PROBLEMS AND SOLUTIONS OF
SCIENTIFIC AND INNOVATIVE RESEARCH
Volume 02, Issue 09, 2025
73 PROBLEMS AND SOLUTIONS OF SCIENTIFIC AND INNOVATIVE RESEARCH uni e salcon e ence.us
Ta’limda geymi ika siya ja ayoni a uni me odik i ojlan i ish
Xay ullaye a Muha amxon Da onbek qizi
Nizomiy nomidagi O’zbekis on Milliy pedagogika uni e si e i
Anno a siya
Ushbu maqolada a’lim ja ayonida geymi ika siya (o‘yinlash i ish) exnologiyasining
ahamiya i, uning psixologik a me odik asosla i hamda zamona iy a’lim izimida
o‘yin elemen la ini in eg a siya qilishning sama ali yo‘lla i yo i ilgan. Tadqiqo
da omida o‘qu chila ning mo i a siyasini oshi ish, aol ish i okini a’minlash a
mus aqil ik lashni i ojlan i ishda geymi ika siya osi ala ining ijobiy a’si i ilmiy
jiha dan ahlil e ilgan.
Kali so‘zla : geymi ika siya, a’lim exnologiyala i, mo i a siya, me odika, aqamli
a’lim, in e ak i o‘qi ish.
Ki ish
So‘nggi yilla da a’lim izimida o‘qu ja ayonini aqamlash i ish, in e ak i lash i ish
a o‘qu chila ning qiziqishini oshi ish maqsadida u li inno a sion me odla jo iy
e ilmoqda. Shula dan bi i — geymi ika siya (gami ica ion), ya’ni o‘yin elemen la ini
o‘qu ja ayoniga qo‘shish exnologiyasidi .
Geymi ika siya o‘qu chila ni aqoba , muko o , ey ing izimi a o‘yin qoidala i o qali
da sda aol qa nashishga undaydi. Ushbu yondashu na aqa o‘qu chila ning
o‘ ganishga bo‘lgan mo i a siyasini kuchay i adi, balki ula ning muloqo , anqidiy
ik lash a ijodiy yondashu ko‘nikmala ini ham i ojlan i adi.
Bugungi kunda geymi ika siya Kahoo , Quizizz, ClassDojo, Duolingo, Men ime e
kabi aqamli pla o mala o qali da s ja ayoniga jo iy e ilmoqda.
Tadqiqo me odla i
Tadqiqo da omida quyidagi me odla dan oydalanildi:
• Tahliliy me od — geymi ika siyaning naza iy asosla ini o‘ ganish a xo ijiy aj ibani
ahlil qilish.
• Kuza u a so‘ o me odla i — geymi ika siya qo‘llanilgan da sla ning
sama ado ligini aniqlash.
• Ekspe imen al me od — o‘yin elemen la ini da s ja ayoniga in eg a siya qilish o qali
o‘qu chila ning aolligini baholash.
PROBLEMS AND SOLUTIONS OF
SCIENTIFIC AND INNOVATIVE RESEARCH
Volume 02, Issue 09, 2025
74 PROBLEMS AND SOLUTIONS OF SCIENTIFIC AND INNOVATIVE RESEARCH uni e salcon e ence.us
Nik Pelling a Richa d Ba l kabi olimla omonidan a’ i langan gemi ika siya
ushunchasi a uning a ixi o‘ ganiladi. Gemi ika siyaning o‘yin mexanikasidan
oydalanish o qali o‘qu chila ni jalb qilish a a’lim ja ayonini in e ak i qilishdagi
oli ahlil qilinadi. O‘yin elemen la i o qali bilimla ni o‘zlash i ish sama ado ligini
oshi ish aj ibala i a adqiqo la i muhokama qilinadi. Jumladan, Richa d Dyuk a
And ey Vik o o ichning a’lim ja ayonidagi gemi ika siya ishla i hamda ula ning
o‘qu chila ning bilim olish aj ibasiga a’si i ko‘ ib chiqiladi. Ta’limda, che ilini
o‘ ganishda, hamda uni e si e da ajasidagi a’lim muhi ida gemi ika siyaning
qo‘llanishi, uning oydalanu chila mo i a siyasiga a bilimni o‘zlash i ishga a'si i
haqida Sibi yako And ey Vik o o ichning adqiqo la i muhokama qilinadi.
K.Ushinskiy, K.Ve bax a boshqa adqiqo chila ning gemi ika siyaning a zallikla i,
cheklo la i a amaliy qo‘llash exnikala i haqidagi izlanishla i ham ahlil qilinadi.
Taj iba Toshken shah idagi 5–9-sin la o‘ asida olib bo ildi. Ekspe imen al sin la da
o‘yinlash i ilgan opshi iqla , ball izimi, muko o belgila (badge) a jamoa iy
musobaqala asosida da sla ashkil e ildi. Nazo a sin la ida esa an’ana iy usulda da s
o‘ ildi.
Na ijala
Tadqiqo na ijala iga ko‘ a:
• Geymi ika siya jo iy e ilgan sin la da o‘qu chila ning da sdagi aolligi 45% dan
80% gacha oshgan;
• O‘qu chila ning o‘zlash i ish ko‘ sa kichi 25% ga yaxshilangan;
• So‘ o na ijala iga ko‘ a, o‘qu chila ning 87% da sla ni o‘yin o qali o‘ ganishni
yanada qiziqa li deb hisoblagan.
Bundan ashqa i, geymi ika siya o‘qu chila o‘ asida sog‘lom aqoba muhi ini
ya a ib, ula ning o‘za o yo dam, jamoa iy ik lash a mus aqil qa o qabul qilish
qobiliya la ini i ojlan i gan.
Muhokama
Geymi ika siya a’lim ja ayonini mode niza siya qilishda sama ali yondashu la dan
bi idi . Uning a zallikla i quyidagila dan ibo a :
1. Mo i a siyani kuchay i adi – muko o , ball, ey ing a o‘yin elemen la i
o‘qu chila ni aol ish i ok e ishga undaydi.
PROBLEMS AND SOLUTIONS OF
SCIENTIFIC AND INNOVATIVE RESEARCH
Volume 02, Issue 09, 2025
75 PROBLEMS AND SOLUTIONS OF SCIENTIFIC AND INNOVATIVE RESEARCH uni e salcon e ence.us
2. Mus aqil o‘ ganishni qo‘llab-qu a laydi – o‘qu chi o‘zi anlagan yo‘nalishda
o‘yin o qali o‘ ganadi.
3. Jamoa iy ishlashni i ojlan i adi – o‘yinla da hamko lik a kommunika siya asosiy
ol o‘ynaydi.
4. Raqamli kompe ensiyala ni oshi adi – zamona iy geymi ika siya pla o mala i
aqamli sa odxonlikni kuchay i adi.
Ammo, geymi ika siyani sama ali qo‘llash uchun o‘qi u chila me odik ayyo ga likka
ega bo‘lishla i za u . Ha bi o‘yin elemen i da sning maqsadi, mazmuni a
o‘qu chila ning yosh xususiya la iga mos anlanishi ke ak. O‘yin elemen la i haddan
ashqa i ko‘p bo‘lsa, e’ ibo chalg‘ishi mumkin — shu sababli balansni saqlash muhim.
Xulosa
Xulosa qilib ay ganda, geymi ika siya a’limni yanada qiziqa li, in e ak i a sama ali
qilish imkonini be adi.
O‘qu chila ning o‘ ganishga bo‘lgan ichki mo i a siyasi oshadi, ula ning ij imoiy a
in ellek ual i ojlanishiga ijobiy a’si ko‘ sa adi.
Kelajakda geymi ika siya elemen la ini sun’iy in ellek , i ual eallik kabi
exnologiyala bilan bi lash i ish o qali a’lim si a i yanada oshi iladi. O‘qi u chila ni
geymi ika siya me odikasiga o‘ ga ish — inno a sion a’lim izimini shakllan i ishdagi
muhim qadamdi .
Foydalanilgan adabiyo la
1. De e ding, S., Dixon, D., Khaled, R., & Nacke, L. (2020). F om game design
elemen s o game ulness: de ining gami ica ion. P oceedings o he 15 h In e na ional
Academic MindT ek Con e ence.
2. Ziche mann, G., & Cunningham, C. (2015). Gami ica ion by Design. O’Reilly
Media.
3. Hama i, J., Koi is o, J., & Sa sa, H. (2014). Does gami ica ion wo k? – A li e a u e
e iew o empi ical s udies. P oceedings o he 47 h Hawaii In e na ional Con e ence
on Sys em Sciences.
4. Tu suno , S. (2022). Ta’limda aqamli exnologiyala ni qo‘llashning zamona iy
usulla i. Toshken : TDPU nash iyo i.
5. Xolmi zaye , N. (2023). Inno a sion pedagogika a in e ak i o‘qi ish me odla i.
Sama qand: SamDU nash iyo i.
