilinishining ka ola idi . Ad oka la bu si ni na aqa qonuniy, balki kasbiy e ik
jiha dan ham himoya qilishi za u . Ame ika sudla ida bu masala ko‘p muhokama qilinadi. Misol
uchun, Michigan sh a ida bo‘lib o‘ gan sudda (ichki) ad oka ning majbu iy maslaha la ida
ad oka lik si iga da’ o qilish huquqi ahlil qilindi. Sud bu hola da ad oka lik si ining ichki
ad oka ga nisba an a oma ik qo‘llanmasligi, lekin aga kommunika siya haqiqiy huquqiy
maslaha bo‘lsa, ad oka lik si idan oydalanishi mumkinligini bildi gan.
Polsha huquqiy aj ibada ad oka lik si iga doi bo‘shliqla a sud amaliyo i masalala i
ahlil qilingan. Misol uchun, qaysi sha oi da ad oka majbu iy a ishda ma’lumo ni oshko
qilishi ke akligi, sudda no o‘g‘ i alqinla a in e p e a siyala masalala i muhokama qilingan.
Ad oka lik si ining buzilishi mumkin bo‘lgan hola la , xususan jinoya yoki i ibga lik oqeala i
ad oka lik si iga is isno bo‘lishi mumkinligi ko‘plab sud qa o la ida an olingan.
1
Sud a huquqni muho aza qilu chi o ganla . Ad oka u a. 2024. yu. .d., do sen Xay iye N.I.
— 14-16 bobla .
2
O’zbekis on Respublikasining “Ad oka u a o’g’ isida”gi qonunning 7-moddaning ol inchi qismi
Oʻzbekis on Respublikasining 2022-yil 3-a gus dagi OʻRQ-786-sonli Qonuni ah i ida — Qonunchilik
maʼlumo la i milliy bazasi, 04.08.2022-y., 03/22/786/0705-son)
ISSN:
2181-3906
2025
In e na ional scien i ic jou nal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 10 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
113
Aga mijoz a ad oka o‘ asidagi kommunika siya jinoya yoki i ibga lik maqsadida
bo‘lishiga shubha bo‘lsa, sud ad oka lik si ini che lab o‘ ishi mumkin
3
.
Elek on hujja la , poch a xaba la i, bulu saqlash xizma la i - bula ning hammasi max iy
ma’lumo la saqlanadigan esu sla bo‘lib, ula si ni saqlash bo‘yicha xa sizlik cho ala i alab
qiladi. Ad oka la elek on hujja la ni shi lash, qul lash, ma’lumo la zaxi ala ini xa siz
saqlash, uxsa li ki ish nazo a i kabi cho ala qo‘llashla i za u . O‘zbekis onda ad oka lik
aoliya i a ad oka u a o‘g‘ isidagi qonunda ad oka lik si iga oid p o iziyala ma jud. Bi oq,
so‘nggi yilla da ushbu ins i u ni akomillash i ishga eh iyoj ko‘plab ekspe la omonidan
a’kidlanmoqda. Ad oka lik si ining buzilishi bo‘yicha jinoiy, ma’mu iy, in izomiy
ja obga likla ma jud bo‘lishiga qa amay, amaliyo da si ni saqlashni nazo a qilish, ad oka la
malakasini oshi ish, exnologik osi ala ni qo‘llash bo‘yicha muammola uch aydi
4
.
Malaka oshi ish ku sla i - ad oka la ga max iy axbo o ni saqlash, elek on xa sizlik,
sun’iy in ellek usulla i bo‘yicha mun azam eningla ashkil e ish. S anda lash i ilgan
p o okolla - ad oka byu ola ida ishla iladigan elek on poch a, hujja almashinu i, bulu
xizma la i uchun s anda xa sizlik p o sedu ala ni jo iy e ish. Yagona elek on eyes a
moni o ing - ad oka lik si ini buzish hola la ini qayd e u chi yagona ma kaziy eyes ashkil
e ish, buzilish hola la iga ezko ja ob be ish lozim.
Xulosa. Ad oka lik si ining asosan ad oka a mijoz munosaba la ining poyde o i
bo‘lib, bugungi kunda exnologik yangilanishla , ma’lumo la xa sizligi a yu idik
osi ala ning keng qo‘llanilishi kon eks ida uning ahamiya i yanada oshmoqda. Akademik
adqiqo la , sun’iy in ellek a a oma ik hujja ahlil me odla i, xalqa o sud amaliyo la i a
O‘zbekis on aj ibasi bi galikda ko‘ sa adiki, ad oka lik si ini saqlash ja ayonida yangicha
yondashu la ke ak. Qonunchilikni akomillash i ish - ad oka lik si i bilan bog‘liq qonun
no mala ini aniq oq belgilash, max iylikni buzish bo‘yicha sank siyala ni zamona iy sha oi ga
moslash, masalan, aqamli osi ala o qali buzilgan holla ga xos jazo u la i jo iy e ish.
Foydalanilgan adabiyo la o’yxa i:
1. Sud a huquqni muho aza qilu chi o ganla . Ad oka u a. 2024. yu. .d., do sen Xay iye
N.I. - 14-16 bobla .
2. O’zbekis on Respublikasining “Ad oka u a o’g’ isida”gi qonunning 71-moddaning
ol inchi qismi Oʻzbekis on Respublikasining 2022-yil 3-a gus dagi OʻRQ-786-sonli
Qonuni ah i ida - Qonunchilik maʼlumo la i milliy bazasi, 04.08.2022-y.,
03/22/786/0705-son h ps://lex.uz/docs/-54503#-1426214
3. Ja odbek Yoqubo , E gash Hayi boye . «Huquqshunoslik». «Yangi as a lodi». 2006-
yil.
4. Sud p o sessual hujja la i. Da slik. - Toshken .: TDYU, 2020.-262 be . y. .n., p o .
D.Y.Xabibullaye - 1-3, 7-9-ma zula .
3
Ja odbek Yoqubo , E gash Hayi boye . «Huquqshunoslik». «Yangi as a lodi». 2006-yil.
4
Sud p o sessual hujja la i. Da slik. – Toshken .: TDYU, 2020.-262 be . y. .n., p o . D.Y.Xabibullaye – 1-3, 7-9-
ma zula .
