370
Volume 5, Issue 10: Special Issue
(EJAR)
ISSN: 2181-2020
MPHAPP
THE 6TH INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL
CONFERENCE “MODERN PHARMACEUTICS: ACTUAL
PROBLEMS AND PROSPECTS”
TASHKENT, OCTOBER 17, 2025
in-academy.uz
“GEPA-LAYK” QURUQ EKSTRAKTI TARKIBIDAGI FLAVONOIDLAR
MIQDORINI ANIQLASH
Imino a I.M.
Sodiqo a G.A.
Toshken a ma se ika ins i u i, Toshken , O'zbekis on
e-mail: [email p o ec ed] тел. (+99890)3596457)
h ps://doi.o g/10.5281/zenodo.17337867
Dolza bligi: Bugungi kunda jiga kasallikla i dunyo miqyosida eng keng a qalgan su unkali
kasallikla dan bi i hisoblanadi. O‘ ki a su unkali gepa i la , oksik gepa ozla , alkogolli jiga
za a lanishla i, s ea oz a si oz kabi hola la na aqa i ojlanayo gan, balki i ojlangan da la la
sog‘liqni saqlash izimi oldida u gan dolza b muammola dan bi i bo‘lib qolmoqda. Mahalliy xom
ashyo asosida jiga kasallikla iga qa shi do i osi asini olish uchun izlanishla olib bo ildi.
Tadqiqo ning maqsadi: yuqo idagila ni inoba ga olgan holda mahalliy xom ashyola
mahalliy A ishok (Cyna a scolymus) a Ras o opsha (Silybii ma ianum) oʻsimlikla i asosida olingan
jiga kasallikla ini da olash uchun qo’llaniladigan “Gepa-layk” qu uq eks ak ini si a ini baholash a
ahlil usulla ini oʻ ganish maqsad qilib olindi.
Usul a uslubla : adqiqo ob’ek i si a ida mahalliy ishlab chiqa u chi ko xona alabiga ko’ a
mahalliy xom ashyo A ishok (Cyna a scolymus) a Ras o opsha (Silybii ma ianum) o’simligi
asosida olingan “Gepa-layk” qu uq eks ak i olindi. Olingan “Gepa-layk” qu uq eks ak i si a ini
baholash uchun uning a kibidagi asosiy bio aol moddala ni si a ahlil usulla ining YuSSX usulida
op imal sha oi la i ishlab chiqildi.
Na ijala : bunda x oma og a iyalash Agilen Technologies -1260, USA usumli YuSSX dan
oydalanildi. Adabiyo la da s e oidla a la onoidla ni YuSSX bilan aniqlashda elyuyen si a ida
os o li, a se a li bu e sis emala i a a se oni ildan oydalanilgan. Biz os a li bu e sis emasi hamda
a se oni ildan oydalandik.
X omo og a iya sha oi la i:
-X omo og a Agilen -1200 (a odoza o bilan jihiozlangan)
-Kolonka Exlipse XDB C 18, 5 mkm, 4,6 x250mm
-Diod ma i sali de ek o (DAD), 254 nm, 276 nm iden i ika siya qilindi. Oqim ezligi 0,8
ml/min. Elyuyen os a li bu e : a se oni il, 0-5 min 95:5, 6-12 min 70:30, 12-13 min 50:50, 13-15
min 95:5, e mos a ha o a i 300 Co,-10 mkl ki i ilgan miqdo .
X omo og a ga das lab, ishchi s anda e i mala , keyinchalik ayyo langan ishchi e i mala
ki i ildi. Ta’si e u chi moddala ning miqdo ini quyidagi 1-jad al o qali bilib olishimiz mumkin:
1-jad al
Fla onoidla
Gepa layk
konsen a siya (mg/g )
Digid ok e si in
1,62
Lyu ionin
1,02
Ru in
28,31
Salid ozid
10,14
Roza in
11,59
Qu uq eks ak a kibidagi Digid ok e si in, Lyu ionin, Ru in, Salid ozid a Roza inla ning
x oma og ammala dagi ushlanish aq la i, s anda moddala ning ushlanish aq la iga mos ekanligi
aniqlandi.
371
Volume 5, Issue 10: Special Issue
(EJAR)
ISSN: 2181-2020
MPHAPP
THE 6TH INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL
CONFERENCE “MODERN PHARMACEUTICS: ACTUAL
PROBLEMS AND PROSPECTS”
TASHKENT, OCTOBER 17, 2025
in-academy.uz
Xulosala : 1. “Gepa-layk” qu uq eks ak i a kibidagi asosiy a’si e u chi moddala -
la onoidla miqdo ini aniqlashning YuSSX usuli ishlab chiqildi. Qu uq eks ak a kibida Ru in
(28,31 mg/g ), Salid ozid (10,14 mg/g ) a Roza in (11,59 mg/g ) la onoidla i miqdo i aniqlandi.
Qu uq eks ak a kibidagi Digid ok e si in (1,62 mg/g ) a Lyu ionin (1,02 mg/g ) la onoidla i
ham bo ligini ko’ ishimiz mumkin.
