ISSN: 2582-4686 SJIF 2021-3.261,SJIF 2022-2.889,
2024-6.875 Resea chBib IF: 9.948 / 2024
VOLUME-5, ISSUE-10
183
HEMINGUEY VA FAULKNER IJODIDA AYOL SYUJETINING BADIY VA FALSAFIY
AHAMIYATI
Siddiqo a I oda Boxodi qizi
Namangan da la uni e si e i ayanch dok o an i
siddiqo ai odabaxodi [email p o ec ed]
Anno a siya. Mazku maqolada E nes Heminguey a Uilyam Folkne ijodida ayol ob azining
syuje qu ilishidagi badiiy a alsa iy ahamiya i ahlil qilinadi. Heminguey asa la ida ayol
imsoli e kinlik, muhabba a jamiya dagi yangilanish amzi si a ida alqin e ilsa, Folkne
asa la ida ayol ob azi ko‘p oq jamiya dagi ij imoiy bosim, ma’na iy iz i ob a insoniy
qad iya la ning yemi ilishi o qali yo i iladi. Tadqiqo da omida ayol syuje la i na aqa
indi idual qah amon si a ida, balki da uhiya i a alsa asining badiiy i odachisi si a ida ham
ahlil qilinadi.
Kali so‘zla : Heminguey, Folkne , ayol syuje i, badiiy ob az, alsa iy ahamiya , e kinlik, qad iya la .
Siddiqo a I oda Boxodi ’s daugh e
Doc o al s uden o Namangan s a e uni e si y
siddiqo ai odabaxodi [email p o ec ed]
THE ARTISTIC AND PHILOSOPHICAL SIGNIFICANCE OF THE FEMALE PLOT IN
HEMINGWAY’S AND FAULKNER’S WORKS
Abs ac . This a icle analyzes he a is ic and philosophical signi icance o emale cha ac e s in he
wo ks o E nes Hemingway and William Faulkne . In Hemingway’s no els, women embody
eedom, lo e, and he symbol o enewal in socie y, whe eas in Faulkne ’s wo ks, women a e o en
depic ed h ough he lens o social p essu e, mo al su e ing, and he collapse o alues. The s udy
shows ha emale cha ac e s se e no only as indi idual p o agonis s bu also as a is ic
ep esen a ions o he spi i and philosophy o hei e a.
Keywo ds: Hemingway, Faulkne , emale plo , a is ic image, philosophical signi icance, eedom,
alues.
Сиддикова Ирода Боходир кизи
Докторант Наманганского государственного университетa
siddiqo ai odabaxodi [email p o ec ed]
ХУДОЖЕСТВЕННОЕ И ФИЛОСОФСКОЕ ЗНАЧЕНИЕ ЖЕНСКОГО СЮЖЕТА В
ТВОРЧЕСТВЕ ХЕМИНГУЭЯ И ФОЛКНЕРА
Аннотация. В данной статье анализируется художественное и философское значение женских
образов в произведениях Эрнеста Хемингуэя и Уильяма Фолкнера. В романах Хемингуэя
женщины символизируют свободу, любовь и обновление общества, тогда как у Фолкнера
женские образы часто раскрываются через призму социального давления, духовных страданий
и разрушения ценностей. В исследовании подчеркивается, что женские персонажи выступают
ISSN: 2582-4686 SJIF 2021-3.261,SJIF 2022-2.889,
2024-6.875 Resea chBib IF: 9.948 / 2024
VOLUME-5, ISSUE-10
184
не только индивидуальными героями, но и художественными воплощениями духа и
философии эпохи.
Ключевые слова: Хемингуэй, Фолкнер, женский сюжет, художественный образ, философское
значение, свобода, ценности.
Ki ish
XX as ning bi inchi ya mi jahon adabiyo i a ixida inson uhiya ini, jamiya ning inqi ozga yuz
u gan qad iya la ini a u ushla ning dahsha ini chuqu ahlil e gan da si a ida alohida o‘ in
u adi. Bu da da Bi inchi jahon u ushi insoniya ni na aqa moddiy, balki ma’na iy anazzul
sa i ye akladi. U ush oqiba ida qadimiy axloqiy me’yo la , insoniy ishonch a muhabba kabi
ushunchala o‘z mazmunini yo‘qo a boshladi. Ana shu umumiy uhiy bo‘shliq a ij imoiy
beqa o lik sha oi ida ayol ob azi adabiyo da yangi alsa iy a badiiy yuklama kasb e di. Endi
u aqa gina se gi yoki oila iy munosaba la ning ma kazida u gan passi qah amon emas,
balki jamiya dagi o‘z o‘ nini izlayo gan, o‘zini anglashga, e kinlikka a ma’na iy
mus aqillikka in ilayo gan shaxs si a ida namoyon bo‘ldi.
Ame ika adabiyo ida bu ja ayon ayniqsa E nes Heminguey a Uilyam Folkne ijodida yo qin
i odasini opdi. Heminguey asa la ida ayolla ko‘pincha u ushdan so‘nggi uhiy pa okandalik,
ma’na iy yo‘qo ish a umidsizlik onida ga dalanadi. Ula ning ichki dunyosi, iz i obla i a
hayo dan ma’no izlash in ilishi yozu chining “yo‘qo ilgan a lod” alsa asini yanada e an
ochib be adi. Folkne esa janubiy Ame ika jamiya i doi asida ayol ob azini mu akkab ij imoiy
qa lamla , oila iy an’anala a axloqiy cheklo la ichida ahlil qiladi. Uning asa la ida ayolla
— insoniy sha’n, e’ iqod a o‘zlikni anglash muammola i bilan ku ashayo gan kuchli, lekin
ichki ziddiya la ga o‘la shaxsla si a ida as i lanadi.
Demak, XX as ning bi inchi ya mi adabiyo ida ayol ob azi — bu shunchaki oman ik yoki
hissiy ma zu emas, balki insoniya ning o‘zini anglash ja ayonining alsa iy amzidi .
Heminguey a Folkne ya a gan ayol qah amonla o qali biz o‘sha da jamiya ining uhiy
hola ini, insoniy qad iya la ning yemi ilishini a yangi ma’na iy yo‘nalishla ni ko‘ amiz. Shu
a iqa, ayol syuje i XX as adabiyo ida shaxs a jamiya o‘ asidagi mu akkab munosaba la ni
alsa iy ahlil e u chi badiiy kali ga aylandi.
Adabiyo la ahlili
Adabiyo shunoslikda Heminguey a Folkne ijodida ayol ob azla i u licha baholangan: Ande son
Heminguey ayol ob azla ini e kinlik a hayo iy i odaning amzi si a ida ahlil qiladi. B e Eshli
(Quyosh ba ibi chiqa e adi - The Sun Also Rises) — e kakla bilan eng munosaba da bo‘lishga
in ilgan ayol imsoli [3]. Donaldson Folkne dagi Kaddi Kompson (Sho qin a g’azabb - The Sound
and he Fu y) imsolini jamiya a shaxs o‘ asidagi keskin o‘qnashu ning amzi deb ko‘ sa adi [4].
O‘zbek olimla idan Abdu ohido a, Zoki o , esa bu ob azla ni “da alsa asi ko‘zgusi” si a ida
baholab, ayolla ning izlanishla ini ma’na iy a ij imoiy ja ayonla bilan bog‘lashadi. Xullas,
adabiyo la da Heminguey ayolla i umid a e kinlik amzi, Folkne ayolla i esa ojeiy iz i obla a
inqi oz imsoli si a ida alqin e iladi [5-6].
Tadqiqo me odologiyasi
Tadqiqo da quyidagi me odla qo‘llanildi: Kompa a i ahlil – bu me od o qali Heminguey a
Folkne asa la idagi ayol syuje la i o‘za o solish i ildi. Psixologik ahlil osi asida esa
ISSN: 2582-4686 SJIF 2021-3.261,SJIF 2022-2.889,
2024-6.875 Resea chBib IF: 9.948 / 2024
VOLUME-5, ISSUE-10
185
qah amonla ning ichki iz i obla i, uhiy izlanishla i ochib be ildi. Shuningdek, Falsa iy-es e ik
yondashu ahlili asosida ayol ob azla i da ning umumiy alsa asi bilan bog‘lanib ahlil qilindi.
Ta ixiy-adabiy me od osi asida, yuqo idagi asa la Bi inchi jahon u ushi a undan keyingi da
ij imoiy sha oi ida o‘ ganildi.
Tahlil a na ijala
Heminguey asa la ida ayol syuje ining badiiy qiyo asi. Heminguey ijodida ayol imsoli e kinlik a
hayo mazmunini opishga in ilish bilan bog‘liq. Masalan, “Quyosh ba ibi chiqa e adi”
asa idagi B e Eshli ob azi o‘z da ining e kin ayol qiyo asini i odalaydi. U jamiya da
mus aqil qa o qabul qilishi, e kakla bilan eng munosaba da bo‘lishi bilan o‘z zamonasida
yangicha idealga aylanadi. Heminguey uchun ayol syuje i — bu hayo iy i oda, muhabba a
uhiy ozodlik amzi [1].Faulkne ijodida ayol syuje ining alsa iy mazmuni. Folkne da esa ayol
ob azi ko‘p oq jamiya ning ichki ziddiya la i, ma’na iy iz i obla a qad iya la ning
yemi ilishini i odalaydi. Masalan, “Sho qin a g’azab” asa idagi Kaddi Kompson ob azi o qali
yozu chi ayolning shaxsiy e kinlik izlanishi a jamiya ning qa iq hukmla i o‘ asidagi
d ama ik o‘qnashu ni ochib be adi. Faulkne alsa iy jiha dan ayol imsolini “yo‘qo ilgan
ma’na iya ”ning i odasi si a ida alqin qiladi [2].Ayol syuje i – da alsa asining badiiy ko‘zgusi.
Heminguey a Folkne ijodida ayolla syuje i aqa qah amonlik emas, balki da alsa asini
aks e i u chi ob azdi . Hemingueyda ayol — hayo ga ashnalik a e kinlik amzi bo‘lsa,
Folkne da ayol — qad iya la ning yemi ilishi a inson uhining ojeasini i odalaydi. Shu bois,
ula ning ijodida ayol syuje la i XX as adabiy alsa asining muhim yo‘nalishiga aylanadi.
Xulosa
Heminguey a Folkne asa la ida ayol syuje la i shaxsiy hayo iy iz i obla bilan cheklanmay,
balki jamiya ning ma’na iy ah oli a da alsa asining badiiy aks-sadosini be adi.
Hemingueyda ayol e kinlik, muhabba a yangilanish amzi bo‘lsa, Folkne da ayol ij imoiy
bosim a ma’na iy ojeaning ko‘zgusidi . Shu a zda, ayol syuje i XX as adabiyo ida alsa iy
a badiiy muammola ning ma kaziy imsoliga aylandi.
E nes Heminguey a Uilyam Folkne ijodi XX as adabiyo ida ayol syuje ining mazmunan a
alsa iy jiha dan yangilanishida muhim bosqichni ashkil e adi. Ula ning asa la ida ayol ob azi
shunchaki hissiy yoki oila iy munosaba la ning ish i okchisi si a ida emas, balki jamiya ning
ma’na iy inqi ozi, uhiy iz i obla i a da alsa asining badiiy aks-sadosi si a ida
ga dalanadi. Heminguey ya a gan ayolla ko‘pincha u ushdan keyingi hayo dagi ma’na iy
bo‘shliq, yo‘qo ilgan ishonch a yangi ma’no izlash is agini i odalaydi. Ula o qali yozu chi
inson e kinligi, muhabba , sadoqa a yangilanishga in ilish g‘oyala ini alsa iy da ajada ochib
be adi.
Folkne asa la idagi ayol qah amonla esa janubiy Ame ika jamiya ining mu akkab ij imoiy
izimida yashab, an’anala , axloqiy me’yo la a pa ia xal qa ashla bilan o‘qnashadi.
Ula ning hayo i o qali yozu chi insoniy sha’n, ijdon, ma’na iy anazzul a ij imoiy bosim kabi
masalala ni yo i adi. Folkne uchun ayol — bu ojea a kuch, i oa a isyon, jamiya ning
o‘ kinchi qad iya la i bilan o‘qnashayo gan inson uhining oynasidi .
ISSN: 2582-4686 SJIF 2021-3.261,SJIF 2022-2.889,
2024-6.875 Resea chBib IF: 9.948 / 2024
VOLUME-5, ISSUE-10
186
Shunday qilib, Heminguey a Folkne ijodidagi ayol syuje i aqa bi jinsga oid ma zu emas,
balki bu un insoniya uhiya ini, da a akku ini a ma’na iy hola ni aks e i u chi alsa iy-
badiiy imsol si a ida namoyon bo‘ladi. Bu syuje la XX as adabiyo ida shaxs a jamiya
o‘ asidagi ziddiya la ni, e kinlik a mas’uliya , muhabba a yolg‘izlik, yangilanish a inqi oz
o‘ asidagi mu akkab dialek ikani ochib be adi. Demak, Heminguey a Folkne asa la ida
ayol ob azi o qali yozu chila o‘z da ining eng dolza b ij imoiy a alsa iy muammola iga
ja ob izlagan, na ijada ayol imsoli XX as adabiy a akku ining ma kaziy es e ik a ma’na iy
o‘qiga aylangan.
Foydalanilgan adabiyo la :
1. Hemingway, E. The Sun Also Rises. New Yo k: Sc ibne , 1926.
2. Faulkne , W. The Sound and he Fu y. New Yo k: Random House, 1929.
3. Ande son, G. The Los Gene a ion and I s Women Cha ac e s. London: Rou ledge, 1992.
4. Donaldson, S. William Faulkne and he Role o Women in His Fic ion. Ox o d: Ox o d
Uni e si y P ess, 2001.
5. Abdu ohido a, N. Zamona iy adabiyo naza iyasi. Toshken : Fan, 2015.
6. Zoki o , Sh. Adabiyo shunoslikka ki ish. Toshken : Uni e si e , 2018.
