9
h ps://www.as -con e ence.com/
I SHO‘BA:
Si a li a’lim – ba qa o a aqqiyo ka ola i: xo ijiy aj iba a mahalliy amaliyo
BARQAROR SIFAT UCHUN VAZIFAGA ASOSLANGAN TIL O‘QITISH:
XORIJIY YONDASHUVLAR VA O‘ZBEKISTON OLIY TA’LIMIDA
MOSLASHUV
Mualli la : Dju aye a Na giza Kud a illaye na1, Dju aye Abdulhay Shuh a djano ich2
A iliya siya: Xalqa o No dik Uni e si e i, Che illa ka ed asi 1, Jahon iq isodiyo i a
diploma iya uni e si e i, Ingliz ili ka ed asi2
DOI: h ps://doi.o g/10.5281/zenodo.17318307
ANNOTATSIYA
Ushbu maqola O‘zbekis on oliy a’limida ba qa o si a ga e ishishda azi aga asoslangan il
o‘qi ishning imkoniya la ini ko‘ sa adi. E’ ibo B1–B2 da ajadagi biznes a moliya
yo‘nalishidagi ingliz ili ku sla iga qa a ilib, xalqa o aj iba a CEFR a siyala i mahalliy
sha oi ga qanday moslash i ilishi amaliy misolla bilan yo i iladi. Asosiy muammo shundaki,
kuchli naza iy asosla ma jud bo‘lsa ham, o‘qu das u i, ku s ejasi a da s da ajasidagi
uz iylik ye ishmaydi; na ijada azi ala maqsadga o‘liq bog‘lanmaydi, baholashning ochiqligi
susayadi a o‘qi u chi ayyo ga ligida a qla paydo bo‘ladi. Tadqiqo a alash usulla ni
qo‘llaydi: p e/pos na ijala , yozma a og‘zaki ishla ahlili (anali ik mezonla asosida), da s
kuza u la i hamda ya im uzilmali suhba la . Real hayo ga yaqin azi ala — g a ik a
diag ammala ni sha hlash, man aa do omonla ga qisqa xaba (memo) yozish, ixcham
hisobo ayyo lash a muzoka a mashqla i — alabala ning azi a baja ish si a i, il
bi likla idan oydalanish kengligi a aniqligi, ma n hamda nu qning izchilligi a inglo chiga
mos uslubda so‘zlashishiga ijobiy a’si ko‘ sa di. Anali ik mezonla bahoni ochiq a ushuna li
qildi, o‘qi u chiga esa aniq ahliliy ik -mulohaza be ishga yo dam be di. Xulosa shuki,
ba qa o si a CEFRga bog‘langan azi a dizayni, adola li baholash a da s ja ayonini
mun azam ahlil qilib bo ish bi izim si a ida ishlaganda a’minlanadi. Amaliy a siyala
si a ida: siyosiy-me’yo iy hujja la bilan uyg‘unlash i ish, ku s da ajasida ayyo azi a-
andozala ni jo iy e ish, baholash sa odxonligi bo‘yicha mun azam eningla ashkil e ish,
hamda baholash mezonla ini hamkasbiy ekshi u a moslash i ib ekshi ish o qali ba qa o
a ishonchli qilish akli e iladi.
Kali so‘zla : azi aga asoslangan il o‘qi ish; CEFR uyg‘unligi; anali ik ub ika; moliy a’lim.
KIRISH
Oliy a’limda ingliz ilini o‘qi ish si a i mehna bozo i alabla iga, xalqa o
akademik mobillik a kasbiy muloqo eh iyojla iga be osi a bog‘liq. Shuning uchun
ham a’lim na ijala ini eal kommunika i azi ala o qali shakllan i adigan azi aga
asoslangan il o‘qi ish (TBLT) yondashu i dolza bdi : u maqsadga yo‘nal i ilgan
aoliya la o qali leksik-g amma ik diapazon, nu q uyushqoqligi a audi o iyaga mos
egis ni bi aq ning o‘zida i ojlan i ishni ko‘zlaydi (Ellis, 2003; Nunan, 2004; Willis &
Willis, 2007). Xalqa o il malakasi uchun umumiy Ye opa s anda i — CEFR — esa
da aja desc ip o la i o qali da s maqsadla i a baholash mezonla ini aniqlash i ib,
na ija a si a o‘ asida ochiq bog‘lanish ya a adi. O‘zbekis on a’lim siyosa ida ham
zamona iy me odik yondashu la ni jo iy e ish us u o azi a si a ida belgilangan
(PQ-5117, 2021; Mi ziyoye , 2022).
“RAQAMLI TRANSFORMATSIYA DAVRIDA
PEDAGOGIK TA’LIMNI RIVOJLANTIRISH
ISTIQBOLLARI”
10
h ps://www.as -con e ence.com/
I SHO‘BA:
Si a li a’lim – ba qa o a aqqiyo ka ola i: xo ijiy aj iba a mahalliy amaliyo
Shu bilan bi ga, amaliyo da muammo shundaki, konsep ual asosla ma jud
bo‘lsa ham, das u –ku s–da s zanji i ye a li da ajada uyg‘unlashmaganda azi a
dizayni CEFR desc ip o la i bilan uz iy bog‘lanmaydi, baholash mezonla i sha o ligi
pasayadi a o‘qi u chining baholash sa odxonligi u licha bo‘lib qoladi (Jalolo , 2012).
Mazku maqola ayni bo‘shliqni B1–B2 da ajadagi biznes a moliya yo‘nalishidagi ingliz
ili ku sla i misolida yo i adi: CEFRga bog‘langan azi a dizayni, anali ik ub ika a
e leksi o‘qi ishdan ibo a in eg a siyalashgan model akli e iladi a mahalliy
sha oi da sino dan o‘ kaziladi.
Tadqiqo ning maqsadi — TBLTni ba qa o si a amoyilla i asosida
mahalliylash i ishning amaliy modelini ishlab chiqish a uni baholashdi . Buning
uchun a alash me odla dan oydalaniladi: p e/pos na ijala , yozma a og‘zaki
a e ak la ni anali ik ub ikala bilan ahlil qilish, sin kuza u la i a ya im uzilmali
in e yula (Eas , 2020). Real ish ja ayoniga yaqin azi ala — masalan,
g a ik/diag amma sha hi, man aa do omonla ga qisqa memo, ixcham hisobo a
muzoka a simula siyasi — o qali ku ilayo gan o‘zga ishla aniq o‘lchanadi. Na ijala
asosida das u da ajasida siyosiy-me’yo iy uyg‘unlash i ish, ku s da ajasida
namuna iy azi a-shablonla , da s da ajasida esa e leksi sikl a kalib langan
ub ikala ni jo iy e ish bo‘yicha amaliy a siyala shakllan i iladi. Shu a iqa maqola
naza iya a amaliyo o‘ asidagi uzilishni qisqa i ib, ba qa o si a ga el u chi, CEFRga
ayangan, sha o a ishonchli baholash bilan qo‘llab-qu a langan da s dizaynini
akli qiladi (Council o Eu ope, 2020; Eas , 2020).
METODOLOGIYA
Tadqiqo Toshken shah idagi In e na ional School o Finance, Technology and
Science (ISFT) ins i u ida, B1–B2 da ajadagi biznes a moliya yo‘nalishidagi
alabala da o‘ kazildi. Yondashu a alash bo‘lib, miqdo iy a si a li ma’lumo la bi
aq da o‘plandi a bi -bi ini o‘ldi gan holda alqin qilindi. Da sla 12 ha a da om
e di: boshida ish i okchila dan xaba do ozilik olindi, baholash mezonla i
ushun i ildi a boshlang‘ich ko‘ sa kichla olindi; keyingi ha ala da esa azi a sikli
izchil qo‘llandi. Vazi ala eal ish hayo iga yaqin bo‘lishi uchun g a ik a
diag ammala ni og‘zaki sha hlash, man aa do omonla ga qisqa xaba (memo)
yozish, 200–250 so‘zli ixcham hisobo ayyo lash hamda ju likda muzoka a qilish kabi
aoliya la anlandi. Gu uhla ning ayyo ga ligiga qa ab mayda moslash i ishla
ki i ildi a ula p o okolda qayd e ildi.
Ma’lumo la CEFRga moslash i ilgan p e/pos opshi iqla , anali ik mezonla
asosida baholangan yozma hamda og‘zaki ishla , da s kuza u la i a ya im uzilmali
suhba la o qali yig‘ildi. Boshlang‘ich a yakuniy na ijala aqqoslandi, o‘sish da ajasi
alohida hisoblab chiqildi; yozma a og‘zaki ma e ialla esa ma zula bo‘yicha izimli
ahlil qilindi. Baholashda ikki na a o‘qi u chi mus aqil ball qo‘ydi, kelishmo chilikla
muhokama o qali ba a a e ildi. E ik alabla ga qa ’iy amal qilindi: ma’mu iya bilan
kelishu asosida ish yu i ildi, ish i okchila ma’lumo la i max iy saqlandi (Azizo a,
2024). Cheklo si a ida adqiqo ning bi a muassasa — ISFT — doi asida a
cheklangan gu uhla bilan o‘ kazilgani, shuningdek o‘qi u chi uslubi, da s jad ali a
esu sla na ijala ga a’si ko‘ sa ishi mumkinligi e’ i o e ildi; bu xa la ni kamay i ish
uchun yo‘ iqnomala bi xillash i ildi, azi a andozala i izchil qo‘llandi a baholash
ja ayonida hamkasbiy ko‘ ib chiqish qo‘llanildi.
11
h ps://www.as -con e ence.com/
I SHO‘BA:
Si a li a’lim – ba qa o a aqqiyo ka ola i: xo ijiy aj iba a mahalliy amaliyo
TAHLILLAR
Kuza u la shuni ko‘ sa diki, B1–B2 da ajadagi biznes a moliya alabala i
azi aga asoslangan da sla ja ayonida qisqa mudda ichida sezila li o‘sishga e ishdi.
Eng a alo, azi ani maqsadga mu o iq baja ish si a i oshdi: g a ik a
diag ammala ni sha hlashda alabala endensiyani aniq i odaladi, dalil bilan gapi di
a eh iyo ko xulosala chiqa di; man aa do omonla uchun yozilgan qisqa
xaba la da ma n ixchamligi, izchilligi a ohangning mosligi kuchaydi. Muzoka a
mashqla ida esa muloyim ad e ish, muqobil yechim akli qilish a kelishu ga bo ish
kabi muloqo s a egiyala i ko‘p oq qo‘llanadigan bo‘ldi. Bu opilmala adqiqo
sa olla iga be osi a ja ob be adi: CEFRga ayangan azi a dizayni a mezonli
baholash bi ga ishlaganda azi a baja ish si a i, il bi likla idan oydalanish kengligi a
aniqligi, nu qning izchilligi hamda inglo chiga mos uslub sezila li yaxshilanadi
(Council o Eu ope, 2020; Eas , 2020). Ayniqsa, g a ik sha hi a qisqa xizma xaba i
azi ala ida o‘sish eng a shan bo‘ldi — bu aoliya la ish hayo iga yaqin bo‘lgani a
ilni maqsadga yo‘nal i ilgan holda ishla ishni alab qilgani bilan izohlanadi (Ellis,
2003; Nunan, 2004).
Ushbu na ijala ning ahamiya i ikki yo‘nalishda namoyon bo‘ladi. Ilmiy jiha dan,
mahalliy sha oi da azi aga asoslangan yondashu ni CEFR desk ip o la i bilan uz iy
bog‘lash a uni aniq mezonla o qali o‘lchash sama ali ekanini ko‘ sa adi — bu TBLT
bo‘yicha xalqa o adabiyo dagi kuza u la bilan hamohangdi (Willis & Willis, 2007;
Eas , 2020). Amaliy jiha dan esa da s si a i “ ejalash i ilgan maqsad”dan
“o‘lchanadigan na ija”ga ko‘chadi: o‘qi u chi uchun baholash ochiq a izchil bo‘ladi,
alaba esa undan nima ku ilayo ganini aniq ko‘ adi. Vazi a andozala i a mezonla
bilan ishlash o‘qi u chining ik -mulohaza be ishini qisqa, manzilli a diagnos ik
qiladi; bu esa keyingi da sla dagi o‘sishni ezlash i adi (Eas , 2020).
Oldingi adqiqo la bilan solish i ganda umumiy manza a mos keladi: azi a sikli
il osi ala i a muloqo ko‘nikmala ini bi galikda i ojlan i adi, mezonli baholash esa
ja ayonni sha o qiladi. Bizning hola da alohida o‘ziga xoslik — inglo chiga mos
ohang a ishbila mon e minologiyaning ez oq mus ahkamlangani; buni ku sning
biznes-moliya kon eks iga yo‘nal i ilgani a azi ala ning eal bozo aziya la iga
yaqinligi bilan ushun i ish mumkin (Nunan, 2004). Shu bilan bi ga, ay im gu uhla da
uzun oq og‘zaki nu qda a onlikning ba qa o lashu i sus oq bo‘ldi; bunga da s
aq i, gu uh hajmi yoki mashq zichligi a’si qilgan bo‘lishi mumkin (Long, 2015).
Amaliy a siyala quyidagicha alqin e iladi. Das u da ajasida azi a u la i a
CEFR ko‘ sa kichla i o‘ asidagi bog‘lanishni aniq ko‘ sa adigan “yo‘l xa i asi” ishlab
chiqish za u (Council o Eu ope, 2020). Ku s da ajasida ayyo azi a banki a izchil
mezonla o‘plamini yo‘lga qo‘yish, da s da ajasida esa qisqa, mezonga ayangan ik -
mulohaza be ish amaliyo ini mus ahkamlash lozim. Baholash ba qa o ligi uchun
hamkasbiy ko‘ ib chiqish a kichik kalib lash sessiyala ini mun azam o‘ kazish a siya
e iladi. Kelgusida ishni ikki omondan kengay i ish maqsadga mu o iq deb opildi:
bi inchidan, bi nech a muassasa ish i okidagi ka a oq anlanma bilan na ijala ni
solish i ish a mus ahkamlash; ikkinchidan, uzoq mudda li kuza u o qali
o‘zga ishla ning ish joyiga “ko‘chishi”ni o‘ ganish. Bundan ashqa i, azi a u la ini
alohida aqqoslash (masalan, g a ik sha hi a muzoka aning a’si a qla i) hamda
aqamli osi ala yoki sun’iy in ellek dan ayanch si a ida oydalanishning oyda-
xa a la ini sino dan o‘ kazish is iqbolli yo‘nalish bo‘lib ko‘ inadi (Eas , 2020).
12
h ps://www.as -con e ence.com/
I SHO‘BA:
Si a li a’lim – ba qa o a aqqiyo ka ola i: xo ijiy aj iba a mahalliy amaliyo
NATIJALAR
ISFTda o‘ kazilgan 12 ha alik da sla ke ma-ke ligi B1–B2 da ajadagi biznes a
moliya alabala i uchun sezila li ijobiy siljishla be di. Eng a alo, azi ani maqsadga
mu o iq baja ish si a i ko‘ a ildi: alabala g a ik a diag ammala dagi
endensiyala ni qisqa, lekin dalilga ayangan a zda i odalab, xulosala ni eh iyo ko a
aziya ga mos qilib bayon qila oldila . Man aa do omonla ga mo‘ljallangan qisqa
xaba la da ma n ixchamligi, man iqiy izchillik a ohangning mosligi aniq oq sezildi;
yozma hisobo la da esa bo‘limla a o bog‘lanish kuchaydi, asosiy g‘oya a dalilla
o‘ asidagi bog‘liqlik iniqlashdi. Og‘zaki chiqishla da ik ni da om e i ish, dalilni
bog‘lo chi bi likla bilan ulamoq, aqqoslash a eh iyo ko baho be ish kabi disku s
ko‘nikmala i keng oq qo‘llanadigan bo‘ldi. Muzoka a mashqla ida muloyim ad e ish,
muqobil yechim akli qilish a bosqichma-bosqich kelishu ga bo ish s a egiyala i
ko‘paydi — alabala she igi ik iga hu ma bilan munosaba bildi gan holda, o‘z
akli ini aniq asoslay olishdi.
P e a pos bosqichla da o‘plangan na ijala shuni ko‘ sa diki, o‘sish deya li
ba cha baholash yo‘nalishla ida kuza ildi. Umumiy balla aqsimo i yakuniy
bosqichda yuqo i da ajala omonga siljidi; ayniqsa, “ azi a baja ish si a i” a
“ inglo chiga mos uslub” bandla ida ko‘ a ilish yaqqol oq bo‘ldi. Yozma a og‘zaki
ma e ialla ahlilida ham shu manza a asdiqlandi: kasbiy e minla dan oydalanish
na aqa son jiha idan, balki joyida a o‘g‘ i ishla ilishi bo‘yicha ham yaxshilandi;
g amma ik xa ola kamaydi, ik ning izchil ashkil e ilishi mus ahkamlandi.
Taqqoslashla shuni ko‘ sa diki, g a ik/diag amma sha hi a qisqa xaba (memo)
azi ala ida o‘sish eng ez namoyon bo‘lgan — bu ikki u eal ish aziya la iga eng
yaqin bo‘lgani uchun ilni maqsadga yo‘nal i ilgan holda sa a ba e adi. Qisqa hisobo
a muzoka a azi ala ida ham ijobiy dinamikaga e ishildi, bi oq o‘sish bosqichma-
bosqich kechdi; ayyo ga lik bosqichini bi oz kuchay i ish, ol a azi ala ni aniq oq
aqsimlash bu yo‘nalishla da na ijani ezlash i ishi mumkin.
Na ijala adqiqo sa olla iga be osi a ja ob be di. CEFRga bog‘langan azi a
dizayni bilan aniq, oldindan e’lon qilingan mezonla bi izimda ishlaganda, alabala
azi a maqsadini o‘g‘ i anglaydi a shu yo‘nalishda il osi ala ini ongli a ishda
anlaydi. Bu esa il bi likla idan oydalanish kengligi a aniqligi, ma n/nu qning
izchilligi hamda ohangning inglo chiga mosligi kabi ko‘ sa kichla da ba qa o
o‘sishni a’minladi. Da sla da omida be ilgan qisqa, mezonga ayangan ik -
mulohaza ham ijobiy ol o‘ynadi: alaba keyingi azi aga aynan qaysi jiha ni yaxshilab
bo ishi ke akligini aniq ko‘ ib, o‘z ishini shunga mos a ishda qay a ashkil qildi.
O‘qi u chila o‘ asida “bi xil ilda” ishlash uchun mezonla ni bi ga ko‘ ib chiqish
amaliyo i ham na ijala ni mus ahkamladi — baholashda ba qa o lik oshdi, baho
o idagi man iq alaba uchun ham ushuna li bo‘ldi.
Jad al 1. P e a Pos o‘ acha balla
Ko‘ sa kich
P e (o‘ .)
Pos (o‘ .)
Qisqa izoh
Vazi a baja ish si a i
2.6
3.4
Maqsadga yo‘nal i ilgan baja ish oshdi
Leksik-g amma ik
diapazon/aniqlik
2.5
3.2
Te minla joyida a o‘g‘ i qo‘llandi
Izchillik (ma n/nu q a ibi)
2.4
3.1
Man iqiy bog‘lanish a bog‘lo chila
yaxshilandi
Tinglo chiga mos uslub
2.3
3.3
Ohang a uslub aziya ga moslashdi
Muzoka a s a egiyala i
2.4
3.0
Muloyim ad e ish a kelishu ga bo ish
ko‘paydi
13
h ps://www.as -con e ence.com/
I SHO‘BA:
Si a li a’lim – ba qa o a aqqiyo ka ola i: xo ijiy aj iba a mahalliy amaliyo
Shu bilan bi ga, ku ilmagan jiha la ham qayd e ildi. Ay im gu uhla da uzun oq
og‘zaki nu qda a onlik ku ilgan da ajada ez ba qa o lashmadi. Bunga da s aq i,
mashq zichligi yoki audi o iya oldida chiqish aj ibasining ye a li emasligi sabab
bo‘lishi mumkin. Muzoka a azi ala ida il osi ala ining boyishi onida, ba’zi holla da
sa ol-ja obni chuqu lash i ish a “bene i – isk”ni mu ozana lash i ishga doi
s a egiyala yuzaki qolib ke di; bu keyingi siklda ayyo ga lik bosqichini kuchay i ish
a olla ni aniq oq belgilash za u ligini ko‘ sa adi. Na ijala jad al a g a ikla da
jamlanishi maqsadga mu o iq: p e/pos o‘ acha balla a baholash yo‘nalishla i
bo‘yicha siljishla ni ko‘ sa adigan jad al umumiy manza ani bi qa ashda ochib
be adi; aqsimo ning yuqo i da ajala omonga siljishini aks e i u chi g a ikla esa
o‘sish dinamikasini ko‘ ina li qiladi. Umuman olganda, eal ish hayo iga yaqin
azi ala bilan boyi ilgan, CEFRga ayanadigan aniq mezonli baholash izimi da s
na ijala ini ishonchli a zda oshi di; aniqlangan nozik jiha la esa keyingi siklla da
mashq o ma la i, da s aq i a ayyo ga lik bosqichini yanada pux a ejalash i ish
lozimligini bildi di.
XULOSA
Ushbu adqiqo ning maqsadi azi aga asoslangan il o‘qi ishni CEFR
desk ip o la i bilan izimli uyg‘unlash i ib, O‘zbekis on oliy a’limi sha oi ida ba qa o
si a ga xizma qiladigan amaliy modelni sino dan o‘ kazish edi. ISFTda 12 ha a
da omida olib bo ilgan ish B1–B2 da ajadagi biznes a moliya alabala i uchun
ku ilgan na ijala ni be di: azi ani maqsadga mu o iq baja ish, kasbiy e minla dan
o‘ inli oydalanish, ma n a nu qning izchil ashkil e ilishi hamda audi o iyaga mos
uslubda i oda e ish ko‘ sa kichla i sezila li yaxshilandi. Eng yi ik a’si eal ish
ja ayoniga eng yaqin bo‘lgan azi ala da — g a ik/diag amma sha hi a man aa do
omonla ga qisqa xaba — kuza ildi; qisqa hisobo a muzoka a azi ala idagi o‘sish
bosqichma-bosqich, ammo ba qa o bo‘ldi. Bu opilmala da s maqsadla ini CEFR
bilan aniqlash i ish, mezonli (anali ik) baholashni oldindan e’lon qilish a da s
ja ayonida qisqa, maqsadga yo‘nal i ilgan ik -mulohaza be ishning sama ali
bog‘lanma hosil qilishini ko‘ sa adi.
Tadqiqo ki ishida qayd e ilgan muammo — o‘qu das u i, ku s dizayni a da s
amaliyo i o‘ asidagi uz iylikning sus ligi — akli e ilgan uch pog‘onali yechim (das u
da ajasida “ azi a–desc ip o ” xa i asi; ku s da ajasida azi a-andozala a izchil
baholash mezonla i; da s da ajasida e leksi sikl a hamkasbiy ko‘ ib chiqish) o qali
aniq kamay i ildi. Na ijada da s si a i “ ejalash i ilgan maqsad”dan “o‘lchanadigan
na ija”ga ko‘chdi, baholash ochiqligi a izchilligi oshdi, o‘qi u chi “baholash
sa odxonligi” mus ahkamlandi.
Amaliy a siyala quyidagicha yaxli izim si a ida akli e iladi. A alo, das u
da ajasida azi ala a CEFR desk ip o la i o‘ asidagi bog‘lanishni aniq ko‘ sa adigan
yo‘l xa i asi ishlab chiqiladi. Bu hujja o‘qu maqsadla ini da aja ko‘ sa kichla i bilan
uyg‘unlash i ib, ku s a da s ejala i uchun umumiy mezon azi asini baja adi
(Dju aye a & Dju ae , 2023). Ku s da ajasida ayyo azi a andozala i a bandma band
anali ik baholash mezonla i jo iy e iladi, qisqa a mezonga ayangan ik mulohaza
o ma i s anda lash i iladi, baholash namunala i a kalib lash uchun namuna iy
ishla o‘plami shakllan i iladi. Da s da ajasida e leksiya oda i yo‘lga qo‘yilib, ikki
baholo chi bilan baholash a hamkasbiy ko‘ ib chiqish mun azam qo‘llanadi,
shuningdek azi a siklining ayyo ga lik, baja ish a yakuniy ahlil bosqichla i izchil
yu i iladi. Amalga oshi ish a ibi bosqichma bosqich ashkil e iladi: kichik ishchi
14
h ps://www.as -con e ence.com/
I SHO‘BA:
Si a li a’lim – ba qa o a aqqiyo ka ola i: xo ijiy aj iba a mahalliy amaliyo
gu uh yo‘l xa i asi, azi a banki a mezonla ni ayyo laydi, so‘ng pilo gu uhla da sino
o‘ kaziladi, na ijala ahliliga ko‘ a ma e ialla akomillash i iladi a ka ed a miqyosida
jo iy e iladi. Ja ayonni qo‘llab qu a lash uchun o‘qi u chila uchun baholash
sa odxonligi a azi a dizayni bo‘yicha qisqa eningla o‘ kaziladi, moni o ing a ichki
mode a siya o qali baholash izchilligi nazo a qilinadi, eh iyojdan kelib chiqib da s
aq i, esu sla hamda olla aqsimo i qay a sozlanadi. Shu a iqa CEFRga ayangan
azi a dizayni, adola li a sha o baholash hamda e leksi o‘qi ish o‘za o bog‘langan
yagona izimga aylanadi.
Kelgusidagi adqiqo la uchun uch asosiy yo‘nalish maqsadga mu o iq
ko‘ inadi: bi inchidan, ko‘p muassasani qam ab oladigan, ka a oq a imkon qada
asodi iy anlanmaga ayangan dizayn o qali na ijala ni aqqoslab, ashqi
ishonchlilikni baholash; ikkinchidan, uzoq mudda li kuza u yo damida
ko‘nikmala ning ba qa o lashu i a ula ning ish muhi iga ko‘chishini, ayniqsa
hisobo hamda muzoka a kabi mu akkab azi ala kesimida o‘ ganish; uchinchidan,
aqamli osi ala a sun’iy in ellek ka ayangan ayanch ma e ialla ni azi a sikliga
eh iyo ko lik bilan qo‘shib, ula ning oyda a xa a nisba ini aj iba iy baholash.
Umuman olganda, CEFRga bog‘langan azi a dizayni, aniq a adola li baholash
hamda e leksi o‘qi ishdan ashkil opgan in eg a siyalashgan model B1–B2
kon eks ida si a ko‘ sa kichla ining ba qa o oshishiga xizma qiladi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1. Azizo a, D. (2024). THE ROLE OF MULTIMEDIA IN SHAPING ELT
PRACICES: INSIGHTS AND CHALLENGES FROM MALAYSIA TO
UZBEKISTAN. No dic_P ess, 3(0003).
2. Council o Eu ope. (2020). Common Eu opean F amewo k o Re e ence
o Languages: Lea ning, eaching, assessmen — Companion olume.
Council o Eu ope Publishing.
3. Dju aye a, N., & Dju ae , A. (2023). Re ealing he Sociolinguis ic
En i onmen : In es iga ion o he P o iles o Business English Lea ne s.
P oceedings o he 2nd Pami T ansbounda y Con e ence o Sus ainable
Socie ies, 642–651.
4. h ps://www.sci ep ess.o g/Link.aspx?doi=10.5220/0012908600003882
5. Eas , M. (2020). Task-Based Language Teaching om he Teache s’
Pe spec i e. Rou ledge.
6. Ellis, R. (2003). Task-Based Language Lea ning and Teaching. Ox o d
Uni e si y P ess.
7. Jalolo , J. J. (2012). Che il o‘qi ish me odikasi. Toshken : O‘qi u chi.
8. Long, M. H. (2015). Second Language Acquisi ion and Task-Based
Language Teaching. Wiley-Blackwell.
9. Mi ziyoye , Sh. M. (2022, 28- e al). Yangi O‘zbekis onning a aqqiyo
s a egiyasi o‘g‘ isida PF-60. O‘zbekis on Respublikasi P eziden i
Fa moni.
10. Nunan, D. (2004). Task-Based Language Teaching. Camb idge Uni e si y
P ess.
11. PQ-5117. (2021). Xo ijiy illa ni o‘qi ishni i ojlan i ish cho a- adbi la i
o‘g‘ isida (O‘zbekis on Respublikasi P eziden ining qa o i №PQ-5117).
12. Willis, D., & Willis, J. (2007). Doing Task-Based Teaching. Ox o d Uni e si y
P ess.
