135
Volume 5, Issue 10: Special Issue
(EJAR)
ISSN: 2181-2020
MPHAPP
THE 6TH INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL
CONFERENCE “MODERN PHARMACEUTICS: ACTUAL
PROBLEMS AND PROSPECTS”
TASHKENT, OCTOBER 17, 2025
in-academy.uz
“ALLERGIYA VA YALLIG’LANISHDA QO’LLASH UCHUN QURUQ EKSTRAKT
OLISHDA O’SIMLIKLARNI TANLASH”
Cho’liye a S.O.1
Sa a o a D.T.2
Toshken Fa ma se ika ins i u i, Toshken sh, O’zbekis on Respublikasi
h ps://doi.o g/10.5281/zenodo.17325386
Dolza bligi: Hozi gi da da alle gik kasallikla a yallig‘lanish bilan kechu chi hola la dunyo
bo‘yicha eng keng a qalgan muammola dan bi i bo‘lib qolmoqda. A o -muhi ning i loslanishi, oziq-
o qa la dagi kimyo iy qo‘shimchala , do ila ga bo‘lgan indi idual sezu chanlik kabi omilla inson
o ganizmining immun ja obini buzib, u li shakldagi alle giyala a su unkali yallig‘lanish
kasallikla iga olib kelmoqda. Shu bilan bi ga, sin e ik do i osi ala ining uzoq mudda li qo‘llanilishi
ko‘plab nojo‘ya a’si la , jumladan, do iga alle gik eaksiya, o ganizmning susayishi a disbak e ioz
hola la iga sabab bo‘lmoqda. Bunday aziya da xa siz, abiiy a sama ali osi ala — ayniqsa
do i o o‘simlikla dan ayyo langan eks ak la — muqobil yechim si a ida ko‘ ilmoqda.
Tadqiqo maqsadi: Alle gik a yallig‘lanish bilan bog‘liq hola la da qo‘llash uchun
mo‘ljallangan qu uq eks ak ayyo lashda a makologik jiha dan aol, xa siz a sama ali
o‘simlikla ni ilmiy asosda anlash, ula ning eks aksiya uchun ya oqliligini baholash hamda
bi galikdagi qo‘llanilish imkoniya la ini aniqlash.
Usul a uslubla : Adabiyo ahlilla iga asosan bi qancha o’simlikla alle giya a
yallig’lanishga qa shi sama ali a’si ko’ sa adi, jumladan, moychechak, zub u um, gazanda, qo a
zi a, zanjabil, aloe, shal ey, uch bo’lakli qo aqiz kabi bi qancha abiiy xomashyola o’ ganildi.
Tanlangan o‘simlikla ning biologik aol moddala a kibi, a makologik xususiya la i, xalq aboba i
a zamona iy ilmiy manbala dagi qo‘llanilish aj ibala i ahlil qilindi. Ilmiy maqolala ,
disse a siyala , a makopeyala a i o e apiya bo‘yicha nash la asos qilib olindi.
Na ijala : Adabiyo la ahlili asosida alle giya a yallig’lanishda qo’llanilishi mumkin bo’lgan
15 dan o iq do i o o’simlik u la i o’ ganildi. Ula o asidan a makologik aolligi, xa sizligi a
kombina siya qilish imkoniya la iga ko’ a shal ey (Sal ia o icinalis), ikki uyli gazanda (U ica
dioica), uch bo’lakli qo aqiz ((Bidens ipa i a), zanjabil (Zingibe o icinale) kabi o’simlikla anlab
olindi. Ushbu o’simlikla a kibida ma jud bo’lgan la onoidla , e i moyla i, aninla , polisaxa idla
a o ganik kislo ala alle gik a yallig’lanish eaksiyala ni kamay i ishi aniqlangan. O’simlikla ning
a makologik a’si i bi -bi ini o’ldi adi a sine gik kombina siya uchun qulay sha oi ya a adi.
Xulosala : Qu uq eks ak la yuqo i konsen a siyalangan, dozalash qulay, saqlash mudda i
uzoq bo‘lgan abiiy p epa a la bo‘lib, zamona iy a ma se ikada ula ga alab o ib bo moqda.
Ushbu o’simlikla dan oqilona oydalanish alle gik a yallig‘lanish kasallikla ining abiiy osi ala
o qali da olanishiga zamin ya a adi, anlangan o‘simlikla ning a makologik jiha dan asoslangan
ahlilini be adi, mahalliy xom ashyola dan oydalanish o qali a zon, sama ali a ekologik oza
p epa a ishlab chiqish imkonini ya a adi.
