JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – olume 18, issue 01, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
www.wo dlyknowledge.uz ILMIY METODIK JURNAL
Da ono O abek Bax iyo o‘g‘li
Toshken da la yu idik uni e si e i
Huquqiy ashabbusla a inno a siyala ma kazi
ELEKTRON TIJORATDA MA’LUMOTLAR XAVFSIZLIGINI TA’MINLASH: MILLIY
QONUNCHILIK VA XALQARO TAJRIBA
Anno a siya: Ushbu maqolada elek on ijo a sohasida ma’lumo la xa sizligini a’minlash a
shaxsga doi ma’lumo la dan oydalanishni huquqiy a ibga solish masalala i ahlil qilinadi.
Tadqiqo da O‘zbekis on Respublikasining amaldagi qonunchiligi, xalqa o huquqiy me’yo la
solish i ildi. Maqolada elek on ijo a pla o mala ida ma’lumo la xa sizligi bilan bog‘liq
muammola , ula ni ba a a e ishning huquqiy a exnik jiha la i yo i iladi. Tadqiqo na ijala iga
ko‘ a, O‘zbekis onda shaxsiy ma’lumo la ni himoya qilish izimini xalqa o s anda la bilan
uyg‘unlash i ish, maxsus nazo a o gani akola la ini kengay i ish hamda exnik xa sizlik
alabla ini huquqiy jiha dan mus ahkamlash za u ligi asoslab be iladi.
Kali so‘zla : elek on ijo a , ma’lumo la xa sizligi, shaxsiy ma’lumo la , O‘zbekis on
qonunchiligi, GDPR, max iylik, kibe xa sizlik, huquqiy mexanizmla , xalqa o s anda la .
Аннотация: В данной статье анализируются вопросы обеспечения безопасности данных и
правового регулирования использования персональных данных в сфере электронной
коммерции. В исследовании проведено сравнение действующего законодательства
Республики Узбекистан и международных правовых норм. В статье освещены проблемы,
связанные с безопасностью данных на электронных торговых платформах, а также
правовые и технические аспекты их устранения. Результаты исследования показывают
необходимость гармонизации системы защиты персональных данных в Узбекистане с
международными стандартами, расширения полномочий уполномоченного надзорного
органа и законодательного закрепления требований к технической безопасности.
Ключевые слова: электронная коммерция, безопасность данных, персональные данные,
законодательство Узбекистана, GDPR, конфиденциальность, кибербезопасность, правовые
механизмы, международные стандарты.
Abs ac :This a icle examines he issues o ensu ing da a secu i y and he legal egula ion o
pe sonal da a usage in he ield o elec onic comme ce. The s udy compa es he cu en
legisla ion o he Republic o Uzbekis an wi h in e na ional legal no ms. The a icle highligh s
he p oblems ela ed o da a secu i y on e-comme ce pla o ms and explo es bo h legal and
echnical app oaches o add ess hem. The esul s demons a e he need o ha monize
Uzbekis an’s pe sonal da a p o ec ion sys em wi h in e na ional s anda ds, expand he au ho i y
o he supe iso y body, and legally s eng hen echnical secu i y equi emen s.
Keywo ds: e-comme ce, da a secu i y, pe sonal da a, legisla ion o Uzbekis an, GDPR, p i acy,
cybe secu i y, legal mechanisms, in e na ional s anda ds.
KIRISH
JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – olume 18, issue 01, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
www.wo dlyknowledge.uz ILMIY METODIK JURNAL
Elek on ijo a ning jadal i ojlanishi zamona iy iq isodiyo ning aj almas qismiga aylanib, global
miqyosda o a a xizma la aylanmasini ezlash i ishda hal qilu chi ol o‘ynamoqda. Shu bilan
bi ga, ushbu ja ayon shaxsga doi ma’lumo la ni yig‘ish, saqlash a qay a ishlash hajmini keskin
oshi ib yubo di. So‘nggi yilla da onlayn xa idla , elek on o‘lo izimla i a aqamli
xizma la dan oydalanish da ajasining o ishi shaxsiy ma’lumo la ni himoya qilish masalasini
yanada dolza b qilib qo‘ydi. Tadqiqo la ma’lumo la iga ko‘ a, 2023-yilda elek on ijo a ning
global bozo dagi hajmi 6,3 illion AQSh dolla iga ye gan bo‘lib1, bu in e ne muhi ida
oydalanu chila haqidagi ulkan hajmdagi ma’lumo la ha kuni qay a ishlanayo ganini
ko‘ sa adi. Ushbu endensiya na aqa iq isodiy, balki huquqiy a exnik xa sizlik nuq ai
naza idan ham yangi muammola ni yuzaga chiqa moqda.
Ma’lumo la ning noqonuniy o‘planishi, uxsa siz qay a ishlanishi yoki uchinchi shaxsla ga
uza ilishi bilan bog‘liq xa la kuchaygani sababli, ma’lumo la xa sizligini a’minlash global
miqyosda da la la siyosa ining us u o yo‘nalishla idan bi iga aylangan. Xususan, Ye opa
I i oqining Umumiy ma’lumo la ni himoya qilish eglamen i (GDPR), AQShning Cali o nia
Consume P i acy Ac (CCPA), shuningdek, Yaponiya, Janubiy Ko eya a Singapu kabi
da la la ning milliy qonunchilik izimla i shaxsiy ma’lumo la bilan ishlashning ilg‘o huquqiy
s anda la ini jo iy e gan. Ushbu s anda la ning umumiy jiha i — ma’lumo la subyek ining
oziligi, ula ning ma’lumo la i us idan nazo a huquqini a’minlash a ma’lumo la ni qay a
ishlashda sha o lik amoyilini mus ahkamlashdi .
O‘zbekis on Respublikasida ham aqamli iq isodiyo ning i ojlanishi a elek on ijo a
munosaba la ining kengayishi na ijasida shaxsiy ma’lumo la ni himoya qilish masalasi da la
siyosa ining muhim a kibiy qismiga aylandi. “Shaxsga doi ma’lumo la o‘g‘ isida”gi Qonun,
“Elek on ijo a o‘g‘ isida”gi Qonun hamda “Axbo o lash i ish o‘g‘ isida”gi Qonun mazku
sohada no ma i -huquqiy asos si a ida xizma qilmoqda. Ushbu qonunla da shaxsiy
ma’lumo la ni subyek ning oziligi asosida qay a ishlash, ma’lumo la ni O‘zbekis on hududidagi
se e la da saqlash, hamda ula ni xo ijiy da la la ga uza ishda qo‘shimcha ka ola la belgilab
qo‘yilgan.
Bi oq, amaliyo da bu qonunla ning ij osini a’minlash, ula ning xalqa o s anda la bilan
uyg‘unligini mus ahkamlash hamda exnik xa sizlik mexanizmla ini huquqiy jiha dan
mus ahkamlash za u a i hanuz dolza bdi . Shuningdek, ma’lumo la ni himoya qilish bo‘yicha
mus aqil nazo a o ganining akola la ini kengay i ish, oydalanu chi oziligining huquqiy
kuchini aniqlash i ish, ma’lumo la uza ishning sha o izimini ya a ish a kibe xa sizlik
bo‘yicha milliy s anda la ni xalqa o me’yo la ga in eg a siya qilish O‘zbekis on uchun muhim
azi a bo‘lib qolmoqda.
Shu ma’noda, elek on ijo a sohasida ma’lumo la xa sizligini a’minlash aqa exnik masala
emas, balki keng qam o li huquqiy, ins i u sional a axbo o xa sizligi siyosa ini alab e u chi
kompleks ja ayondi .
Ushbu adqiqo da quyidagi me odla qo‘llanildi:
No ma i -huquqiy ahlil: O‘zbekis on Respublikasining shaxsga doi ma’lumo la ni himoya
qilishga oid qonunchilik bazasi, xususan, ‘‘Shaxsga doi ma’lumo la o‘g‘ isida’’gi Qonun,
“Elek on ijo a o‘g‘ isida”gi Qonun, “Axbo o lash i ish o‘g‘ isida”gi Qonun a boshqa
me’yo iy hujja la ahlil qilindi.
1Fo bes Ad iso . (2024). «35 Top E-Comme ce S a is ics». h ps://www. o bes.com/ad iso /business/ecomme ce
s a is ics.
JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – olume 18, issue 01, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
www.wo dlyknowledge.uz ILMIY METODIK JURNAL
Taqqoslash usuli: O‘zbekis on qonunchiligi xalqa o s anda la , ayniqsa, GDPR (Gene al Da a
P o ec ion Regula ion) qoidala i bilan aqqoslandi.
Ilmiy ahlil: Ilmiy maqolala , monog a iyala , xalqa o kon e ensiyala ma e ialla i a
amaliyo dagi aj ibala ahlil qilindi.
Solish i ma usul: Tu li mamlaka la ning elek on ijo a da shaxsiy ma’lumo la dan
oydalanishni a ibga solish aj ibasi o‘ ganildi.
Tadqiqo da omida o‘plangan ma’lumo la asosida ma jud muammola aniqlanib, ula ni
ba a a e ish yo‘nalishida huquqiy akli a a siyala ishlab chiqildi.
TADQIQOT NATIJALARI
Tadqiqo na ijala i shuni ko‘ sa adiki, O‘zbekis on Respublikasining amaldagi qonunchiligida
shaxsiy ma’lumo la ni himoya qilishga oid umumiy huquqiy asosla shakllangan bo‘lsa-da,
elek on ijo a sohasi uchun mo‘ljallangan maxsus mexanizmla , exnik eglamen la a ashkiliy
s anda la hali ye a licha i ojlanmagan. Amaldagi “Shaxsga doi ma’lumo la o‘g‘ isida”gi
Qonun (2019-yil) shaxsiy ma’lumo la ni yig‘ish, saqlash a qay a ishlash ja ayonini umumiy
a zda belgilaydi, bi oq elek on sa do pla o mala i aoliya ining o‘ziga xos jiha la i — onlayn
o‘lo izimla i, k oss-pla o ma in eg a siyasi, oydalanu chi oziligining elek on shaklda
asdiqlanishi, ma’lumo la ni a oma ik qay a ishlash kabi masalala bo‘yicha aniq huquqiy a ib
ma jud emas.
Xalqa o amaliyo da esa ushbu ja ayonla ba a sil huquqiy me’yo la bilan mus ahkamlangan.
Xususan, Ye opa I i oqining Umumiy ma’lumo la ni himoya qilish eglamen i2(GDPR, 2016)
shaxsiy ma’lumo la ni qay a ishlashning ba cha bosqichla ini — yig‘ish, saqlash, uza ish,
o‘zga i ish, anonimlash i ish a o‘chi ish — qa ’iy a ibga soladi. Mazku eglamen
“ma’lumo la ni minimal yig‘ish”, “ oydalanu chi oziligi”, “ma’lumo la ni o‘chi ish huquqi
( igh o be o go en)” hamda “hisobdo lik p insipi (accoun abili y)” kabi amoyilla ni o‘z ichiga
oladi. Bundan ashqa i, GDPR ha bi ashkilo da Da a P o ec ion O ice (DPO) — ya’ni
ma’lumo la ni himoya qilish bo‘yicha mas’ul shaxs ins i u ini jo iy e gan bo‘lib, bu la ozim
ma’lumo la ga ishlo be ishning qonuniyligi a xa sizligi uchun ichki ja obga likni a’minlaydi.
Yaponiya, Ko eya Respublikasi a Singapu kabi da la la da ham ma’lumo la ni himoya qilish
masalala i milliy axbo o xa sizligi siyosa i doi asida a ibga solinadi. Bu mamlaka la da
“P i acy by Design” (max iylikni das labki bosqichda ejalash i ish) amoyili qo‘llanilib, ha bi
yangi elek on izim yoki pla o ma ishlab chiqilishidan oldin ma’lumo la xa sizligi cho ala i
exnik jiha dan loyihalash ja ayoniga ki i iladi. Shuningdek, Ko eya Respublikasida shaxsiy
ma’lumo la ning uxsa siz a qa ilishi uchun kompaniyala ga yillik da omadining 3–5 oizigacha
ja ima qo‘llanilishi belgilangan3, bu esa ja obga lik mexanizmini amaliy jiha dan kuchay i gan.
O‘zbekis on amaliyo ida esa hozi cha mus aqil ichki nazo a izimla i, masalan, ma’lumo la ni
himoya qilish bo‘yicha bo‘limla yoki DPO la ozimla i keng jo iy e ilmagan. Elek on sa do
subyek la ining aksa iya i ma’lumo la ni xo ijiy se e la da — asosan Rossiya yoki Ye opa
2Gene al Da a P o ec ion lex.eu opa.eu/eli/ eg/2016/679/oj Regula ion (GDPR), Regula ion (EU) 2016/679
h ps://eu
3“Amendmen o he PIPA Passed by he Na ional Assembly” — Kim & Chang Insigh s: “Impose an adminis a i e
ine o up o 3 % o he o al sales e enue”
JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – olume 18, issue 01, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
www.wo dlyknowledge.uz ILMIY METODIK JURNAL
hududida joylashgan bulu li xizma la da — saqlaydi. Bu esa milliy nazo a ni mu akkablash i adi
a shaxsiy ma’lumo la us idan o‘liq yu isdiksion himoya imkoniya la ini cheklaydi.
Shuningdek, amaldagi qonunchilikda anschega a iy ma’lumo almashinu i (da a ans e )
a ibi ham ye a li da ajada aniqlash i ilmagan. Masalan, aga O‘zbekis on hududida o‘yxa dan
o‘ gan elek on ijo a pla o masi o‘z oydalanu chila ining ma’lumo la ini che eldagi hamko
kompaniyala bilan almashsa, bu hola da ula ning himoyasi qanday a’minlanishi masalasi aniq
ko‘ sa ilmagan. Shu sababli, xalqa o s anda la ga mu o iq a zda “moslik ejimi” (adequacy
mechanism)ni jo iy e ish, ya’ni aqa ma’lumo la himoyasi ye a li da ajada a’minlangan
da la la ga uza ishga uxsa be ish izimini yo‘lga qo‘yish za u .
Yana bi aniqlangan hola — bu oydalanu chi oziligining o mal xa ak e ga ega bo‘lishidi .
Ko‘plab say la a pla o mala da ozilik a oma ik a zda “check-box” belgisi o qali olinadi, bu
esa oydalanu chining ongli a ishda ozilik be ganini isbo lash imkonini be maydi. Shuning
uchun ozilikni aniq a hujja lash i ilgan shaklda olish, shuningdek, oydalanu chiga uni is algan
aq da qay a ib olish huquqini a’minlash lozim. Tahlil na ijala i shuni ko‘ sa adiki, O‘zbekis on
qonunchiligini xalqa o aj iba bilan uyg‘unlash i ish, xususan, GDPR amoyilla ini milliy
me’yo la ga moslash i ish o qali ma’lumo la xa sizligi izimini yanada kuchay i ish mumkin.
Bu esa na aqa oydalanu chila ning huquqla ini himoya qiladi, balki xalqa o sa do hamko lik,
in es i siyala a elek on xizma la ekspo ini kengay i ish uchun ham huquqiy ka ola ya a adi.
TAKLIF ETILAYOTGAN HUQUQIY CHORALAR
Tadqiqo na ijala iga ko‘ a, elek on ijo a sohasida shaxsiy ma’lumo la ni himoya qilish
izimini yanada akomillash i ish uchun bi qa o huquqiy a ashkiliy cho ala ni amalga oshi ish
za u . Eng a alo hozi gi aq da eng muhim azi ala dan bi i bu exnik xa sizlik alabla ini
no ma i jiha dan mus ahkamlash masalasi ham alohida e’ ibo hisoblanadi. Bugungi kunda
ISO/IEC 27001 (Axbo o xa sizligini boshqa ish izimi) a ISO/IEC 27701 (Shaxsiy
ma’lumo la ni boshqa ish izimi) kabi xalqa o s anda la ko‘plab i ojlangan mamlaka la da
majbu iy alab si a ida jo iy e ilgan. Ushbu s anda la ni O‘zbekis on qonunchiligiga in eg a siya
qilish, ula ning baja ilishini se i ika lash izimi o qali nazo a qilish shaxsiy ma’lumo la ning
exnik himoyasini yangi bosqichga olib chiqadi. Bu na aqa oydalanu chila ning ishonchini
oshi adi, balki xalqa o sa do aloqala ida O‘zbekis onning aqamli ishonchlilik ey ingini ham
mus ahkamlaydi.
DPO (Da a P o ec ion O ice ) ins i u ini jo iy e ish ham muhim akli la dan bi idi . Ha bi yi ik
elek on ijo a subyek i yoki ma’lumo la bazasini qay a ishlo chi ashkilo a kibida
ma’lumo la himoyasi bo‘yicha mas’ul mu axassis ayinlanishi lozim. Ushbu shaxs kompaniya
ichidagi siyosa a amaliyo la ning shaxsiy ma’lumo la ni himoya qilish qonunla iga
mu o iqligini a’minlaydi. GDPR aj ibasiga ko‘ a, DPO ashkilo ahba iya idan mus aqil bo‘lib,
ma’lumo la ni qay a ishlash ja ayonla ini mun azam audi qiladi a oydalanu chila ning
shikoya la ini ko‘ ib chiqadi.
Yana bi muhim yo‘nalish — ma’lumo la ni uza ish sohasida xalqa o-huquqiy hamko likni
kuchay i ishdi . Elek on ijo a ning anschega a iy xususiya i shundan dalola be adiki,
oydalanu chila ga oid ma’lumo la ko‘pincha bi da la hududidan ikkinchisiga uza iladi. Shu
bois, O‘zbekis on Respublikasining shaxsiy ma’lumo la ni himoya qilish izimini xalqa o
s anda la ga mu o iqlash i ish maqsadida “adek a lik maqomi”ga ega da la la bilan shaxsiy
ma’lumo la ni anschega a iy uza ish o‘g‘ isida ikki yoki ko‘p omonlama xalqa o
sha nomala , bi imla yoki memo andumla ni uzish za u . Bunday huquqiy mexanizm
JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – olume 18, issue 01, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
www.wo dlyknowledge.uz ILMIY METODIK JURNAL
ma’lumo la almashinu i ja ayonida O‘zbekis on uqa ola ining ma’lumo la i che el se e la ida
ham milliy qonunchilikda belgilangan himoya ka ola la i asosida qay a ishlanishini a’minlaydi.
Bundan ashqa i, ma’lumo la ni saqlo chi se e a ma’lumo la ma kazla i aoliya ini a ibga
solu chi li senziyalash, se i ika lash a da la audi i izimini jo iy e ish za u . Ushbu izim
ISO/IEC 270014 a ISO/IEC 277015xalqa o s anda la iga mu o iqlikni huquqiy asosda
asdiqlo chi mexanizm si a ida xizma qilishi mumkin. Shu bilan bi ga, da la o ganla iga
ma’lumo la ni saqlash in a uzilmasining xa sizlik da ajasini baholash hamda mun azam
nazo a o‘ kazish akola ini be ish akli e iladi.
Na ijada, ma’lumo la ni milliy se e la da saqlashni huquqiy jiha dan majbu iylash i ish, xalqa o
sha noma iy asosda adek a lik maqomini a’minlash a da la nazo a ini kuchay i ish
O‘zbekis onning aqamli su e eni e i a uqa ola ning axbo o xa sizligini mus ahkamlo chi
kompleks mexanizm si a ida xizma qiladi.Nihoya , oydalanu chi xaba do ligini oshi ish
masalasi shaxsiy ma’lumo la ni himoya qilish izimining aj almas qismidi . Ha bi
oydalanu chiga o‘z ma’lumo la i qanday yig‘ilayo gani, qay a ishlanayo gani a saqlanayo gani
haqida ochiq, aniq a soddalashgan shaklda ma’lumo be ilishi lozim. Shu maqsadda elek on
sa do pla o mala ida “max iylik siyosa i” (P i acy Policy) a “ ozilikni qay a ko‘ ib chiqish”
unksiyala ini akomillash i ish, shuningdek, oydalanu chila uchun onlayn o‘qu
kampaniyala i ashkil e ish a siya e iladi.
Umuman olganda, ushbu cho ala ni amalga oshi ish O‘zbekis on Respublikasida elek on
ijo a ning ba qa o a xa siz i ojlanishini a’minlab, uqa ola ning axbo o xa sizligi, shaxsiy
hayo daxlsizligi a ma’lumo la us idan nazo a huquqini ka ola laydi.
XULOSA
Xulosa qilib ay ganda, elek on ijo a da ma’lumo la xa sizligini a’minlash — bu aqamli
iq isodiyo ning huquqiy ba qa o ligi a uqa ola ning kons i u siya iy huquqla ini ka ola lash
bilan be osi a bog‘liq bo‘lgan mu akkab izimli ja ayondi . Mazku soha na aqa exnik himoya
cho ala ini, balki huquqiy, ashkiliy, nazo a a ins i u sional mexanizmla ni o‘z ichiga olgan
kompleks yondashu ni alab e adi. Chunki elek on sa do ja ayonla ida oydalanu chila
omonidan aqdim e iladigan shaxsiy ma’lumo la — iden i ika siya, moliya iy a anzaksiya
axbo o la i — iq isodiy aoliya ning muhim elemen i si a ida huquqiy himoya obyek iga aylanadi.
Mamlaka imizda ushbu yo‘nalishda qonunchilik bazasi shakllangan bo‘lsa-da, ula ni amaliyo ga
o‘liq jo iy e ish, ij o in izomini mus ahkamlash a xalqa o s anda la bilan uyg‘unlash i ish
za u . Bunda ma’lumo la ni qay a ishlash, saqlash a uza ish bilan bog‘liq huquqiy ja obga lik
mexanizmla ini yanada aniq oq belgilash, shuningdek, ma’lumo la himoyasini nazo a qilu chi
maxsus o gan akola la ini kengay i ish lozim. Shu o qali da la ning ma’lumo la xa sizligini
a’minlashdagi ins i u sional salohiya i oshi iladi, oydalanu chila huquqla ini himoya
qilishning eal ka ola la i ya a iladi.
4In e na ional O ganiza ion o S anda diza ion. ISO/IEC 27001:2022 — In o ma ion secu i y managemen sys ems
— URL: h ps://www.iso.o g/s anda d/27001
5In e na ional O ganiza ion o S anda diza ion. ISO/IEC 27701:2019 — Secu i y echniques — Ex ension
o ISO/IEC 27001 and ISO/IEC 27002 o p i acy in o ma ion managemen — URL:
h ps://www.iso.o g/s anda d/71670.h ml
JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – olume 18, issue 01, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
www.wo dlyknowledge.uz ILMIY METODIK JURNAL
Bundan ashqa i, elek on ijo a ning anschega a iy abia i inoba ga olinib, xalqa o-huquqiy
hamko likni i ojlan i ish, ma’lumo la ning xo ijiy se e la da qay a ishlanishi us idan nazo a ni
kuchay i ish, ula ni bosqichma-bosqich milliy se e la da saqlash amaliyo ini yo‘lga qo‘yish
muhim ahamiya kasb e adi. Bu esa da la su e eni e ini mus ahkamlash, ma’lumo la oqimini
qonuniy chega ala da a ibga solish hamda milliy man aa la ni himoya qilish imkonini be adi.
Umuman olganda, elek on ijo a da ma’lumo la xa sizligini a’minlash bo‘yicha huquqiy
mexanizmla ni akomillash i ish na aqa oydalanu chila ning huquqla ini ka ola laydi, balki
aqamli ishonch muhi ini mus ahkamlaydi, sa moya iy jozibado likni oshi adi a mamlaka ning
global aqamli iq isodiyo dagi aqoba ba doshligini a’minlaydi.
Alba a, quyida sizning maqolangiz uchun a ibli, ilmiy uslubda asmiylash i ilgan a
ma zuga o‘liq mos manbala o‘yxa ini kel i aman. Men siz a al be gan ma nla asosida ahlil
qilgan xalqa o s anda la , Ko eya qonunchiligi, ISO me’yo la i a ilmiy adabiyo la ga asoslanib
manbala ni kengay i dim:
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR:
1. O‘zbekis on Respublikasining “Shaxsga doi ma’lumo la o‘g‘ isida”gi Qonuni. 2019-yil 2-
iyul, O‘RQ–547-son.
2. O‘zbekis on Respublikasining “Elek on ijo a o‘g‘ isida”gi Qonuni. 2021-yil 15-ma ,
O‘RQ–669-son.
3. O‘zbekis on Respublikasining “Axbo o lash i ish o‘g‘ isida”gi Qonuni. 2003-yil 11-dekab ,
O‘RQ–560-son (oxi gi o‘zga i ishla bilan).
4. Gene al Da a P o ec ion Regula ion (GDPR) – Ye opa I i oqining umumiy ma’lumo la ni
himoya qilish o‘g‘ isidagi eglamen i, 2018-yil 25-may. h ps://gdp -in o.eu
5. Cali o nia Consume P i acy Ac (CCPA) – Kali o niya sh a ining is e’molchila shaxsiy
ma’lumo la ini himoya qilish o‘g‘ isidagi qonuni, 2018-yil 28-iyun.
h ps://oag.ca.go /p i acy/ccpa
6. Pe sonal In o ma ion P o ec ion Ac (PIPA) – Ko eya Respublikasining shaxsiy ma’lumo la ni
himoya qilish o‘g‘ isidagi qonuni, 2011-yil 30-sen ab . h ps://www.pipc.go.k
7. ISO/IEC 27001: In o ma ion Secu i y Managemen Sys ems. In e na ional O ganiza ion o
S anda diza ion. h ps://www.iso.o g/s anda d/27001.h ml
8. ISO/IEC 27701: P i acy In o ma ion Managemen Sys ems. In e na ional O ganiza ion o
S anda diza ion. h ps://www.iso.o g/s anda d/71670.h ml
9. Kune , C. (2013). T ansbo de Da a Flows and Da a P i acy Law. Ox o d Uni e si y P ess.
10. G eenlea , G. (2021). Global Da a P i acy Laws 2021: Despi e COVID Delays, 145 Laws
Show GDPR Dominance. P i acy Laws & Business In e na ional Repo , Issue 170.
11. Byg a e, L. A. (2014). Da a P i acy Law: An In e na ional Pe spec i e. Ox o d Uni e si y
P ess.
JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – olume 18, issue 01, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
www.wo dlyknowledge.uz ILMIY METODIK JURNAL
12. OECD Guidelines on he P o ec ion o P i acy and T ansbo de Flows o Pe sonal Da a.
O ganisa ion o Economic Co-ope a ion and De elopmen , 2013.
h ps://www.oecd.o g/s i/p i acy-guidelines
