0123456478972286856546767467564777466464678
8628874678
!"#$%&'&(&) !$*!" +,,&$-+)&./"!0
01772727482726746256473454868526477746
56478664787265787267
89:;<=>?@A>BC<DCE>F;GHIJ@HK
01774612345LM25746265N25O5P62651472Q
!"#$R&",!)$STU)$V+"W)$(&X&Y!0
017746248872345M257462657847746789Z766783425[
46782657268 678]^6781426478_672678714271723_6[
7267
!"#$`+/X!$*& "+a+!$bUa!(/$cU)ad/e0
017746 5277718527567g7467O247267727h28P278
!"/i#$j&",&$*k"/e$`UT+,&$Y$b,+!$l,+T!$*,&e&i0
0 647286m26487767no5647866478724787277262272545
7757p8276785647894q26478846768
!"/i#$ +,+&)$'/$*/,,/X"+)+$s,+&i $R+ad/,/$`"/X/"$u&ia!)a/,!i$c+,T&$/$,/ &)'"/$ +i$V+/d,0
01856877767no22727w212751857_o179w2786
!"/i#$%/)& !$c!e&$x+) "&$Y$c&)'"!$Vi &T!$V!)y&,T/i$x&)!0
0z827526_27n716647g6526{12465276467g6526
!"#$ a+&)!$'!i$c&) !i$T/,&"0
0 4678665768764778p7767no5647875686no7625845266n|8
7272652725627458467122727746776257no8472
!"&#$b},+&$'/$l,+T/+"&$c+,T&0
0O767no28578122727 856558g74676876~467 467
!"&#$)&$R&"+&$x&")/+"!0
0124468467268777465647866478
!"&#$R&"+&$'/$,&$x!)a/a+!)$%+e$%!'"+X/e0
0485527842271774687864678786789689784583h8
!"&#$ +e/ d$u/"X&"&Y$"/T&,!0
¡¢
£¤£¥
¦
£¤£¥
¦
£¤£¥
¦
£¤£¥
¦
§
¨©ª«¬¨¨®¯°¯±²³´¨¨µ¶·´¸¯«
¨©ª«¬¨¨®¯°¯±²³´¨¨µ¶·´¸¯«
¹º#»»$&$¹¼#¼»$VR-½¾
¹¼#¼»$&$¹¾#»»$VR-½¾
¿À¿Á¿¿
¿À¿Á¿¿
145725646756
77467Z2272657
52784227468467
Â&a+,+ &)#$)'"/&$R/)/i/i $
ÃC:CJÄ>ÅCJCEK
À¡
£¤£¥
¦¨©ª«¬¨¨®¯°¯±²³´¨¨µ¶·´¸¯«
¹º#¼»$&$¹Æ#¼»$VR-½¾
¿À¿Á¿¿
Eje 3: E aluación pa a la T ans o mación Social y Polí icas Públicas E ec i as en ALC
Indicado es dinâmicos de a aliação de polí icas públicas ag ícolas pa a o
ap imo amen o con ínuo e adap ado às ealidades polí icas, econômicas e sociais
Lilian de Pelleg ini Elias
EPAGRI/CEPA
[email p o ec ed].b
Michele D ege Vasconcelos Sil a
EPAGRI/CEPA
[email p o ec ed].b
Alexand e Luís Giehl
EPAGRI/CEPA
[email p o ec ed].b
Es e abalho p opõe um amewo k me odológico pa a a aliação e e isão con ínua de
polí icas públicas ag ícolas. A o mulação e implemen ação de polí icas ol adas à p odução
ag ícola e ao desen ol imen o u al exigem adap ação con ínua de ido a mudanças
socioeconômicas, ecnológicas e undiá ias. A p opos a es á cen ada no desen ol imen o
de um quad o de indicado es dinâmicos com o in ui o de moni o a mudanças es u u ais e
conjun u ais das polí icas públicas e seus impac os inespe ados. A me odologia p opos a
in eg a a iden i icação de indicado es polí icos e ins i ucionais que in luenciam a o mulação
e adap ação das polí icas, e o es abelecimen o de indicado es a elados a uma eo ia da
mudança, des acando disc epâncias en e me as planejadas e esul ados obse ados com
o in ui o de ea alia a lógica da polí ica pública. Essa abo dagem in eg ada supe a
limi ações de modelos linea es, inco po ando complexidade e ince ezas ine en es às
polí icas. A cadeia de esul ados se e como e amen a p á ica pa a alinha expec a i as e
co igi alhas, enquan o a eo ia da mudança o e ece uma e isão c í ica, adap ando
es a égias a no as ealidades. O amewo k isa aumen a a cla eza, e e i idade e
ele ância das polí icas em um p ocesso in e a i o buscando esponde melho às
demandas de ag icul o es, sociedade ci il e go e no. O obje i o é o e ece uma e amen a
a alia i a adap á el às ealidades egionais, capaz de in eg a dimensões polí icas,
econômicas e sociais na ges ão de polí icas ag ícolas.
O es udo de caso pa a alidação da me odologia p opos a é o P oje o Semen es de Milho
(P og ama Te a Boa, San a Ca a ina/B asil, anos 2000), que ap esen ou como p opósi o
inicial o en en amen o da pe da de compe i i idade dos ag icul o es amilia es dian e da
abe u a econômica e da mode nização ag ícola. O es udo e ela que o p oje o, inicialmen e
ocado na p odução do milho enquan o insumo pa a assegu a compe i i idade nas cadeias
de suínos e a es, ap esen ou esul ados inespe ados. As semen es o am pa cialmen e
u ilizadas na ampliação da o e a de insumos pa a a cadeia lei ei a que eme giu nos anos
2000 enquan o al e na i a pa a ag icul u a amilia dian e da pe da da compe i i idade nas
cadeias de suínos e a es. O esul ado e idenciou a necessidade de adequações e
e o mulações es u u ais e concei uais da polí ica pública, an o no desenho, como no
p oblema inicialmen e o mulado, e em mecanismos de a aliação. Em cump imen o ao que
o a igo se p opôs, is o é, busca es a égias de adap ação das polí icas públicas de
mudanças es u u ais, ais achados apon a am pa a a u gência de epensa os ins umen os
adicionais de o mulação e moni o amen o do p og ama, de modo a o ná-lo mais sensí el
às dinâmicas que pe meiam o con ex o p odu i o. O p imei o passo p opos o oi a
iden i icação das mudanças es u u ais ou si uacionais a pa i de me odologia adequada. O
segundo passo oi a conexão en e as mudanças iden i icadas e o edesenho das polí icas
públicas. A aplicação p á ica do quad o eó ico-me odológico p opos o demons ou a
iabilidade analí ica e sua capacidade de con ibuição pa a o ape eiçoamen o de p oje os
ou p og amas inse idos em con ex o simila . Nesse sen ido, a análise empí ica desen ol ida
apon ou que abo dagens me odológicas mais lexí eis, capazes de e le i a ealidade
conc e a e suas mudanças (es u u ais e si uacionais), são essenciais pa a assegu a a
pe inência e a e e i idade das polí icas. Po im, o es udo e o ça a impo ância de polí icas
públicas dinâmicas e adap a i as, capazes de esponde às ans o mações do meio u al.
O P og ama Te a Boa, em suas mais de qua o décadas de exis ência, demons ou
esiliência e ele ância, mas seu sucesso u u o depende á da capacidade de inco po a as
lições ap endidas e se ein en a en e aos no os desa ios da ag icul u a ca a inense.
Pala as-cha e: Polí ica ag ícola, ag icul u a amilia , San a Ca a ina.
Con e ência ReLAC 2025 – Pales an e
Badge
awa ded
o
Lilian de Pelleg ini Elias
Issued
on
23
se
. 2025
by
ReLAC
-
Red
de
Seguimien o
E aluación
y
Sis ema ización
de
La inoamé ica
y
el
Ca ibe
Expi a
em
: 23
se
. 2028
Valida e
badge
(
h ps
://
openbadge ac o y
.
com
/
alida o
?
id
=2
d
677
d
715
c
71
ab
6104
446
e
8
ca
4
c
9
98
beac
25
e
&
lang
=
p
)
Seleciona
idioma
enbadge ac o y.com/ob 3/c eden ials/2d677d715c71ab6104 446e8ca4c9 98beac25 e.h ml?lang=es)
enbadge ac o y.com/ob 3/c eden ials/2d677d715c71ab6104 446e8ca4c9 98beac25 e.h ml?lang=p )
Es a
insígnia
econhece
a
con ibuição
como
pales an e
na
Con e ência
Regional
de
A aliação
ReLAC
2025,
ealizada
de
o ma
i ual
nos
dias
3, 4
e
5
de
se emb o
de
2025,
sob
o
lema
"
Rumo
a
uma
Agenda
Regional
de
A aliação
pa a
o
Desen ol imen o
Sus en á el
".
Quem
a
ecebe
in eg ou
a
p og amação
o icial
do
e en o
,
compa ilhando
pesquisas
,
expe iências
e
e lexões
ino ado as
que
en iquece am
o
diálogo
egional
,
o alece am
o
ap endizado
cole i o
e
con ibuí am
pa a
a
cons ução
da
Agenda
de
A aliação
a é
2040.
Es a
ac edi ação
alida
compe ências
em
comunicação
p o issional
,
lide ança
in elec ual
e
ge ação
de
conhecimen o
aplicado
,
com
econhecimen o
e i icá el
po
meio
da
pla a o ma
Open
Badge
Fac o y
.
#
Agenda
2040 #
A aliação
#
Conhecimen o
#
Ponência
#
ReLAC
2025
Emisso
ReLAC
-
Red
de
Seguimien o
E aluación
y
Sis ema ización
de
La inoamé ica
y
el
Ca ibe
(
h ps
://
elac
.
ne
/)
con e encia
@
elac
.
ne
La
Red
de
Seguimien o
,
E aluación
y
Sis ema ización
de
La inoamé ica
y
el
Ca ibe
(
ReLAC
),
c eada
en
2004,
impulsa
la
e aluación
como
he amien a
pa a
el
desa ollo
.
Es
una
comunidad
basada
en
la
con ianza
,
ape u a
democ á ica
y
equidad
,
que
a icula
el
ecosis ema
egional
de
e aluación
,
gene a
conocimien o
e
incide
en
polí icas
públicas
pa a
mejo a
las
condiciones
de
ida
en
Amé ica
La ina
y
el
Ca ibe
.
C i é ios
Es a
insígnia
é
concedida
a
quem
:
Ap esen ou
ponências
acei as
pelo
comi ê
acadêmico
e
incluídas
na
p og amação
o icial
.
Compa ilhou
conhecimen os
,
esul ados
ou
e lexões
ele an es
pa a
a
p á ica
da
a aliação
na
Amé ica
La ina
e
no
Ca ibe
.
Con ibuiu
a i amen e
pa a
o
ap endizado
cole i o
po
meio
da
exposição
e
do
diálogo
com
a
audiência
.
A
emissão
des a
insígnia
alida
compe ências
em
comunicação
p o issional
,
lide ança
in elec ual
e
ge ação
de
conhecimen o
aplicado
,
com
econhecimen o
e i icá el
po
meio
da
pla a o ma
Open
Badge
Fac o y
.
Addendum
de
C i e ios
–
Insignia
de
Ponencia
Alcance
La
insignia
econoce
la
con ibución
como
ponen e
en
la
Con e encia
Regional
de
E aluación
ReLAC
2025
e
iden i ica
apo es
sus an i os
al
diálogo
egional
y
al
ap endizaje
colec i o
.
Requisi os
de
o o gamien o
Ponencia
acep ada
po
el
comi é
académico
e
incluida
en
la
agenda
o icial
.
P esen ación
e ec uada
du an e
el
e en o
(
en
i o
)
y
pa icipación
en
el
in e cambio
con
la
audiencia
.
En ega
de
ma e iales
mínimos
:
í ulo
,
esumen
,
biog a ía
co a
y
,
cuando
co esponda
,
p esen ación
inal
pa a
memo ia
.
Respe o
al
código
de
con i encia
y
lineamien os
de
la
con e encia
.
E idencias
acep adas
G abación
o
epo e
écnico
de
sala
que
con i me
la
exposición
.
A chi o
de
la
p esen ación
o
ma e ial
compa ido
.
Ve i icación
Validación
po
coo dinación
de
eje
/
sesión
y
equipo
écnico
.
Ap obación
inal
po
la
Coo dinación
Gene al
de
ReLAC
.
Valo
p o esional
ac edi ado
Comunicación
p o esional
y
di ulgación
de
conocimien o
.
Lide azgo
in elec ual
y
a iculación
de
e idencias
pa a
el
deba e
público
.
Gene ación
de
conocimien o
aplicado
pa a
la
e aluación
en
Amé ica
La ina
y
el
Ca ibe
.
Vigencia
y
au en icidad
La
insignia
se
emi e
median e
Open
Badge
Fac o y
,
con
e i icación
digi al
y
igencia
de
36
meses
desde
la
echa
de
emisión
.
Re ocación
La
insignia
pod á
se
e ocada
en
casos
de
e o
adminis a i o
,
alsedad
de
in o mación
o
incumplimien os
g a es
al
código
de
con i encia
.
Comp omiso
é ico
Quien
ecibe
es a
insignia
se
adhie e
a
p incipios
de
de echos
humanos
,
equidad
de
géne o
,
in e cul u alidad
y
sos enibilidad
,
con ibuyendo
a
la
Agenda
Regional
de
E aluación
hacia
2040.
Alinhamen os
Da
con e encias
h p
://
da a
.
eu opa
.
eu
/
esco
/
skill
/3012
a
059-
e
062-4171-
b
37
e
-
9
e
7
c
7
eb
603
e
(
h p
://
da a
.
eu opa
.
eu
/
esco
/
skill
/3012
a
059-
e
062-4171-
b
37
e
-
9
e
7
c
7
eb
603
e
)
Da
con e encias
a
di e sos
g upos
.
In es igado
de
ciencias
sociales
/
in es igado a
de
ciencias
sociales
h p
://
da a
.
eu opa
.
eu
/
esco
/
occupa ion
/3
a
4
d
6
be
-90
b
5-41
6-
be
06-3330
dab
3
d
73
(
h p
://
da a
.
eu opa
.
eu
/
esco
/
occupa ion
/3
a
4
d
6
be
-90
b
5-41
6-
be
06-3330
dab
3
d
73)
Los
in es igado es
de
ciencias
sociales
ges ionan
p oyec os
de
in es igación
des inados
a
in es iga
e
in o ma
sob e
cues iones
sociales
.
En
p ime
luga
,
in es igan
euniendo
in o mación
median e
en e is as
,
g upos
cla es
y
cues iona ios
;
después
,
o ganizan
y
analizan
la
in o mación
ecopilada
u ilizando
paque es
de
p og amas
in o má icos
.
Analizan
los
p oblemas
y
necesidades
sociales
y
las
di e en es
ías
y
écnicas
pa a
hace les
en e
.
Analysing
and
e alua ing
in o ma ion
and
da a
h p
://
da a
.
eu opa
.
eu
/
esco
/
skill
/
S
2.7.0 (
h p
://
da a
.
eu opa
.
eu
/
esco
/
skill
/
S
2.7.0)
Examining
da a
o
ac s
o
de e mine
app op ia e
ac ions
o
ecommenda ions
;
compa ing
and
c i ically
e alua ing
he
c edibili y
and
eliabili y
o
sou ces
o
da a
;
making
and
de ending
judgemen s
based
on
in e nal
e idence
and
ex e nal
c i e ia
.
Powe ed
by
(
h ps
://
openbadge ac o y
.
com
)