134
Vol. 5, No. 11 pa 2 – Special Issue (EJSSPC)
ISSN: 2181-2888
MINWHPS
In e na ional Scien i ic-P ac ice Con e ence on
“Mode n In e p e a ion o Na ional and Wo ld
His o y: P oblems and Solu ions”
Denau, No embe 17, 2025
in-academy.uz/index.php/ejsspc
GLOBALLASHUV VA UNING SALBIY OQIBATLARI
Bu xono a Ma una
Mu odullaye a Cha os
Deno adbi ko lik a pedagogika ins i u ining alabala i
ma unabu xono a[email p o ec ed]
[email p o ec ed].
h ps://doi.o g/10.5281/zenodo.17732182
Anno a siya: Ushbu maqola globallashu ja ayonining obyek i xususiya la i bilan bi
qa o da, uning ij imoiy-siyosiy, iq isodiy a, ayniqsa, ma'na iy sohala dagi salbiy oqiba la ini ilmiy
adabiyo la , oʻqu qoʻllanmala hamda aniqli da la a jamoa a bobla ining (xususan, I. A.
Ka imo ning "Yuksak maʼna iya – yengilmas kuch" asa i) naza iy ahlil qiladi
Kali soʻzla : Globallashu Salbiy oqiba la ,Ma'na iy ahdidla ,Omma iy ma'daniya ,ma ku a iy
immuni e ,Iq isodiy engsizlik,Milliy qad iya la .
Ki ish: Globallashu bugungi dunyoning eng muhim a mu akkab ja ayonla idan bi i boʻlib,
u iq isodiyo , siyosa , madaniya a ij imoiy hayo ning ba cha jabhala ida mamlaka la a xalqla
oʻ asidagi oʻza o bogʻliqlik a oʻza o a'si ni kuchay i ishni angla adi. Bu ja ayon obyek i
xa ak e ga ega boʻlsada, uning bi qa o salbiy oqiba la i ma judligi olimla a mu axassisla
omonidan keng muhokama qilinadi. Quyida, asosan ilmiy adabiyo la (da slikla , oʻqu
qoʻllanmala , ilmiy maqolala )da kel i ilgan, globallashu ning salbiy a'si doi ala i haqida keng
doi ada ma'lumo la kel i ilgan.
1. Iq isodiy sohadagi salbiy oqiba la Da omadla engsizligining kuchayishi: Globallashu
ja ayonida iq isodiy di idendla ( oydala ) koʻp oq u mush da ajasi yuqo i boʻlgan i ojlangan
mamlaka la a ansmilliy ko po a siyala omonidan olinadi. Na ijada, jahon miqyosida boy a
kambagʻal mamlaka la oʻ asidagi hamda mamlaka la ichidagi da omadla engsizligi yanada
o ishi mumkin. (Manbala da "iq isodiy engsizlik", "da omadla engsizligining kuchayishi" kabi
ushunchala ilga olinadi).Mahalliy iq isodiyo ning zai lashishi a uncha i ojlanmagan da la la
himoyalanmaganligi: E kin sa do a aqoba ning kuchayishi mahalliy ishlab chiqa u chila ga,
ayniqsa iq isodiyo i qishloq xoʻjaligiga asoslangan yoki nisba an zai boʻlgan da la la ga salbiy a'si
koʻ sa ishi, ula ning xalqa o bozo da aqoba ga ba dosh be a olmasligi a na ijada iq isodiyo ning
zai lashishiga olib kelishi mumkin.Moliya iy inqi ozla ning global us olishi: Moliya iy
in eg a siyaning ezlashishi sababli, bi mamlaka da yuzaga kelgan moliya iy inqi oz qisqa aq
ichida bu un jahon iq isodiyo iga a qalishi (domino e ek i) a global iq isodiy k izisla ni kel i ib
chiqa ishi xa i ma jud.
2. Ma'na iya a Madaniya sohasidagi salbiy oqiba la
"Omma iy madaniya " ahdidla i a milliy qad iya la ning e oziyasi: Globallashu ja ayonida
axbo o a madaniy almashinu ning kengayishi bilan bi ga, Gʻa bga xos boʻlgan (yoki yo )
"omma iy madaniya " namunala ining ez a qalishi kuza iladi. Bu hola ba'zi mualli la ik iga koʻ a,
milliy madaniya ildizla ini yemi u chi, yoshla ning ma'na iy ongiga salbiy a'si e u chi a ula da
milliy qad iya la ga nisba an bepisandlikni kel i ib chiqa u chi ma ku a iy ahdid si a ida
baholanadi. ("Madaniy e oziya", "omma iy madaniya xu ujla i", "madaniy o'ziga xoslikning
zai lashishi" kabi ushunchala ishla iladi).
An'ana iy ins i u la ning zai lashishi: Madaniy bi lashu a yo gʻoyala ning ki ib kelishi
na ijasida jamiya ning an'ana iy ins i u la i (masalan, oila, mahalla, milliy u -oda la ) zai lashishi,
ula ning jamiya dagi ma qei a a'si doi asi pasayishi mumkin. Diniy ja ayonla ning globallashu i
a xa -xa a la : Diniy ja ayonla ning globallashu i, bi omondan, dinla a o muloqo ni kengay i sa,
135
Vol. 5, No. 11 pa 2 – Special Issue (EJSSPC)
ISSN: 2181-2888
MINWHPS
In e na ional Scien i ic-P ac ice Con e ence on
“Mode n In e p e a ion o Na ional and Wo ld
His o y: P oblems and Solu ions”
Denau, No embe 17, 2025
in-academy.uz/index.php/ejsspc
boshqa omondan, u li diniy eks emis ik a undamen alis ik gu uhla ning oʻz gʻoyala ini (masalan,
in e ne o qali) global miqyosda a qa ish imkoniya ini oshi adi.
Asosiy qisim
3. Ij imoiy-siyosiy sohadagi salbiy oqiba la
Milliy su e eni e ga ahdid: T ansmilliy ko po a siyala a xalqa o ins i u la ning a'si i
kuchayishi na ijasida ay im adqiqo chila milliy da la la ning su e eni e i (mus aqilligi) ma'lum
da ajada cheklanishi mumkinligini a'kidlashadi. Ya'ni, da la la global bozo a xalqa o qoidala
u ayli oʻz ichki siyosa la ini mus aqil olib bo ishda qiyinchilikla ga duch kelishla i
mumkin.Gʻoya iy-ma ku a iy ku ashla ning keskinlashishi: Globallashu axbo o maydonini ochib
ashladi. Bu esa u li yo gʻoyala a ma ku ala , axbo o xu ujla i uchun qulay sha oi ya a adi.
Ma'na iy ahdidla kuchayib, yoshla ning u li za a li gʻoyala a'si iga ushib qolish hola la i
(jinoya chilik, eks emizm ha aka la i) xa i o adi.
Global muammola ning mu akkablashishi: A o -muhi muammola i, yangi kasallikla
pandemiyasi (masalan, poliomieli kabi kasallikla ning qay ishi), e o izm a boshqa global
muammola bu un insoniya aqdi iga be osi a a'si e u chi mislikoʻ ilmagan dolza bligi a
keskinligi bilan maydonga chiqadi.Oʻzbekis on Bi inchi P eziden i Islom Ka imo oʻzining"Yuksak
maʼna iya – yengilmas kuch" 2008 yil chop e ilgan ki obida"Globallashu ja ayonla i a maʼna iy
ahdidla " deb nomlangan bobida bu ja ayonning salbiy jiha la i, xususan, "omma iy madaniya "
ahdidla i, milliy qad iya la imizga, yoshla maʼna iya iga boʻlayo gan xu ujla a yo gʻoyala ning
ki ib kelish xa i juda keng ahlil qilingan.Bu asa Oʻzbekis onda globallashu ning maʼna iy-
ma ku a iy oqiba la ini oʻ ganish boʻyicha asosiy naza iy manba hisoblanadi.Globallashu ga oid
oʻqu qoʻllanmala a da slikla
Oliy a'lim muassasala i uchun ayyo langan "Globallashu asosla i", "Jahon iq isodiyo ining
globallashu i", "Falsa a" E Gʻappo o omonidan yozilgan " Globallashu asosla i"ki obiBu kabi
qoʻllanmala da globallashu ning naza iy asosla i, uning iq isodiyo , siyosa a madaniya ga aʼsi i,
shu jumladan, iq isodiy engsizlik, milliy maʼna iya ning globallashu idagi xa -xa a la a
p o ek sionizm siyosa i kabi salbiy oqiba la ilmiy ahlil qilinadi.
3Ij imoiy-siyosiy a alsa iy monog a iyala Oʻzbekis onlik olimla ning (masalan, E kaye A.,
Nabiye M. a boshqala ) ma ku a iy xa sizlik, maʼna iya a a aqqiyo , yoshla a biyasi kabi
masalala ga bagʻishlangan monog a iyala i a ilmiy maqolala ida ham globallashu ning salbiy
aʼsi la i doimiy a ishda muhokama qilinadi.A. E kaye . "Maʼna iya a a aqqiyo " kabi asa la .Bu
manbala da globallashu sha oi ida ma ku a iy immuni e ni shakllan i ish za u a i a ay onko
gʻoyala ning yo uz mohiya ini ochib be ish kabi masalala ka a ahamiya kasb e adi.
Milliy Su e eni e a Da la Qud a ining Zai lashishi
Mohiya i: Globallashu ja ayonida T ansmilliy Ko po a siyala (TMK) a yi ik xalqa o moliya
ins i u la i (Xalqa o Valyu a Jamg‘a masi, Jahon Sa do Tashkilo i kabi) a'si i kuchayadi. Na ijada,
milliy da la la iq isodiy, moliya iy a ha o siyosiy qa o la ni qabul qilishda mus aqilligining bi
qismini yo'qo adi.
Oqiba i: Da la la mahalliy iq isodiy siyosa (masalan, soliq s a kala i, ishchi kuchi
qoidala i)ni belgilashda TMK alabla iga moslashishga majbu bo'ladi, bu esa milliy su e eni e ning
cheklanishiga olib keladi. Iq isodiy sanksiyala , alyu a manipulya siyala i kabi siyosiy maqsadla da
iq isodiy osi ala dan oydalanish esa da la la ning uzoq mudda li ij imoiy a iq isodiy i ojlanishiga
jiddiy salbiy a'si ko' sa adi.
2. Iq isodiy Ta o u ning a Qa amlikning Kuchayishi
136
Vol. 5, No. 11 pa 2 – Special Issue (EJSSPC)
ISSN: 2181-2888
MINWHPS
In e na ional Scien i ic-P ac ice Con e ence on
“Mode n In e p e a ion o Na ional and Wo ld
His o y: P oblems and Solu ions”
Denau, No embe 17, 2025
in-academy.uz/index.php/ejsspc
Mohiya i: Globallashu i ojlangan a i ojlanayo gan mamlaka la o' asidagi iq isodiy
a o u ni kamay i ish o' niga, ba'zi holla da uni chuqu lash i adi. Ri ojlanayo gan mamlaka la
xomashyo a a zon ishchi kuchi manbai bo'lib qoladi, bu esa ula ning exnologik a moliya iy
jiha dan yi ik da la la ga qa amligini oshi adi.Oqiba i: Mamlaka la o' asidagi iq isodiy bog'liqlik
u ayli bi min aqada yuz be gan iq isodiy inqi oz (masalan, moliya iy bozo la dagi beqa o lik) bu un
dunyo bo'ylab zanji simon a'si ko' sa ib, global inqi ozga aylanadi. Bundan ashqa i, xalqa o
ko po a siyala bilan aqoba ga dosh be a olmagan kichik a o' a mahalliy biznesla anazzulga yuz
u ishi mumkin.
3. Milliy Maʼna iya a Madaniy Oʻzlikka Tahdid
Mohiya i: Globallashu axbo o a madaniy mahsulo la ning e kin ha aka lanishini
ezlash i adi, bu esa kuchli iq isodiy salohiya ga ega da la la ga xos bo'lgan "omma iy madaniya "
(mass cul u e) namunala ining bu un dunyo bo'ylab a qalishiga sha oi ya a adi.Oqiba i: Boshqa
min aqala ga xos bo'lgan madaniya s anda la ining jo iy e ilishi na ijasida mahalliy u -oda la ,
an'ana iy qad iya la a ins i u la ning ahamiya i pasayadi. Bu esa milliy o'ziga xoslikning yo'qolishi,
yosh a lodning milliy ildizla dan uzoqlashishi a ma ku a iy bo'shliq paydo bo'lishiga olib kelishi
mumkin.
4. Global Ekologik Muammola ning Keskinlashu i
Mohiya i: Globallashu , ayniqsa, xalqa o iq isodiy hamko likning kuchayishi a T ansmilliy
Ko po a siyala ning i ojlanayo gan mamlaka la dagi a zon esu sla dan oydalanishga in ilishi
o qali a o -muhi ga salbiy a'si ni keskin oshi adi.Oqiba i:
Tabiiy esu sla dan haddan ashqa i oydalanish: Xalqa o alabning o ishi o' monla ning
kesilishi, su esu sla ining anqisligi a ye si a ining yomonlashishiga olib keladi.
I i loslanish: Ishlab chiqa ishning i ojlanayo gan mamlaka la ga ko'chi ilishi ula da ekologik
s anda la pas ligi u ayli a o -muhi ning i loslanishiga a elek on chiqindila (e-chiqindila )
hajmining oshishiga sabab bo'ladi.5. Global ahdidla ning oson a qalishi mohiya i: Kommunika siya
a anspo izimla ining globallashu i aqa o a la a ma'lumo la ni emas, balki salbiy a
des uk i hodisala ni ham ezko lik bilan a qa adi.
Oqiba i:
Te o izm a eks emizm: Yo ma ku a a diniy-eks emis ik gʻoyala in e ne a ij imoiy
a moqla o qali chega ala ni an olmay, ez a qalib, be osi a milliy xa sizlikka ahdid soladi.
Global Pandemiyala : Xalqa o sayoha a anspo ning ezlashishi kasallik epidemiyala ining
(masalan, COVID-19 kabi) qisqa aq ichida bu un dunyoga a qalishiga a global sog'liqni saqlash
inqi oziga olib kelishiga sha oi ya a adi.
Siyosa , Maʼna iya , Xa sizlik Globallashu ning ma ku a iy xa i a "omma iy madaniya "
xu uji. Uning ik icha, globallashu yoshla ongiga yo gʻoyala ni, axloqsizlikni singdi ishga u inadi,
milliy qad iya la ni zai lash i adi. Bunga qa shi ku ashish uchun ma ku a iy immuni e ni
shakllan i ish sha .
Iq isodiyo , Nobel muko o i lau ea i Globallashu ning iq isodiy engsizlikni kuchay i ishi.
Uning anqidiga koʻ a, xalqa o moliya ins i u la i (XVF, Jahon banki) omonidan oʻ na ilgan qoidala
asosan i ojlangan Gʻa b da la la i man aa la iga xizma qiladi, na ijada i ojlanayo gan
mamlaka la iq isodiy qa amlikka ushib qoladi. Siyosa shunoslik, Si iliza siyala Madaniya la
oʻqnashu i naza iyasi. Uning ik icha, globallashu madaniya la ning bi bu unlashu iga emas,
aksincha, milliy madaniya la a si iliza siyala oʻ asidagi aqoba ning keskinlashishiga olib keladi,
bu esa kelajakda geosiyosiy nizola ning manbai boʻlishi mumkin.So siologiya, Faylasu (Rossiya)
Aksilglobalis ik qa ashla . U globallashu ni yangi u dagi jahon u ushi deb hisoblaydi, bu u ushda
137
Vol. 5, No. 11 pa 2 – Special Issue (EJSSPC)
ISSN: 2181-2888
MINWHPS
In e na ional Scien i ic-P ac ice Con e ence on
“Mode n In e p e a ion o Na ional and Wo ld
His o y: P oblems and Solu ions”
Denau, No embe 17, 2025
in-academy.uz/index.php/ejsspc
gʻa b si iliza siyasi oʻz gʻoya iy a iq isodiy hukm onligini oʻ na ish uchun ku ashadi. U aqa gina
qa shilik qilish o qali i ik qolish mumkin, degan xulosani ilga i su adi.So siologiya
Globallashu ning eng a al hududiy chega ala ni yoʻqo ishi. U olamdagi hududiy munosaba la a
milliy man aa la dan mus aqil boʻlgan yagona dunyo jamiya i, yagona madaniya shakllanadi, degan
ik ni ilga i su adi ( anqidchila buni milliy oʻzlikka ahdid deb baholashadi).So siologiya Global
xa la jamiya i kon sep siyasi. Uning aʼkidlashicha, globallashu iq isodiy oydadan ashqa i,
umumiy xa la ni (ekologik inqi ozla , e o izm, pandemiyala ) ham ya a adi a bu xa la milliy
chega ala ni an olmaydi, ula ni bi galikda yechish za u iya ini kel i ib chiqa adi.
Sa amago Joze (José Sa amago) Yozu chi, Nobel muko o i lau ea i (Po ugaliya)
Globallashu ga nisba an qa iq aksilglobalis ik pozi siya. Uning ik icha: "Iq isodiy globallashu –
bu o ali a izmning yangi shakli". U haqiqiy hokimiya hukuma la qo‘lida emas, balki yi ik
ko po a siyala qo‘lida bo‘lgan da da demok a iya haqida jiddiy gapi ish mumkin emas deb
hisoblaydi. Shu sababli, u aksilglobalis ik ha aka la ni qo'llab-qu a lagan.Tilshunos, Faylasu ,
Siyosiy anqidchi (AQSH) Globallashu ni "Boyla ning globallashu i" (Globaliza ion o he Rich)
deb a aydi. U bu ja ayon i ojlangan da la la (ayniqsa, AQSH) man aa la i yo'lida, kambag'al
mamlaka la hisobiga amalga oshi ilayo ganini anqid qiladi. U TMKning e kinligini oshi ib,
mehna kashla huquqla ini cheklashga** qa a ilgan uzum si a ida baholaydi.In es o , Faylasu ,
Ochiq jamiya himoyachisi Globallashu ning ashkchi a a do i bo'lishiga qa amay, uning salbiy
oqiba la i bo ligini ochiq an oladi. U ayniqsa, i ojlangan a i ojlanayo gan mamlaka la o' asidagi
iq isodiy a o u la ning kuchayishi xa ini a'kidlaydi a bu beqa o likka olib kelishini
ay adi.Siyosa shunos, Xalqa o munosaba la Madaniy xilma-xillikning himoyasi. Xo manning
ik icha, jahon madaniya ining globallashu i milliy madaniya la , u -oda la a qad iya la
me'yo la ini iklashga qa a ilgan madaniy plyu alis ik sin ez (lokoglobaliza siya)ni ya a adi. Ya'ni,
global madaniya mahalliy madaniya la bilan o'qnashib, ula ni yo'q qilishi emas, balki ula ning
qay a iklanishiga, himoyalanishiga sabab bo'lishi mumkin.
Oʻzbek yozu chila i a olimla idan Oʻzbekis on Respublikasi bi inchi P eziden i Islom
Ka imo Abdugʻaniye ichning "Yuksak ma'na iya yengilmas -kuch asa ida Globalizimga be ilgan
a' i la ni ham koʻ ishimiz mumkin
Maʼna iya ning aʼ i i: "Maʼna iya deganda, a alambo , odamni uhan poklanishga, qalban
ulgʻayishga cho laydigan, inson ichki dunyosini, i odasini baqu a , iymon-eʼ iqodini bu un
qiladigan, ijdonini uygʻo adigan beqiyos kuchni asa u qilaman." (Bu aʼ i maʼna iya ning shaxs
ichki dunyosini mus ahkamlashdagi asosiy unksiyasini koʻ sa adi).
2. Maʼna iya ning jamiya dagi oʻ ni (kuch-qud a aʼ i i):
"Maʼna iya – insonning, xalqning, jamiya ning, da la ning kuch-qud a idi ."
(Bu aʼ i maʼna iya ning shaxsiy yoki indi idual ushuncha emas, balki bu un milla a
da la ning mus ahkamligi, yengilmasligini aʼminlo chi asosiy omil ekanligini angla adi).
Maʼna iy ahdidning aʼ i i:
"Bugungi kunda jahonda yuz be ayo gan shidda li globallashu ja ayonla i maʼna iy hayo imizga
yangi ahdidla ni yuzaga kel i moqda. Bula ni biz maʼna iy ahdidla deb a aymiz."
(Maʼna iy ahdid deganda, u li yo gʻoyala , "omma iy madaniya " koʻ inishidagi salbiy aʼsi la
o qali milla ning anʼana a qad iya la iga qilingan ba cha xu ujla ushuniladi).
Ma ku a iy boʻshliq ( akuum)ning xa i:
"Qaye da ma ku a iy boʻshliq ujudga kelsa, oʻsha ye da ezgulik a insonpa a lik "Hozi gi kunda
oʻz aqdi iga, kelajagiga be a q boʻlmagan ha bi inson uchun oʻz Va aniga sodiq qolish, oʻzligini
anglash, oʻz mus aqil ik iga ega boʻlish – bu eng buyuk jaso a di ." (Bu aʼ i asa yakunida kelajak
138
Vol. 5, No. 11 pa 2 – Special Issue (EJSSPC)
ISSN: 2181-2888
MINWHPS
In e na ional Scien i ic-P ac ice Con e ence on
“Mode n In e p e a ion o Na ional and Wo ld
His o y: P oblems and Solu ions”
Denau, No embe 17, 2025
in-academy.uz/index.php/ejsspc
a lod oldida u gan eng muhim azi ani aks e i ib, iymon-eʼ iqod a milliy gʻu u yoʻlida u ish,
globallashu bosimiga qa shi u ishning ahamiya ini koʻ sa adi).
"Omma iy madaniya "ning mohiya i a xa i: "Omma iy madaniya " deganda, milliy uh a
oʻzlikni, a ixiy qad iya la ni yemi u chi, is eʼmolchilik, uban ins ink la a buzuq axloqni a gʻib
qilu chi gʻoya iy xu uj ushuniladi. Uning asosiy maqsadi — insonni manqu ga aylan i ishdi . (Asa
bu ushunchani aynan maʼna iy ahdidning asosiy osi asi si a ida koʻ sa adi a uning xalqqa yo
boʻlgan ji kanch koʻ inishla ini ochib be adi.) Maʼna iya ni shakllan i u chi asosiy negizla ( a kibiy
qismla ): "Maʼna iya ning a kibiy qismla i si a ida a ixiy xo i a, milliy oʻzlikni anglash, iymon-
eʼ iqod, axloqiy mezonla , huquqiy ong a madaniya kabi undamen al ushunchala yo adi." (Bu
maʼna iya ning o diniy yoki aqa axloqiy ushuncha emas, balki keng qam o li izim ekanligini
angla adi. U na aqa uhiy, balki ij imoiy-huquqiy ongli boʻlishni ham alab qiladi.)
Maʼna iy a biyaning asosiy maqsadi (Komil inson aʼ i i):
"Bugungi kunda bizning bosh maqsadimiz — ozod, oʻz haq-huquqla ini yaxshi aniydigan,
boqimandalikning ha qanday koʻ inishla ini oʻzi uchun o deb biladigan, oʻz kuchi a aqliga ishonib
yashaydigan komil insonla ni a biyalashdan ibo a ." (Bu aʼ i maʼna iy a biyaning yakuniy na ijasi
— mus aqil ik lo chi, masʼuliya li, ye uk shaxs ekanligini koʻ sa adi.)
Maʼna iy xa sizlik (Himoyalanish yoʻli): "Maʼna iy ahdidla ga qa shi ku ashning yagona a
sama ali yoʻli — ik ga qa shi ik , gʻoyaga qa shi gʻoya, jahola ga qa shi maʼ i a bilan ja ob
qay a ishdi ." (Bu aʼ i ha qanday ay onko gʻoyaga qa shi kuch ishla masdan, balki ilm, maʼ i a
a mus ahkam eʼ iqod qu oli bilan ku ashish amoyilini asoslaydi.)
Ta ixiy xo i aning maʼna iya dagi oʻ ni: "Ta ixiy xo i asiz – kelajak yoʻq. Buyuk
ajdodla imizning oʻgi la i a maʼna iy me osi xalqimizning bugungi a e angi hayo i uchun
mus ahkam poyde o di ." (Asa maʼna iya ning mus ahkamligi be osi a milla ning oʻz a ixiga
boʻlgan munosaba i a undan olinadigan saboqla bilan bogʻliq ekanligini koʻ sa adi.) Xankeldiye a
G.Sh., Mumino a E.A. a boshq. (Iq isodiyo ) "Global iq isodiy i ojlanish" (da slik) (2021)bu as da
globallashu haqida boʻlib alohida a' i la be ilgan Global iq isodiy i ojlanish Jahon xoʻjaligining
si a jiha idan yangi bosqichi boʻlib, u milliy iq isodiyo la ning oʻza o aloqasi a bogʻliqligi
chuqu lashu i, kapi al, o a , xizma a ishchi kuchining e kin ha aka i na ijasida yagona global
iq isodiy izimning shakllanishi bilan a si lanadi.
Globallashu Iq isodiy hayo ning baynalmilallashu ja ayonidagi si a jiha idan yangi bosqich
boʻlib, u milliy iq isodiy chega ala ning yemi ilishi, xoʻjalik aoliya ining jahon miqyosida
uygʻunlashu i hamda u li mamlaka la ning iq isodiy munosaba la i a oʻza o bogʻliqligini
mus ahkamlashni angla adi.
Xalqa o iq isodiy in eg a siya Milliy iq isodiyo la ning oʻza o kelishilgan siyosa asosida
oʻza o yaqinlashishi a bi lashishi, xususan, iq isodiy aloqala ning mus ahkamlanishi, sa do
oʻsiqla ining olib ashlanishi a yagona bozo ya a ilishini naza da u u chi ja ayon.
Xulosa: Globallashu a global iq isodiy i ojlanish ja ayoni milliy iq isodiyo la uchun ulkan
imkoniya la ochib, dunyoni yagona makonga bi lash i sa-da, bu ja ayon iq isodiy engsizlikning
chuqu lashu i, kichik da la la ning iq isodiy qa amlikka ushishi kabi moddiy ziddiya la ni kel i ib
chiqa adi. Eng muhimi, axbo iy a madaniy globallashu na ijasida ki ib kelayo gan "omma iy
madaniya " a yo ma ku a iy ahdidla milla ning maʼna iy asosiga a oʻzlik ushunchasiga pu u
ye kazadi.Falsa iy dunyoqa ash yo damida shakllangan milliy maʼna iya (Jumaniyozo a Ka imo
asa la i naza da u ilgan) bu salbiy oqiba la ga qa shi u ishning, yaʼni iq isodiy in eg a siyadan aqa
ijobiy oydalanib, maʼna iy qad iya la ni himoya qilishning eng asosiy qu oli hisoblanadi.
139
Vol. 5, No. 11 pa 2 – Special Issue (EJSSPC)
ISSN: 2181-2888
MINWHPS
In e na ional Scien i ic-P ac ice Con e ence on
“Mode n In e p e a ion o Na ional and Wo ld
His o y: P oblems and Solu ions”
Denau, No embe 17, 2025
in-academy.uz/index.php/ejsspc
Adabiyo la , Re e ences, Литературы:
1. Islom Ka imo Abdugʻaniye ichning "Yuksak maʼna iya yengilmas-kuch
2. Joʻ aye Niyozqul (Falsa a, Siyosa shunoslik): Olim "Globallashu a milliy man aa la " hamda
"Globallashu : ij imoiy-siyosiy ahlil
3. E gashe Ib ohim (Falsa a, Siyosa shunoslik): Uning ilmiy aoliya i, xususan, "Globallashu a
Oʻzbekis on: maʼna iy-gʻoya iy ahdidla "
4. Alimo A.M. (Iq isodiyo ): Iq isodchi olim si a ida u "Globallashu a min aqa iy iq isodiy
in eg a siya ja ayonla i"
5. Gʻappa o E. (Falsa a, Ij imoiy anla ): U "Globallashu asosla i"
6. Mi zaqulo R. X. (Iq isodiyo ): Uning "Jahon iq isodiyo i a xalqa o iq isodiy munosaba la "
7. Nishono a O. (Falsa a, Madaniya shunoslik): Olimaning asa la i a ilmiy chiqishla i
"Globallashu a madaniya la uygʻunlashu i
8. Ax amo A.A. (Iq isodiyo ): U "Global iq isodiy i ojlanish".
