9
h ps://www.as -con e ence.com/
I SHO‘BA:
Si a li a’lim – ba qa o a aqqiyo ka ola i: xo ijiy aj iba a mahalliy amaliyo
RAQAMLI TEXNOLOGIYA VOSITALARI ORQALI TA’LIM
SAMARADORLIGINI OSHIRISH
Mualli : Boboxono a Sohibjamol Ib ohim qizi 1
A iliya siya: Xalqa o No dik Uni e si e i magis i 1
DOI: h ps://doi.o g/10.5281/zenodo.17313810
ANNOTATSIYA
Maqolada aqamli exnologiya osi ala ining i ojlanib bo ishi a a’lim sohasining aoliya iga
qanday a’si qilayo gani a da sla dagi in eg a siya ja ayoni haqida o’ ganiladi. Maqolada
Raqamli exnologiyala na aqa o’qi ish usulla ini mode niza siya qilishi, balki o’qu chila ning
bilim olish ja ayonini sama ali a qiziqa li bo’lishiga sabab bo’lishi ahlil qilinadi. Ushbu
ja ayonla Wo dwall, Flippi y pla o mala i misolida ko’ iladi. Shuningdek maqolada
an’ana iy a in e ak i osi ala o qali o’ ilgan da s ja ayonla i qiyosiy ahlil me odi o qali ahlil
qilinadi. Na ijala shuni ko’ sa adiki, da sning noan’ana iy usuli o’qu chila ga ma’qul bo’ladi
a ushunish da ajasi oizi yuqo i bo’ladi.Shuningdek maqolada aqamli exnologiyala dan
oydalanishning a zallikla i ko’p bo’lsada, ammo muammola i ham ma judligi muhokama
qilinadi.
Kali so‘zla : Flippi y, Wo dwall, Raqamli exnologiya osi ala i, in e ak i a’lim.
KIRISH
Bugungi kunda aqamli exnologiyala shidda bilan i ojlanib bo yap i a ha
bi sohada zamon bilan odimlashni aqozo e moqda.Axbo o olish a oydalanish
ezligi juda yi iklashgan bi da da aqamli exnologiyala a’lim sohasini ham che lab
o’ madi. Bugungi kunda aqamli exnologiyala dan oydalanish naqa aqa a’lim
sama ado ligini oshi moqda, balki ij imoiy aol yoshla ni a biyalashda ham muhim
ahamiya kasb e moqda.Biz ilga i a’lim das u la ining , ma’ uzala ning yi ik hajmli
ki obla da, da sla esa an’ana iy doska a hikoya qilish ,shuningdek og’zaki sa ol-
ja ob qilish usulidan oydalanilganiga gu oh bo’lganmiz. Bu esa a’lim si a ining u
qada yuqo i bo’lishini a’minlamagan.Hozi da a’lim si a ini ko’ a ishda a’limni
aqamlash i ish ja ayoni boshlangan. Bunga oddiy misol qilib Wo dwall a Flippi y
pla o mala ining da s ja ayonida qo’llanishini misol qilishimiz mumkun. Ushbu aqlli
pla o ma o’qi u chiga aq ini ejashga yo dam be adi, sababi bi daqiqada
o’qu chila uchun opshi iq ayyo lash mumkun, shuningdek wo dwall bepul a
hamma anga mos kela olishligi bilan judayam qulay. Ta’lim be u chi shunchaki
so’zla ni ki i adi pla o ma ula ni englash i ish, anag amma, ik o ina, mos keladigan
ju likla , lesh ka ala a gapi ish ka ala i kabi o’yinla misolida aqdim e adi,
o’qi u chi uni nusxalab ma e ial si a ida be adi yoki elec on doskala da baja adi.
Flippi y pla o masi ham oydalanu chila uchun bepul hamda juda ko’p
imkoniya la ni aqdim e adi. O’qi u chi ma n yoki so’zla ni ki i adi pla o ma esa
ula dan c osswo d,Random, Fleshca ds,Puzzle, Bingo, Qo bobo, So’zli bulu la kabi
juda ko’p o’yinla ni aqdim e adi. Shuningdek pla o mada ko’plab in e ak i ,
zamona iy ko’ gazmali qu olla ham ayyo lash mumkun. Flippi y pla o masining
“RAQAMLI TRANSFORMATSIYA DAVRIDA
PEDAGOGIK TA’LIMNI RIVOJLANTIRISH
ISTIQBOLLARI”
10
h ps://www.as -con e ence.com/
I SHO‘BA:
Si a li a’lim – ba qa o a aqqiyo ka ola i: xo ijiy aj iba a mahalliy amaliyo
imkoniya la i Wo dwallnikidan ham ko’pligi bilan aj alib u adi.Maqolada ushbu
pla o mala ning a’lim ja ayoni uchun imkoniya la i a da s si a ining oshishidagi
o’ ni o’ ganiladi.Maqolaning maqsadi aqamli exnologiyala ning a’lim
sama ado ligini oshi ishdagi a’si ini o’ ganish.
TADQIQOT METODLARI
An’ana iy a noan’ana iy da s ja ayonida da s sama ado ligini aniqlash.
Tadqiqo da quyidagi me odla dan oydalanildi:
1.Pedagogik kuza u .O’qi u chi omonidan o’qu chila ning an’ana iy a
noanana iy da sdagi aolligini kuza ildi.
2.So’ o noma a suhba me odi. O’qu chila ning aqamli exnologiyala a
in e ak i da sla qanday a’si qilayo ganini aniqlash uchun ashkil qilindi.
3.Qiyosiy ahlil me odi.O’qu chila ning bi ha alik an’ana iy a noan’ana iy
da sdagi na ijala i solish i ildi.
30 na a o'qu chi uchun aqamli exnologiyala yo damida a'lim si a ini oshi ish
sama ado ligini o' ganish bo'yicha qiyosiy ahlil jad ali:
Raqamli Texnologiyala a An'ana iy Da s Uslubining Sama ado ligi Tahlili (30
na a o'qu chi misolida)
Ko' sa kichla
An'ana iy
Da s (Oddiy
me od)
Raqamli
Texnologiyala
(In e aol
da s)
Izoh
Ma zuni
ushunish
da ajasi
70%
95%
An'ana iy da sda aqa o'qi u chi
ushun i gan, aqamli exnologiyala da
esa o'qu chi mus aqil o' gangan a
amaliy mashqla baja gan.
O'qu chila ning
aolligi
45%
90%
Raqamli da sda o'yinla a in e aol
mashqla (Wo dwall, Flippi y) o qali
ba cha o'qu chila da sga jalb qilingan.
Da sga qiziqish
da ajasi
60%
95%
Texnologiyala da s ja ayonini yanada
qiziqa li a mo i a siyalash i u chi
qilgan.
Bilimni
mus ahkamlash
da ajasi
55%
85%
An'ana iy da sda uy azi asi be ilgan,
aqamli da sda esa onlayn es la a
mus ahkamlash pla o mala idan
oydalanilgan.
Vaq
sama ado ligi
65%
80%
Raqamli exnologiyala yo damida
ma'lumo ni ez oq qabul qilish a
es la ni a oma ik baholash o qali
aq ejalgan.
Da sdagi o'za o
aloqa
40%
75%
Raqamli exnologiyala o qali
o'qi u chi a o'qu chila o' asida
hamda o'qu chila ning o'za o
muloqo i oshgan.
11
h ps://www.as -con e ence.com/
I SHO‘BA:
Si a li a’lim – ba qa o a aqqiyo ka ola i: xo ijiy aj iba a mahalliy amaliyo
Baholashning
sha o ligi
70%
95%
Raqamli pla o mala a oma ik
baholash imkonini be adi, bu esa
baholash ja ayonini yanada sha o
qiladi.
Mu a aqiya ga
e ishgan
o'qu chila soni
20 na a
28 na a
Ha bi o'qu chining shaxsiy
eh iyojla iga moslashgan o'qi ish
uslubi o qali na ijala sezila li da ajada
yaxshilangan.
Umumiy
sama ado lik
koe i sien i
60%
90%
Ba cha ko' sa kichla ning o' acha
qiyma i asosida hisoblangan.
MUHOKAMA
Tadqiqo na ijala i shuni ko’ sa diki, aqamli exnologiyala dan oydalanb
o’ ilgan da sla da o’qu chila an’ana iy da sla dagidan ko’ a ma zuni ushunish
da ajasi, o’qu chila ning aolligi, qiziqishi, bilimni mus ahkamlash da ajasi yuqo i
na ija ko’ sa di. Ammo na ija qanchalik yuqo i bolishiga qa amasdan, Raqamli
exnologiyala dan oydalanishni a’limga olib ki ishda bi qancha muammola ga
duch kelmoqdamiz.
1.Texnik muammola . Ko’pgina mak abla da in e ne ezligi pas yoki umuman
majud emas.Shuningdek,zamona iy kompu e la a p oyek o la ye ishmo chiligi
ka a o’siq bo’ladi.
2.O’qi u chila ning bilim a ko’nikmala i ye ishmo chiligi.Ba’zi o’qi u chila da
aqamli exnologiyala dan oydalanish ko’nikmasi ma jud emas.Bu esa da s
ja ayoniga exnologiyala ni in eg a siya qilishiga o’sqinlik qiladi.
3.O’qu chila ning exnologiyadan oydalanish imkoniya la i. O’qu chila ning
hammasida ham ele on, planshe kabi qu ilmala ma jud emas,bu esa ij imoiy
muammola ni kel i ib chiqa adi.
4. Da s ejasiga moslash i ish qiyinligi. An’ana iy da s ejasi aqamli
exnologiyala dan oydalanishni hisobga olmagan. Shu sababli da s ja ayonla iga olib
ki ish muammo ug’di adi.
XULOSA
Tadqiqo na ijala i shuni ko’ sa diki, Raqamli exnologiyala dan oydalanish
a’lim sama ado ligi oshi adi a o’qu chila ning da sga bo’lgan qiziqishini oshi adi.
Bu esa o’qu chila da yanada sama ali oq a o’ ganish muhi ini kuchay i adi.Bi oq bu
ja ayonda yuzaga keladigan me odik a exnik muammola ni ba a a e ish muhim
ahamiya ga ega. Yechimla :
1Texnik muammola ga mak ab ma’mu iya i in e ne si a ini yaxshilashga
e’ ibo qa a ishi lozim yoki pla o mala dagi ma jud opshi iqla ni oldindan yuklab
olish za u .
2.O’qi u chila ning malakasining ye ishmasligi. Pedagogla uchun maxsus
e ing a mahu a da sla i ashkil qilinishi maqsadga mu o iq bo’ladi.
3.O’qu chila ning exnologiyadan oydalanish imkoniya la idagi kamchilikla
yuzaga kelganda, o’qu chila ni gu uhla ga bo’lib bi galiklikda ishlashga o’ ga ish
mumkun.Bu o’qu chila da jamoa bo’lib ishlash ko’nikmasining i ojlanishiga sabab
bo’ladi.
12
h ps://www.as -con e ence.com/
I SHO‘BA:
Si a li a’lim – ba qa o a aqqiyo ka ola i: xo ijiy aj iba a mahalliy amaliyo
4.Da s ejasiga moslash i ish qiyinligi. O’qi u chi da sni ejalash i ayo ganda 5
10 daqiqani ushbu pla o mala dan oydalanishga aj a sa maqsadga mu o iq bo’ladi.
Na ijada Raqamli exnologiya osi ala ining da s ja ayonla iga uyg’unligi
sezila li na ija ko’ sa adi. Faqa pedagog bu un bi sao lik da sni aqamli osi ala
o qali o’ masligi lozim, an’ana iy a’lim bilan bi galikda olib bo ilsa, p’qu chila ning
exnologiyala dan ze ikishining oldi olingan bo’ladi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1. Abdullaye a, S (2020). Raqamli a lod a pedagogik
inno a siyala .Toshken :Ta’lim nash iyo i.
2. Abid Haleem,Mohd Ja aid, Mohd Asim Qad i, Raji Suman(2022).
Unde s anding he ole o digi al echnologies in educa ion.New
Dehli,India: SienceDi ec
3. Sadiko a,F (2024). Raqamli exnologiyaga asoslangan a’lim.Buxo o:In e
educa ion&Globals udy
4. Shahnoza Abduxakimo na Abdu ahmono a.(2022).Indi idualiza ion o
p o essional educa ion p ocess on he basis o digi al echnologies.Wo ld
Bulle in o Social Sience,8, 65-67.
