247
Volume 5, Issue 10: Special Issue
(EJAR)
ISSN: 2181-2020
MPHAPP
THE 6TH INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL
CONFERENCE “MODERN PHARMACEUTICS: ACTUAL
PROBLEMS AND PROSPECTS”
TASHKENT, OCTOBER 17, 2025
in-academy.uz
UFFA ECHINATA ROXB. MEVALARINING ERKIN AMINOKISLOTALARI
TAXLILI
Ganie A.K.
Gulomjono a N.A.
Tashken Pha maceu ical Ins i u e, Tashken ci y, Republic o Uzbekis an
e-mail: [email p o ec ed]
h ps://doi.o g/10.5281/zenodo.17333587
Dolza bligi: O‘zbekis on Respublikasi P eziden ining 29 yan a 2025 yildagi «Fa mase ika
a mog‘ini jadal i ojlan i ishga oid qo‘shimcha cho a- adbi la o‘g‘ isida» gi PF-13-son Fa monida
a mase ika a mog‘ini jadal i ojlan i ish, aholini si a li, xa sizligi a sama ado ligi ka ola langan
do i osi ala i bilan a'minlash maqsadida biologik aol qo‘shimchala sanoa ini i ojlan i ish, ishlab
chiqa ishni mahalliylash i ish, soha ko xonala iga xom ashyo bazala ini shakllan i ishda do i o
o‘simlikla plan asiyala ini ashkil e ish a 2026 yil yakuniga qada ushbu plan asiyala da
ye ish i ilgan do i o o‘simlikla ni qay a ishlash loyihala i ishga ushi ilishi kabi us u o azi ala
belgilab be ilgan.
Tadqiqo ning maqsadi: Hozi gi kunla da aminokislo ala ga ibbiy amaliyo da qo'llanilishi
mumkin bo'lgan biologik aol moddala si a ida ka a e' ibo be ilmoqda. Tadqiqo la imizning
maqsadi - xalq aboba ida keng qo’llanilib kelayo gan bu naki - Lu a echina a oxb. o’simligi
me ala ining e kin aminokislo ala i a kibi a miqo ini o’ ganishdan ibo a bo’ldi.
Usul a uslubla : bu naki o’simligi me ala ining e kin aminokislo ala i a kibi a miqo ini
o’ ganish namunala ning su li eks akdagi oqsilla a pep idla ini sen i uga s akanla ida cho'k i ish
usulida amalga oshi ildi. Buning uchun 1 ml (aniq hajm) o' ganilayo gan namunaga 20% uchxlo si ka
kislo asi qo'shildi. 10 daqiqadan so'ng, 15 daqiqa da omida 8000 aylanish ezligida sen i uglash
o qali cho'kma aj a ildi. 0,1 ml supe na an aj a ilgandan so'ng, u lio iliza siya qilindi. Gid oliza
bug'la ildi, qu uq qoldiq ie ilamin-ase oni il-su (1:7:1) a alashmasida e i ildi a qu i ildi.
Kislo ala ni ney allash uchun bu ja ayon ikki ma a ak o landi. S i en A., Koen Da iel usuli
bo'yicha, aminokislo ala ning enil ioka bamil hosilala i (FTK) enil ioizosiyana bilan eaksiya qilib
olindi. Aminokislo a hosilala ini aniqlash yuqo i sama ali suyuqlik x oma og a iyasi (YSSX) usulida
amalga oshi ildi. YSSX sha la i: DAD de ek o li Agilen Technologies 1200 x oma og a i, us un
75x4,6 mm Disco e y HS C18. A e i masi: 0,14 M CH3COONa + 0,05% TEA pH 6,4, B: CH3CN.
Oqim ezligi 1,2 ml/min, yu ilish 269 nm. G adien %B/min: 1-6%/0-2,5 min; 6-30%/2,51-40 min;
30-60%/40,1-45 min; 60-60%/45,1-50 min; 60-0%/50,1-55 min.
Na ijala : Aminokislo ala a kibi ula ning nu yu ish aq i bo’yicha, miqo i (mg/g) esa -
cho’qqila ning yuzasi bo’yicha aniqlandi. Tadqiqo na ijala iga ko’ a, bu naki me ala ining
a kibidagi e kin aminokislo ala a kibi a miqo i (mg/g) quyidagi kamayish a ibida joylashgan:
Glu amin kislo a (1,421) > P olin (1,397) > Alanin (1,153) > T eonin (1,048) > Fenilalanin (0,849) >
Gis idin (0,648) > Aspa agin kislo a (0,54) > Se in (0,427) > Glu amin (0,378) > Ti ozin (0,346) >
Gli sin (0,314) > Aspa agin (0,304) > Ley sin (0,26) > Me ionin (0,233) > Valin (0,232) > Lizin
(0,212) > Izoley sin (0,191) > T ip o an (0,133) > A genin (0,126) > Sis ein (0,121).
Xulosala : Tadqiqo na ijala i shuni ko’ sa adiki, bu naki me ala ining a kibida 20 u dagi
aminokislo ala ma jud bo’lib, ula ning umumiy miqdo i 10,334 mg/g ni ashkil e adi.
Aminokislo ala ning 9 asi almashinmaydigan aminokislo ala bo’lib, ula umumiy aminokislo ala
miqo ining 36,83% ni ashkil e adi. Bula : Leysin - qondagi qand miqdo ini a ibga solishda,
o'qimala ni iklashda a oqsil sin ezida ish i ok e adi. Isole sin - ene giya almashinu ini a mushak
248
Volume 5, Issue 10: Special Issue
(EJAR)
ISSN: 2181-2020
MPHAPP
THE 6TH INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL
CONFERENCE “MODERN PHARMACEUTICS: ACTUAL
PROBLEMS AND PROSPECTS”
TASHKENT, OCTOBER 17, 2025
in-academy.uz
o’qimala ini iklanishini qo'llab-qu a laydi. Valin - mushak ene giyasi a asab izimi uchun
muhimdi . Lizin - o'sish, kal siyning so' ilishi a kollagen sin ezi uchun za u . Me ionin - yog'
almashinu ida a ana de oksi ika siyasida ish i ok e adi. Fenilalanin - dopamin, no epine in a
ad enalinning sin ezida za u . T eonin - jiga aoliya i, immuni e a kollagen sin ezi uchun za u .
T ip o an - se o onin a mela oninning sin ezida za u . Gis idin - o'qimala ning o'sishi a gis amin
hosil bo'lishi uchun muhim hisoblanadi.
