290
Volume 5, Issue 10: Special Issue
(EJAR)
ISSN: 2181-2020
MPHAPP
THE 6TH INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL
CONFERENCE “MODERN PHARMACEUTICS: ACTUAL
PROBLEMS AND PROSPECTS”
TASHKENT, OCTOBER 17, 2025
in-academy.uz
YANTOQ O’SIMLIGIDAN QURUQ ESTRAKT OLISH VA UNING TAHLILI
Azla o a N.X.
Said alie A.K.
Тоshken a mase ika ins i u i, Тоshken shah i, Oʻzbekis on Respublikasi
e-mail: [email p o ec ed]
h ps://doi.o g/10.5281/zenodo.17334475
Ma zuning dolza bligi: Oʻzbekis on hududla ida keng a qalib oʻsadigan yan oq
(верблюжья колючка) oʻsimligini hom ashyosidan su yo damida qu uq eks ak olish.
Tadqiqo maqsadi: Ishni maqsadi Toshken iloya i, Bo‘s onliq ayonida o‘s i ilgan yan oq
(Alhagi pseudalhagi - Верблюжья колючка) oʻsimligining e us ki qismidan su yo damida qu uq
eks ak olib yig’indini oiz miqdo ini aniqlash.
Yan oq (Alhagi)- dukkakdoshla oilasiga mansub koʻp yillik begona oʻ la u kumi. Oʻ a
Osiyoning dash , choʻl, chala choʻlla ida hamda Rossiyaning Ye opa qismidagi chala choʻl
ayonla ida 5 u i maʼlum. Oʻzbekis onda Ya.ning sox a yan oq a qi gʻiz yan ogʻi u i oʻsadi. Boʻyi
40-110 sm, ik, se shox, ildizi kuchli i ojlangan, ye os i su la igacha ye ib bo adi (10 m a undan
o iq). Ba g qoʻl igʻida qa iq ikanla i bo . Ba gla i choʻziq, nash a simon, ba g bandi kal a, ke ma-
ke joylashgan. Gulla i mayda, qizil yoki push i. May – sen yab da gullaydi, a gus – ok yab
oyla ida u ugʻlaydi.
Ma e ialla a usulla : Idishga yan oq o’simligini e us ki qismidan qu uq eks ak olish
maqsadida egi mon yo damida maydalab kukun holiga kel i ilgan aniq o ma (5 g ,10 g ,15 g )
olib, 250 ml hajmli kolbaga solib,xom ashyo ko’milguncha ozalangan su qo’shildi,so’ng a qaynab
u gan su hammomida (900-1000) 2 soa da omida isi ilib issiq holda pax a o qali il lab olindi.
Qoldiq ikkinchi ma o aba eks aksiya qilindi,shu ja ayon yana 3 ma o aba qay a ildi.Fil a la
umumlash i ilib, 250 ml chinni koschaga o’ kazilib qaynab u gan su hammmomida qu uq qoldiq
qolguncha bug’la ildi a qoldiq qi ib olinib, o ib oiz miqdo i aniqlanganda, o’ acha 20% ashkil
qilishi aniqlandi. Olingan ahlil na ijala i jad al- 1 da kel i ilgan.
jad al -1
Yan oq oʻsimlik xom ashyosidan su yo damida olingan qu uq esks ak % miqdo i
Olingan
o ma (g )
Aniqlandi
Me ologik a si i
g
%
5,0
1,57
31,4
X
= 30,9
S2= 0,173 S= 0,415
ΔX=1,153 ΔX
= 0,576
E= 3,731 E
= 1,86
5,0
1,52
30,4
5,0
1,20
23,9
10,0
2,32
23,20
X
= 23,41
S2= 1,189 S=1,09
ΔX=3,03 ΔX
= 1,5
E= 12,94 E
=6,45
10,0
2,30
23,00
10,0
2,20
20,20
10,0
2,50
25,00
15,0
4,30
28,6
X
= 28,7
S2 = 0,813 S= 0,901
ΔX= 1,25 ΔX
= 1,118
15,0
4,20
28,0
15,0
3,77
25,09
291
Volume 5, Issue 10: Special Issue
(EJAR)
ISSN: 2181-2020
MPHAPP
THE 6TH INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL
CONFERENCE “MODERN PHARMACEUTICS: ACTUAL
PROBLEMS AND PROSPECTS”
TASHKENT, OCTOBER 17, 2025
in-academy.uz
15,0
4,24
28,2
E= 8,717 E
= 4,355
Xulosa: Yan oq o’simligi xomashyosidan su yo damida qu uq es ak olinganda uni yig’indisi
o’ acha 20 % ashkil qildi.
