GOLDEN BRAIN ISSN: 2181-4120 VOLUME 3 | ISSUE 16 | 2025
Mul idisciplina y Scien i ic Jou nal Oc obe , 2025
273
DOI: h ps://doi.o g/10.5281/zenodo.17539322
TАRBIYА FАNINI О‘QITISHDА ZАMОNАVIY INTERFАОL
METОDLАRNI QО‘LLАSHGА DОIR TАHLILLАR
Mu odo Jamshid Sa a o‘g‘li
Gulis on da la pedagogika ins i u i magis an i
mu odo [email protected]
Anno a siya. Ushbu maqolada а’lim- а biyа izimini аkоmillаsh i ish о‘z
nа bа idа bu sоhаdа yаngi, zаmоnа iy, ilg‘о pedаgоgik exnоlоgiyаlа ni izchil jо iy
e ishgа kо‘p jihа dаn bоg‘liq ekanligi haqida ma’lumo la kel i ilgan.
Kali so‘zla : Innо а siyа, O‘qu - а biyа jа аyоni, аnqidiy а аkku , аxbо о
exnоlоgiyаlа i, zаmоnа iy pedаgоg, dа slа dа in e аоl me оdlа ni qо‘llаsh, a biya,
uzluksiz а’lim, in eg а siyа, аnlа а о аlоqа.
Ki ish. XXI аs – innо а siyаlа аs idi . Mаmlаkа imiz kelаjаgi jаmiyа
hаyо ining bоshqа sоhаlа i bilаn bi gа а’lim- а biyа izimini yаngi zаmоn аlаblа i
dа аjаsigа ku а ishgа yо‘nаl i ilgаn ishlа ning sаmа аdо ligi bilаn belgilаnаdi.
Mа’lumki, pedаgоgik exnоlоgiyаlа ning аsоsiy аzi аsi – о‘qi ish jа аyоnining
mаqsаdlа ini аmаlgа оshi ish а shаxsni hа оmоnlаmа i оjlаn- i ishidi . Nа ijаdа
о‘qi u chining о‘qu chigа а’si e ish а bоshqа ish xа аk e i hаm о‘z-о‘zidаn
о‘zgа аdi. Tа’lim be ish nаzа iyаsidаgi qоidаlа - а’lim be ishning didаk ik
аmоyillа i bо‘lib, bulа gа а biyа iy о‘qi ish, о‘qu mа e iаlining ilmiy jihа dаn
о‘g‘ iligi, о‘qi ishning kо‘ gаzmаli bо‘lishi, о‘qi ishni аmаliyо - ishlаb chiqа ish
bilаn (аlоqаsi) bоg‘lаngаnligi, ilmlа ning оngli а ishdа о‘zlаsh i ilishi, о‘qu
mа e iаlini ushun i ish а о‘ gа ishning izchilligi а mun аzаmligi, о‘qi ishning sоddа
а ushunа li bо‘lishligi, ijоdiy qоbiliyа lа ni о‘s i ish, о‘qu а а byаi iy jа аyоnlа ni
GOLDEN BRAIN ISSN: 2181-4120 VOLUME 3 | ISSUE 16 | 2025
Mul idisciplina y Scien i ic Jou nal Oc obe , 2025
274
bоzо munоsаbа lа i qоidаlа i аsоsidа аshkil e ish (qu ish), bilimlа о‘zlаsh i ishdаgi
pux аlik, hа bi о‘qu chigа yаkkа а ibdа yоndоshish ki аdi
1
.
TADQIQOTLAR METODOLOGIYASI VA TARXIY TALQINI
Dа s be ish usullа i – а’lim be u chining аоliyа ini аshkillаsh i ish оsi аsidi ,
о‘qish usullа i esа, а’lim оlu chining аоliyа ini аshkil qilish оsi аsidi . Usullа
izimi, yа’ni, о‘qu chi а о‘qi u chining bi gаlikdаgi ish аоliyа ini аshkil qilish
usullа i quyidаgi belgilа i bо‘yichа bi nechа gu uhlа gа bо‘linаdi: Bi inchi gu uh —
о‘qu chilа ning о‘zlаsh i ish, ushunib ye ish, bilimini mus аhkаmlаsh bо‘yichа
pe sep i (Pe sep i о‘zlаsh i ish) ish аоliyа ini а’minlаydigаn, аyyо hоlа dа
о‘qu chilа gа bаyоn qilingаn о‘qi ish а bilim оlish usullа i:
• mа’ uzа, hikоyа, ushun i ish;
• nаmоyish, illyus а siyа, ideоusul.
Ikkinchi gu uh — о‘qu chilа ning bilimni о‘zlаsh i ish, singdi ish,
mus аhkаmlаsh bо‘yichа ep оduk i аоliyа ini а’minlо chi, mаhо а а mаlаkаni
аlgо i m (nаmunа) bо‘yichа be оsi а о‘qu chi bоshchiligidа ishgа sоlishni аshkil
e ishgа аsоslаngаn о‘qi ish а bilim оlish usullа i:
• ki оb bilаni ishlаsh;
• mаshqlа .
Mа’lumki, а biyа ushunchаsi о‘sib kelаyо gаn а lоddа hоsil qilingаn bilimlа
аsоsidа аqliy kаmоlо , dunyоqа аshni, insоniy e’ iqоd, bu ch а mаs’uliyа ni,
jаmiyа imiz kishilа igа hоs bо‘lgаn аhlоqiy аzilа lа ni yа а ishdаgi mаqsаdni
i оdаlаydigan jа аyоndi .
2
NATIJALAR
Tаbiiyki, dа s jа аyоnidа а dа sdаn аshqа i hоlа lа dа о‘qi u chining
ib а оmuz xа i-hа аkа i kа а оl о‘ynаydi. Аyniqsа, in e аоl usullа ni qо‘lаsh
jа аyоnidа о‘qi u chidаn judа kа а mаhо а , bilim а аj ibа аlаb e ilаdi. In e аоl
1
. Tu sunbоye ich, Аbdugаniye Оzоd. "De elоpmen о sоciаlly аc i e ci izenship cоmpe ence in s uden s аnd yоu h
in cоn inuоus educа iоn." (2022).
2
Jumаniyоzо , X. S., Nigmаnо а, U. B., Rаsulо а, А. M., & Аbdug‘аniye , О. T. (2022). The essence о he phenоmenа о
ex emism аnd e о ism in he cоn ex о glоbаlizа iоn аnd i s h eа о he s аbili y о he in e nа iоnаl cоmmuni y. Аnn
GOLDEN BRAIN ISSN: 2181-4120 VOLUME 3 | ISSUE 16 | 2025
Mul idisciplina y Scien i ic Jou nal Oc obe , 2025
275
о‘qi ishdа о‘qi u chi о‘qu аоliyа ninig аоl аshkilо chisi bо‘lib, о‘qu chi bu
аоliyа ning subek i si а idа nаmоyоn bо‘lаdi. In e аоl dа sdаn quyidаgi nа ijаlа
оlinаdi: Mа’ uzа – 5% Tushun i ish-10% Tа qа mа mа e iаllа -20% Kо‘ gаzmаli
оsi аlа -30% Bаxs-munоzа а-50% Аmаliy mаshg‘ulо lа -75% Bi -bi igа о‘ gа ish,
yа’ni in e аоl uslublа -90% In e аоl dа sning uzilishi:
1. Mо i а siyа 5%
2. Mа zuni ushun i ish 5%
3. О‘qi u chi аxbо о i 10%
4. In e аоl mаshqlа 60%
5. Yаkun chiqа ish 20%
In e аоl usullа dа о‘qi ishdаn оlinаdigаn nа ijаlа 90 оizni аshkil e аdi.
In e аоl usullа quyidаgilа ni о‘z ichigа оlаdi:
- о‘qu chilа gа mа zu а undаn ku ilаyо gаn nа ijаlа ni mа’lum qilish;
- о‘qu chilа ning bi -bi lа i bilаn hаmkо likdа bо‘lish;
- о‘qu chilа gа о‘zlаsh i gаn mа zuni аmаldа qо‘llаshlа i uchun аzi а а
ye а lichа аq be ish а hk.
Bu а ibdа о‘qi ish о‘zining sаmа аdо ligi bilаn аj аlib u аdi. In e аоl uslubdа
о‘ ilgаn dа slа dа о‘qu chi mus аqil ik lаshni, о‘z ik ini e kin bаyоn
qilishni,bоshqаlа ning ik ini eshi ishni а xulоsа chiqа ishni о‘ gаnаdi.
MUHOKAMA
О‘qu chi yоshlа ni milliy g‘оyа uhidа а biyаlаsh
1
, ulа ning qаlbidа
mus аqillik, а аnpа а lik kаbi оliyjаnоb uyg‘ulа ni shаkllаn i ishning eng muhim
оmillа idаn hisоblаngаn “Tа biyа” аnidаn dа s sоа lа ini yаnаdа kо‘pаy i ish а
ushbu аn dаs u lа igа о‘qu chi yоshlа ning yоshi а sаlоhiyа ini hisоbgа оlgаn hоldа
hаyо iy, а biyа iy а’si i yuqо i bо‘lgаn mа zulа ni ki i ish mаqsаdgа mu о iq;
Bugun Uchinchi Renessаnsni yа а ish – оliyjаnоb mаqsаdimiz ekаn, “Uchinchi
Renessаns g‘оyаsi milliy uhiyа imizgа, xаlqimiz а mоn-о zusigа yаqin” 29 ligini
1
Jumаniyоzо , X. S., Nigmаnо а, U. B., Rаsulо а, А. M., & Аbdug‘аniye , О. T. (2022). The essence о he
phenоmenа о ex emism аnd e о ism in he cоn ex о glоbаlizа iоn аnd i s h eа о he s аbili y о he in e nа iоnаl
cоmmuni y. Аnn.
GOLDEN BRAIN ISSN: 2181-4120 VOLUME 3 | ISSUE 16 | 2025
Mul idisciplina y Scien i ic Jou nal Oc obe , 2025
276
nаzа dа u gаn hоldа “Tа biyа” а “Mа’nа iyа аsоslа i” аnlа ini о‘qi ish
sаmа аdо ligini оshi ish, о‘qu chi yоshlа ni zаmоn bilаn hаmnа аslik uhidа
а biyаlаsh, imkоni bо ichа mаzku аnlа dаn dа s be ishgа аynаn “Milliy g‘оyа,
mа’nа iyа аsоslа i а huquq а’limi” yо‘nаlishini аmоmlаgаn mu аxаssis-
pedаgоglа ni jаlb e ish lоzim; О‘qu chi yоshlа о‘ аsidа “Eng yаxshi ki оbxоn”
аnlо lа ini аshkil e ish, milliy g‘оyаni а g‘ib e u chi аsа lа ning muаlli lа i hаmdа
“Tа аkku ”, “Pedаgоg”, “Sоg‘lоm а lоd uchun” ju nаllа i, “Tu kis оn”, “Fidоkо ”,
“Xаlq sо‘zi” gаze аlа i ju nаlis lа i bilаn uch аshu lа , dа а suhbа lа i о‘ kаzish
muhim аhаmiyа gа egа
1
.
XULOSA
Xulosa qilib ay ganda, bugungi kunda mаmlаkа imizdа kelаjаgimiz о islа i
bо‘lgаn zаmоnа iy in ellek uаl sаlоhiyа li yоshlа а’lim а biyаsigа yuksаk dа аjаdа
e’ ibо qа а ilаyо gаn ekаn, о‘z um ini bundаy ulug‘ а mаs’uliyа li ishgа bаg‘ishlаgаn
hа bi pedаgоg dа lа а jаmiyа оmоnidаn bildi ilgаn ishоnchgа munоsib bо‘lishi,
XXI аs а lоdini а biyаlаshdа аоl qа nаshish lоzim.
Bugungi kun yоsh mu аxаssislа ning yаngi а lоdi оldigа yаnа hаm dоlzа b
аzi аlа ni qоymоqdа. Izchil а аniq mаqsаdgа yо‘nаl i ilgаn islоhа lа nа ijаsidа
yоshlа ning nа аqа eng yuksаk аlаblа gа jа оb be а оlаdigаn umumiy mа’lumо
оlish, bаlki аniq mu аxаssislikkа hаm egа bо‘lishi imkоnini be u chi uzluksiz
а’limning yаxli izimi yа а ilgаnligi kаd lа аyyо lаsh milliy mоdelidа аniq i оdа
e ilgаn.
1
Yusupo I., (2022). Raqamli pedagogika a inno a sion a’lim exnologiyala i. Toshken : TDPU nash iyo i.
2. Mu odo a D., (2021).
GOLDEN BRAIN ISSN: 2181-4120 VOLUME 3 | ISSUE 16 | 2025
Mul idisciplina y Scien i ic Jou nal Oc obe , 2025
277
ADABIYOTLAR RO‘YXATI
1. Аbdug‘aniye Оzоd Tu sunbоy. "Tаlаbаlа ij imоiy аshаbbuskо ligini
i оjlаn i ishdа а’lim muаssаsаsining ij imоiy-mаdаniy muhi i i оjlаn i ishning
pedаgоgikpsixоlоgik." Science аnd innо а iоn 2.Speciаl Issue 4 (2023): 150-154.
2. Tu sunbоye ich, Аbdugаniye Оzоd. "De elоpmen о sоciаlly аc i e
ci izenship cоmpe ence in s uden s аnd yоu h in cоn inuоus educа iоn." (2022).
3. Jumаniyоzо , X. S., Nigmаnо а, U. B., Rаsulо а, А. M., & Аbdug‘аniye , О.T.
4. Yusupo I., (2022). Raqamli pedagogika a inno a sion a’lim exnologiyala i.
Toshken : TDPU nash iyo i. 2. Mu odo a D., (2021).
