9
h ps://www.as -con e ence.com/
I SHO‘BA:
Si a li a’lim – ba qa o a aqqiyo ka ola i: xo ijiy aj iba a mahalliy amaliyo
SIFATLI MAKTAB TA’LIMI – BARQAROR TARAQQIYOT KAFOLATI:
XORIJIY TAJRIBA VA MAHALLIY AMALIYOT
Mualli : Os ono a Xu shidabonu Ga u o na 1
A iliya siya: A.A loniy nomidagi pedagogik maho a milliy ins i u i, me odik xizma
ko‘ sa ish bo‘limi 1
DOI: h ps://doi.o g/10.5281/zenodo.17324066
ANNOTATSIYA
Mazku maqolada si a li mak ab a’limining ba qa o a aqqiyo ga a’si i, uning asosiy
omilla i, hamda bu yo‘nalishda xo ijiy da la la aj ibasi a O‘zbekis ondagi ma jud
amaliyo la o‘ ganiladi. Jahonning ilg‘o a’lim izimla iga ega bo‘lgan mamlaka la –
Finlyandiya, Janubiy Ko eya, Singapu kabi da la la misolida a’lim si a ini a’minlashdagi
s a egiyala , me odla a inno a sion yondashu la ahlil qilinadi. Shu bilan bi ga,
O‘zbekis on mak ab a’limida amalga oshi ilayo gan isloho la , milliy o‘qu das u la ining
akomillash i ilishi, o‘qi u chila malakasini oshi ish izimi a zamona iy exnologiyala ning
jo iy e ilishi kabi jiha la ko‘ ib chiqiladi. Ishda si a li a’limning ba qa o a aqqiyo uchun
ka ola ekani, u o qali ij imoiy-iq isodiy o‘sish, bilimli a aqoba ba dosh a lodni a biyalash
imkoniya i yuzaga kelishi asoslab be iladi. Tahlilla xo ijiy aj iba a mahalliy amaliyo ni
solish i ish o qali is iqboldagi akli a a siyala ni ishlab chiqishga xizma qiladi.
Kali so‘zla : Si a li a’lim, ba qa o a aqqiyo , a’lim isloho la i, inno a sion yondashu ,
pedagogik me odla , xo ijiy aj iba, mahalliy amaliyo , global a’lim endensiyala i, a’limdagi
aqamlash i ish, aqoba ba dosh kad la ayyo lash.
KIRISH
Bugungi kunda globallashu a axbo o exnologiyala ining jadal i ojlanishi
sha oi ida ha bi mamlaka ning a aqqiyo da ajasi, eng a alo, uning a’lim izimi,
ayniqsa, mak ab a’limining si a iga be osi a bog‘liqdi . Chunki zamona iy jamiya da
aqoba ba dosh, ijodko a ashabbusko shaxsni shakllan i ish, ba qa o ij imoiy-
iq isodiy o‘sishni a’minlashda si a li a’lim muhim omil si a ida namoyon bo‘lmoqda.
Si a li mak ab a’limi na aqa bilim be ish, balki o‘qu chining hayo iy
kompe ensiyala ini i ojlan i ish, anqidiy ik lash, axloqiy qad iya la a uqa olik
ongini shakllan i ishga xizma qiladi. Shu bois, i ojlangan da la la aj ibasini chuqu
o‘ ganish a milliy amaliyo bilan solish i ish o qali a’lim si a ini oshi ish bo‘yicha
sama ali s a egiyala ishlab chiqish dolza b ahamiya kasb e moqda.
XXI as da ha bi mamlaka a aqqiyo i, ij imoiy-iq isodiy ba qa o ligi a
aqoba ba doshligi be osi a si a li a’lim izimiga bog‘liqdi . Ayniqsa, umumiy o‘ a
a’lim (mak ab a’limi) da la ning in ellek ual poyde o ini ya a ishda muhim ol
o‘ynaydi. Si a li mak ab a’limi – bu na aqa bilim be ish, balki bolani jamiya ga
moslashgan, anqidiy ik lo chi a aol uqa o si a ida shakllan i ish osi asidi .
Zamona iy dunyoda ha qanday mamlaka ning ij imoiy-iq isodiy i ojlanishi, ilm- an
salohiya i a aqoba ba doshligi, a alo, a’lim izimining si a iga chamba chas
bog‘liq. Si a li a’lim – ba qa o a aqqiyo ning muhim ka ola idi . Bugungi
“RAQAMLI TRANSFORMATSIYA DAVRIDA
PEDAGOGIK TA’LIMNI RIVOJLANTIRISH
ISTIQBOLLARI”
10
h ps://www.as -con e ence.com/
I SHO‘BA:
Si a li a’lim – ba qa o a aqqiyo ka ola i: xo ijiy aj iba a mahalliy amaliyo
globallashu da ida mamlaka la ilg‘o aj ibala ni o‘ ganish a ula ni milliy izimga
moslash i ish o qali a’lim si a ini oshi ishga in ilmoqda. Mazku maqolada mak ab
a’limida si a ni a’minlash bo asidagi xo ijiy aj ibala a O‘zbekis ondagi amaliy
ishla ahlil qilinadi.
Mak ab a’limida si a li a’lim ushunchasi
Si a li mak ab a’limi – bu o‘qu chila ga zamona iy bilimla , ko‘nikma a
kompe ensiyala ni be ish, ula ning indi idual qobiliya la ini i ojlan i ish, inklyuzi lik,
eng imkoniya la , xa siz a ag‘ba lan i u chi o‘qu muhi ini ya a ishdan ibo a di .
Si a li a’limning asosiy mezonla i quyidagila dan ibo a :
-malakali a mo i a siyaga ega o‘qi u chila ;
-yangilangan, zamona iy o‘qu das u la i a da slikla ;
-o‘qu chila ning aolligiga asoslangan in e ak i me odla ;
-adola li a i ojlan i u chi baholash izimi;
-mak ab in a uzilmasining zamona iy hola i (sin xonala , exnika, in e ne ,
ku ubxona a h.k.).
Xo ijiy mamlaka la aj ibasi: Finlyandiya mak ab a’limi bugungi kunda eng
mu a aqiya li izimla dan bi i si a ida e’ i o e iladi. Uning asosiy xususiya la i
quyidagila :
-Mak ab o‘qu chila i o‘ asida aqoba emas, hamko lik muhi iga u g‘u be iladi.
-O‘qi u chila oliy a’lim da ajasida ayyo lanadi a yuqo i hu ma ga sazo o
kasb hisoblanadi.
-Uyga azi a miqdo i minimal, ammo a’lim sama ali a hayo ga mos.
-Baholash izimi kuchli es la emas, balki o‘qu chining i ojlanishiga
yo‘nal i ilgan.
Janubiy Ko eyada mak ab a’limi yuqo i da ajadagi in izom a mehna se a lik
bilan aj alib u adi:
-STEM yo‘nalishla iga ( an, exnologiya, muhandislik, ma ema ika) alohida
e’ ibo qa a iladi.
-IT exnologiyala i da s ja ayoniga chuqu jo iy e ilgan.
-O‘qu chila mak abdan keyin ham maxsus ku sla ga qa nashadi.
-O‘qi u chila ning malaka oshi ish izimi doimiy a sama ali.
Singapu da o‘qi u chila ayyo lash izimi juda pux a yo‘lga qo‘yilgan. Ha bi
pedagog o‘z aoliya ida me odik yangilikla ki i ishi, ahlil qilishi a doimiy malaka
oshi ishi alab qilinadi.
Kasbiy a exnik a’lim (dual sys em) o qali o‘qu chila ni amaliy hayo ga
ayyo lash aj ibasi ma jud. Mak ab bilan ko xona hamko ligi asosida o‘qu chila eal
ish sha oi ida ko‘nikmala oladi.
Bu aj ibala O‘zbekis on uchun o‘ziga xos da s bo‘lib xizma qilishi mumkin.
O‘zbekis onda mak ab a’limi sohasidagi isloho la a amaliyo la , so‘nggi
yilla da mak ab a’limini isloh qilish a si a ni oshi ish bo asida bi qa o muhim
ashabbusla ni amalga oshi moqda: Jumladan,
- Da slik a o‘qu das u la ini yangilash bosqichma-bosqich kompe ensiya iy
yondashu asosida qay a ishlab chiqilmoqda. Boshlang‘ich a yuqo i sin la da
o‘qu chila ning amaliy ko‘nikmala ini i ojlan i ishga u g‘u be ilmoqda.
- O‘qi u chila ning malakasini oshi ishda k edi -modul asosidagi malaka
oshi ish izimi yo‘lga qo‘yilmoqda.
- Ta’lim si a ini baholo chi milliy a xalqa o mezonla ga asoslangan a es a siya
izimi jo iy e ilmoqda.
11
h ps://www.as -con e ence.com/
I SHO‘BA:
Si a li a’lim – ba qa o a aqqiyo ka ola i: xo ijiy aj iba a mahalliy amaliyo
In a uzilmani mode niza siya qilishda esa, ko‘plab mak abla kapi al
a’mi lanmoqda, yangi binola qu ilmoqda, elek on ju nal, elek on da slikla ,
aqamli a’lim pla o mala i (Bilimla olami, EduMa ke , ZiyoNET) jo iy qilinmoqda.
O‘zbekis on Xalqa o baholash das u la ida ish i ok e moqda. O‘zbekis on ilk bo PISA
(2022) a TIMSS (2023) das u la ida qa nashib, o‘z a’lim izimidagi kuchli a zai
jiha la ni aniqladi. Bu xalqa o mezonla ga mos isloho la olib bo ish uchun muhim
qadam bo‘ldi.
Si a li mak ab a’limidagi muammola a ula ni hal e ishdagi yo‘lla
quyidagila dan ibo a :
• Ay im hududla da o‘qi u chila anqisligi;
• O‘qu chila sonining ko‘pligi sababli sin da indi idual yondashu ga ye a li
imkoniya bo‘lmasligi;
• Da slikla si a i a ula ni amaliyo ga mosligi bo‘yicha muammola ;
• Raqamli exnologiyala ning ba cha hududla da eng aqsimlanmaganligi.
Yechimla :
• Hududla da mobil o‘qi u chi izimini jo iy e ish;
• Ha bi o‘qi u chi uchun aqamli me odik qo‘llanmala ya a ish;
• O‘qu chila bilan mus aqil ishlashni kuchay i u chi me odikala ni keng jo iy
e ish;
• O a-onala bilan hamko likni mus ahkamlash, a’lim si a ini oshi ishga ula ni
ham jalb e ish.
O‘qi u chila ning malaka a mo i a siyasi pas ligi. OECD hisobo la iga ko‘ a,
a’lim si a ining 70% dan o ig‘i o‘qi u chi malakasi bilan be osi a bog‘liq. Malakali
o‘qi u chila o‘qu chila da mus aqil ik lash, muammo yechish a ij imoiy
ko‘nikmala ni i ojlan i adi.
Xalqa o aj iba: Singapu da o‘qi u chi bo‘lish uchun kuchli anlo bo , ula
da la omonidan yuqo i ag‘ba lan i iladi. Finlandiyada o‘qi u chila ilmiy da ajaga
ega a o‘zla ini mus aqil i ojlan i ishga ega.
O‘zbekis on amaliyo i: 2023 yildan boshlab o‘qi u chila ni a es a siyadan
o‘ kazish, malaka oi ala ini aniqlash a ula ni qo‘shimcha haq bilan ag‘ba lan i ish
jo iy qilindi. Bi oq bu ja ayonla hanuzda keng ko‘lamda izimli ishlamayap i.
Muammo: Qa o mak abla da o‘qi u chila zamona iy pedagogik
yondashu la dan xaba do emas. Maoshning pas ligi a ij imoiy himoyaning ye a li
emasligi sababli yoshla bu sohaga kam ki adi.
Yechimla :
O‘qi u chila uchun uzluksiz kasbiy i ojlanish izimini ya a ish (modulla ,
onlayn ku sla , xalqa o aj iba almashinu i).
Eng yaxshi o‘qi u chila ni s imullo chi g an la , muko o la bilan
ag‘ba lan i ish. O‘qi u chila uchun “Us oz–shogi d” modelini yo‘lga qo‘yish.
O‘qi u chi ayyo lo oliy o‘qu yu la iga yuqo i ey ingli abi u iyen la ni jalb
e ish (kon ak im iyozla i, s ipendiyala ).
O‘qu das u la ining hayo dan uzoqligi a yangilanmaganligi. Ba qa o
a aqqiyo maqsadla iga (SDG-4) e ishish uchun a’lim das u la i na aqa naza iy
bilim, balki hayo iy kompe ensiyala ni i ojlan i ishga qa a ilgan bo‘lishi ke ak.
A s aliyada o‘qu das u la “XXI-as ko‘nikmala i” asosida uzilgan.
Kanadada ha bi an ba qa o a aqqiyo ga yo‘nal i ilgan loyihala bilan
bog‘langan.
12
h ps://www.as -con e ence.com/
I SHO‘BA:
Si a li a’lim – ba qa o a aqqiyo ka ola i: xo ijiy aj iba a mahalliy amaliyo
Muammo: Da slikla hayo iy ko‘nikmala emas, ko‘p oq naza iy bilimla
be ishga yo‘nal i ilgan. O‘qu chila zamona iy iq isodiyo a jamiya eh iyojla iga
mos ayyo ga likka ega emas.
Yechimla :
Kompe ensiyaga asoslangan o‘qu das u la ini jo iy e ish
.
Ha yili o‘qu
das u la ini yangilash a baholash mexanizmini yo‘lga qo‘yish
O‘qu das u la iga ba qa o a aqqiyo , ekologiya, aqamli sa odxonlik,
moliya iy bilimla ni ki i ish. Da slikla ni ishlab chiqishda ish be u chila , olimla a
amaliyo chila ni jalb qilish.
O a-onala , ish be u chila , pedagogla bilan hamko likda das u la ni
mun azam yangilash. STEAM a CLIL (Con en and Language In eg a ed Lea ning)
me odikala ini jo iy qilish.
Mak abla in a uzilmasining ye a li emasligi (ayniqsa, qishloqla da)–
o‘qu chila bilim olishiga be osi a salbiy a’si qiladi. Es oniyada ba cha mak abla da
bepul in e ne a aqamli exnologiyala ma jud.
Ge maniyada mak abla ishchi ko xonala bilan hamko likda zamona iy
exnika bilan jihozlanadi.
Muammo: Ko‘p mak abla eski binola da aoliya yu i moqda. Labo a o iyala ,
kompyu e sin la i, ku ubxonala yo‘q yoki ye a li emas.
Yechimla :
Ha yili in a uzilmani yaxshilash bo‘yicha manzilli das u la ni amalga oshi ishi
ke ak. Ha yili 1000 a mak abni kapi al ekons uksiya qilish bo‘yicha maqsadli
das u la ishlab chiqish ke ak.
Da la -xususiy she iklik (PPP) asosida mak ab in a uzilmasini i ojlan i ish. “1
a mak ab – 1 a xususiy homiy” modeli o qali in a uzilmani yaxshilash ke ak.
Mak abla da mobil STEAM labo a o iyala , aqamli ku ubxonala ni jo iy e ish.
Mobil labo a o iyala a i ual sin la o qali chekka hududla dagi mak abla ni
a’minlash ke ak.
Raqamli a’lim osi ala ining ye ishmasligi yoki no o‘g‘ i qo‘llanilishi. Raqamli
exnologiyala – XXI-as a’limining aj almas qismi bo‘lib, o‘qu chila ning mus aqil
a’lim olishini kuchay i adi. Janubiy Ko eyada ha bi o‘qu chining shaxsiy planshe i
bo , ba cha da sla onlayn ham ma jud.
No egiyada da sla ining ka a qismi Google Class oom yoki Moodle
pla o mala ida o‘ iladi.
Muammo: O‘qi u chila aqamli exnologiyala dan oydalanish bo‘yicha ye a li
ko‘nikmaga ega emas. Ba’zi hududla da in e ne si a i pas , exnika eski gan.
Yechimla :
O‘qi u chila uchun aqamli pedagogika bo‘yicha majbu iy ku sla . Ha bi
o‘qi u chiga aqamli pedagogika bo‘yicha se i ika lash alabini ki i ish.
Mak abla ga planshe , nou buk, in e ak i doska a si a li in e ne ye kazib
be ish. O‘qu chila uchun aqamli sa odxonlik da sla ini alohida an si a ida jo iy
qilish.
O‘qu chila uchun milliy onlayn a’lim pla o masini i ojlan i ish (masalan,
uzedu.uz
ni akomillash i ish). Hududla dagi in e ne ezligi a exnik osi ala ni
da la hisobidan yangilash.
Tenglik a inklyuzi lik muammola i. BMTning SDG-4 bandida “hech kimni
o da qoldi maslik” amoyili asosiy p insip si a ida belgilangan. AQSHda ha bi
mak abda nogi onligi bo‘lgan o‘qu chila uchun maxsus esu s xonala ma jud.
13
h ps://www.as -con e ence.com/
I SHO‘BA:
Si a li a’lim – ba qa o a aqqiyo ka ola i: xo ijiy aj iba a mahalliy amaliyo
Buyuk B i aniyada maxsus a’lim eh iyojla i bo‘lgan o‘qu chila uchun
SENCO
(Special Educa ional Needs Coo dina o s) la ozimi ma jud.
Muammo: Nogi onligi bo‘lgan bolala , ij imoiy jiha dan nocho o‘qu chila
si a li a’limdan che da qolmoqda. Shaha a qishloq o‘ asidagi a q kuchli.
Yechimla :
Inklyuzi a’lim muhi ini ya a ish: maxsus o‘qi u chila , moslash i ilgan
jihozla ,me odikala . O‘qi u chila ni logoped, de ek olog a psixologik ko‘nikmala
bo‘yicha ayyo lash.
Ha bi hududda eng kamida bi a inklyuzi mak ab ochish. Ha bi uman
ma kazida inklyuzi mak abla ashkil qilish.
Qishloq mak abla ini modulli da slikla , mobil labo a o iyala , online da sla
bilan qo‘llab-qu a lash. O‘zbek ilida b aille ali bosidagi da slikla , audio-ki obla ni
keng jo iy qilish
Baholash a moni o ing izimining zai ligi. Ta’lim sama ado ligini baholashda
o ma i en a summa i en baholash usulla ining uyg‘unligi muhim. PISA baholash
izimi ko‘plab da la la da o‘qu chila ning unksional sa odxonligini o‘lchashda
qo‘llaniladi. F ansiyada o‘qu chila ning o‘z-o‘zini baholash izimi ma jud. Hozi da
mak abla da baholash ko‘p oq an’ana iy 5 balli izimga asoslangan, amaliy a loyiha
asosidagi baholash sus .
Muammo: Baholash ko‘p oq yod olishga asoslangan. O‘qu chila ning mus aqil
ik lashi a i ojlanish dinamikasi inoba ga olinmaydi.
Yechimla :
Fo ma i baholash (ya’ni o‘qu ja ayonida ag‘ba lan i u chi a ahlilga
asoslangan masalan: loyiha, kundalik ik la , po olio) izimini jo iy e ish.
Baholash izimini aqamlash i ish a sha o lash i ish.
O‘qu chila ning po oliola i asosida i ojlanishini kuza ish a baholash.
Ta’limdagi ba qa o a aqqiyo amoyilla ining zai ligi. UNESCOga ko‘ a, ha bi
o‘qu chi ba qa o i ojlanish bo‘yicha bilim, ko‘nikma a qad iya la ga ega bo‘lishi
sha . Sh e siyada ba cha mak abla da ekologik ba qa o lik da s si a ida o‘ iladi.
Yaponiya mak abla ida jamiya ga oyda kel i ishga qa a ilgan loyihala majbu iy.
2023-yildan boshlab ekologik a biya haqida hujja la ishlab chiqilmoqda, ammo
mak ab da ajasida amaliy in eg a siya hali zai .
Muammo: Mak abda ekologik, iq isodiy, ij imoiy ba qa o lik ma zula i ye a li
da ajada yo i ilmaydi. O‘qu chila da a o -muhi ga nisba an ongli munosaba
shakllanmagan.
Yechimla :
O‘qu das u la iga ba qa o a aqqiyo maqsadla i (SDG) asosida maxsus
da sla ki i ish. SDG-4 (si a li a’lim), SDG-13 (iqlim), SDG-5 (gende engligi) kabi
ba qa o lik maqsadla ini da sla bilan bog‘lash.
Mak abla da ekoklubla , ij imoiy loyihala , olon yo lik aoliya ini yo‘lga qo‘yish.
Ha bi mak abda “Yashil sin ”, eko-loyihala , olon yo lik mashg‘ulo la i ashkil qilish.
Ha bi mak abda "Ba qa o mak ab modeli"ni jo iy e ish (ene giya ejash,
chiqindila ni aj a ish, yashil hududla ). Qay a ishlash ( ecycling) bo‘yicha mak ab
sa hida aj iba maydonla i ya a ish.
Yakuniy a siyala :
14
h ps://www.as -con e ence.com/
I SHO‘BA:
Si a li a’lim – ba qa o a aqqiyo ka ola i: xo ijiy aj iba a mahalliy amaliyo
Muammo
Yechim (ancha qisqacha)
O‘qi u chila ning malakasi pas
Kasbiy i ojlanish a ag‘ba lan i ish izimi
O‘qu das u la eski gan
Kompe ensiyaga asoslangan das u la
In a uzilma yomon
Manzilli mode niza siya a PPP
Raqamli osi ala kam
In e ne a aqamli exnika bilan a’minlash
Inklyuzi lik zai
Maxsus pedagogla a da slikla
Baholashda adola sizlik
Fo ma i en baholash a po oliola
SDG ma zula i yo i ilmagan
Ekologik a ij imoiy loyihala ki i ish
Tahlilla shuni ko‘ sa adiki, si a li mak ab a’limiga e ishish uchun quyidagi
a siyala muhim:
• O‘qi u chila ni ayyo lash izimini xalqa o s anda la ga yaqinlash i ish;
• O‘qu chila ning indi idual i ojlanishiga e’ ibo be ish;
• Ta’limda englik a inklyuzi likni a’minlash;
• Baholash izimini sha o lash i ish a aqamlash i ish;
• O‘qu das u la iga ekologiya, ij imoiy adola , iq isodiy ba qa o lik kabi
ma zula ni ki i ish.
Shuningdek, xo ijiy aj ibala dan moslash i ilgan holda oydalanish za u :
masalan, Finlandiyaning englik yondashu i, Ge maniyaning amaliy a’lim modeli,
Ko eyaning exnologik inno a siyala i.
XULOSA
Maqolada si a li mak ab a’limining ba qa o a aqqiyo ga a’si i keng ahlil
qilinib, bu bo adagi xo ijiy da la la aj ibasi hamda O‘zbekis onda olib bo ilayo gan
isloho la o‘ ganildi. Tahlilla shuni ko‘ sa adiki, mak ab a’limining si a i na aqa
a’lim izimining ichki i oji, balki jamiya ning ij imoiy-iq isodiy, madaniy a ilmiy
a aqqiyo ida muhim omil hisoblanadi.
Dunyoning ilg‘o a’lim izimla iga ega bo‘lgan mamlaka la aj ibasi
(Finlyandiya, Janubiy Ko eya, Singapu ) asosida aniqlanishicha, a’limda inno a sion
yondashu la , o‘qi u chila ning uzluksiz kasbiy i oji, o‘qu das u la ining
yangilanishi a aqamli exnologiyala ning jo iy e ilishi si a ning muhim
ko‘ sa kichla i hisoblanadi.
O‘zbekis onda esa oxi gi yilla da ushbu yo‘nalishda muhim qadamla
qo‘yilmoqda: milliy o‘qu das u la i qay a ko‘ ib chiqilmoqda, o‘qi u chila malakasini
oshi ish izimi bosqichma-bosqich akomillash i ilmoqda, mak ab in a uzilmasi a
aqamlash i ish ja ayonla i jadallashmoqda.
Shu asosda ay ish mumkinki, si a li mak ab a’limini yo‘lga qo‘yish — bu aqa
a’lim sohasi isloho i emas, balki ba qa o a aqqiyo ning ka ola i, zamona iy a
aqoba ba dosh a lodni a biyalashning mus ahkam asosi hamdi . Maqolada ilga i
su ilgan xo ijiy aj ibala a mahalliy amaliyo la asosida ishlab chiqilgan a siyala esa
si a li a’limga e ishish yo‘lida muhim konsep ual asos bo‘lib xizma qiladi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1. O‘zbekis on Respublikasi P eziden ining Qa o la i a Fa monla i: “2022–
2026 yilla ga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekis onning Ta aqqiyo
15
h ps://www.as -con e ence.com/
I SHO‘BA:
Si a li a’lim – ba qa o a aqqiyo ka ola i: xo ijiy aj iba a mahalliy amaliyo
S a egiyasi” “O‘zbekis on Respublikasida a’lim izimini 2030 yilgacha
i ojlan i ish konsepsiyasi”
2. Ib agimo , I., & Ka imo , R. (2021).
Ta’lim izimini mode niza siyalash a
inno a sion yondashu la .
Toshken : O‘zbekis on milliy ensiklopediyasi.
Mahalliy a’limdagi zamona iy isloho la haqida ahliliy qa ashla .
3. Finlyandiya a OECD (2019).
Fu u e o Educa ion and Skills 2030.
Ta’limda yondashu la , ko‘nikmala a ba qa o lik amoyilla ini
in eg a siyalash masalala i.
4. Tilbu y, D. (2011).
Educa ion o Sus ainable De elopmen : An Expe
Re iew o P ocesses and Lea ning.
UNESCO.
Ba qa o a aqqiyo uchun a’limning xalqa o naza iyasi a amaliyo i.
5. Sahlbe g, P. (2015).
Finnish Lessons 2.0: Wha Can he Wo ld Lea n om
Educa ional Change in Finland?
Finlandiya a’lim izimi o qali si a li a’lim a ba qa o i ojlanishga
e ishish aj ibasi.
6. www.edu.uz – O‘zbekis on Respublikasi Mak abgacha a mak ab a’limi
azi ligi asmiy
7. UNICEF Uzbekis an: h ps://www.unice .o g/uzbekis an
