“INTERNATIONAL CONFERENCE ON INNOVATIVE DEVELOPMENT OF EDUCATION” 2025/1
79
DOI: h ps://10.5281/zenodo.17316373
ISSIQLIK STANSIYALARIDAN CHIQUVCHI CHIQINDILARNING
EKOLOGIYAGA TA’SIRI
Ibodullaye Bekzod Mu odullaye ich
E-mail: [email protected]
KIRISH
Bugungi kunda sanoa a ene ge ika sohala ining jadal i ojlanishi bilan bi
qa o da a o -muhi ga salbiy a’si ko‘ sa u chi omilla ham o ib bo moqda. Issiqlik
s ansiyala i ene giya ishlab chiqa ish ja ayonida muhim o‘ in egallaydi, bi oq ula ning
aoliya i na ijasida a mos e aga ko‘p miqdo da za a li moddala aj aladi. Ushbu
chiqindila abia mu ozana ini buzishi, su a up oq si a iga salbiy a’si ko‘ sa ishi
mumkin. Shu sababli, issiqlik s ansiyala idan chiqu chi chiqindila ning ekologik
oqiba la ini o‘ ganish bugungi kunda dolza b masala hisoblanadi.
METODLAR
Tadqiqo da issiqlik s ansiyala ining chiqindila ini ahlil qilish uchun ekologik
moni o ing, labo a o iya ahlili a s a is ik kuza u me odla i qo‘llanildi. A mos e aga
chiqa iladigan za a li moddala ning miqdo i, ula ning kimyo iy a kibi hamda a’si
adiusi aniqlanib, ma jud ekologik me’yo la bilan solish i ildi. Shuningdek,
zamona iy il lash a gaz ozalash exnologiyala ining sama ado ligi o‘ ganildi.
NATIJALAR
Tahlilla shuni ko‘ sa adiki, issiqlik s ansiyala idan a mos e aga asosan ka bona
angid id (CO₂), ol ingugu dioksidi (SO₂), azo oksidla i (NOₓ) hamda chang
za achala i aj aladi. Ushbu moddala ning haddan ashqa i ko‘payishi iqlim o‘zga ishi,
kislo a yog‘inla i a ha oning i loslanishiga olib keladi. Qa iq yoqilg‘idan
oydalanadigan s ansiyala da chiqindila miqdo i suyuq yoki gazsimon yoqilg‘ila ga
nisba an ancha yuqo i bo‘ladi. Bi oq, zamona iy ozalash exnologiyala i
“INTERNATIONAL CONFERENCE ON INNOVATIVE DEVELOPMENT OF EDUCATION” 2025/1
80
(elek o il la , abso be la ) bu ko‘ sa kichni 40–60 oizgacha kamay i ish imkonini
be adi.
MUHOKAMA
Issiqlik s ansiyala idan chiqu chi chiqindila na aqa a mos e aga, balki su a
up oq izimla iga ham salbiy a’si ko‘ sa adi. Chang a og‘i me all za achala i
yomg‘i o qali up oqqa ushib, uning unumdo ligini kamay i adi. Bundan ashqa i,
s ansiyala da hosil bo‘ladigan issiq su oqimla i su ha zala ining ha o a ini oshi ib,
su eko izimla ida biologik mu ozana ning buzilishiga sabab bo‘ladi. Shu boisdan
ekologik xa sizlikni a’minlash uchun chiqindi gazla ni ozalash, ene giya
sama ado ligini oshi ish a qay a iklanu chi manbala ni jo iy e ish za u .
XULOSA
Issiqlik s ansiyala idan chiqu chi chiqindila ning ekologiyaga a’si i mu akkab
a ko‘p qi ali ja ayondi . Ula ni kamay i ish uchun zamona iy exnologiyala ni
qo‘llash, yoqilg‘i si a ini yaxshilash a chiqindila ni il lash izimla ini
akomillash i ish muhim ahamiya kasb e adi. Ekologik nazo a ni kuchay i ish a
ba qa o ene ge ika siyosa ini yu i ish o qali issiqlik s ansiyala ining a o -muhi ga
a’si ini kamay i ish mumkin.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI: (REFERENCES)
1. O‘zbekis on Respublikasi Ene ge ika azi ligi ma’lumo la i, 2023.
2. T. Raxmono , “Issiqlik ene ge ikasida ekologik muammola ”, Toshken : TDTU
nash iyo i, 2022.
3. Wo ld Ene gy Council — En i onmen al Impac Repo , 2024.
4. Q. Yusupo , “A mos e a i loslanishining ekologik oqiba la i”, Ekologiya ju nali,
2021.
