383
PEDAGOGIKA FANINI RIVOJLANTIRISHDA ZAMONAVIY PEDAGOGIK
TEXNOLOGIYALARNING OʻRNI
Ziya uddino a Dila uz Maʼ u jon qizi,
O ien al uni e si e i Pedagogika akul e i
Pedagogika psixologiya yoʻnalishi alabasi
Ilmiy ahba : Egambe diye a Fa ida Oʻk amo na
Anno a siya. Ushbu maqolada pedagogika anini i ojlanishida zamona iy
pedagogik exnologiyala ning oʻ ni yo i ilgan. Shuningdek, pedogogik exnologiya
asosida mashgʻulo oʻ ish da s jad alidan zamona iy exnik osi ala , kompyu e la ,
ideo kompyu e li mul imedia kompleksla ini qoʻllash o qali oʻ ish ke akligi
asoslangan. Pedagogik exnologiya ushunchasi ilmiy maqolala , da iy nash la ,
anjumanla dagi ma zu a hisobo la da ham oʻz aksini opmoqda a bu an bilan
shugʻullanadigan olimla ning ilmiy ishla i ham yo i ilgan. Qola e sa, pedagogika
anini i ojlanishida zamona iy pedagogic exnologiyala ning oʻ nini oshi ish
boʻyicha xulosa a akli la ishlab chiqilgan.
Kali soʻz a ibo ala : in e aol me odla , kon eks , globallashu ,
kompe ensiyala .
Abs ac . This a icle highligh s he ole o mode n pedagogical echnologies in
he de elopmen o he science o pedagogy. I subs an ia es he need o conduc
lessons based on pedagogical echnology using mode n echnical means, compu e s,
and ideo-compu e mul imedia complexes ins ead o adi ional eaching schedules.
The concep o pedagogical echnology is e lec ed in scien i ic a icles, pe iodicals,
and con e ence epo s, as well as in he esea ch wo ks o schola s engaged in his
ield. Fu he mo e, he a icle p esen s conclusions and ecommenda ions aimed a
enhancing he ole o mode n pedagogical echnologies in he ad ancemen o
pedagogical science.
Keywo ds: in e ac i e me hods, con ex , globaliza ion, compe encies.
Nega hozi gi da da pedagogik exnologiyala muhim?
Zamona iy jamiya — aqamli, global a ez oʻzga u chan. Bu sha oi da
aʼlimning asosiy azi asi aqa bilim be ish emas, balki oʻ ganish qobiliya ini
shakllan i ish, anqidiy ik lash, muammola ni hal e ish a hayo da omida oʻzini
i ojlan i ishga ayyo lashga aylangan. Shu bois pedagogika anini i ojlan i ishda
yangi pedagogik exnologiyala — me odla , usulla a aqamli osi ala ning oʻplami
— ma kaziy oʻ in egallaydi (UNESCO, OECD hujja la iga mu o iq aʼlim izimla i bu
yoʻnalishga us u o ahamiya be moqda). Jamiya ning aqamli i ojlanishi - bugungi
globaliza siya a aqamli iq isodiyo da ida bilim a axbo o asosiy boylikka
aylanmoqda. Shunga koʻ a, aʼlim ja ayonida yangi pedagogik exnologiyala —
maso a iy aʼlim, elek on da slikla , sunʼiy in ellek asosidagi pla o mala
qoʻllanilmoqda. Bu oʻqu chila ning zamon bilan hamna as boʻlishini aʼminlaydi.
384
Shaxsga yoʻnal i ilgan aʼlim za u a i - hozi gi da da aʼlimdan asosiy maqsad — ha
bi shaxsning qobiliya i, iq ido i a qiziqishini i ojlan i ishdi . Zamona iy pedagogik
exnologiyala oʻqu chini “bilim olu chi obyek ” emas, balki “ aol ish i okchi”
si a ida shakllan i adi. Bu esa ijodko , ashabbusko a mus aqil ik lo chi shaxsni
a biyalashga xizma qiladi.
Taʼlim si a i a sama ado ligini oshi ish - Anʼana iy da s me odla i koʻpincha
passi oʻqu ja ayoniga olib keladi. Zamona iy pedagogik exnologiyala (in e aol
me odla , loyiha iy oʻqi ish, klas e , “aqliy hujum” a boshqala ) oʻqu chila ning
ik lash, ahlil qilish a muammoni hal e ish koʻnikmala ini i ojlan i adi. Na ijada
aʼlim sama ado ligi o adi. Inno a sion yondashu za u a i - XXI as da yangilik
ya a ish, k ea i ik lash a muammoni nooda iy yoʻl bilan hal qilish muhim
koʻnikmaga aylandi. Pedagogik exnologiyala aʼlim ja ayonida inno a sion muhi
ya a adi, oʻqu chini yangilik izlashga undaydi. Xalqa o s anda la ga moslashish -
bugungi kunda aʼlim izimi xalqa o aqoba ba doshlik mezonla iga ja ob be ishi
ke ak. Zamona iy exnologiyala ni qoʻllash o qali aʼlim ja ayoni UNESCO, PISA
kabi xalqa o s anda la ga yaqinlashadi, bu esa mamlaka ning in ellek ual salohiya ini
oshi adi.
Oʻqi u chining olini oʻzga i ishi - pedagogik exnologiyala oʻqi u chini aqa
bilim be u chi emas, balki oʻqu ja ayonini ashkil qilu chi, yoʻnal i u chi a
mo i a siya be u chi shaxs si a ida yangidan alqin qiladi. Bu oʻqi u chi a oʻqu chi
oʻ asidagi hamko likni mus ahkamlaydi. Um boqiy aʼlim amoyilini aʼminlash -
bugungi da da inson aqa mak ab yoki oliygoh da ida emas, balki bu un hayo i
da omida oʻqib-oʻ ganishi ke ak. Pedagogik exnologiyala bu ja ayonni qulay a
sama ali qiladi: onlayn ku sla , ebina la , ochiq aʼlim pla o mala i bunga yo qin
misoldi .Shu sababli pedagogik exnologiyala bugungi aʼlimning asosiy us uni,
e angi kun a aqqiyo ining esa ka ola idi . Oʻzbekis onda pedagogika anining
i ojlanishi: qisqacha a ixiy kon eks a soʻnggi isloho la
Oʻzbekis onda pedagogika ani a aqqiyo i quyidagi omilla bilan chamba chas
bogʻliq: Milliy qad iya la a anʼanala . Taʼlim ja ayonida xalqning boy madaniy
me osi, pedagogik qa ashla i a a biya iy aj ibasi asosiy yoʻnalishla dan bi i boʻlib
xizma qiladi. Globallashu ja ayonla i. Jahon aʼlim izimida yuz be ayo gan
oʻzga ishla milliy aʼlim siyosa iga ham aʼsi koʻ sa moqda. Inno a sion
exnologiyala . Zamona iy pedagogik exnologiyala , AKT osi ala i a aqamli
aʼlim esu sla i pedagogika anining me odologik asosla ini yangilamoqda.
Oʻzbekis onda aʼlim sohasida qa o da la das u la i a isloho la qabul qilindi.
Ula dan eng asosiyla i: “2017–2021-yilla da Oʻzbekis on Respublikasini
i ojlan i ishning besh a us u o yoʻnalishi boʻyicha Ha aka la s a egiyasi”. Ushbu
hujja da aʼlim si a ini oshi ish, yangi pedagogik exnologiyala ni jo iy e ish asosiy
azi ala dan bi i si a ida belgilandi. “Taʼlim oʻgʻ isida”gi Qonun (yangi ah i i, 2020-
yil). Unda aʼlimning uzluksizligi, aqamli aʼlim, inklyuzi aʼlim a inno a sion
yondashu la alohida eʼ i o e ildi. 2020–2030-yilla da Oʻzbekis on Respublikasida
aʼlim izimini i ojlan i ish konsepsiyasi. Bu hujja aʼlimning ba cha bosqichla ini
mode niza siya qilish, xalqa o ey ingla da yuqo i oʻ inla ni egallash a ilgʻo
pedagogik exnologiyala ni jo iy e ishni naza da u adi. Raqamli aʼlim ashabbusla i.
“Elek on mak ab”, “Onlayn mak ab”, “ZiyoNET” pla o mala i a maso a iy aʼlim
385
imkoniya la i kengay i ildi. Oliy aʼlim isloho la i. Xalqa o uni e si e la ilialla i
ochildi, ikki diplomli aʼlim das u la i yoʻlga qoʻyildi, zamona iy pedagogik
me odla ni amaliyo ga jo iy e ish kuchay i ildi.
Pedagogika aniga aʼsi i - isloho la na ijasida pedagogika ani quyidagi
yoʻnalishla da i ojlanmoqda: Shaxsga yoʻnal i ilgan aʼlim pa adigmasi
mus ahkamlandi. In e aol me odla (loyiha iy aʼlim, klas e , “aqliy hujum” a h.k.)
keng qoʻllanmoqda. Raqamli pedagogika (onlayn ku sla , mul imedia da slikla i,
maso a iy pla o mala ) shakllandi. Inson kapi alini i ojlan i ishga yoʻnal i ilgan
yondashu kuchaydi. Ilmiy adqiqo la bazasi kengayib, xalqa o aj iba bilan
in eg a siya ja ayonla i jadallashmoqda. Xalqa o aj iba a milliy model uygʻunligi -
Oʻzbekis on aʼlim izimida UNESCO, OECD, PISA kabi xalqa o ashkilo la ning
me odologik a siyala i milliy qad iya la a ij imoiy-iq isodiy sha oi bilan
uygʻunlash i ilmoqda. Bu esa pedagogika anining ilmiy-amaliy asosla ini
mus ahkamlash bilan bi ga, aʼlim si a ini global da ajada baholash imkonini be adi.
Pedagogik exnologiya — aʼlim ja ayonini ejalash i ish, ashkil e ish a
baholash uchun in ellek ual, me odik a exnik osi ala izimi. Unda quyidagila
ki adi: pedagogik me odla a oʻqu - a biya exnikala i (masalan, p ojek ga
asoslangan oʻqi ish, enomenal yondashu , lipped class oom), baholash a
diagnos ika exnologiyala i (shakllan i u chi baholash, onlayn sino izimla i),
aqamli aʼlim pla o mala i, mul imediya da slikla , adap i izimla a sunʼiy
in ellek osi ala i, oʻqi u chila uchun p o essional de elopmen exnologiyala i
(men o lash, onlayn ku sla , amaliy semina la ). Xalqa o ashkilo la aʼkidlashicha,
exnologiya – maqsad emas, balki aʼlim maqsadla ini sama ali amalga oshi ish uchun
osi a. Jahon aj ibasida exnologiya oʻqi u chini oʻ nini bosish emas, balki uning
aoliya ini boyi ish, alaba agen ligini oshi ish a oʻqi ishni pe sonaliza siyalash uchun
qoʻllanadi.
Pedagogik exnologiyaning ashkiliy aʼ i la i asosan aʼlim ja ayonini qanday
qu ish a boshqa ishni belgilaydi. Mashhu olimla ning aʼ i la i: B. Bloom (AQSh):
Pedagogik exnologiya — bu aʼlim ja ayonini aniq maqsad asosida ashkil qilish,
oʻqu chila ning bilim a koʻnikmala ini nazo a qilishning ka ola langan izimidi . P.
Yusupo (Oʻzbekis on): Pedagogik exnologiya — bu oldindan loyihalash i ilgan a
amaliyo da ka ola langan na ijaga e ishishni aʼminlaydigan oʻqi ish ja ayonini ashkil
e ish osi ala i majmuasi. UNESCO aʼ i i: Pedagogik exnologiya — bu aʼlim
ja ayonini op imallash i ish maqsadida inson salohiya i a exnik esu sla dan
kompleks oydalanish izimi.
Pedagogik exnologiyaning amaliy aʼ i la i uni aʼlim ja ayonida qanday
qoʻllashga eʼ ibo qa a adi: In e aol me odla (munoza a, klas e , “aqliy hujum”,
deba , olik ahlili a boshqala ) aʼlimni sama ali qiladi. Axbo o -kommunika siya
exnologiyala i (mul imedia, onlayn pla o mala , maso a iy aʼlim) da s ja ayonini
zamona iylash i adi. Modulli aʼlim exnologiyasi — da sla ni boʻlimla ga aj a ib,
bosqichma-bosqich oʻqi ishni aʼminlaydi. Loyiha iy exnologiya — oʻqu chini
mus aqil izlanishga undab, adqiqo aoliya iga jalb qiladi. K edi -modul izimi — oliy
aʼlimda alabani mus aqil bilim olishga yoʻnal i adi. Inklyuzi aʼlim exnologiyala i
— imkoniya i cheklangan bolala ning aʼlim ja ayonida eng sha oi da qa nashishini
aʼminlaydi.
386
Zamona iy pedagogik exnologiyala : u la i a amaliy misolla
In e aol aʼlim exnologiyala i - bu u dagi exnologiyala oʻqu chila ni da s
ja ayonida aol ish i ok e ishga undaydi. Amaliy misolla : “Aqliy hujum”
(B ains o ming) — muammoni hal e ishda u li gʻoyala ni ilga i su ish. “Inse ”
— ma nni ahlil qilishda belgila yo damida ik yu i ish. “Klas e ” — ushunchala ni
man iqiy bogʻlanishda g a ik koʻ inishda i odalash. “Deba ” yoki “Munoza a” —
oʻqu chila ni ahliliy a anqidiy ik lashga oʻ ga adi. Quyida keng a qalgan a
sama ali deb opilgan me od a exnologiyala kel i iladi: Axbo o -kommunika siya
exnologiyala i (AKT) - aʼlimda kompyu e , in e ne , mul imedia a mobil das u la ni
qoʻllash o qali ja ayon sama ado ligini oshi adi. “ZiyoNET” po ali o qali elek on
esu sla dan oydalanish. “Khan Academy”, “Cou se a”, “EdX” kabi xalqa o onlayn
pla o mala dan aʼlim olish. Maso a iy aʼlim (Zoom, Google Class oom, Mic oso
Teams). Loyiha iy aʼlim exnologiyasi - oʻqu chila ni mus aqil izlanishga, amaliy
loyiha ishlab chiqishga a uni himoya qilishga yoʻnal i adi.
Mak abda ekologiya boʻyicha kichik adqiqo loyihasi ya a ish. Oliy aʼlimda
s a ap loyihala ini ishlab chiqish a biznes- eja uzish. Modulli aʼlim exnologiyasi -
aʼlim mazmuni mus aqil oʻzlash i ish uchun qulay boʻlgan kichik modulla ga
boʻlinadi. Bi semes lik ku sni ma zula asosida modulla ga aj a ish. Ha bi modul
yakunida es , amaliy opshi iq yoki kichik loyiha baja ish. Bu exnologiyala ni jo iy
e ish uchun aʼlim izimi — in a uzilma, oʻqi u chi malakasi a da s ma e ialla ini
yangilashni aʼminlashi ke ak. UNESCO a OECD adqiqo la i shuni koʻ sa adiki,
exnologiyani so aʼmino da ajasi emas, balki pedagogik maqsad bilan uygʻun jo iy
e ish sama ali boʻladi.
Pedagogik ja ayon a uning ahamiya i — maqsadni belgilash, oʻqu das u ini
ishlab chiqish, aʼlim- a biya exnologiyala ini anlash, ashkil e ish, moni o ing a
baholashdan ibo a izimli ja ayon. Uning ahamiya i quyidagila dan ibo a : Maqsadga
yoʻnal i ilganlik: sama ali exnologiya oʻ na ilgan maqsadla (kompe ensiyala )ni
amalga oshi ishi ke ak. Taʼlim dizayni: da s ejasi, ak i oʻqi ish me odla i, baholash
osi ala i pedagogik ja ayonning asosiy elemen la ini ashkil qiladi. Doimiy baholash
a eska i aloqa: shakllan i u chi baholash oʻqu ja ayonini doimiy op imallash i ish
imkonini be adi. Oʻqi u chi olla i: zamona iy pedagogik ja ayon oʻqi u chini
“maʼ uzachi”dan “oʻqi ish dizayne i a yoʻnal i u chisi”ga aylan i adi. Oʻzbekis onda
pedagogik ja ayonni kuchay i ish uchun Milliy oʻqu das u i, malaka oshi ish izimi
a elek on esu sla mu o iqligi alab e iladi — bu amaliy yangilanishla hozi gi
aq da amalga oshi ilmoqda. Zamona iy pedagogika (yangi me odla a pedagogik
xulosala ) bilan zamona iy aʼlim ( aqamli osi ala , yangi oʻqu das u la i)ning
uygʻunligi quyidagi amoyilla asosida amalga oshi ilishi lozim:
Ku ikulum — pedagogika — baholash bogʻlanishi: oʻqu das u i (nima
oʻqi iladi), pedagogika (qanday oʻqi iladi) a baholash (nima bilan oʻlchanadi) bi -
bi iga mos boʻlishi ke ak (OECD a siyasi). Oʻqi u chi malakasi a in a uzilma:
aqamli esu sla a yangi me odla ni jo iy e ish uchun oʻqi u chila ni doimiy
ayyo lash a mak abla da ye a li exnik in a uzilma za u . Talaba ma kaziyligi a
pe sonaliza siya: exnologiyala indi idual oʻqu yoʻnalishini qoʻllab-qu a lashi, shu
bilan bi ga ij imoiy koʻnikmala a hamko likni ham agʻba lan i ishi ke ak.
387
Oʻzbekis on misolida yangi Milliy oʻqu das u i, elek on da slikla a onlayn
baholash izimla i pedagogika a aʼlimning uygʻunlashu i a a do idi — ammo
keng jo iy e ish hamon oʻqi u chi malakasi a hududla boʻyicha eng aqsimlash
alab qiladi. Xo ijiy aj ibala — oʻ ganishga a zigulik amaliyo la Quyida xalqa o
izimla dan Oʻzbekis on uchun oʻ ganishga a zigulik amaliyo la kel i iladi:
Finlyandiya — enomenal (phenomenon-based) oʻqi ish Finlyandiya yangi milliy
ku ikulumi doi asida enomenal oʻqi ish (hodisa asosida koʻp anali yondashu )ni
jo iy e gan. Bu yondashu ma zuni kon eks o qali oʻ ganishga imkon be adi a
alabala ning muammola ni hal qilish, in eg a i ik lash qobiliya la ini i ojlan i adi.
Oʻzbekis on uchun bunday yondashu loyihala a modul asosidagi mashgʻulo la da
sama ali boʻlishi mumkin.
Singapu — kompe ensiyala a oʻqi u chini qoʻllab-qu a lash Singapu “21s
Cen u y Compe encies” (XXI as kompe ensiyala i) amkasini jo iy qilib, oʻqu
ja ayonida anqidiy ik lash, ijodko lik a hamko likka ka a eʼ ibo be adi. Bundan
ashqa i, izimli oʻqi u chi ayyo lash a milliy s a egiyala o qali pedagogik
inno a siyala ni kengay i adi. Singapu modeli Oʻzbekis on uchun kompe ensiya iy
yondashu a oʻqi u chila ni qoʻllab-qu a lash izimini kuchay i ishda namuna boʻla
oladi.
Es oniya — aqamli mak ab boshqa u i a e-pla o mala Es oniya “Tige Leap
(Tiig ihüpe)”dan boshlab elek on mak ab boshqa u i, eKool kabi pla o mala o qali
sin , baholash a o a-ona bilan aloqani aqamlash i di. Bugungi kunda Es oniya
aqamli aʼlim, ha o AI in eg a siyasi boʻyicha ham ilgʻo ashabbusla ni amalga
oshi moqda. Oʻzbekis on uchun mak ab boshqa u i a milliy elek on pla o mala ni
i ojlan i ish boʻyicha Es oniya aj ibasi oydali.
Janubiy Ko eya — milliy e- esu sla a AI/Sma Educa ion Janubiy Ko eya uzoq
yildan be i da la miqyosida aqamli da slikla , Edune a KERIS kabi ashkilo la
o qali aʼlim in o ma iza siyasini i ojlan i di; yaqinda AI bilan bogʻliq inno a siyala
(pe sonaliza siyalashgan da slikla , diagnos ika) us ida ishlanmoqda. Shu bilan bi ga,
qa o ij imoiy muammola a o a-onala xa o i la i ham kuza ilgani sababli
exnologiyala ni jo iy e ishda ij imoiy-iq isodiy a axbo o -e ik jiha la ham hisobga
olinishi ke ak.
Oʻzbekis on uchun amaliy a siyala (qisqacha) Ku ikulum a baholashni
mu o iqlash i ish — Milliy oʻqu das u idagi kompe ensiyala pedagogik
exnologiyala a baholash usulla iga in eg a siyalashsin. (OECD a siyala i asosida).
Oʻqi u chi malakasini s a egik i ojlan i ish — malaka oshi ish ma kazla i a onlayn
TPD ( eache p o essional de elopmen ) pla o mala o qali amaliy, sin ichiga
yoʻnal i ilgan eningla . UNESCO a boshqa loyihala bilan hamko lik sama ali.
In a uzilmani eng aqsimlash — aqamli da slikla a onlayn pla o mala ni qishloq
a shaha mak abla i o asida eng aqsimlash. Pilo loyihala a ilmiy baholash —
yangi pedagogik exnologiyala ni kengay i ishdan oldin hududiy pilo la a mus aqil
baholash oʻ kazish. (TIMSS a xalqa o baholashla dan olingan xulosala ga ayangan
holda). Axbo o -e ik a himoya mexanizmla i — alaba maʼlumo la i himoyasi, AI a
kon en dagi xa olikla ni boshqa ish amoyilla ini belgilash.
Xulosa. Zamona iy pedagogik exnologiyala bugungi aʼlim izimining eng
muhim a kibiy qismi hisoblanadi. Ula na aqa bilim be ish ja ayonini ashkil e adi,
388
balki shaxsning ha omonlama i ojlanishi, mus aqil ik lash, k ea i yondashu a
muammola ni yechish koʻnikmala ini shakllan i ishga xizma qiladi. Pedagogik
exnologiyala aʼlim ja ayonini ilmiy asosda ejalash i ish, ashkil e ish a baholash
imkonini be adi. Anʼana iy oʻqi ish me odla idan a qli oʻla oq, ula oʻqu chini passi
inglo chidan aol ish i okchiga aylan i adi. Bu esa aʼlimning sama ado ligini oshi ish
bilan bi ga, oʻqu chila da mus aqillik, ijodko lik a masʼuliya hissini kuchay i adi.
Bugungi kunda aʼlim si a ini oshi ish, yoshla ni zamona iy kasbla ga ayyo lash,
aqoba ba dosh kad la ye ish i ish da la siyosa ining us u o yoʻnalishiga aylangan.
Shu sababli Oʻzbekis onda aʼlim izimida in e aol me odla , AKT, maso a iy aʼlim,
k edi -modul izimi, loyiha iy a modulli aʼlim, shaxsga yoʻnal i ilgan yondashu
hamda aqamli pedagogika keng jo iy e ilmoqda.
Pedagogik exnologiyala ni qoʻllash na ijasida: aʼlim ja ayoni sama ali a izimli
ashkil e iladi; oʻqi u chi bilim be u chidan koʻ a ja ayonni boshqa u chi a
yoʻnal i u chiga aylanadi; oʻqu chila ning indi idual qobiliya i a qiziqishla i hisobga
olinadi; xalqa o aj iba a milliy model uygʻunlashadi; aʼlim si a i xalqa o
s anda la ga yaqinlashadi. Shunday qilib, zamona iy pedagogik exnologiyala
pedagogika anini i ojlan i ishda, aʼlim izimini mode niza siya qilishda a yoshla ni
ha omonlama ye uk, zamon alabla iga ja ob be adigan shaxs si a ida
shakllan i ishda beqiyos ahamiya kasb e adi. Ula aʼlimning na aqa sama ado ligi a
si a i, balki bu un jamiya ning in ellek ual salohiya i a kelajak a aqqiyo ini
belgilo chi asosiy omil hisoblanadi.Manbala ( anlangan, maqolada kel i ilgan asosiy
onlayn esu sla )
Foydalanilgan adabiyo la
1. Azizxoʻjaye A. A. Pedagogik exnologiyala a pedagogik maho a .
Toshken : TDPU, 2020.
2. Yoʻldoshe J., Usmono S. Pedagogik exnologiyala . – Toshken :
Oʻzbekis on aylasu la i jamiya i, 2019.
3. Ziyamuhammedo B. Taʼlim ja ayonida inno a sion exnologiyala . –
Toshken : Ilm Ziyo, 2021.
4. Oʻzbekis on Respublikasi P eziden i Sh. M. Mi ziyoye ning Oliy Majlisga
Mu ojaa nomala i (2017–2024).
5. Oʻzbekis on Respublikasi “Taʼlim oʻgʻ isida”gi Qonuni (2020-yil, yangi
ah i ). Oʻzbekis on Respublikasi Vazi la Mahkamasi. 2020–2030-yilla da
Oʻzbekis on Respublikasida aʼlim izimini i ojlan i ish konsepsiyasi. – Toshken ,
2020.
