ISSN: 2582-4686 SJIF 2021-3.261,SJIF 2022-
2.889, 2024-6.875 Resea chBib IF: 9.948 / 2024
VOLUME-5, ISSUE-11
876
UDK 7.0.741.744
“TALABALARNING ESTETIK DIDINI SHAKLLANTIRISHDA TEZKOR
MASHQLARNING METODIK AHAMIYATI”
“THE METHODICAL SIGNIFICANCE OF QUICK EXERCISES IN SHAPING
STUDENTS’ AESTHETIC TASTE”
“МЕТОДИЧЕСКОЕ ЗНАЧЕНИЕ БЫСТРЫХ УПРАЖНЕНИЙ В ФОРМИРОВАНИИ
ЭСТЕТИЧЕСКОГО ВКУСА СТУДЕНТОВ”
Suyuno Na o’z Alishe o’g’li
e-mail: na uz.suyuno [email protected]
Qa shi Da la Uni e si e i
mus aqil adqiqo chisi
Shah isabz da la pedaogigka ins i u i o’qi u chisi
Na uz Alishe o ich Suyuno
E-mail: [email p o ec ed]
Independen esea che a Qa shi S a e Uni e si y
Lec u e a Shah isabz S a e Pedagogical Ins i u e
Суюнов Навруз Алишерович
Электронная почта: na [email p o ec ed]
Независимый исследователь Каршинского государственного университета
Преподаватель Шахрисабзского государственного педагогического института
ANNOTATSIYA
Ushbu maqolada alabala ning es e ik didini shakllan i ishda ezko qalamchizgi mashqla ining
me odik ahamiya i ahlil qilinadi. Tadqiqo ning dolza bligi shundaki, san’a a’limida es e ik didni
i ojlan i ish na aqa naza iy bilimla , balki ezko a izchil mashqla o qali sama ali shakllanadi. Tez
qalamchizgi mashqla i alabala ning kuza u chanlik, ob azli a akku a badiiy i oda imkoniya la ini
kengay i ib, es e ik mezonla ga asoslangan ijodiy qa ashla ni i ojlan i ishga xizma qiladi.
Maqolaning maqsadi — alabala da es e ik didni shakllan i ishda ezko mashqla ning me odik
asosla ini ahlil qilishdan ibo a . Tadqiqo Shah isabz da la pedagogika ins i u i “Tas i iy san’a a
muhandislik g a ikasi” yo‘nalishi alabala i ish i okida olib bo ilib, nazo a a aj iba gu uhla i
na ijala i solish i ildi. Na ijala ezko mashqla ni izimli qo‘llash es e ik didni i ojlan i ishda
sama ali osi a ekanligini isbo ladi.
АННОТАЦИЯ
В данной статье анализируется методическое значение экспресс-упражнений в формировании
эстетического вкуса студентов. Актуальность исследования заключается в том, что развитие
эстетического вкуса в художественном образовании эффективно формируется не только через
теоретические знания, но и посредством быстрых и последовательных упражнений. Быстрые
зарисовки расширяют наблюдательность, образное мышление и художественные возможности
студентов, способствуя формированию творческого взгляда, основанного на эстетических
критериях. Цель статьи — анализ методических основ экспресс-упражнений в процессе
формирования эстетического вкуса студентов. Исследование проводилось со студентами
направления «Изобразительное искусство и инженерная графика» Шахрисабзского
ISSN: 2582-4686 SJIF 2021-3.261,SJIF 2022-
2.889, 2024-6.875 Resea chBib IF: 9.948 / 2024
VOLUME-5, ISSUE-11
877
государственного педагогического института с сопоставлением результатов контрольной и
экспериментальной групп. Полученные данные доказали, что систематическое применение
экспресс-упражнений является эффективным средством в формировании эстетического вкуса.
ABSTRACT
This a icle analyzes he me hodological signi icance o quick ske ching exe cises in shaping
s uden s’ aes he ic as e. The ele ance o he s udy lies in he ac ha he de elopmen o aes he ic
as e in a educa ion is e ec i ely achie ed no only h ough heo e ical knowledge bu also h ough
consis en and apid exe cises. Quick ske ches enhance s uden s’ obse a ion, imagina i e hinking,
and a is ic exp ession, con ibu ing o he o ma ion o c ea i e pe spec i es based on aes he ic
c i e ia. The pu pose o he a icle is o examine he me hodological ounda ions o quick ske ching
exe cises in de eloping s uden s’ aes he ic as e. The s udy was conduc ed wi h s uden s o he “Fine
A s and Enginee ing G aphics” p og am a Shah isabz S a e Pedagogical Ins i u e, compa ing he
esul s o con ol and expe imen al g oups. The indings con i med ha sys ema ic use o quick
ske ching exe cises is an e ec i e ool in os e ing aes he ic as e.
KALIT SO‘ZLAR. ez qalamchizgi, es e ik did, badiiy a akku , kuza u chanlik, ob azli a akku ,
ijodiy yondashu , san’a a’limi, me odik asosla , alabala ning badiiy id oki, pedagogik ja ayon
КЛЮЧЕВЫЕ СЛОВА. быстрые зарисовки, эстетический вкус, художественное мышление,
наблюдательность, образное м ышление, творческий подход, художественное образование,
методические основы, художественное восприятие студентов, педагогический процесс
KEYWORDS. quick ske ching, aes he ic as e, a is ic hinking, obse a ion, imagina i e hinking,
c ea i e app oach, a educa ion, me hodological ounda ions, s uden s’ a is ic pe cep ion,
pedagogical p ocess
1. KIRISH (INTRODUCTION)
1.1. Muammola ning dolza bligi
Tadqiqo ning dolza bligi shundan ibo a ki, san’a a’limida alabala ning es e ik didini shakllan i ish
zamona iy pedagogikaning eng muhim azi ala idan bi idi . Es e ik did na aqa alabaning badiiy
a akku i a ijodiy aoliya ini belgilaydi, balki uning dunyoqa ashi, qad iya la i a san’a ni id ok e ish
madaniya ini ham shakllan i adi. Bi oq amaliyo da es e ik a biyani aqa naza iy bilimla asosida
shakllan i ish ye a li emas, shu sababli ez qalamchizgi mashqla i kabi ezko a sama ali me odla
ka a ahamiya kasb e adi. Bu muammo na aqa O‘zbekis on a’lim izimida, balki jahon miqyosida
ham dolza bdi , chunki zamona iy san’a pedagogikasi global aj ibada ham es e ik a biyani ijodiy
mashqla o qali i ojlan i ishga yo‘nal i ilmoqda.
1.2. Muammoga oid xo ijiy a mahalliy adabiyo la ahlili
Xo ijiy adabiyo la ahlili shuni ko‘ sa adiki, ezko mashqla es e ik id okni kuchay i ishning
sama ali osi asi si a ida qa aladi (R. A nheim, J. Dewey, H. Ga dne ). Jumladan, Dewey es e ik
aj ibaning shaxs a biyasidagi ahamiya ini ochib be gan bo‘lsa, A nheim izual id ok o qali es e ik
mezonla ni shakllan i ishni a’kidlaydi. Ga dne esa ijodiy mashqla ko‘p qi ali in ellek ni
i ojlan i ishga xizma qilishini asoslab be adi.
Mahalliy a us olimla i (N.N. Ros o se , V.S. Kuzin, N.N. Volko , N.F. Gonobolin, V.A. Slas enin)
es e ik didni shakllan i ishda badiiy a akku a as i iy mashqla ning alohida o‘ ni bo ligini qayd
ISSN: 2582-4686 SJIF 2021-3.261,SJIF 2022-
2.889, 2024-6.875 Resea chBib IF: 9.948 / 2024
VOLUME-5, ISSUE-11
878
e adila . Ula ning ik icha, naza iya a amaliyo ni uyg‘unlash i ish o qali alabala da es e ik
mezonla ni sama ali shakllan i ish mumkin.
1.3. Muammola ni o‘ ganish hola idagi bo‘shliqla ni aniqlash
Ilga i o‘ kazilgan adqiqo la da es e ik did ko‘p oq naza iy bilimla yoki badiiy asa la ahliliga
asoslangan holda o‘ ganilgan. Bi oq ez qalamchizgi mashqla ining es e ik a biya ja ayonidagi o‘ ni
ye a licha chuqu adqiq e ilmagan. Ayniqsa, ula ni me odik jiha dan izimlash i ish masalasi ilmiy
asosga eh iyoj sezmoqda.
1.4. Tadqiqo ning maqsadi a azi ala i
Ushbu o‘ ganilmagan jiha la maqolaning maqsadini belgilashga imkon be di. Maqolaning maqsadi
— alabala ning es e ik didini shakllan i ishda ez qalamchizgi mashqla ining me odik asosla ini
o‘ ganish a ahlil qilishdan ibo a .
Maqsadni amalga oshi ish uchun quyidagi azi ala belgilandi:
1. Tez qalamchizgi mashqla ining es e ik a biya ja ayonidagi psixologik-pedagogik asosla ini
aniqlash.
2. Tezko mashqla o qali es e ik mezonla ni shakllan i ish me odikasini ishlab chiqish.
3. Taj iba asosida bu me odikaning sama ado ligini aniqlash.
1.5. Maqola ma e ialla ining naza iy a amaliy hissasi
Mazku adqiqo ning naza iy hissasi san’a a’limida es e ik didni shakllan i ishda ez qalamchizgi
mashqla ining me odik modelini ishlab chiqishda namoyon bo‘ladi. Amaliy hissasi esa alabala ning
badiiy a akku i a es e ik qa ashla ini i ojlan i ishga xizma qilu chi me odik a siyala ni aqdim
e ishdi . Bu a siyala o‘qi u chila ga mashg‘ulo la da ezko chizgi mashqla idan sama ali
oydalanish imkonini be adi.
2. Adabiyo la ahlili
Xo ijiy adqiqo la ning ahlili shuni ko‘ sa adiki, es e ik didni shakllan i ish masalasi san’a a’limi
izimida alohida o‘ inga ega. John Dewey o‘zining “A as Expe ience” (1934) asa ida es e ik a biya
shaxsning badiiy id okini chuqu lash i ish a ijodiy aoliya ini aollash i ishga xizma qilishini
a’kidlaydi. Rudol A nheim esa “A and Visual Pe cep ion” (1954) ki obida es e ik did izual id ok
o qali i ojlanishini ko‘ sa adi a bu ja ayonning sama ado ligini ezko mashqla yo damida
kuchay i ish mumkinligini qayd e adi. Howa d Ga dne ning ko‘p qi ali in ellek naza iyasi ham
es e ik didning shakllanishini ijodiy mashqla bilan bog‘laydi.
E opa a us olimla ining adqiqo la i ham bu masalani yo i ishda muhim ahamiya kasb e adi.
Jumladan, N.N. Ros o se , V.S. Kuzin, N.N. Volko , G.V. Beda, E.I. Igna ye es e ik didni
shakllan i ishda amaliy mashg‘ulo la ning, xususan, ez qalamchizgi mashqla ining o‘ ni ka a
ekanligini a’kidlaganla . Ula ning ik iga ko‘ a, bunday mashqla alabala da kuza u chanlik,
ob azli a akku a badiiy id okni kengay i adi, es e ik mezonla ga asoslangan qa ashla ni
shakllan i adi.
Mahalliy pedagog a san’a shunosla ning izlanishla i ham es e ik a biya ja ayonida amaliy
mashg‘ulo la ning o‘ ni yuqo i ekanligini ko‘ sa adi. Masalan, N.F. Gonobolin, V.A. Slas enin, S.I.
A xangelskiy san’a a’limida es e ik didni shakllan i ish naza iya a amaliyo uyg‘unligiga
asoslanishi ke akligini a’kidlaydila . Ula ning izlanishla ida alabala ning es e ik qa ashla ini
i ojlan i ishda chizgi mashqla i, as i iy kuza ish a ijodiy yondashu ning ahamiya i alohida
a’kidlanadi.
ISSN: 2582-4686 SJIF 2021-3.261,SJIF 2022-
2.889, 2024-6.875 Resea chBib IF: 9.948 / 2024
VOLUME-5, ISSUE-11
879
Shu a iqa, xo ijiy olimla es e ik didni shakllan i ishni ko‘p oq naza iy a psixologik nuq ai naza dan
o‘ ganib, mashqla ni es e ik aj ibani boyi u chi osi a si a ida alqin e adila . Rus olimla i bu
ja ayonga me odik yondashib, ezko mashqla ni amaliy o‘qu ja ayonida sama ali qo‘llash
za u ligini asoslab be adila . Mahalliy olimla esa es e ik a biyani a’lim- a biya ja ayonining
aj almas qismi si a ida ko‘ ib, uni me odik yondashu la bilan akomillash i ishni a’kidlaydila .
Mazku adabiyo la ahlili shuni ko‘ sa adiki, ez qalamchizgi mashqla i alabala ning es e ik didini
i ojlan i ishda naza iy bilimla bilan amaliy aoliya ni uyg‘unlash i ishning eng muhim
osi ala idan bi idi .
3. Ma e ialla a me odla (Ma e ials & Me hods)
3.1. Tadqiqo chega ala ini a’ i lash
Ushbu adqiqo ning ekspe imen al chega ala i alabala ning es e ik didini shakllan i ishda ez
qalamchizgi mashqla idan oydalanish sama ado ligini aniqlash bilan belgilanadi. Tadqiqo ja ayoni
asosan san’a a’limi mashg‘ulo la i bilan chega alanib, es e ik a biyaning amaliy omoniga qa a ildi.
3.2. Tadqiqo sa olla i a gipo eza
Tadqiqo da quyidagi sa olla qo‘yildi:
• Tez qalamchizgi mashqla i alabala ning es e ik didini i ojlan i ishda qanchalik sama ali?
• Es e ik id okni boyi ishda ezko mashqla naza iy bilimla bilan qanday uyg‘unlashadi?
• Ushbu mashqla me odik jiha dan qanday ashkil e ilishi ke ak?
Gipo eza: aga ez qalamchizgi mashqla i izimli a me odik asosda ashkil e ilsa, alabala ning
es e ik didi, badiiy id oki a ijodiy yondashu i sezila li da ajada i ojlanadi.
3.3. Tadqiqo me odla i a usulla ini anlash asosla i
Tadqiqo da pedagogik kuza u , aj iba-sino ishla i, aqqoslash, anke a a suhba me odla idan
oydalanildi. Shuningdek, alabala chizmala i ahlili asosiy me od si a ida qo‘llandi. Ushbu
me odla ni anlash sababi shundaki, ula alabala ning es e ik qa ashla i a chizgi mashqla idagi
ijodiy yondashu ini ob’ek i baholash imkonini be adi.
3.4. Tadqiqo ning ekspe imen al bazasi a uning anlanish asosla i
Tadqiqo ning ekspe imen al bazasi si a ida Shah isabz da la pedagogika ins i u i “Tas i iy san’a a
muhandislik g a ikasi” yo‘nalishi anlandi. Tanlo sababi — mazku yo‘nalishda alabala chizgi
mashqla i bilan mun azam shug‘ullanadila a es e ik a biya ja ayoni a’limning aj almas qismi
hisoblanadi.
Ekspe imen da 40 na a 2–3 ku s alabala i ish i ok e di. Ula nazo a a aj iba gu uhla iga bo‘lindi.
Nazo a gu uhida an’ana iy chizgi mashqla i, aj iba gu uhida esa ez qalamchizgi mashqla i asosida
es e ik a biyaga qa a ilgan me odik yondashu qo‘llanildi.
3.5. Ekspe imen bosqichla i
• Bi inchi bosqich ( ayyo ga lik): alabala ning es e ik qa ashla i a badiiy id oki diagnos ika
qilindi.
• Ikkinchi bosqich (asosiy): ez qalamchizgi mashqla i o qali es e ik didni shakllan i ish
me odikasi qo‘llanildi.
• Uchinchi bosqich (yakuniy): na ijala baholandi, nazo a a aj iba gu uhla i ko‘ sa kichla i
solish i ildi.
3.6. Baholash mezonla i
Talabala ning es e ik didi quyidagi mezonla asosida baholandi:
1. Ob azli a akku ning i ojlanganlik da ajasi.
ISSN: 2582-4686 SJIF 2021-3.261,SJIF 2022-
2.889, 2024-6.875 Resea chBib IF: 9.948 / 2024
VOLUME-5, ISSUE-11
880
2. Kuza u chanlik a a silo la ga e’ ibo .
3. Es e ik mezonla ga asoslangan ijodiy qa ash.
4. Chizmala da badiiy i odalilik da ajasi.
Baholash na ijala i pedagogik kuza u a alabala ishla ini ekspe ahlili o qali aniqlash i ildi.
4. Na ijala (Resul s)
Maqoladagi ekspe imen bosqichla ining man iqiga ko‘ a, adqiqo ayyo ga lik, asosiy a yakuniy
bosqichla da olib bo ildi. Tayyo lo bosqichida alabala es e ik qa ashla i a chizgi mashqla idagi
qiziqishla i diagnos ika qilinib, nazo a a aj iba gu uhla i o asida ka a a q kuza ilmadi.
Asosiy bosqichda ez qalamchizgi mashqla ini me odik asosda qo‘llash o qali aj iba gu uhi alabala i
chizmala ida kuza u chanlik, ob azli a akku a badiiy i odalilik sezila li da ajada i ojlandi.
Masalan, ezko chizmala o qali alabala ning p edme ni yaxli id ok e ishi, kompozi sion
yechimla ni opishi a es e ik didni namoyon e ishi kuza ildi.
Yakuniy bosqich na ijala i shuni ko‘ sa diki, mualli omonidan ishlab chiqilgan me odika alabala
es e ik qa ashla ini shakllan i ishda sama ali bo‘ldi. Taj iba gu uhi alabala i nazo a gu uhiga
nisba an:
• es e ik mezonla ga asoslangan baholashda 30–35% yuqo i ko‘ sa kich,
• ob azli a akku ni qo‘llashda 25% yuqo i na ija,
• chizmala da badiiy i odalilik da ajasida esa 40% yuqo ilashga e ishdi.
Rasmla dan olingan na ijala shuni ko‘ sa adiki, ez qalamchizgi mashqla i alabala da es e ik
a akku bilan bi ga kuza u chanlik a ijodiy yechim opish qobiliya ini ham i ojlan i di. Jad al a
diag ammala o qali be ilgan na ijala esa me odikaning sama ado ligini aniq asdiqladi.
Umuman olganda, ekspe imen ja ayonida qo‘llanilgan me odika alabala da es e ik didni
shakllan i ish bilan bi ga, ijodiy izlanishga ag‘ba uyg‘o di a ula ning as i iy san’a
mashg‘ulo la idagi aol ish i okini kuchay i di.
5. Muhokama (Discussion)
Maqoladagi na ijala ni umumlash i ib ay ganda, ez qalamchizgi mashqla i alabala ning es e ik
didini shakllan i ishda sama ali osi a si a ida o‘zini namoyon qildi. Talabala da kuza u chanlik,
ob azli a akku a badiiy i odalilikning i ojlanishi me odikaning amaliy sama ado ligini isbo ladi.
Maqolada akli e ilgan me odikaning sama ado ligi aj iba a nazo a gu uhla i o‘ asidagi a qla
o qali asdiqlandi. Xususan, aj iba gu uhi alabala i es e ik mezonla bo‘yicha 30–35% yuqo i
na ijala ga e ishganligi, mazku yondashu ning maqsadga mu o iqligini ko‘ sa adi.
Olingan na ijala xo ijiy a mahalliy adqiqo chila ning ay im izlanishla i bilan o‘liq mos kelmasligi
mumkin. Chunki ko‘plab adabiyo la da ez qalamchizgi mashqla i ko‘p oq exnik ko‘nikmala ni
i ojlan i ish osi asi si a ida alqin qilingan bo‘lsa, mazku adqiqo es e ik did a ijodiy a akku ni
shakllan i ishdagi o‘ ni a ahamiya ini ochib be di. Bu esa ma zuni keng oq ilmiy munoza aga olib
chiqish imkonini be adi.
Ba’zi olimla ning a’kidlashicha, es e ik qa ashla ko‘p oq naza iy bilimla o qali i ojlanadi, bi oq
bu adqiqo na ijala i amaliy mashqla ham didni shakllan i ishda muhim ol o‘ynashini ko‘ sa di.
Demak, naza iy a amaliy yondashu la ning uyg‘unligi sama ado likni oshi adi.
Mazku adqiqo ning oldingi ishla dan aj alib u u chi xususiya i shundaki, ez qalamchizgi
mashqla i aqa exnik ko‘nikma emas, balki es e ik qa ash a ijodiy mus aqillikni i ojlan i ishning
ham muhim me odik osi asi si a ida adqiq e ildi. Bu yondashu san’a a’limi me odikasida yangi
amaliy yo‘nalishla ni shakllan i ish imkonini be adi.
ISSN: 2582-4686 SJIF 2021-3.261,SJIF 2022-
2.889, 2024-6.875 Resea chBib IF: 9.948 / 2024
VOLUME-5, ISSUE-11
881
6. Xulosa (Conclusion)
Maqolada ez qalamchizgi mashqla ining alabala ning es e ik didini shakllan i ishdagi me odik
asosla i ahlil qilindi. Tadqiqo na ijala iga ko‘ a, ushbu mashqla alabala asa u ini kengay i ish,
ob azli a akku ni i ojlan i ish a kuza u chanlikni oshi ish o qali ula ning badiiy qa ashla i a
es e ik baholash qobiliya ini sezila li da ajada yuksal i ishi aniqlandi.
Mualli omonidan ishlab chiqilgan me odika aj iba asosida sino dan o‘ kazilib, nazo a gu uhla i
bilan aqqoslash o qali sama ado ligi asdiqlandi. Bu esa ez qalamchizgi mashqla i es e ik a biya
osi asi si a ida a’lim ja ayonida muhim ahamiya kasb e ishini ko‘ sa di.
Mualli omonidan akli e ilgan a siyala , jumladan:
• ez qalamchizgi mashqla ini bosqichma-bosqich ashkil e ish,
• an’ana iy a zamona iy me odla ni uyg‘unlash i ish,
• g a ik das u la dan oydalanish o qali alabala ning ijodiy qiziqishini ag‘ba lan i ish,
san’a a’limi ja ayonida sama ali na ijala ga e ishishga xizma qiladi. Ushbu yondashu alabala ni
na aqa exnik, balki es e ik jiha dan ham yuksak da ajada ayyo lash imkonini be adi.
ADABIYOTLAR RO‘YXATI
1. Abdullaye , Sh. (2010). San’a a’limida ijodiy yondashu . Toshken .
2. Albe i, L. B. (1435). De pic u a (On Pain ing). Flo ence.
3. A nheim, R. (1974). A and Visual Pe cep ion: A Psychology o he C ea i e Eye. Uni e si y
o Cali o nia P ess.
4. A loniy, A. (1918). Tu kiy gulis on yoxud axloq. Toshken .
5. Ba e , T. (2000). C i icizing A : Unde s anding he Con empo a y. McG aw-Hill.
6. Be uniy, A. R. (1998). Tanlangan asa la . Toshken .
7. Boyme o , B. (2006). Qalam as i . Toshken : Musiqa nash iyo i.
8. Da Vinci, L. (1500). No ebooks. Flo ence.
9. Dewey, J. (1934). A as Expe ience. New Yo k: Min on, Balch & Co.
10. Dü e , A. (1525). Unde weysung de Messung. Nu embe g.
11. Edwa ds, B. (1979). D awing on he Righ Side o he B ain. Los Angeles.
12. Eisne , E. (2002). The A s and he C ea ion o Mind. Yale Uni e si y P ess.
13. Fo obiy, A. N. (1993). Fozil odamla shah i. Toshken .
14. He land, L., Winne , E., Veenema, S., & She idan, K. (2007). S udio Thinking: The Real
Bene i s o Visual A s Educa ion. Teache s College P ess.
15. Igna ye , E.I. (1987). Psikhologiya khudozhes ennogo osp iya iya. Lening ad.
16. Kuzin, V.S. (1982). Me odika p epoda aniya iso aniya. Mosk a.
17. Lebedko, V.K. (1990). Me odika izob azi elnogo iskuss a shkole. Mosk a.
18. Lowen eld, V. (1947). C ea i e and Men al G ow h. New Yo k: Macmillan.
19. Med ede , L.G. (1995). Pedagogika iskuss a. Mosk a.
20. Na oi, A. (1991). Xamsa. Toshken .
21. Qodi o , A. (2001). Tas i iy san’a ni o‘qi ish me odikasi. Toshken .
22. Read, H. (1943). Educa ion Th ough A . London: Fabe and Fabe .
23. Ros o se , N.N. (1984). Osno y p epoda aniya izob azi elnogo iskuss a. Mosk a.
24. Sho okho , Ye.V. (1986). Psikhologiya khudozhes ennogo o ches a. Lening ad.
25. Te en ye , A.Ye. (1991). Me odika khudozhes ennogo obucheniya. Mosk a.
26. To‘xliye , H. (2004). Pedagogik kuza u asosla i. Toshken .
ISSN: 2582-4686 SJIF 2021-3.261,SJIF 2022-
2.889, 2024-6.875 Resea chBib IF: 9.948 / 2024
VOLUME-5, ISSUE-11
882
27. Volko , N.N. (1985). Psikhologiya isunka. Mosk a.
28. Yashuxin, A.P. (1992). Me odika obucheniya izob azi elnomu iskuss u. Mosk a.
29. Zinchenco, V.P. (1987). Myshlenie i deya el’nos ’. Mosk a.
30. Беда, Г.В. (1980). Me odika p epoda aniya izob azi elnogo iskuss a. Mosk a.
