193
Vol. 5, No. 11 pa 2 – Special Issue (EJSSPC)
ISSN: 2181-2888
MINWHPS
In e na ional Scien i ic-P ac ice Con e ence on
“Mode n In e p e a ion o Na ional and Wo ld
His o y: P oblems and Solu ions”
Denau, No embe 17, 2025
in-academy.uz/index.php/ejsspc
SURXONDARYO VILOYATIDA SOG‘LOM TURMUSH TARZINI
SHAKLLANTIRISHDA TIBBIYOTNING O‘RNI
Mansu o a Ma habo
Deno adbi ko lik a pedagogika ins i u i magis an i
h ps://doi.o g/10.5281/zenodo.17733662
Anno a siya: Mazku maqolada O‘zbekis on Respublikasi mus aqillikka e ishganidan so‘ng
Su xonda yo iloya ida sog‘liqni saqlash izimini mode niza siya qilish ja ayonla i, ibbiyo sohasida
amalga oshi ilgan isloho la ning ahamiya i hamda kad la bilan a’minlashdagi ma jud muammola
a ula ning yechim yo‘lla i ahlil qilinadi. Shuningdek, ibbiyo izimini hududiy i ojlan i ish
ja ayonining ij imoiy-iq isodiy ahamiya i yo i ilgan.
Kali so‘zla : ibbiyo izimi, Su xonda yo iloya i, sog‘liqni saqlash, mus aqillik, kad la siyosa i,
isloho la , ibbiy xizma .
KIRISH
O‘zbekis on Respublikasida mus aqillik yilla idan boshlab sog‘liqni saqlash izimini isloh
qilish a i ojlan i ish masalasi da la siyosa ining us u o yo‘nalishla idan bi i si a ida shakllandi.
Aholining saloma ligi, ibbiy xizma si a i a kad la salohiya ini oshi ish mamlaka ning ij imoiy
ba qa o ligi a iq isodiy i ojida muhim o‘ in u adi. Shu nuq ai naza dan, Su xonda yo iloya ida
ibbiyo izimini i ojlan i ish a ibbiyo kad la ini ayyo lash masalasi dolza b bo‘lib qolmoqda.
Yangi O‘zbekis on sha oi ida inson qad i a saloma ligi yo‘lida amalga
oshi ilayo gan keng ko‘lamli isloho la asosida ibbiyo izimida ham ulkan
o‘zga ishla amalga oshi ildi. Ayniqsa, ko ono i us pandemiyasini yumsha ish,
aholi saloma ligini muho aza qilish yuzasidan Respublikada amalga oshi ilgan
adbi la xalqa o jamoa chilik omonidan e’ i o e ildi. Shuningdek, espublikada
onalik a bolalikni muho aza qilish, aholining o‘ acha um ko‘ ish da ajasini
oshi ish, aholini do i-da mon osi ala i bilan a’minlash, ibbiyo da xususiy
sek o ning o‘ nini oshi ish, zamona iy ibbiy diagnos ika a da olash osi ala ini
sohaga adbiq qilish bilan bog‘liq qa o ijobiy ishla amalga oshi ilmoqda
ASOSIY QISM
Su xonda yo iloya i O‘zbekis onning janubiy hududi bo‘lib, o‘zining geog a ik joylashu i,
iqlimi a demog a ik xususiya la i bilan aj alib u adi. Viloya da ibbiyo izimini sama ali
i ojlan i ish na aqa aholi saloma ligini a’minlash, balki iq isodiy ba qa o lik a ij imoiy
a o onlikni kuchay i ishda ham muhim ahamiya kasb e adi. Mus aqillik yilla ida iloya da
sog‘liqni saqlash sohasini i ojlan i ish yo‘lida bi qa o da la das u la i amalga oshi ildi. ‘Sog‘lom
a lod uchun’ das u i, sog‘liqni saqlash izimini mode niza siya qilish konsepsiyala i hamda P eziden
a monla i asosida ibbiyo in a uzilmasi ubdan yangilandi. Viloya da yangi shi oxonala ,
poliklinikala , onalik a bolalikni muho aza qilish ma kazla i qu ildi. Tibbiyo muassasala i
zamona iy diagnos ika a da olash uskunala i bilan jihozlandi. Shu bilan bi ga, Deno , Te miz a
boshqa umanla dagi ibbiyo kollejla ida malakali kad la ayyo lash izimi yo‘lga qo‘yildi.
Mus aqillik yilla ida sohada amalga oshi ilgan isloho la u ayli zamona iy
da olash, diagnos ika exnologiyala i a s anda la ining qo‘llanilishi, sha q
aboba iga e’ ibo ning kuchayishi, xususiy ibbiyo izimining yuzaga kelishi
“O‘ anpol on”, “Mashhu a”, “Pa ina malham” a “Za au ” kabi klinikala
aoliya i misolidagi ma’lumo la dan oydalanildi (O‘zbekis on Respublikasi
Ma’na iya a ma’ i a ma kazining 2023-yil 15- e aldagi 266-son
dalola nomasi). Bu esa Yangi O‘zbekis on sha oi ida sohada amalga oshi ilgan
194
Vol. 5, No. 11 pa 2 – Special Issue (EJSSPC)
ISSN: 2181-2888
MINWHPS
In e na ional Scien i ic-P ac ice Con e ence on
“Mode n In e p e a ion o Na ional and Wo ld
His o y: P oblems and Solu ions”
Denau, No embe 17, 2025
in-academy.uz/index.php/ejsspc
in ensi o‘zga ishla u ayli, ka diologiya, gas oen ologiya, yuqumli kasallikla ,
ona a bola saloma ligi sohasida ix isoslashgan e apiya xizma la ining
sama ado ligining oshib bo ishi, buy ak plan a siyasi, yu ak qon omi izimini
s en lashning yo‘lga qo‘yilishi, hamda ko ono i us pandemiyasi sha oi ida ibbiyo
izimi xodimla ining ma ona li mehna i a idoyiligi bilan bog‘liq ja ayonla ni
ilmiy ahlil qilishga xizma qilgan.
So‘nggi yilla da elek on ibbiyo ka ala i, elemedi sina a aqamli diagnos ika izimla i jo iy
e ilishi ibbiy xizma si a ini yanada oshi di. Bi oq ay im umanla da ibbiyo xodimla i, ayniqsa o
soha mu axassisla i ye ishmo chiligi saqlanib qolmoqda. Aholiga o‘z aq ida si a li a ezko yo dam
ko‘ sa ishda da olash p o ilak ika muassasala ining moddiy exnika bazasi hamda zamona iy ibbiy
apa a u ala bilan jihozlanishi ham muhim o‘ in u adi.
Aholining uman qola e sa iloya ma kaziga qa no ini kamay i ish
maqsadida jo iy yilda Osiyo a aqqiyo i Banki k edi la i mablag‘la i doi asida
umanla da joylashgan ba cha oila iy polikliklinikala iga 95 a dople li UZI a 95
a EKG appa a i bilan a’minlandi. Bundan ashqa i, oila iy poliklinikala da elek on poliklinika
izimini ashkil e ish hamda ula dagi saloma lik p o ilini ya a ish maqsadida jo iy yilda sog‘liqni
saqlash azi ligining aqsimo i asosida 523 dona kompyu e jamlanmasi kel i ilib joyla ga
oydalanishga opshi ildi.P eziden ning Fa moni asosida aholiga bi lamchi ibbbiy xizma ni
yaxshilash hamda ula da bepul do i-da monga aj a ilgan mablag‘ni 3 ba aba ga
oshi ish opshi ig‘iga binoan jo iy yilda iloya imiz bo‘yicha 120 u dagi do ida mon a ibbiy
jihozla uchun 47 ml d. so‘m mablag‘ aj a ilgan bo‘lib, ula
oyma-oy aqsimlangan. Jumladan, 30 ml d. so‘mga 80 u dagi do i-da monla a
17 ml d. so‘mlik ibbiy jihozla a osi ala xa id qilinadi. Bu esa o‘z na ba ida
su unkali bemo la ning o‘z hududida da olanishiga imkon ya a adi Chekka hududla da kad la
almashinu i, malaka oshi ish imkoniya la ining cheklanganligi, ibbiyo xodimla i mehna sha oi la i
a ij imoiy a’mino ining ye a li emasligi muammoligicha qolmoqda. Shu bois, Su xonda yo
iloya ida sog‘liqni saqlash izimini i ojlan i ishda kad la siyosa ini akomillash i ish, yosh
mu axassisla ni hududla da ishlab qolishiga ag‘ba lan i ish, ula ning kasbiy i ojlanishini a’minlash
dolza b masala hisoblanadi.
Xulosa
Xulosa qilib ay ganda, mus aqillik yilla ida Su xonda yo iloya ida ibbiyo izimi izchil
i ojlanib bo di. Tibbiy muassasala in a uzilmasi mode niza siya qilindi, ibbiy xizma si a i oshdi,
aholining sog‘lom u mush a ziga bo‘lgan e’ ibo i o di. Shunga qa amay, kad la bilan a’minlash,
malaka oshi ish a chekka hududla da ibbiyo xodimla ini ushlab qolish masalala i o‘z yechimini
o‘liq opgani yo‘q. Shu sababli, mazku yo‘nalishda da la siyosa ini yanada akomillash i ish,
ibbiyo izimi a a’lim muassasala i o‘ asida uz iy hamko likni kuchay i ish hamda kad la
siyosa ini hududiy eh iyojla dan kelib chiqib shakllan i ish za u .
Viloya aholisiga ko‘ sa ilayo gan ibbiy xizma ning sama ado ligin yanada oshi ish maqsadida
Respublika p eziden i a Vazi la mahkamasining sohani i ojlan i ish yuzasidan qabul qilgan da la
das u la i, p eziden a monla i, hukuma qa o la i hamda mahalliy hokimlikla ning buy uqla i
asosida keng qam o li ans o ma sion o‘zga ishla hamda soha moddiy exnik izimini
mus ahkamlash yuzasidan amaliy adbi la amalga oshi ildi.
195
Vol. 5, No. 11 pa 2 – Special Issue (EJSSPC)
ISSN: 2181-2888
MINWHPS
In e na ional Scien i ic-P ac ice Con e ence on
“Mode n In e p e a ion o Na ional and Wo ld
His o y: P oblems and Solu ions”
Denau, No embe 17, 2025
in-academy.uz/index.php/ejsspc
Adabiyo la , Re e ences, Литературы:
1. O‘zbekis on Respublikasi P eziden i qa o i – “Sog‘liqni saqlash izimini i ojlan i ish
s a egiyasi o‘g‘ isida”, 2020-yil.
2. O‘zbekis on Respublikasi Sog‘liqni saqlash azi ligi ma’lumo nomala i, 2023-yil.
3. Su xonda yo iloya i sog‘liqni saqlash boshqa masi hisobo la i, 2021–2024-yilla .
4. Ka imo I.A. “Yuksak ma’na iya – yengilmas kuch”. – Toshken : Ma’na iya , 2008.
5. “Sog‘lom a lod uchun” da la das u i ma e ialla i, 1993–2000-yilla .
