i..
PERSPECTIVA
PICTORUM a que ARCHITECTORUM,
II. PARS,
Qua po o expedi illima Me hodus omnia, quae ad
A chi ediu am pe inen ,op ica a ione delineandi
exhibe u ,
In en a, dejigna a <5?p imiim edi a Roma ci
F . ANDREA PUTEO, S. J.
Nunc in u um S udio o um hujus A is imminu o
modulo con ac a a que commodio hac o ma
concinna a.
AUGUSTAE VINDELICORUM,
Impen is JOH. FRIDER. PROBST, Hae ed. JEREMLE WOLFFII,
Techniopolx.
©e
SBo imi bic ailc le ch c c S ame m'e inai /
xiS ju juin cielj ui/ nS pec pcc iu
b ingen oUe/ be i$ e bi b.
h en i u, ge$eid)ne unb e ilicb be ausgegeben in Kom,
on hem o e lid^en
ANDREA POZZO, cc ’ Soc. JElu F a e.
aBec cem liun >SieEDahe 311 S i j un > s ien l
De leine / unb in Die en bcauemEn go ma
geb ac& .
^Se leg uo» 3o&a m § ibe id> «p ob , 3e emid SB g e i.
S un lbnnDle in Sluggbucg.
LABORATORIO DE ART.
'JNIVERSIDAD DE SEVILLA
LABORATORIO de AR'
uni ebsioad de seVILU
LA80RAT0RI0 DE ARTE
NiVERSIDAD DE SEV1LL -
-ABORATOR O DE AR;
'NIVERSJDAD DE SEVJL-
FIGUR II.
QuidJi ele a io ,(i e o hog aphia?
Exhibeo hic aciem e e&am an e duas columnas ap io i e igio. Ele»
a io e iam, i e u alii ocan o hog aphia, pe nece Ta ia e A chi e-
5Hs asque, a que his, qui dan ope am Op icas. Ve um u opus e&e
p oceda , addi cenda; un (u diximus) egulas pei an es ad A chi e&u am
:
alias delinea iones e as neque habe e pollen enu a em, neque ymme-
iam: cum Op ica nequaquam emenda e po Ti e o es in A chi e&u a com-
mi los, quandoquidem ea e elu i molendinum, quod non con e i nili im-
mi um umen um. Ce e um, quod ad in i u um pe ine , o hog aphia
p ius men e concipi u , ac in cheda de o ma u , mox ea in e igium con-
ahi u , u e e u aque ibi e pondean , a que amicabiles u aque ibi po -
igan manus.
Die jhnn e (ligu .
VOas b e 21u siel;img eye?
gebe bie ben po be n Sbeil/ nne c auS bem obigen © unb po ben
gHj j oepen ©dulen au gejoge lebe , $u be cbauen ;une bann aud) bie 5iu >
jiebung owo einem ^aumei e , al$ nicb minbe einein, be d) au
bic <pe pee ip'.5 un lege , oie be ei s? gemelbec, eb no b oenbig epn uill.
2Ulein, w>e olcbe^ Siu jieben ecb Pe idj en o i, be mu§ bie ju Sl ebi ec u
gebo ge SKegeln unb i>eb -.©d5eipi ien unb Pe eben ; oeil man on md) $
ebone^ unb p opo ioni licbei> seidmen onn e: ange eben b e in be 2l cbi ec u
begangene ^eble bu d) bie ^e pec ip Kun eineS negS ju pe beiTe n nb ;in*
bem bie e len e e gleicb am nid) $anbe $ i l, bann ei e uble, welcbe nu aUein
ba$ auSge ebu e e ©e aib mable unb je eibe . 3 o ub igen abe oaS un e
Q3o baben anlange , o ni b bie Slu siebung alleje-. wo be o in ben ©eban m
pe ag , unb au ba$ ^apie ge§eid>ne ;unb be nad) e jl be o leieb e be © unb
ba aus gejogen, bami nemlid) beebe wcbl mi einanbe ube ein ommen, unb
ei eS bem anbe n bebul lid} e^n moge.
B2
:ABORATORIO DE ARTE
/ERSIDAD DE SEVILLA
FIGURA III.
Quid i obliqua acies ope is ,& ij um ejus.
Po emo nece e e u ique callean quid i ele a io obliqua, qua e a-
ione e icia u : i au em hoc pa o :ex al e u o la e e e igii adeo
e igi u ,u aciei al i udinem exsque . Jam e o obliqua delinea io
duplex e , al e a ex imas dun axa ope is pa es exhibe , anquam ex la e e
i ide en u :u con ingi cum hominis ul um oblique in uemu , ex quo
loci habi u appa e olum al e oculus, ex emaque na i lineamen a cum p o-
je&u a: al e a dici u i liim, in imasque pa es aedi icii p oponi . Hoc a i-
icio lice nobis in ima Templi o namen a exhibe e: ac, ne omi amus ma-
e iam ,quam p a; manibus habemus, po e e iam o endi a cus hic ium-
phalis, ac i e ip a bi a iam idus e e , i a u pa ea mu o um c a li udo eo-
undem inania, ac plena, ac demum co onidum p oje a lineis in e igio du-
&is e ponden ia. Ce e um cum aliquid op ice elabo a um a on e exhiben-
dum e . obliqua igu a opus e , in e o ala e e con empla i elimus; acies
ejus loco e i : u ide i po e i in chema e ige imo p imo, ac ige imo e-
cundo, in quibus a cum hunc u oque modo op ice p oponemus.
5>ie b i ee ^igu .
VOas as P o l, obc be Eu c y c yni eye?
w b aud) oie be > be 33au'- al o gleidj alW be ) be ^e pec ib- ^un l
qS&l ba$ A e i obe be au gejogne ©u c e djni ju mi en no &mcnbig e *
o be ;unb al o gemac i ,ba§ man ba elbe au be einen ©ei e be$
© unbeS o )odj au jiebe , al$ bie £obe be3 23o be beil3 be age . i l abe
be ©u cb djni jweye le ): be eine geige nu ba$ 2Be bon au en ai / m'd)
anbe S, al3 ob man es nac i be ©ei e anju e&en jd e; eben oie e$ ju ge djeben
p lege , wann oi eineS 95 en d)en ©e idj nad) be @ei e be ad en, ba un$
allein ba$ eine 5lug, unb bie duj e le 2inie bon be 9 a e/ am be en ^e bo a--
gung e djeinen: be un e e abe wi b eigen lid) be ©u eb dmi genenn , unb
elie bie inwenbige X^eile be$ ©ebdubeS bo 7 oelcbeS gleieb am in j oe ) l)eil
je dmi en i ;au oelc ie 2Bei e bann mi bie inne e 2l d)i ec u eineS empeH
bo Siugen leUen onnen: unb bami n>i un$ nicb bon be un e £dnben &a*
benben 93ia e ie abmenben, o an man aud) bie en ? iump&*95ogen/ aIS ob e
bu lid) en jmei; ge cbni en ma e, al o bo jeigen, bag bie ®ide be OTau en,
i em Ijobl unb b dj , unb bann bie 23o agungen be ©e m en, bie mi be*
nen im © unb angejeig en 2inien ube ein ommen, e enne me ben mogen.
ub igen nann bi e oaS bon e ne &ec inS ^>e pec ib b ingen oollen, o mug
man id) bes ©u d) d)ni $ bebienen; unb menn man eSnadjbengei ebe adj*
en miU, o geb audj man ba$ 23o be beil an a beS ©u djlebni s ;mie au$
be 2i. unb 22.^igu ju e eben epn oi b/ io clbi ni bie en iump&45ogen
au beebe lep 28ei e in$ ^e pec ib b ingen wellen.
MEI
mo a o io de a i
(ERSlDM> DESEV,ai
LABORATORiO DE ARTT
iVERSIDAD DE SEVIU.
FIGURA IV. S)(e eie We Si lu .
O endi u ,quid i pe j]>e li a ,in lomine qua i o
]>ilas iden e.
An equam ci cinum, eguMmque' capia is ad exhibendas Op ica igu as,
maxim i i e e a o e duxi expone e quid i Op ica, non amen Phi-
lo ophicis de ini ionibus, qua: plu imum un in elle&u di iciles, e um
exemplo qua uo pila um op ie i exhibi a um ,u i in explana ione
aliquid non pe cipe e is ad igu am ip am con uge o po i is anquam ad e i i
limam e bo um in e p e em. Fingi e igi u obis hominem geminos haben-
em oculos, al e um in on e, no a um li e a I, al e um in pedibus no a um
li e aO. U iscjue oculis ille p o pici pilas op ice de e ibendas. Ve um quia
oculis, pilisque in e jace upe icies EGLEI (qua lice hic op ie i i exhibi a,
ingi u amen obliqu i poli a c le ;) eo i u adii ocula es anseun es pe eam
upc icicm idendi cau a pilas; eam upe iciem mul i a iam ecen : a que ob
hanc em oblique poli a e , u non appa ea ni i implex linea, qua exhibe
c a i udincm ejusdem upe iciei. Ea linea oca u linea e i ionum, p op e-
ea quod ece u a adiis ocula ibus, qua i a on e poli a el e ;p o e i o oculus
eam pe ade e nequaquam po e , p oindeque nec ide e , qua poli eam la en .
Ca c um ea upe icies nobis Pi i o ibus, a que A chi e&is ices ge i papy i,
cla e, au pa ie is in delinea ionibus. Jam e o no a e diligen e al i udinem
le ionum, quas oculus l aci in upe neie L. H. in i.z. ea enim e i e la al-
i udo pila um op ice exhibenda um. Vide e e iam oculum Oin e igio,
a que «a e ilionibus, quas aci in linea EGin 3.4. habebi is la i udinem o i-
dem pe pendicula ibus. Jam ide is opino hoc chema e me eo an um (pe-
la e, u meam obis men em ape i em, u cla ius i chema equens u po i
p imum omnium ad delineandum. Ea e o omnia, qua in hoc (chema c op-
ie i poli a ide is, inlequen i di ponenda un geome ie i, u idebi is, in quo
e iam omnia, qua ha cnus di ila un , p opono in e igio &ex obliquo, a-
doque egulam, qua de umun u men u a, quibus op ice exhiben u A chi-
cdlu a in papy is el is. P oinde po i imum (ludium e um, cu a ac di-
ligen ia in co po i um i , u hoc undamen um p obe in elliga is,a quo unice
p og el us elle pendebi .
iEs wi c m e em TTcn cljen, ^c , ie P W e an ilie , eje me*
i/ x ae e gcn l d) bas Pe jpec i» eye,
ie unb bebo man ;u (pc ))ec ibi d)cn 3eid)mmg ben Si c el unb bad Einia ju Jjanb
'jnSJR nimm , o oi b ed ooljl unb nu jlid) ge ian cpmba iange cig unb e ici oe bc, oad
badipe pec ib epe, nidj j oa bu djipbilo obbi dHiy-e dKcibimg, o gemeiniglidj
d)ioe J oe ie ien, onbe n bu e i 20o (?e lung bie e P eilc , bamiC
oann e ond Iu be Sludlegung biiuc l unb mbe onblid) oa e, man $u b gigu elb en, ol S
bcm oalj lja ig lenS io /Sliidlcge , bie-Ju hidj ne imen onne. 21ilbc eud) beninad) einen
SHen djen cin mi j oepen Qlugen, bc e i(>m eined mi Igeseidme an be © i nc,unb bad anbc e
nii 06c ae c an ben gu lcn lelje ; mi oddjen poepenSlugen e bie()5 eile ,bi< ind SPe pec ib
geb adj oe ben oden, be djaue . .©ie oeil abe j oi dien ben Slugen unb ben SP eile n bieObc »
lac ie EGLII id) be nbe (bon oeldjc man !c > einbilbcn mu i,ungead) e le l)ie pc pec ibi d)
bo ge dlc oi b, ba i iebannod) nad) bc ©ei e unb im il o l (?d)e;) o olge bage o, ba i u
melb egladje bon ben 2Iugem© al)(en, bie bu d) bie dbe, um bie p eile $u e jen, (jinbu d) ge»
ien, (>in unb oiebe bu cg djni en oe be :unb ;u bem €nbe nu i ie and) nad) bc ©ci e unb
imjl o l, au bie iei e, oie and be o(ge bengigu juei enneni|i, id)eu; on|Icn,unb ba le
bon bo ne (>c unb nad) i() e $ ei c au ge lcll ibci e, onn e man bad, oad ba()in c be bo gen,
nid) en bee en. 3mub igen abe biene und €0?a >le n unb Saumci ic n old)c -Obe ic djc in
bemScicbnen an a cined (Papie d, $ud)d obe 5Banb. ^ie au nun nehme bie $5l)e bc
©u c i djneibungen ooljl in ad) , bie non bem 21ug Iau be Obe ladjeLH in 1.2. gemad)
oe ben: bnnn dbige oi bbie id) ige 6 )e be ip eile cpn, o man ind JJe pcclio ju b ingen
(>a . 5Rad)bie em olI ib and) bad2iug Oim© unb bcobod) en; angc d>cn il> and benOu c is
ebueibmigen, o au >e 2in«e KGin 3. 4. ge c >e(>e i /bie j(>e mi eben o bieUPe penbiculaw
2inie i be ommen oe be . 2Iud oelc^em allem bann genug am e ic e iglid) i i, ba i id) mi bie e
gigu au nidj d anbe d abgejiele , ald cud) meine SWeimmg ju e y nen ;bomi bie uad) ol«
genbegigu /ald oeldje } i alle e l nm i gejeidjne oe ben, be lo la e unb 0e l5nblW)« epe.
5(Bad man abe ()ie inbie e Sigu im!Pe pec i ) i()e ,ba dbenlledmu imau in bc olgcnbcn,
Wie man beobae i en oi b, geome i d) ein ieilcn ; oie id) baim and) ba db icn allcd, oad
bid je o ange u i e oo ben, im © unb unb m J.' o il obe ©u cb dmi no idlc ;unb mi ljm
eine SXegd au . ?anben gebe, nad) odd)e man bie ©cma i/ oo mi ilj eu e 3l d)i cc u au
bem ipapie ind 'Fe pec ie b ingen oll , 511 ne imen ia , ©ddjci iuad) i(> a leneu cnglei i,
unb mei ie 25 emui) ng ba iin an oenben mu e , bami i > bie ed guiibamen unb © unb ap,
ald oon bem eue gan^e Slugen l)em*il; e , uc ldjcu moge .
Cl-ABORATORIO DE AR'l
1VERSIDAD DE SEVILL.-,
FIGURA VII.
OdoJlylaba a co onis o na i.
Scio ingenia i idio a empe ad pi a e ad con equendas quam
cele ime acul a es ac cien ias, quas agg ediun u . Quamob-
em olo ip is mo em ge e e :i a amen u ne labo i es
exceda . P opono p oinde eosdem yloba as udi e elabo a os,
ideoque chema hoc nihil di e a upe io i, ni i p oje u is :qua-
um e&iones a as de mo e in linea e&ionum ans e e opo e
In cha am, ubi de o ma io acienda e . A que eandem cha am
hic appo ui p o majo i commodo, um u acilius ide i po i »
num pe pendicula es e pondean e ionibus line® in e igio
,
ea umque al i udines e ionibus line® in ele a ione. Op ica po o
delinea io ,u diximus ,po e i eo iim pe ici ,quo magis a s
cele u .
$>ic cBcnbc ^igiic.
2Jcl) $u£;(8e idle ini (Se m en.
i( mi nid) unbe ann ,bag gele nige 5C6p c id) bemnben
keine 5 nn ebe 21$i en d}a , b e le un e £>anben nebmcn,
7au ba$ ge d) >inbc le gu e g ei en :ban ienbe o id) aud) «
em 23e langeii/ iebod) ai o ba i bie d en bie Si bei c agen o u
ne», genug gu lei en mi Po genommcn. 3u oidjcm <£nbe nui oUen
bie o igen $u j<@e U / wie ic g ob ing a bei c ep i/ ()ie uo ge*
aeben me ben; bc i oegen ba in in gegen od ige / unb in be obigen
$igu ein Un e djeib a(d aUein an ben ©e Tm cn ld) eneige ; web
d)e ©ejlm en £Hi d) d)ncibungen /mann ie ge oobnlkbe ma e i
,
unb oie cbS gcbub / be djebeii/Ob bcm 'papie /ba bie 3eid)nu iggu
pe e igen i l/ au bic bu d) d)neibenbeSini muj en gc agen me ben:
Unb bab id) be ag eS 'papie beebeS gu be e e QScciuemlicp ei ,unb
bann aud) ba uni/ ba i man be lo eidj e ebcn onne/ ob bie 'pc pen*
bicnla *Sinien mi ben £Hi d) d)ncibungen be Sini in bem © unb/
unb ib e £6be mi ben©u d) cbncibungcn be Sini in be Sh icbung
ube ein ommen, biebep an ugen oollen. 2Ba$ abe bmiacb bie pe *
pec iwi dje SUi ei iung anbclang / o an bie elbe/iuie d)on gemelbe /
be onbe S bami man ben Kun g i nid) o balb en be e, gcmacb
me ben.
LAB0RAT0R10 de a e
'.VERSIDAD DE SEVILL^
LABORATORIO DE ARTI
"VERSIDAD DE SEV1U.« -- w>' -S
is a£i<MS lK i'
iW»js«SW>*
FIGURA VIII.
Columna ex in o bem digejla.
Res e iam o unda:, in quibus op ice elabo andis di icul as non
le is upe anda e , hac me hodo acile de e iben u . Quae-
i is ne qui id ia ?- a io in p omp u e , nam ea, qua nunc
u imu agendi a ione, nil equi i , p ae e c igium, obliquamque
aciem geome icam:, ea e b ,quam p io i olumine adidimus
egulam, equi eba u i op ice p opone en u e igium ip um, a -
que obliqua acies geome ica, non ine magno labo e, empo isque
ja u a. Ne amen p oinde obis in animum induca is in hac, qua
modo u imu egula, labo is e endum ede nihil, id enim aniili-
mum ede , ajo amen eum o e mul is pa ibus mino em, immo
deinceps illum ip um molli um i i.
Cce e um agendi a io in hac igu a eadem e , quam ha&enus
ccu i umus. Addo olum ci culos e igii A. e6 quod angulos
habean nullos, ope a ionem edde e acilio em, cum in lineam e-
ionum non e an ni i lineas duas pe pendicula es in columnas
lingulas. Ve um caedem columnas P. obliquae duas i idem lingulae
aciun e iones up a ,a que in a ,u appa e in linea L. H. qu<e
e&iones adhiben u ad inclinandos, a que e igendos in columnis
adumb a is pa os ci culos occul os, u ip is e minus, modusque
impona u ea qua dece elegan ia, ac enu a e :u ide e e in
chema e X. V. K. T. Li e ae au em M. N. R. S. une plani e i-
gium: M. N. idem e obliquum, O. e pun um oculi in elligio:
1. e puni um ejusdem ex obliquo.
©ie a y eu .
©ecl)6 ©dule in einem (C ey ,
SSSe mi eljl bie e 9iegel i nien and) unbc ©inge, ii benei i
onj en bi s alli e j c jwc jugebe / ini ‘pe ic io geb acb
oe ben. g ag man, une blc ei ge djebc ?©o i ljuwi lcn,ba8
bei) bec 9 cgc( b&e ge » 2i , be en n ie uni bie beb enen^mon nn i i
anbe i, bann a lein ben © unb imb ben geome i dK» ©u d djm
oom o ben babe; ba be gegen ben be jenigen SOJanie ^ o wi in un e n
e j en Q3udj geleb ,auci) c o be oo ben,ba jman nidj obnc g o e
!X>Tu >c unb cjei w lujl ben © unb c Ib l imb ben gcome i|d)en ©u eb*
djni ini ‘pc pec io b ingen mu jen. 3e >od) ba man ]d) biebu;
nidj einbilbeii/ ali ob bei) bie e un e e gegemod gen geb a obe
3 egel eine SDlube anju oenben ma e; ange eben man ld) eb be u*
gen m i be ; onbe n id) age nu , bad b e clbe oicl leic ; e ei)e, unb
ducb i nme na ) unb i ad) beguemlicbe ne ben me be.
3miib igen ba man in bie e gigu , mie gembbniid), ju oe ab en
;
uge abe nu olgenbei bin^u, bajj bie Ope a io» bie oegen be Si e
bci© unbei A, meil e eine SBin el wben, be a leiclj e ei;e ;inbem
e aUeinjmeij^e penbicuIa -ginien u jebe ©duleau bie bu cb cjjiie *
bcnbe ginie agen ;miemel eben bie e ©dulen P. im ©u d) d)»i obe
<p o il bei) eiue jeben be elbcn jwep ®u d) djncibungen oben imb un«
ci ibie au be ginie L. H. 511 ebcn,mad)en ;weldje ©u d) d)neibungen
baju bieneii/bai man ben dja ie en ©dulen bie, £)6be imbXie c be
be bo gcnei leinenSi el/ bie aud) ib eUnbungcnmi be gebb igen
Sl ig ci geben on ie: mie in be Seic enung X. . k. . wab juneb*
nen. ©ie 93ud) aben abe M. N. R. s. ini) be © unb bei apiani,
unb MN ein ‘p o i obe ©u dj d&ni ;be gegen i l O. be QCu »
‘punc im © unb/ unb 1. ein ‘p ojil bbe ©u dj cbm .
DLABORATORIO DE ARTE
UNIVERSIDAD DE SEVILL,
,
FIGURA XI.
Pil,e o lo p i/ille in o bem dijjioji /e; inibique in e um pe u ile
documen um.
Hic e o ie i po e , u aliquam os in di icul a em incu a-
is, cum op ice elabo anda; in pila: aliquo in o bem di po-
ii as, qua um anguli omnes in cen um colliman : e um
non ei cu animum de pondea is :de c ibi e p oinde os e iam
e igium ,obliquamque aciem ,quemadmodum ide is in ehe-
ma c, e igen es ab angulis ingulis lineas ingulas, imponen esque
illis eum *quem olue i is al i udinis modum. Hac ubi dige a
in de mo e, nempe oculi di an ia ac linea e ionum hanc eque-
mini agendi a ionem. P o inducendis lineis c ip o io a amen-
o, alio e colo e au de c ibendis e ionibus, qua; mul iplici a e ua
po ien oculis eneb as o unde e, enui llmum ilum oculi pun o
a ige is, el egulam eidem oculo, ingulisque pila um angulis
applicabi is. Hac a ione linea e ionum decu abi u mul iplici-
e :eas decu a iones ope ci cini um p o lineis pe pendicula i-
bus, um p o ans e iis ans e e is: qui ane agendi modus u i-
Ji imus e a que ad delineanda ea ,in quibus inul a un memb a,
longe accommoda i imus. Addo p s e ca nihil, cum p o ce o
i umam, e le os hujusmodi exe ci a ionibus a is e a os. Illud
; amen moneo, u cen a con ide e is X. V. ad lineas di igendas,
qua: eo pedan .
©ie nc in c S?igu *.
2 d) Fleii e P c le * n eme » C cy l ;ncb i cu em c i *
u^l d)cn Un cn ci) .
S e omi e eud) Pi.e leic i eme @d) > e ig e oo allen , c n
i ) ne nlid) e weldje in eincm S ep j ic iimjlc&cnbe «p eiic /
be cn dm lidje SEBin el au ba$ ©en um la i e in$ 'pe pe*
c i b i igcn oll . Cl ein i i bu eud) iie be nid) bang cpn la »
en: onbc n jeidme ilcid) all$ m bcn © unb unb ba$ <}) o l, nie
il)c n be gigu e{jc , id) e aud) pon jebe nSBin elbeS © unbe ci ie
£ini au , unb geb i() ei e J^obe, m e cS eud) clb en belieb . 2Bam
nun allcil anbe e ge pb inl e ie ma Tem nemlid) b e ©i anj beS 2lug$
u b bie bu d) d)i eibe be Sin /pe e ig i , o iab i i obann ue »
e *g olgenbe ge lal ju pe a i en :Dli nm au a be ©in e obc ei»
ne a be i .$a be bieginien obe ©u d) d) icibungcn bami j jiebe /
m b ji beme ei / me i |le bu d) i j e $lc ige lek i eine 33e pi ing
Pe u ac icn Snh ei /.einen e i ja cn^abeii/imb macb elbe in be i
2(ug><punc e l; obe nin m em ginial/ unb leg elbigeS ai be ag en
S i g-.^uj ci / unb jebcn 9) eile «®inM an. ?lu oldje SXBei c oi b
bie b cb cbneibeube ginie an pielcn O en bu c ige a i en ;meldje
©u e i ab nge man ie nad) o no! u bie <pe penbicnla * ais aud)
u bie Uebe jine d)^» obe © mb>£ men Pe mi el bcs Si eK ^
nbe agcn ba : Unb ili bi e B anie ji pe a i en ube bie n a c
mdjlid) unb beciucm/bc o ibe S in benjenigen 9ii ]e» /bie e ) P e! © uc e
iaben. ©in meb e S mili i i nid) bep ugei meil id) mid) pe . (6.c
ial e, bag i i c ion gemig a n in be ©aai egeub cm ue be . 91u
bic eS iabe id) i oe i i ebep 511 e hnc i/ ba{? ih bie (Scu a X. V. nobl
in ad) i e&n e / bami i i bie Sin e» /bie j bcn clbcn iinge iei / ed)
j i diebci mi e .
.ABORATORIO DE ARTE
.UVERSIDAD DE SEVILu
'labo a o io de AR *
.11VERSIDAD DE SEViL^
FIGURA XII.
Quad a um duplex.
C e ci magis magisque acili as ependo quad a um ,de quo
up a di um e , addendo ho ce ci culos in medio ,ac ans-
e endo ediones lingulas in decu la ionum lineam exi en-
em in elligio, quod i animum diligen e ad e e i is» in enie is
lineas quad a o um op ici elabo a o um incide e in eandem al i u-
dinem e&ionum ,ac u us i pe pende is alias e&iones e igii
»
dep ehende is illis al e is e ponde e. Cum au em op icam de o -
ma ionem delinea e elis i e hic, li e alibi, ne i emo io linea
ocula is ab G. L. quam usque ad G. E. neque a' io aG. H. quam
ad N. I. oculi au em pun&um e i H. ad con iciendam adumb a-
ionem.
®ie 5 )6( c Sliguc,
£in coppcl es P c cc ,
JJ§jie @adje oi b um o meb Pe hinblid)e ne ben, um pie Piel
ySC o e man obigeS ©upe icial-.33ie ec miebe bol ;bem an»
^2» jcijo in be TO c nod) bie e (£i el bepge uc e , unb ein jebe
SBin el aii bie bu dj djneibenbe Sini be$ (S unbS unb beS <p o li*
ube agen ne ben. 2Gann ib nun genaue eic i ung gebe , o ue be
ib inben, bag b eSin en be pe pec ipi d)en23ie ed'en eine lep £>6be
mi ben 25u d) d)neibungen baben ;unb loann ib bic anbe e Tni dy-
d)neibungcn beg © unb e oc^e , o oi b A)i du le n, bag ic mi
ben anbc n ube eimommen. SlBolI ib abe ba «pe pec ip bic obe
anbe wo bc onbc au ei eii/ o mug bocb allejei bie 2(uqm .Sin*
nub wei e pon G. L. ais bis an G. e. nodb bobe Pon G. h. alei bis
an n. i. ab eben: im ub i m i H. be Slug ^.Mmc be$ pe pcc iPi»
eben SKi ii .
E
LABORATORIO DE ART
UNIVERSIDAD OE SEVILLA
FIGURA XIII.
Ci culus JimpJex.
g e in cllige e po uille is quan i in e i hunc ci culum op i-
ce de e ibe e, ii jam um ab ini io p opo ui lem obis, cum
opus i minimi acile, eum p oinde in hunc locum ejeci,
u os do&io es e e i in hac acul a e alac ius ad opus agg ede e-
mini, cujus di icul as in eo el maxime li a ei ,quod ci culi non
poliun op ice de e ibi, neque ci cino, neque egula, quod eo um
pe iphe ia non i omninb o unda , ed cu a a plus minus p ou
ab oculo ecedi magis, el minus. Exacuendum p oinde ingenium,
a isque incommoda upe anda un indu ia: i aque di i ione9 a-
ciendas un plu es in ci culo geome ico ,qua; in elligio pe la i-
udinem, in obliqua on e pe al i udinem in en a1,a que in unum
pun um conjun&E o endun a ionem cu andi lineam medioc i-
e , p ou a io, &nece i as exige . I aque di ili hunc ci culum
in pa es exdecim nume is ad e ip is , an ulique no em ea um
in planum obliquum, eo quod in ele a ione lingula; p o binis lin ,
u appa e in linea e ionum, & idebi is e&iones e igii e pon-
den es illis ,qua; un in obliqua ele a ione ,in unum pun lum
concu e e in ci culo op ice con c ip o. Ad idendum au em an
nego ium p oce ie i , oculum pone is in D. in enie isque adium
ocula em n, eca e 15. illum e o 7. deculTa e 3.
!• «'.jupe'
Tsic wje&mbe §ik) a
lEin cm adje <Oi- cl;£ -ey j.
j-^an wu be dj oc lid) beg i cn abe wie nb jig e$ ei)e,bic ei
Gi el'S e ) c£i pe pcc XM c ?en 5Hi|; cd> mad)en ju o mcn;
oenn id) ben clben gleid) 9{n ang$ a e oboni en uni) Po -
ge en mollen; ange e cnegein cnig d)we ba m bc gcbc : oba j id)
ba e o unlid) c ad) c , eibigen bi3an bie en O 511 PCi pa c unb
gcglaube , nan n be bu d) cincDo lau gcUcbung bc o eubige ju
oldjem QBe ld) ge a i madjen. (B be e e abe be (gadjen ^djiuc.
ig ci u nemlidTba mn/ba i Dic @i el G cp i mebe mi bcm Si cl,
nod) mi bcmSimal im$^>e pec iw om en geb adj ne ben, oeil i c
Si cum c cn,? obe Um ang md) imb, onbc n me oben enige ge-
iun ili, nadjbem c pici obe oenigpon bem 5lugc ld) en e ne . 3u
bcm £nbe mugbe 23e lanb ie - ju ibul e genommen, unb bie oo om*
menbe$inbc n j e bu d) bic^u i l ge oben me bcn :De oegen man ba
inbcmgcome i d)cnl£i cl.(!£ e ; i$e d)icbene2lb beilungcnjumad)en
a / ucic e luann le in bem © unbju Acci e/ unb in Dem^ o il obe
©u dj dmi ju £>6 ePo be o ge unbcn unbgcnommcn/aud) in cinem
<)Mmc alie julamnien ge u , o Dann jeigen unb an £anben geben mie
man eine2ini me obe ocnigc umm nac c ei c enDc Slo Du
ge d)ic lid) jie en olle, ©c nnad) ab id) bie en ( i el* @ e ) j 111 ed)«5je*
en Sbeil abge e ii unb mi gi e n gegeidjne ^aud) be clben neune au
Das ‘planum bes ‘p o llSube ge agen ;aUDicmeilen in be 9Ju gie ung
ine jebe wo j oc ) gel cn a u ioie eS in be bu c d)ne benbcn £ini c bch
Ic /Wann le au bc eibenabgcme jen e ben: bannba l e man/bai
bie ®u d) d)neibungen be i © unbs mi benjenigen, o in bem ‘p o il be=
j nblid), ubc ein ommen, unb in bem pe pcc ioi d)cn ge i Tenen S p j
ineinem^unc en.pi ammen lau en. ®ami man abe e nad) mi cn
nbge/Ob man ie i in cdj oc a e u o ba nu baS 9lugin Dge lell
me ben ;ba man alobalb nbcn i b, ba j be Sluge -@ a l in 11. au
15. unb bc 7, au 3. bic£)u d) ( imbung mad;cn.
LABORATORIO DE ART-
UNIVERS5DAD DE SEV1LL-7.
.ABORATORIO DE ART
:;N!VERS!DAD DE SEViLL.’.
FIGURA XIV. 3>ic yic jelje bc S-ig i .
Ilemi -cycli es.
Hic adhuc cla ius appa en di e ae cu i a es, quas ab op ica
ecipiun es hi emi- ci culi, p ou magis magisque ad H. .
ho izon em accedun . Jam e o nunc e iam ne diu ius in
e bis immo emu , accep o ci cino ideamus, num c iones linea;
G. F. e pondean in la i udine pun i linea um cu a um, &an e-
iones linea, G. H. e pondean in al i udine? Nihil enim p as e ea
equi i u modum a ionemque p obe enen i. Ci culi amen qua-
d an em de c ip i olii min A. quod hoc an um lu icia , ansla is
hinc inde men u is G. F. Ex con ecu u o au em chema e idebi-
is, quam nece e i u i his di i ionibus: cu ando amen, u la i u-
dines al i udinesque in unum pum um con enian . Hunc agendi
modum ubi benii pe cepe i is; nihil obis enie in men em, quod
non acili nego io exp ime e ac delinea e po li is.
3D ey $alb*£ cy e.
ommen bie je ducbene ^ ummunijen, biebaS ^e pcc m
C lHi an me ^al .Si eln, nad)beni le nemlidb imn e nabe
8 (j Cn &em £>o ijon H. l. lcO binju gieben, ju mad>en
nod) la e iinb beu licbe in$ ©e ieb . 9J an mu ? ab aud) alibic
ld) nid) allein be»; bem 2Bo au jal en^ onbc i ben@i elju £>anb
nebme i, unb w uben, ob bie©u d) d)neibungcn bc imi GF. in be
23 ei e mi ben ummen £inieii, unb bie ©u dj dmeibungen bc imi
G. Hin be £>c>be ube ein ommen? bann on en wi b bie ju mei e
nid) 0e o be , al0bag man nu bie 21 unb 26ei e uobl innen babe.
3d) bab in Ablc>0 ein @i el-.23ie el e jeicbnc ; oeil elbige ba ^u
ebon genug bu ; unb ba man allein bie ©em i G. F >in unb be 511
ube agen: ?lui$ be nacb olgenben gigu abe ci binane ebeii/mie
no bmenbig c0 e je, bie e Slb beilungen d) ju bebienen :jebod) al o,
bag man ©o g age, bami bie 23 ei cn unb bie£>i>ben in einen inie
ju ammen ommen. £>a man nun bie e DTanie ju e ab en ed)
gc ag , o mi b man ga leicb lid) alless, wa$ man icb nu in ben ©iim
nimm , au eiiTen niib jeicbnen bnnen.
LABORATORIO DE Al
'NIVERSIDAD DE SEVIL.
FIGURA XV. T>ic im jc&c ibe §5ip
A a maxima hemi- cyclus A chi e iu d
o na us.
Ce o pc o, ubi chema hoc ide i is, o e u ubea animum
olun as udendi A chi e&u o, u eam op ici p opona is ;
a que id cau o ui , cu ego os jam um ab ini io monue im,
A chi e u a? pe i iam p omi endam e le op ico ,u hoc habe e
pa a am ma e iam, ci ca quam e a i po ie . Ve um i con idi is
po le chema i ud op ice elabo a e, egulam ex upe io ibus habe-
is, lice maxime hic exc e can memb a, in lineam e ionum am
in e igio, quam in ele a ione ans e enda. Hoc unum a is li-
que , la i udines pe pendicula ium, &non pe pendicula ium om-
nes ad unam in en um i i in linea E. G. e ionum in e igio
,
ans e endas iingilla im adno andasque enui limo ci cini pund o,
ne linea e&ionum peni us opplea u . Idem in obliqua linea acie-
is, u al i udines habea is. No andum amen hic ad habendas co-
onidum capi ello umque p oje&u as,con idendum e le e igium;
a que ab eo in ua loca ans e endas ,ubi nempe eo um ex ema
lineamen a ui len , iquidem placui le ab ol e e. Ve um ad i-
andam e ionum mul iplici a em e e u egula nupe adi a: In
hanc em plu imas ego quoque ocula es p o e mi i, olumque es,
el qua uo appo ui, u ide e is, an uis locis e ponde en . Mox
o endam equen i chema e e&ionum lineam ubique a ui po le.
IDic £aU>«RunDm g Des l)ol) n 2 a e mi 2( cl) ec i cbeu
Sie ungen.
<SS)<b age einc i 3wei el^ n>e bie c $igu an je , cinen 5?u l
ggiy§ be pm en me be, 2l d)i ec u ju hibi en, bami e elbige in$
<£e pec ip b ingen onne. Unb big i eben and) bie U ae o geme»
en,ba§ id) gleid)2(n ang$ e imie )abcycd mi e Dic Sl bi ec ii Po
bc ‘£e pec ip-5?un e le ne me ben ;meil bie c lejj e ei ieOJia c i b«4
ben mug, mo ni le umgeben onne. Bann il) eud) nun ge aue , ge»
genmd ige$igu pe pec i i d) au au ei Ten, o bab i() eud) aud) ba i
be oben gegebnen Seb unb l egel ju bebiei en ;micmol be © udC/mel*
d)e au b ebii d) d)ne benbe Sini omol im © unca e im 5iu jug miiTcn
ge agen me ben, d) eine g ojTeSUengc e eignen. i l bie ed abe ei ie
gemijTe unb auSgemadj e ©acbe, bag man bie SB ei ei alle Sinien, c
epen pe penbic da obe nid) , ii bie e igu au be bu d) cbneibenbcn
Sini E.G. im © unb 311 ud)en,be nad) jebe be onbe ^ ju ube agen,imb
bami be ag cSini nid) aUjuoielbu d) d)ni en oe be,mi bem Gi eh
©pilj einen leiuen^unc en ju madjen ba :melcbe$ eben aud) be ; bem
<p ogl mug in adj genommenme ben/mann man bie £>6be be ommen
mill. ©od) ij bicbepsume cnybagbie^o agungenbe Se ljn eunb
^api dlen/menn man elbe baben o le^auiS bem © unb mu ien gcnom*
men/Unbanib eCe e /monemlid) ib e eigne i nmungen geme en
d en ( aUS man iebd ePolligausmaebenmoUeiOube ge agenme »
ben. QUic^e mi ung abe ju Pe bu en nug manein jcbeg be onbe d
mi einem^unc no i en obe n e en, bami man be nad)ib e£)u d)»
dmeibungen in be Sini E. G. L. H. baben, unb e on ba au ben 9 i§
ube agen onne. 3ubie em (Snbebabe id) aud) e nen gu enSbeilbe
®e id) s» Sinien au8gela<Ten,unb be en nu b ep obe Pie angegeige ,
bami man eben moge, ob e mi ib en O cn ubc ein ommen. 3nbe
nad) olgenbengigu abe miU id) mei en,bag biebu d) (bneibenbeSini
onne allen balben nad) 23elieben me ben.
lmioiw owo 01 »•
*-4 •
'
-ABORATORIO DE AR
-NiVERSIDAD DESEV1LL
FIGURA XVIII.
S yloba a e es ,g adui i iji us.
Va ie as omnibus in ebus condimen o e.l. Qua e au eadem
pau!6 immu a a) au omninb di e a obis p oponendo»
ege io es a que alac io es os eddam ;animumque e-
um incendam cupidi a e magis p o iciendi in dies: ade6 u ni-
hil i » quod non A obis op ice elabo a i po i . Hic i e um indu-
iae ell a:, p o edh sque habi i, in hac acul a e pe iculum acio»
e e em yloba em p oponendo; u ideam, an p ob£ enea is ci -
culo um egulas» quas paulo an e adidimus. Id u in elliga is
>
nihil epe o eo um, quae alias dixi. Dicam Iblummodo, lineam
e&ionum e le G. Eoculum in e igio O. oculum obliquum 1. &
idem I. e ie oculum ad adumb a ionem jqua: majo e iam e a i
p op e duplica as men u as.
'Die ®i<j .
JEin unDee Suegc eU au @ a cUi.
aUe ©ingen i nidj s angenebme S ,a d bie 9lb oed) (uiig:
Oji babe o bo e id), bann man and) cn webe gan& a be e, obe
cXS abe eine lep/jebodKinibeuigbe anbe eCinge boi ell /ba j
man eud) babu d) be io c^ ige mb begie ige madjen ;aud) be ge lal
bon £ag j i ag boli ommne ju oe ben, an eu en me be/bami ib
alled, ma$ ei nu epn mag, in Dai ye pec ib ju b ingm eud) bemm
ben modj e . (Ju en $(ei6 nui bi j allil meb e S ju be o be n, j elle
man bie e n unbe gu ge Ubo Slugen, unb mill babu d) e ab en,
ob ib Die SKegel, o oi De Si el balbe ange ub , ed) beg i en.
©abe o a id) bon De ne xwad c man bo be o aemelDe no ben, em
oei e eSln egung ge djeben. onbe n nu bie ea e inne me ben olle,
ba§ G. E. Die bu cb bneibenbe Sini, 0. ba$ 2lug im © unb, unb I.
Dcnbed ba$ 9lug im^ o l, unb jugleid) ju bcm £aup « epe^ *
<bc audj wege be$ bc boppel en ©m l e$ biel g o c ju epn djeme .
F2
LABORATORIO DE ARV
UNIVERSIDAD DE SEVILL.
FIGURA XIX.
T es lapides ibime impoji i.
Pa e , u e iam labo es habean ices uas; qua e po chema
nupe p opo i um, quod o a lis obis accide i pe di icile 3
aliud p oponam longe acilius ,ccme d elabo a um ,&ci a
egulas a chi e&u a; :Ve um ex hoc e iam cogno ce is expe ien-
ia, ale ab op ica p oponi opus, quale in e igio, obliqua c acie
adumb a um e .
G. E. linea e&ionis e . O. pun&um i uale in e igio obii*
quii e acie. G. adius ocula is, eu pundum i uale in ip o che-
ma e.
©ic cunjcDcnbc Sgigu .
Sb cy au einai bc ejec e S einc.
* T iidj mbillid), bag Me Sl bei i e 9lbn>e )il un,i gabe
:
lSE* be Fen eeiieu aan »c bunlid) acb e ^ a , be bo in a ii,
su , Me ouc ) b elleidi e iund bwe ge aUen ^ ine leiib e e
bo jugellen, bic id) mige e > ^ u ib o m SBau. im Sejeln aejeid).
ne ()abe. liai wi b nb nidj e be omemje ' bu d) Me S iib um
«deme i, bub oic mai eiii 2Bc im ©ei nb oo leUe, elbiaeS ebeii
nuib al o im «pe pec i» iib seije.
GE. i bie Mi di dmc be ibe Sini ;oijl be 9Iu«.®imeeim
W unbunb im^ o il; G.abe i| bee©e id) «>^im mbemjjaup .
ABORATORIO DE AR'i
UNIVERS1DAD DE SEVILL.
i-ABORATORIO DE A:
UNiVERSIDAD DE SEVIL-
FIGURA XX.
Fon is excipulas. Qux iio ibidem p oponi u .
Hoc loco quae i po e , an obliqua acies i idem, ac di e&um,
&u o um u us i in op ica? Ego au em, p opo i o p a?(en i
. chema e, e pondeo, equi i spe u umque, ed di e is de
caulis. Si enim obliquam ace e is ex imam aciem, nihil opus e
ad hanc em dilTe< o, ed u ici eam e ige e ex angulis ex e ni am-
bi us: Sin ye c na is in imas pa es cogno ce e; di edo u e e, &
ab angulis in e ni ambi us e igi o. Ex his ides ad op icen u um-
que eiTe nece a ium ,al e um ad in e io es, al e um ad ex in ecas
op ice elabo andas. Ve um plu a de his in a.
Sic a xi isig le S-kiu .
i in ;wo 3ugicid? cine S age o gelcge wi b.
ine aje so ommen, o& bas ^ o iUnb be © i (b>
Im l «* « OlHi» nnS wnlA i S.u... ... u.
1.Ii. O-V... uo ^UHi/ 11IIU Ull .£.'111(1)*
p™m“©I."S/ «n 1ba»on ju ‘Pe oc i» bienlid)
„.7
'
P8 8;m»iii i8£ gip p Kn wo
P'' o e al ej bojbeS, i ncwol aus jsc bi ben i Uc iubcu ,ec»
o be oe be. ©ann o bie e $ Q i nacb beni ^ o il au aesoaen mi b,
o lc d)icbe
;au* ben 'Bin e o bes du ie n m an% ; oU man
ie abe iac ) bem ©u dj dmi , um bie ime e X >eile u chen, a i ie*
yn, o man oIdjeS au* ben ©i eln be* in ie n Um ai a* ne ,
ub en. ©a au* bam abjune&meMag alie* beebe* ;u <Be pcc m,
iai eme jwa ju inmenbigen, ba* anbe e abe $u au*menbigen no*
b? m b
5°” in na^ 0, l n^ Si lu mi meje em ge>
GLABORATORIO DE ART
UNIVERSIDAD DE SEVILL.^
1
FIGURA XXIII.
U na exo na a.
Diximus e iam ini io ,p ius ne men e concipi debe e e i-
gium, an o hog aphia? Hic au em commodum eni hujus
con o e i* olu io. Ajo igi u , i e mo i dc ebus, quae
con ien mul is memb is, qualis e hxx u na, quasque haud i a ape
•co onis ibuan u ;necc ie c le p ius o hog aphiam delinea e, cx
qua acilius deinde e .gium deduci u , &a e iigio a pe us obli-
quus. Idquc e6 magis, quod pe nos p o pc&icos non u icia de-
linea e ca olum memb a, qua; humum con ingun , ed ea e iam
qua; ac humo emo io a u i , al iusque collocan u ,nempe mino-
es majo esqlie p ojeC u as, qua; appa en in ex emis lineamen is
o ius o hog aphia;, au al em magis p aecipuas; u hme a um
e , ad i andam linea um mul iplici a em.
O. pund um oculi um p o 'VeSjgio > um p o a pc&u obliquo.
I. punc um delineandi ole is.
®ic bici) unb liguc.
lEin 2 clxn^*XU-un mi
i im Qln ang un e anbe n aud) gemelbc wo ben, ob man
ju e ben © unb/ obe abe bie Wu yieb mg in bie@eban ei
a en mu Te? bie e g age nun wi b in gcgcm d igc gigu
bequemlid) au gelo e ; unb age id) bemnad)/ ba / mann man oi»
®ingen ebe / bic au$ wiclen © c en be eben/ gleid)» >ie bie e Cl djen»
ug, unb bie man nid) leicb 3ii@dulcn ^ie a ben gcb audK /man
no b oenbig ju e bie 2iu $iebung bc i oo be n X oeiW macOen mu e,
al aiui weidje Slu jiebung be nad) be © unb bc o Icidi e imb ol*
genb auS bcm © unb baS 'P o l genommen oe ben au ;unb jma *
oldjc S um o meb , oeil be , o in$ <l>e pec io e oa$ b ingen >iU,
nid) nu bie © ue e, o bie C^ be be ub en, onbe n aud) biejenige ju
jeicbnen ba , oe cbe uon be G bc mci ab> unb in be £6be ei)cn;
alii nemlid) bie g o e unb leme23o agungen, bie an ben du c en
2b ilen obe Sinien eine ganjen s
?lu jiebung ld) inben ;obe bodj
wcnig end bie ii nebni e: eben mie id) eS p ac ici e , unb babu d)
w bu e babe, bag bic Pide Sinicn cine Son u on we u ad m.
o. i be 'Zlug-.^unc becbe s u ben © unb/ unb baim ju bem
^ cj l: i. abe i| be 'punc bc$ $auy 9ii c$.
MUUUi .
i-ABORATORIO DE AR
UNIVERSIDAD DE SEVILL.
.
LAB0RAT0R10 DE AF.
JNIVERSiDAD DE SEVIL^.
FIGURA XXIV.
S yloba es ibidem exo na us.
U ad labo em os magis ,magisque pelliciam , empe no i
aliquid appono. En igi u yloba en o na um olu is, cau-
liculis, ac lo ibus; cujus o hog aphiam, ii e<9:£ (la ue i is,
ci a con o e iam e igium quoque ici e delineabi is; adhibi a-
que eadem egula ,quam adimus ,op ice e iam con icie is.
Schema pe e pa e , nec indige plu ibus.
$ie Di e mb j Dunji l e S-i ju *.
iEiu II mi Zie a ym.
id) cud) imme me& unb neb ju Sl bci ai i djen
ySb nb y e, o b inge id) imme ba e oaS nene au bie 33al)ii.
3b ebe bemnad) ()ic ein gug ?@e le l/mi SKSiidel 23ld »
en unb lumen auggeaie e : mddic / wdnn e3 bebo ig au geaogci
/ obw S^ei el and) wi b in © unb gdeg , nidj m ige nad) ‘be
«o gc d) iebnen SKegd ing <pc pec ib gcb ad) oe ben onnen. ©ic
Sigu i ai u ) db i o gem g, m b l)a dne weice » 2 uMauna
wnno &e».
HABORATORIO DE AR'
UNIVERSIDAD DE SEVILL
FIGURA XXV.
Sedilia eu Sedes.
I
nomnibus igu is, op ice'p oponendis, locum habe hsc egula.
P oinde ii quando cupidi as i epa , edes has op ice p opo-
nendi, lingulis iingula e igia acie is, unamque obliquam a-
ciem ;quam (u chema e nono, &decimo di um e ) limbis non
o nabi is: nam ci cino ad pe pendiculum in eniun u loca in lineis
planis, in quibus ea ex ema lineamen a ui len apponenda. Ce-
e um e ionibus e igii A. u i umus, anquam p o pe pendicu-
la ibus edisB pun&umque oculi e e O. um p o e igio Cim p o
a pe u obliquo. Sedis C. e igium e nullum, cum pe pagina;
angu ias excu um i . I. e i pun him u iusque edis in papy o
delineanda. Ve um i plu es edes ab ceden es obliquasque eli is
delinea e, p ajpa a iones i a di pone is, u edes a on e obis obli-
qua um loco in . A que hoc abunde iu icie .
£> i un unb j x njia le Sisu .
Sc lH.
9 c$el jw a lcn$igu en/bie man pe pcc iPi d) au ci e
CJO mi i, ju geb audicn. 2Bann ib be obalben 2» be omm ,
^2» bi e ©e cl obc © uble ii d ^e pcc iu ju jeicbncn/ o bo
b nidi s anbc d lnin, al i u cincn icben ©c jel obc © ubi cincn
© unb nadien ,unb ein einigc <p o il au gic^cn :meldie l (mie be--
ei s bep be neun -imb jebcnben $igu c melbc mo bcn) aud> ini
einen @nb-.£inicn ba umjogen me bcn: bann man ag ini bem
@ic cl nad) bcm ^c penbicul auS bem ©nmb au bie £inicn bicjenige
Oc nungen, bie au bcn © unb Sinien, mo bie eigen lidx QSiegungen
cb gejeig bd cn/ bie 2Bin cl madi en, un won ba an bie ©e|ld) &
£inicn ju jieben/po i mcldien bie bu di dmeibcnbeginie bu dige ab en
mi b. 3m ub igen ba man id) be ©u dj djncibungeu be © unbS
A. u bie ^c pcnbicula ^inien be$ ©e eld B. bebiei ;unb ma e be
Slug^unc o. omol u bcn © unb/ a(S aud) u ba$ «p o l. ®e
©e cl C. ba einen © unb/ meil eS bie @nge beeS 23la $ nid) ge la e .
l. oU be © unb beS $>aup ^ i es ju becben ©e e o eyn :mann man
abe niel ©e cl obe © uble nacb einanbe unb jma nad) be ©ei e
jeidjnen moli e/ o mii e man bami al oPe ab c i/bali ib 23o be *
Sbeil an la beS «p c il^/ unb ba3 'p o il anj a bc$ © unbS biene e:
unb olcbe ge al mi b e$ aud) nidj eblen.
1Sj '“
.AB0RAT0R10 DE *S'
ni e sidad DE SEVIEE-
•J'
i -
FIGURA XXVIII.
Gemina ba es ex pa e paulum e e a.
Si a ie a is g a ia elle is pe iculum ace e p o e us e i, al-
e am ex his baiibus al e i upe imponendo, ab humo paulum
e e las plus minus; u in hoc chema e :neceiTe e p ius
men e diu mul umque e a e obliquas aciendo. Nam de een-
dendo cum lineis occul is ad pe pendiculum ab ingulis p ojed u is
limbo um, de e ibun u o idem ci culi in e igio,u unusquisque
ap e colloce u ; a que ab u isque iun ba es op ici adumb a e:
p o quibus ce um oculi pun um a ue e non po ui, eo quod ho-
izon ales non in . Sed ans uli ci cino ingilla im pun&a, u
inem ac inua ionem cujusqne linea; in eni em. Cae e um e i-
gio um, a que obliqua um acie um pun um ex a paginam li um
©ie <ul) imb j xuiji l Sigu .
Su yiSale*/ 6ie «u inec Sei e ein « enig e ige (lei e .
eii e n ai ine S i l an i i e, 511 o id ii, i i ei i
m e Sun jei a i ; u b i& molie ine au* iji mSSa»
en «( o au ema be lege ! ,bag ( e cin o s o be ®cbe
e l obe ab iunbe / ie in sejemod ige j e ui ; c ii agi aiiii im
no e Diei imb (a j in be i ©imi a i ben e , imb mi l i i iljc^ o i
e e igen. ®am o a mi bm Minba Si ie on i ie jebe
JSo asu g b au le ei Um i cn p i-peiibic i a i e eal dl , o
mu i e ai i u (S ib m nue!) o »ielg e(,be e j be eine ge»
I l e be © ene e iang : u b au* I eeben me be o genbs b e d a .
ie e pcc cc ini c SJa c* pe e ige ; el b i d a e i e ge pi ,
en Sli adpunc gcben om e , eil |ie ieb io ijon a ( l e : jebo i)
I i l i* j ben 1'un en mi be i Si i i iil e agcn, m n* gnb u b
b n Umjiig einc jebe Sini ji ( bni. ©o e&e ( ie be lOuiic
ju be i © a ibei imb ji be i ‘j e ileii «i e ljaib bei SJSla *.
ILABORATORIO DE ARI
UNIVERSIDAD DE SEViLl
FIGURA XXIX.
Capi ellum Co in hium obliquum.
Capi ellum illud Co in hium ,quod pe aliam egulam elabo-
andum obis p opo ui, p ima hujus ope is pa ce; i e um
pe no am hanc egulam delineandum p opono; e um, u
a ie a i con ulc em ,obliquum eci. Supe edeo adendis p ae-
cep is, qua: ad illud geome ice de c ibendum p asno e opo e ; ea
enim p aecep a apud Vignolam, Se lium, ac Palladium ci & u eque
adi a in enie is. Linea au em ocula es, quas innuo, non am
p o un pe e ad decu landam lineam e&ionum, quam ad demon-
andam di an iam oculi ab illa. Ne mul is: li os in eo elabo-
ando ingulos cauliculos ans e e is in lineam e&ionum, omnes
in la i udinem in enie is, &in obliqua on e pa es in enie is in al-
i udinem. Quo ie , u omnia o is e pondcan .
©ie licui ib j u iijig lc gigu ,
<Co in l> cl)es (Cap dl nacl> ^c ©ci c.
SKi S @o in bi dje Capi al, o id) in bem e ien beil bie eS ®c W
VsS/ au e c anbe e 2Bei$ ju madje we gegcben, oi b bic wie*
y25 be um, bod) mie man elbige^ nadj bie e neu n 9?egcl pe e *
igen olle, unb j pa oegcn be ieb e 2$e dnbe ung nacb be ©ei e
u gej ell . 28ie man abe ba elbe geome i cb jeidmcn olle, babe
id) einen SSe idj bep ugcn pclien ;ange eben man oldje obncbem
d)on o bin pi en mujj, unb and) bapon aud x'ib l d> unb mei lau ig
bc ) bem 23ignola, ©c lio unb ^allabio a i nad)ge d)!agen oe ben.
®ie ©e cb &Sinien, o bie angebeu e ei;n,bienen nid) nu u dj
clbjlen, bie ©u & djneibungg* ginien ju bu djb eeben, onbe n aud)
baju,ba|j man $eige, >iewei ba Slugpcnib ab lebe. 5?u j: cann
ib bc ) pu id)c £)anba ilegung cin jcbcS £aub au bie $>u dj d)nei»
bung$ Sin e ube age , o we bc ib ib e aUc SB ci e ibc onmun,
in bem 'P ojil abe be anbe n ib e £6l)e nben. Unb olcbe gej al
ijl ein Smci el, bajj ib nid; in allem nad) SSBun d) eu cn gwcc e *
eidje .
LASORATOFUO DE AH'
uNIVERSiDAD DE SEViL
-30RAT0FH0 DE AH
NiVERSiDAD DE SEV1L: ,
FIGURA XXX.
Capi ellum compo i um,i idem obliquum.
Non e eo , ne non p s e i o labo e non in ellexe i is a io,
nem con iciendi hujus capi elli. Ve um, u paulo diu ius
in e mone incep o pe i amus, ellem obis e iam a que
euam pe ade e is hanc egulam, mul oque magis alias, non polTe
adi acile; nili his, qui le i e al em in u&i un udimen is a
«hi e u ae, udis dun axa , &ino na *.- id quod p imis p a cep is
memini obis inculca e. Alias angulis c e cen ibus, ex emis li-
neamen is, memb isque poli io is a chi e u *; line* quoque mul-
iplica en u , non ine maxima con u ione: quas i ellemus lingu-
las demon a e, inex icabile maeand um, ac labjTin hum ing e-
de emu . In hanc em iden idem aliqua, qu* majo em acili a em
a e en , indica i, ne mul iplici as accipienda um men u a um nos
peni us ob ue e .
©ie bmj i lilc S?igu .
X omeng ee £«p 4l m<S) ?>c * ©ei e,
age emen Swei el, ib we be e mi elj be bo ige 9I *
bei gcle ne baben, mie man bie e Capi al pe e igen oUe.
^©ami mi abe be ) be n ange angenen ©i cu w idnge
pe bleibei modj en/ o pd e mi eb iieb/ pann ib glaub /ba s bic e
unb anbe e9 eg(enmi bemenigen onnen nuglid unb leidj lid) benae*
b adj we ben/Weldbc wenig Tcn^ einen Sln ang in be (Tmplcn ?( dbi's>
cc u baben: al* ooju id) eud) gleid) in be i e en «Bld e n ange<
oie en. ©ann oann Piel2Bm el/5 nimmungen unb © uc e, mic ben
be ed) en jie lieben 2 d)i cc u idj eigi e , Po banben pdm , o
wu ben and) piel iinien nidj obne onbe lidje 23e mi imgen ge ogen
oe ben m en :unb o wi aud> bie elbe, eine nacb be a ibe n, po »
ncbmcn unb e we en ooU en, ou ben wi un$ in einem Sabp imb
pe i ic len ,ba auS eb djwe ju omme ma e, ©c o pegcn bc b
d> imme ba eii ige©inge an £anben gegeben, o bie S bci leid ec
gemadj , bami man nemlid) bu d) bie "$lcnge be ©emds, bie man
2uncbmen ba , nid; be bmbe w be, onbe n bcj o bc e oi aN
m omi e.
LABORATORIO DE AR i
I2UNIVERSIDAD DE SEVILL
FIGURA XXXI.
Capi ellum no i in en i.
Vi um e hic capi ellum hoc, meo Ma e adin en um, a que
excogi a um, op ice elabo andum obis p opone e; quod
nunc ili u Roma in acello Bea i Aloy ii, ad Di i Igna ii
Templum, exp e lumque anobis e i pag. 62. Fo ma hujus capi-
elli umma indu ia ac ni o e ex gyp o compa&a ui , mox in ea-
dem o a elabo a um e . Ex o mis ce a: edu a: un , ce isque
me allum na um e , quod deinde pe e um, a que au o obli um,
eg egium ui pecimen o endi . U op ice p opone e u ad hanc
molem, opus ui men u as duplo majo es accipe e.
Sic cin unb bm) Iig(Te §;i«}ui
iSin neu onmnce «Capi al.
Sie >ab id) nidj un edj ju bun pe mein , bie eS (Capi al, p
id) elb e unben, unb pS lom bep © . Spa ii in be Sa«
p l bed i.?ubnupjj eb n, unb and) un en an bem 62. 53!a
pp ge ellc wi b, bepp ugen. ©ic go m oleben @api al$ i ini
bbdj lcm $lei6 unb e ig ci au ©pp i gempbei , unb ba inn au i»
dea bei e ; &en a$ au$ ben $o m n baP 2Bad)$ he au pnommen,
unb nad) ben elben, n>ie gemobnlid), baS SWlc all gego en luo ben
;
wel beS anje so, nad)bcm man ju o Pc goibc / mb $u <pe cc ien
geb ad) / an eine © ellc ein pp e iid)e$ n c je i ba . ©ami i
dbc in gegem d ige © b ie in S <pe pec iP pmme/ p e»;n bic ©e»
md$ bpppei genpmmen PP bcn.
•BORATORIO DE AR ..
ONIVERSIDAD DE SEViLLA
labo a o io a
UNJVERSiDAD D£ SEVILLA
FIGURA XXXIV.
Co ona Jonica.
Siex p oceden i chema e aAequi nequaquam po ui is a io-
nem, quam in i ui in ans e endis e ionum men u is; a que
ubi de ixe im p imum ci cini pedem, um in illis de umendis,
um in ans e endis :i emque i in ellige e ex eo chema e non
po ui is locum, in quo oculi pun um con i ui, p o co onide illa
inumb a a) eo quod o a ex a papy i plagam i a i : acile in elli-
ge e po e i is ex p a en i ;in qua u co onis o a concludi po Te ,
b e io em eci, ci a ullam ci cini duplica ionem. Pun um oculi
p o e igio e i O. ibidemque e i p o obliqua acie pun um in I.
pun um oculi p o chema e e i in E. demi lum aque, a que illud
obliqua: aciei. Faci o e pe iculum in hoc meo chema e ci cino
;
al e um ejus pedem igen es in E. al e um p oducen es ad e igii
e&iones; eandcmque ci cini ape u am ans e e, pedem al e um
ci cini de igen es in linea E. G. al e um in pe pendicula ibus e-
ponden ibus co onidi: ic enim in ellige is ,quam a ionem in i-
ue i j e iam p o lineis ans e iis.
$ie m unb bmj ig e S?igu .
3oiu cl)e6 (Sc m e.
mm i ) m (J bc o ljc ge )enben igu bie 9( unb SBlame ,
w,e M&‘eSWen u cn be ®u d) d)neibungen ube agcn
;
unb mo id) o ool in 9iu nebmung/al$ llcbe agung be cl»
ben ben @i el-(gpii$ jju e l binge elj ; i igleidjcm wic and) ben 9lu«'-
^3unc ju bic em dja ie en ©e m / oe i e Pollig au ic bcm23la
cbe , binge ell >abexnic& beg ei e» bnnen; o wc be i > oldjcS
in gegcn od igc Sigu , oo inncn id) e melb es ©c im e obnc Q3c >
bopplung bed @i el$ leine gemac e ,ganj (eid) (id) a en mogcn.
3m O. oll be 9lug*<l}unc u ben © unb ;bc ^Mmc abc u bae(
'p o l in l. unb be 9Jug-.<punc u be i £au -9 i j in E. cben c ie ,
a(S )ic bci) bem 'p o l epn. $()u incn 33e ud) in bie c mein
igu mi bem @i el ;unb eBc ju bcm <5nbe bie einc ©pilje au bie
Pini in E. bie anbe e abc au bie ®u d) d)neibungen be$ © unbe
;
ag )e nad)bie@i e Oe nung al o ube , ba i bie cine Qi eU©pi(je
au bie Pini E. G. unb bie anbe e au bie ^c peiibicuIa -Pinie», bie
mi bem ©e un e co e ponbi cn, ge eU oe be :bann olebe ge al
nje be i > aud) e e )en,n)a$ id) bei; benBwe dyPinicn u eineSJia»
nie geb auc& cabe.
Ki
LABORATORIO DE A
UNIVERSIDAD DE SEVIU.
FIGURA XXXV.
Co ona compoji a jux a Palladium.
Enaliud co onidis agmen um jux a Palladium ,cjuod aui is
duplo men u is in hanc molem exc e i . Sane non a o
con ingi Pi o ibus a que A chi e is, u hujusmodi co ona?
op ice ab ip is p oponenda? in , ideoque in hoc ope e aliquid ex
ingulis ebus appo ui. P s e eo hic qua a ione e ici po i ; nam
is, qui adc6 in hac acul a e p o eci , u ha?c non e ea u e ice e,
minu is p #cep iunculis minime opus habe »
©ie un imb (Suju :.
X>e mi c^ c6 (Se m e, nacl) cem Pallab c*.
e jeige icb ein anbe eg ©e m$-© uc , u b jwa au$ bem
^allab O/ odd) $ ba um o g o j e d>eine y oeil id) bie ©e',
md e bopuelc genommen. ©leidim e e3abe owol ben Blab*
len als and) ben*8aumei le n o e 311 begegnen p leg , ba§ le be *
glcidjen ©e lm e in <pe pec i > b ngen mii en; al o bab id) i bie*
em 2Be oon eiucin j ben £)ing cin XJIu iec bepge uge ,, jcbod), u e
elbige ju pe e igen epe, audgc a Tcn ; oeil ib ne nlid) be ei g o
mei ge omnien, ba§ ib eine leinenUn emd) $obe £ ld ungganj
Micb om b ben bab .
UABORATORIO de ME-
«U a»»» DESEVILLA
LABORATORIO DE A,
oNIVERSIDAD DE S Vi_L .
/
FIGURA XXXVI.
Disje la A chhe u j agmen a.
Haud cio, an um ne i ibus e is ibua is, a que animo;
u agg edi eli is au chema hoc delineandum ,au aliud
ejusmodi, jux a eam, ad quam chema hoc con o ma imus,
egulam: p op e e um di e li a em, cilice o unda um, qua-
d a a um, inclina a um, ac declina a um, al e a al e i incumben e.
Ve um cum hsc omnia i a in pa allela ho izon i, acilius de c i-
bi po len , quam i ecus e ien di po i a. Po i lima e o di icul-
as i a e in de e ibendo e igio A. &obliquS acie P. cum non
po ii eo modo ie i, ni i p ius de e ibeba u hasc alia in e ip a
ex qua de umenda: un al i udines; &ni i p ius de e ip o e igio,
ex quo de umun u la i udines: quod c igium indige u aque
obliquS acie. In en a hac nequaquam con eniun ni i homini-
bus, ac i ac e a ili ingenio p odi is; quos dclc a ob ia e di i-
cul a ibus; a que eas upe a e, u up a medioc e ulgus e e ex-
ollan . °
SMe mu ib bmj ig c Hia i ,
Sc c y e&ene 2 * ec u S iic .
®)cb ce g ni*^ ob * eu* ge auen ue be , bie e gigu obe
05 ine >e gle *en na* bc iHegel, na* n>d*e i* dbe
Acmaai /Wegen bec un e *ieb!i*en ©inge» ba en oebe
mD obe bie ecFi*^ obe abbdngig, unb umge eg on, obe ube
c nanbc hgen ,mb e £anb 311 nebmen. ©ieioeil abe alie bie c
©adicn nu bcm ^o ijom pa alell lnb, o bmi en le bo* iel (eidi-,
e gcjeu inc oc bcii/ ala mann le ein anben Page ba en. ©je
u nebm e @* > e ig ci be ebe nu ba inn, ba j man ben © unb
a. unb ba$ <b ojil P. gebub enb oe e ige; inbein e ni* ge c iebei
an, man babe bann ju o au* ba$ anbe e ^ o il Q^a uh d*em
biepoben ju nebmen lnb ; > e au* ben © unb, i el*c bie^ ei e
geben mug, unb e(*e © unb alie bepbe ^ o c o be , ge ei*.
n
J ' e9W *J ^ d xn S nbungen gebo en nu u *a lnnige
5 cp e/ ud*e * e g eube baben, manu e alie ©*n>ie ig ei en bc ben,
unb mcb benn einen gemeinen 2Jc j anb jcigcn cniien.
'LABORATORIO DE A,,
UNIVERSIDAD DE SEViLLA
FIGURA XXXIX.
A ii Thea um.
Qua? duo chema a non i a p idem anobis p *mi a un , a-
ciun magnope e ad elucidandum hoc, &qu* equen u opi-
• icia: Qu* &ip a quinque pa ibus con lan ; qua um i gu-
Iae nobis diligen e pe pendendas une. P imo loco con ide andum
nobis e e o e e igium; quod o endi qua a ione A chi edlu a
di ibuenda i in a io a cuum *qualium; ingul* enim pii*, in
equi i a di an ia po i * ,ex emi a es omnium canalium a in-
gun , u appa e ex his A i hme icis nume is 1.2. 3. 4.5". Ve Cim p *
cipue ad cena um ingula um men u as ad e endus e animus ;
qu* men u * deducun u in la i udinem ex ingulis canalibus e-
jgii, in al i udinem e 6ex obliqua acie, unoquoque p a an e
libi ices line* e ionum ;adeo u anguli p ims pilae P. ecen
p imum canale Qi& ic de c* e is. Ex his e&ionibus e igun u
pe pendicula es D. E. in de o ma ionibus e is e iciendis um ad
icenas adumb a as, um ad eas qu* umb is de i uun u , ed ejun*
as ;u ip is acilius u i po i is. Ideo cen* A. ab olu * ,adum-
b a *, ac Thea o impoii *, quaeque magis ecedan , uas haben
e&iones in linea B. C. in hac enim p ima, ac udia ope is linea-
men a o endun u , non amen his u un u Pi&o es. Ab obliqua
au em A chi e&u a R. hujus a is cogno ce is ingula memb a, e-
iones ace e in lineis obliquis cena um, al i udinesque cojuscun-
que pilas, ac co ona um quibus o na u , pe inge e ad a ligium
lineae cena um; p imum ad p imam, ecundum ad ecundam, a -
que i a cae c a. Hasc paulo medioc ius in hac acul a e e a is ha-
bui dice e. Ty onibus haec nc a ingenda quidem un , cum exe -
ci a ione po ius diu u ni quam p ecep ionibusaddi cenda un .
©ie nan unb bmj o e
©d)qu^55iil?nc, o eincu X)o l;o uop Me .
<^^ic j oei) co be aebenbe $igu en bienen u id ju (S ldu e i unb <2 d in3
CJjn) bi ec lc^nnia igu / unb aud) De nad) olgcn£>en, celd)e gleicb a|l,d and
un © ue en be eben ,be en jebed in oubc bei obl unb lei ig 511 be*
aeb en . Unb ba man be unacb ii d e le au ben © u ib ju eben,
« eldje anjeige , wie bic 2l d)i ec u cinc i ^o bo d bon gleidjen $8dgcn cinge id)*
e oe ben olle ;ba in cine jcbe ©dule, o in ib e bcljo igen Si lanj iebe / bc*
ib ben au e ien §beil einc jeben Dunne ;alle ma cn aud be i Si c n .2. j. 4. y.
e dicinc . Sebod) abe ba man ein $aup * 2lb eben au bie ©emdd eine jeben
©cena in o ibe bei ju idi en ;unb me ben olde ©emdd nad) be £5 ei e aud
eine jeben 3 inne bed © unbd, unb nad) be ^)obe aud bcm ^co il genommen
:
ba bann ein jebed ibme elb ien O bie bu di cbneibenbe Sini biene ;al o ba(j bie
SBin el be e llen ©dule P. bie e le 3 inne Q; unb o inmie o bu di dmdben.
2lud bie en SDu d) d)neibungen we ben be nad) in eu en bo babenben D i nbie
sJ3e pcn >icula ?Sinien D. E. omol ju ben dia ie en, ald aucb un dia ie en ©ce*
ne u um icb ib e be o leid) e geb audjen ju Snnen, au gejogen; bc i egen |inb
bie audgemad) e, eba ie e, au bem $bca o lebenbe, unb cine g S ic e Sn e *
iu ig bo lellcnbe ©cenen A. au be Sini B. C. bu cb dmi en :bann au bie e Sini
p leg man bie e le unb cblecb c 21 n angd*9u c ju oei en micmol bie SOlable icb
be elben nicb bebienen. Snblid) i l aud be 2l cbi ec u R. unb jma einein *}3 o l
ju e le nc i, ba|j ein jebed © uc au ben Sinicn bed @cc cm']J e ild bu cb dmi en
e be, unb bie #obe eine jeben ©dule, unb b ©e jm e bid 511 be obe len Sini
be ©cenen bin cidx ;neml cb bie e le 511 be e le»/ bic anbe e ju be anbc n, unb
al o o . Unb bie ed i l ed, oad icb cud) ju mclben gcbab :3n ub igen e ibe
ein jebe , be bie e 5?un l oobl innen ba unb be clx , ba i/ oo ein n eb e d babon
angc ub me ben oll e/ ed iu eiue U ad) ju ^e immg unb (Son u ion ei;n
bii be.
i. ipiMii
FIGURA XL.
A mamen a ii Thea um.
S
qni n Thea um hoc exhibens Na ale, i e A mamen a ium,
au O icinam ;po e que e iam ca ce is loco e le e edum ex
e igio obliquo um canalium ;quo um inguli, u jacen , ibi
lineam e ionum pa an . In obliqua amen acie majo e di i-
cul as, quia cum inguli canales duabus lineis e edi in ; quicquid
pa ii in e ip as con ine u , line* e&ionum icem p *bcn p o-
pius, au emo ius, empe amen con inendo e in a p *didas li-
neas, habi a a ione e&ionum in e igio, quas hac in e equi
opo e . Hic ingenio opus e i ido, a que expo edo ad in e-
niendas pe pendicula i e al i udines in pa io illa um gemina um
linea um ;nam a ingendo adiis ocula ibus al i udines memb o-
um geome ico um a chi edu *, unica dun axa al i udo unam,
au al e am p abebi men u am, al e am an e, al e am e o, p ou
e le deben , &u appa e in upe po i is ejundisque Scenis, in qui-
bus line* plan* in po e io em pa em inclinan , u Aiis cunabulis
impo i * obliquis appa ean oculis p o us plan*, magis ecedan ,
a que ad medium pundum pe ede collimen .
M
i-ABORATORIO
Sic icijia le g gu .
©d)<*w*23 il;ne, o cin 3c»gl)m 6 o jWlc .
Sbca um cllc cin Seugbmid obe aud) cinc $3c ? ?a
u ;unb an cben allS gu eine ©e dngm bienni. ( g
^2? abe c bcu cS Sbea um au e em © unb be d) eg; i <Kin»
icn au gegoge i; be en jebe, ine e ieben/ i() d l dnc^u c& dnieu
bung&Sini i i: pie ool in bem ‘ yo il d) cinc g o e e ©dnoie ig ei
e cigne ; nbe ne/ ineil ci e jebe Slinne mi giuep Ci iicn au gegogen
i / be jenige gange^ a j/ be gioi d) n ben elben bc nbhd), gi ndbm
obe i ei e en e ne en ®u d) d)neibmig! £snicn bidie , jcbodj alle«
gei innc >alb bc ag en Sinicn (nad) ‘p opo ion bc Du dj dineibim*
gen in bem © unb/nad) benen nian d) bcp bic c S bei gu dj en
ba ) cn bal en i l. 941U) e ba man mm cine i iun e n unb gu en
2>e anb$ ponno ben bie £6bcn im ange eg en Spa io obe '^Ma j
dbige g uepen Sinien pc pcnbicula i e gu uiben: bann o nian nu
ben © sd) $.2micn bie £>6ben be geen e i eben © ue e an be 9l -.
dii cc u e eidje / o ci b cinecinigc eobenu cin obe gi p@cind(l
geben ;ne ulid) ba£ eine o nen /unb ba anbc c b n en :unb g oa
O/ 1uie le epn olleii/Uiib »ie e3 b e an benen be onbc i/ unb aud)
au cinanbe geleg cn @cenen gu eben i ; allino bie © unb C nici
d) nad) bcm bin e n £beil ab cn c i/ bami /iuami le in ib en W) c--
genSHinncn kbcn, db nidj s bcjlo ocnigc ban lug gang g ab po u
Fonimcn, oie aud) mci e cn mie gu epn ebci mi/ unb geuau au
ben S i el-^punc bingu lau en mogen.
UNIVERSIDAD DE SEVILL.
.
FIGURA XI,I.
Mu e Thea um.
I
nhoc Thea o, quod e iam Mu asi ices pnebe e po e , occu -
i pe ol endum ,quod in chema e37. p opo uimus; qua Ici-
lice a ione di poni po en a chi e&u a; e igia pe inasqualia
in e alla, e a is nihilominus canalibus in aliam em adin en is:
hic igi u de in eg o a i mo id ie i po e ,modo aliquid addi a-
men i ia Scena;, quas majus in e allum ep as en a e debe ju ex-
pe imen o compe ie quisquis e igium hoc con emplabi u , & i
non i a cla e en u pe cipi po i p op e dis e mina as aca e is.
In hoc Mu aso o nix, qui o idem a cus con ine , quo columnas,
in piciendus e : in eo au em delineando e&iones ace e opo e
in linea ingulo um canalium, e ione ad medium usque p odu&a,
&in obliqua ele a ione usque ad a igium. A que i a in o nice
um laquea ia, um ccelos eca e opo e in lineis e lis, u cumque
canales obliqui in . Addidi in Thea o illas Scenas, quas in el i-
gio adde e p op e paginas angu ias non licui .
Dic ein imb ic jig l §?iiju .
©d)«ubul>nc/ C’ eme (Salc c i ellc .
bie emXbea o, o u eine ®ale ie bienni an, oll baSjenige
ollenbS auggc u j oe ben/on an bn; be 37 m $ig ju me i
ben ange angen ha ; neml ib une man bie@ u»bebe 9l d)i e*
c u mi ungleidxn 3wi d)en*<pid(jen cin idXen, uni) bod) babn; bie
SKinnen, bie /,i c was anbe S c inben wo ben, bebal en olle. 3d) wie*
bc l)ole al o bie won neiieni/ ba i o ii;e$ ge dxben onne, n?ann man be
©cena,bie einen g o e n «I o cb n aum »o ellen ollc,c oaS$u e($e :
m e es bie CE abnmg elb an £anben geben oi b, oann man bie en
© u ib an eben oill; iemol e$ eben mi ben ©innen oegen be uoi
einanbc abge onbc en ©aulni nie i o ga eigcn lid) mag beg i en
me be . 23ei; gegemud ige ©ale ie i baS ©e »6lbe, me i es o »iel
236gen al$@dulcn ba , ju be adj en; unb in bem^u ei en mu en
bie ©u eb ineibungen au be Sini eine jeben SRinnc gemae i /unb o i
d)c 2>u d) d)neibung bis ju SJIi e o ge ub xn be 'Wu iicbung abe
bn; bem o biS ju be obe en ©pilje o gej gcn e ben. Unb
oldx gej al mu en o no! bie ©emolbe/alS bie 5Dcc en unbbie£)imc
in ge abenSinien, ungeadj e bie SJinnen di eg ie ien bu cb dmi e i
e ben. ©on bab id) au bcm X >ca o biejenige ©ccnen amiod) be x
gc ug , we i e bn; bem© unb megen Snge bee SSla s b iben nu m
lusgela en nwben.
LABPRATOR-O DE ART_
UNIVERSiDAD DE SEViLLA
ili iIi!!!
FIGURA XLIV.
Amphi hea i Exemplum.
U p o equamu in incep o e mone, quem in i uimus, de u-
pe andis di icul a ibus qua e o e un , in p oponendis op i
ce o undis pe aculis; placui hic exhibe e quod olim e o
p oxime depinxe am amphi hea um, publiceque p opo ue am in
Semina ii Romani Thea o :quo andem a ecu us um ,u illi ip i
a um con pice en , quod negaban po Te ie i ;u cilice immo-
is Secna um pe quos decu un mea ibus, quique ple umque ad
exhibendas an ummodb quad a as A chi e lu as con ui olen
,
igu a amen e e ci cula is appa e e . A amen es pa e , o que
habe e es, quo ue un pe&a o es, qui non ine admi a ione,
ac olup a e pe a un . P a- e mi i e igium mea uum, e» cana-
lium, ne paginam hanc in ini a p opemodum linea um mul i udine
opple em :u au em e ip o majus idea u Thea um, lineam e-
ionum condi ui A. B. e ip's& amen opus plu es in pa es di i-
um ui , uam unaquaque ScenS po ionem ibi au e en e. Quod
i in igu is hi ce ex, el ep em non um minu e lingula p ole-
quu us, mi um obis ide i non debe ; mul iplici as namque do-
cumen o um mihi quidem labo em , obis cum a ie a e eneb as
a u!i Te . Cae e um ma e ia; no i as, &cupido ip am a iequendi
obis e un calca ium loco, ne cede is. Quid andem mul is opus
e ?' ln elligen i pauca.
NBORATORIO
$>ie 'i mb Wc jig le iiisu .
TTu c e nes 2 nipl;i l)ca i.
n m e m ange ananen © cu S ,une man nemlidj bene bcp
pe pec ipi cbe gu ollung nbe ©inge d) c eignenben
©dnpmg ei en begegnen olle, o gu a& n, o bab ici) b ee
einS mpbi bca um po jeicbnen moUm, )cld) g id) Po gei en eli o
gemad) ,unb S en licb au bem Xbea o be$@emina ii juS om au *
q jle le / mi b n baS enige mbglid) ju e ji emne en, wa anDc e bi *
ije o po unmoglid) gebai en : iemlicb bag man au cine ©cbaubuljne,
o gemeiniglid> gu pie ec id) en 9l d)i ec u en nu angeo bne ci b,
cin unbe* ©cbau obne 23e dnbc ung be innen on e po jlellig ma»
djen. Slllein bie ©adje i l la unb am ' age, unb l)a o Pici
djen ju Scugen, ala gu djaue jugegen gewe en, wel ee nidj ol)ne
23en >unbenmg unb «elu igung ib e 9lugen ba an geweibe . 3d>
bab ben© unb jubenSKinnen nidj be j ugen wolle i, bami bic igu
mi unjdblid) Pielcn Sinien nid) unbeu lic i gemadj me be: au bag
abe ba$ Sbca um g o e au dmne, o babe id) B. ju be bu cb'
dmeibenben 2ini genommen ;wicwo an unb u d) eli o bad 2Bc
in je c iiebcne ©{j ile ge )eilc ge oe en, unb eine iebe ©cena i() be»
onbe e$ © uc ge jab . SEBann nun bep bie en 6. obe 7.^igu e
!d> alle$ au S gcnaue e e ld e no ben, o ba man ?d) bod) bcg*
negen nidj Piel ju bc umme n ;bann alW id) mi o Pici inne um
gen nid) be au gela o» bd e, ou be id) mi eine g o o®lubc au *
geb be , unb cucb beneb nu con ini unb Pe mi gemaeb habili.
3m ub igen wi bbie S ouig ei bc OJ a e i, unb bie93egie be bie elbe
mi «Ru c n ju pc lcbcn, e«d) obne Bwci el eine 9 eiljung cpn ,mi
allen d c» ba nad) ju oebem unb maS b aud) c$ Pici OBo e?
bcm ©clclj en o au pccbigein
DE A:
1iVERSIDAD DE SEVILL,.
FIGURA XLV.
Thea um ac um ,Roma exhibi um; ejus e igium p oponi u , adi u que
a io pa ium ejus di igenda um.
Quam up a adidimus egulam, ea e iam ad ac a Thea a elabo anda,
mi abili e e accommoda a, qus ubinde exhibe i olen in Templis.
.Qusdam ex his plu ies depinxi Romsj ampla enim e o ac magni i.
ca; qualia TemplumJElu exci a um, aeque ejus ampli udo po ulaba : ex qui-
bus unum, quod elapli p oxime eculi anno nonage imo quin o me con ice e
memini, hic equu u isque p oxime ibus igu is apponam ;qua um p io e-
igium, in quo ia con inen u , demon abic: A chi e u am nempe exco-
gi a am, Templi ablidem collocandam, lineasque lec ionum. Has lineas e iam
a que e iam diligen e con ide a e opo e , u Scena um pa es i a collocen u ,
alique in loco, u po lin ide i ; ed non ul a id, quod equi i u ; quin el
ans e um quidem unguem e uo loco dimo e i debean . Adi e i a e au-
em linea am, quibus con ian Scens, ab ea um in e allis, a que obliqui a e
es e ul an pa es ibus mox igu is p oponendas; qua um lingulae luis li-
neis eclae un , u ea um di i ionibus, i Thea is imponan u , nec quicquam
obeiTen o unda ioni, quam in e igio p opo uimus; a que oculo um oble-
c amen o, quod capi u ex e ia igu a; cujus /eC iones ideo appa en in p ima
linea A. B. animum ad e i e ad al i udines, pe obliquam aciem C. D. hic po-
i am ;u po i is ea u i, cum e dede i occa io e igendi equen es igu as;
quas, loci angu ia inclu us, p as e mi i.
©Ie in unb »ie jig(Ie Sligu .
(BiTiub bce 5U5lom o ge M cn beiligen Z yea i ;unb oic
eingc dj e cy'
i5 Jn e e uo ge c& ie me SKegcl i auc& no e lid) bienlidj ju ben ieiligen
Xbea iS, elcbe man in ben^i eben au ju icb en p leg : >ie ic ) 5>am
be en e lidje ju5Kom,unb gwa in oldje © oiTe, aB eS baS an ebnlicbe
©ebau be ^i cbe e o be e,gemal)le babe; ba on icb micbnod) beSjenigen e -
inne e, o in bem 95 en 3ab beS abgcmidjenen 3a ) bunbe 3pe e ige :unb
will icb baj elbe non ben ndcb olgenben 3.gigu en ge beil e bep egen; ba c$
bann be ehen oUe, e lid) in be $u mablen o ommenben Sl d i cc u ; e ne S
in ec j e ©a§ung beiS 3?i (ben-.©e p6(b$ ;unb bann in benbu eb djneibenben Si*
nien. ®ie e ginien nun mu en o )l beobaeb e oe ben, bami bie © ue e be
©cenenal o, unb in einen olc cen © anb gc eU ne ben mogen, bag man (i nicb
eben onne ;jeboeb abe nid) ube bie iSebo ;babe man c au* nidj einen 9 a*
gelb ei Ponib cmO bimpegnebmen olle. 23on bemlln e cbib abe bie e gi*
nien, mo an bie ©cenen be eben, i em au$ i() em 3 oi d)em 9?aum unb ©dj eg*
bei ommen b ep $e d)iebene © ue e be , bie in ben b e ; nadj olgenben gigu en
eUen abgebanbel me ben; unbij ein jebe^© uc in eine ^ ni bu eb dmi en,
bami mdnnman le au bas5Xbea um ell e, ebu d}ib e 2lb beilungen be in
bemO unb angemie enm SKunbung nid) $ benebmen,naeb be 23elu igungbe$
2 ug3, o in be b i en §igu (Die bej ipegen in be e engini A.B. bu dj cbni en
i ) ge udj i b, binbe licb e ji moge. 3mub gen bab ib bie Jbobn pe mi *
ei i be$ 'Ip o iB C. D. o ba um b e bepge ug i , bami man d) bejTen bep e -
gebenbc ©elegenbei p Slu ycbung nacb olgenbe Sigu en, (bie mon egen
SKangel be$ ‘pia jeS un e lajjen mu cn) bebienen onne, noj)l ju beobadj en.
MORATORIO DE A
-VERSIDAD DE SEV1U..-,
LAB0RAT0R10 DE A
::VERSIOAD DE SEViEi.,
FIGURA XLVI.
Q id a ione ejusdem pa es pingendis m ;deque ea um
modulis.
T ia i h»c egmen a, in linea e&ionnm e igii up£ io is de-
pi&a ue un , ad habendas pe pendicula ium la i udines: e-
um ad habendas e iam al i udines, acienda e A chi e u a
obliqua; jux a mo em, in upe io ibus Thea is e a um; appo i-
is e ionum lineis, nempe p o e£ is ella iis du&a implici linea,
duplici au em p o obliquis. Simili e agen es ad amu im in enie-
is al i udines equi i as, ad elas e as ab ol endas, qu», uis in
locis colloca » , idebun u aquales ;lice e ips£ non in . Hac
ane a ione um haec, um ali» limiles A chi e u » con uend*
un ,u e igia alia appa ean ;qualia libi quisque adin eni .
Alias ie i po Te (id quod non a 6 con ingi ) u diim quis me i i
ul ecundas e ias e pa es equen is ope is ad u um, nequaquam
expe a ioni e ponde en , e6 quod pe imp uden iam i a depi »
e cn , ac i ui en aliquod upe iciei con iguum, ac con inens.
'SM e<M imb Dic jiii l gjuu .
XC c man c e © ucbc c e igen un > mai)len olle ; ie aud)
o» l) en (Bcnui en»
^^ e c b e )® ide |mb au ben b i d dn cibenbenS ni n be$ po *
bc gebenben © unb gemabl mo bcn/ bami man bie 23 ei-
^2* e» be ye pe ibiCHla -gmien be ommen m6ge :mam man
abe aud) bie £oben baben mili/ o »m(j man ba ‘p o l be ^l dji e>
c u /iiac e^ imb^Bei^ mie bci; ben obigcnSbea is gc dxben/ ni
ben b cb dmcibenben Si icn an jieben ; nb jma be j be» gc abc
©dnebe n mi eine cin adjen/ be gegen be ) ben cb egen mi eine
boppel cn 2ini. 2lu ebcn be gleidjen SIBci e omi ib bie
£
6ben ju Pob
lige 23e e igung eu c ig ude, bie, ma m ie an b e n g b b cnben
D cbei / gleieb ju epn d)ci en/ (ob ie djon inSSab bei nidj
epn) au <$ gcnaue e nbe / u ib e lange». 2Belcbe3 ban» bie cigen *
lidje 2l i omol bie C/ al$ anbe e be gleidjen 5( d)i cc u en ju e *
e igeii/ba(5 be © unb al o 511 epn d>eine^ ?ie man ld) bcn clbe i»i
ben ©eban en po gebilbe . Dann on l mocb c e$ ld) begeben (ude
cs aud) o ge cbibe ) ba j mann eine bie jmep e nb bn e"© u c be
olgenben gigu ju e ncm ©cb audj abme ien moli e/ nb ie ju bem
(Jnbe Pon einanbe onbe e/ e in eine £o n ng mu be bc ogen
me ben; inbem le ai o gemabl epn, al$ mann ie ein einiges unb an
einanbe icbenbeS © uc ma em
-AOORATORIO DE. .
..'iVERSIDAD DE SEV
FIGURA XLVII.
Thea um idem in eg um,addi is umb is &pi lu a luminibus.
Enadumb a ionem Thea i» a lam up a lineam A.B. Id quod hic ap-
pa e in unica upe icie, nempe in hac ola pagina, pi lum ui in plu-
ibus pa ibus uni is, & ejun lis, illu a is ce is appa en bus, &ab-
condi is, qu® &ip e ene un in pa em imponendi oculis, eo qu6d di po*
i ® eden jux a op ic® p ®cep a, ad no mam ex emo um lineamen o um
ope is: adeo u nemo non ju a e ea ela ia o unda e le, lice e ipsa e i en
plana. Usque adeo e um e , delinea iones magna um ope um, elabo a as
jux a egulas a chi e lu ®, pie u ®, a que op ices, oculos in e o em induce-
e: & ane, ego me ide e memini quendam, ho ce g adus a eende e medi-
an em; quin animad e e e audem, donec manibus id quod e a pe e-
la e .
5)ic i6m u i c )iecjig(Ic <§igu .
3Das uollige Z yea um mi einen H d) unb ©cb en.
®S|ie ebe baS dja ie e Sbea um, >ie eS nemlid) au be Sin A.B.
genommen unb gemacb li oo ben, unb e ebeine e3 au eine einigen
Obe ldcbe, ba$ i , au bie em alleinigen 35la . ®aiTelbe be unbe
abe au$ je ebiebenen © u cn, b e bei e ju aminen ge ug , beiIS aucb on
cinanbe abge onbe , mi bin mi icb licben unb >e bo genen gicb e n beleucb*
e oa en ; nelcbe bann ib eg JbeilS i icb minbe baS 9Iug be ogen ; nbcm
c nacb be pe pec io j un , unb oie e$ bie du ie e Sinien be$ 2Bc g e e *
be en, bin unb miebe au ge ell ne ben :al o bajj eine ool ge djwo en hd »
, bie e ©cbiebe obe ©cene md en unb; ba le bod) an unb u idj eib m
gan; lacb unb eben geme ei . ®aI)e o e$ aud) eine unlaugba e ©a<be i , ba j
g o e 9 i e obe ©emdblbe, oann e nacb ben SKegeln be 25aH- 'li abo unb
pe Dcc ip.^ in gemaeb nb, bas 2Iuge e iieb be iegen :alle ma iln i(b
m d) nocb oobl e inne c, ba j id) c lic ce pe onen ge e j n ,bie bie e © a eln
binau eigen ooli en/ aucb ben&e ug nicb ebe oe me , bis ie elbige mi
ben £dnben bc aile .
.AGORATORiO DE AFi
iiVERSIDAD DE SEV-
-ABORATORIO DE A;
VERSIDAD DE 8EVK-
Pii1
'':
B® !i!i' 1.(1!
B.?i*®
j, I
il'
1 a
V
W|l .
sil .:.p
Ili |
i
1S i 1
m
J BORATORIO de AR
VERSiDA.0 DE 6EV..
AS0RAT0R10 DE ARTI
TR3IDAD DE SEV!U
-'SORATOR O DE AR
''EaSiDAD DE SEVII :
:gggsi
M
^'jl
I" 1S
«*' *-..u
'm1
.z
FIGURA XCI.
Facies ejusdem ,op ice de e ip a.
Nep aj e g ediamu limi es op ice, ni i pe an ennam; p opo ui hic
aciem ejusdem Templi, op ice adumb a am, u unusquisque ide e ,
qualem ui peciem exhibi u a e le ,non nihil ab oculo di ans. E
ane pe op icam comp oba u , an geome ica delinea io (u alibi di um e )
i ad a chi e&u ee egulas exa a :non ecus, ac pe A i hme icam inno e-
ca , p obe, an pe pe am uppu a ae un a iones.
2>ie cm uni neunjig e ijigu .
£>ieje 2$d d)e pe pec nn cbes X)o be l;eil.
oi n c j au$ ben ©dj cm en be ^e pec o-^un , ais nu ju dh
Z3Q lige SBei e dj ei en mod) en ; o babe id? bie bie gacc a a obe 25«*
be >eil b e e £i d)e pc pec ibi d) au ge i ien; au ba§ jebe mann ebei
o ine, oas e be ein Sln eben babe, oann |1e em wenig bom 2lug ab ebe .
Unb in QBab bei be mi el be «pe pec ib-.&unjl, n>ie id) be ei S anbe S oo
e webne , inbe unb p cbie man,cb be geome i djeSHdj edj nad) benSKeg*
len be 2l d?i ec u einge idj c epe :i d) s anbe g al* aud) bu d) bie SKedjen*
^un ausj nbi gemadj oi b, ob bie 9 e<&nung oebl obe «bel ge elle e ;e.
FIGURA XCII.
Templum igu a longa »cum uo ejligio &ele a ione
in e io e.
An e hsc empo a S. Ca olus Bo omeus Mediolani, Lomba -
dis Me opoli, in u um &g a iam Jc ui a um ab A chi edlo
Pelleg ini Templum ex ui cu a e a ; qui, u o um huic
sdi icio de ina um pa ium in commodum ho um Pa um con-
e e e , ex iniignis magni udinis columnas, qua eximiam aciem
p s e e en , e exi . Quam is au em ego hujus ope is ip e au o
&in en o non im, nihilominus quo ies illud a picio, &quo c e-
b ius con ide o ,e6 magis ad a is egulas di e&um & ummam
oculis delega ionem a e e dep ehendo. Quod e iam mc impuli ,
u ad ampli icandum hoc olumen igu am ejus in e e em, i iusq;
pa es geome icas &op icas in con pe um da em. Sed ua o e -
e i illis, qui hac delinea ione u i animum induxe in , &majo i
pa io gaude en , u sdiculum i e acellum paulo emo ius collo-
ca en &columna: medis aliam squalem adjunge en , id quod Pel-
leg ini, de icien e loco ace e non po ui . Hoc a&o addi amen o
&in e io Templi acies longe enu io e ade e , &ex e ius ad
u inendos o nices plu a ulc a o i e u :u nihil dicam, quod
non am mul is opus o e e eis inculis, qus empe ex e io em
a pe&um alde dehone an .
©ie j e ) unb iemisig lc §?i3u .
iEii c Imig S niige Z d)c, u i il? em (Snmb» unb im c lidjc
21»(3 el?ung.
ba e o gei en be £ieilige ea o u l 23o on eug bu d) ben
43$aumei e <J)elIcg im ju ajjaplanb/be £aup -.@ ab in be
‘
yilomba bep, u bie 3dui en eine 5 i d)e au bau n (a ui; ba*
bcp aebadj e 93aumei e u neinlid) au bcn^Ial^be i )in en bie*
emb ben ange ie en luo ben, ein 9lb el)cn geljab , unb ba ?cc cdid
g o e ©aul ii/ o eine eb ) 6ne igu madjc», nngeo bnc . Ob id)
nun a ia dd)e£5 SSSe nidj ib e unben ;nadibem id) abe ba *
elbe jum 6 e n be ad) e , o bab id) allegi be unbcn,, baii c bem
Sluge nic o oenig 23e gnuge i gegeben. ZBobu d) id) bann aud) be*
pogen nm-ben, ba Telbe au © g bj mn g beS 25ud)S biebe ju ejjen,
nicb oenigc cine geomc i djc unb pe pcc iPi djeSbeilebcpau ugen.
Sebod) moli e id) Denen^ mekbc jld) bie e SHij ea ju bebiuicn begcb >
en, unb aud) n eb ^lalj, ahs ()ie id) j nbc , wo id) ba en, ge a*
ben baben, bie Sapell cin ccnig ie e unb en e ne e ju niadjcn,
unb 511 be mi le n ©a ile ned) eine anbc c b pju eljen ;weldje abe
Dom pelleg ini nidj ge d)d)cn onneii/ cil ibm bie e@dule abgegam
gen. 30Ii c ag cin 3u a$ nun iiw be bie i djc ci innen Diei d) 6*
ne epn, unb pon au ei aud) nieb Un c u jung baben, bie au lie*
gcnbe ©emolbe ju agen :miU ge dn eigni, ba j man babu cb bie
ei e ne 93anbe, bie cbnebem allegi jcglid) inS ©c ld) allcn, e pa-
en omi e.
--•/w-U
as „im
LABORATORIO DE ARTE
UN1VERS1DAD DE SEV1LLA
LABORATORIO DE ARTE
UNIVERSiDAD DE SE ii iA
ilABORATORIO DE k?
''IVERSIDAD DE SEVILLA
-ABORATORIO DE ,
'.'ERSIDAD DE^gyiLLA
i UM k;
...aORATORIO DE Ah
„,-: iVERSlDAD DE SEVH—
... .BORATORIO DE Au
.IVERSIDAD DE SEYlu.
_.30RATCR!O DE AR
.
.'.iVERSIDAD DE SEY!U-«
/
labo a o » de a e
LiiNERBIDAD DESEV1U-A .
FTGURA CVI.
Mu uli o na i.
Con ingi Pi o ibus &A chi eC is, u pinge e debean , au cx-
ue e mu ulos magis o na os, quam ulgo ian . P op e ea
p opo ui hic iplicis gene is op ice elabo a os; u ide em,
an e en hi placi u i ;quo um e igia obliquosque a pc us geo-
me icos eci, auxique duplica is men u is.
$ie (juiibc uni» e lj le $igu .
<SeSie e 'S ag/S cim.
iis idi S hW jn, b< li l oljle unb «mm i o bie S an»
<Ig eine me j e S, (I S inSaemciii j b duddid) i(b,mi 3i o l)(ii
*ju mai lm ob ju bmiai baben :3u oldj m Snb (uib id)
bmjc l » ©o en ba oon pe pmim ) Po je l M, Bami id) ob en
mod) ,ob (i oud) bclicbid oa en. 31)«' ®™b unb o«m iWw«
%' c il |inb n m b M ll / unb bic mi ljin boppcl au se»
.
nomm n.
Aa2
labo a o io de ART"
JNIVERSSDAD DE SEV1LUA
i-ABORATORIO DE AR7
:'JiVERSIDAD DE SEViLL.
FIGURA CIX.
Collegi ejligium &• o hog aphia ex e io .
U ex mgulis ebus aliquid obis appone em, iCum e hoc in chema e
e igium eligio a; domus p opone e. Con ide a e p oinde edulo
ejus adumb a ionem, qua; cum elegan ia conjun am habe commodi-
a em> capi que capi a igin i quinque, o e e iam igin a. Videbi is in ea
Sac a ium, Po icum, Ho pi ium, Ccena ionem; un& cum aliis, qua; ad Col-
legium equi un u , ibus con igna ionibus compo i um ;qua um qualibe
o idem capia a eas, quo p im& con igna ione concludun u : p ae e im e-
o pen andum e , quam b e i pa io am mul a concludan u . Supe omnia
e b con ide andum e Templum ,quod lice undique habi a ione ci cum-
unda u , nihilo amen minus a upe io ibus e i ene is, quod a is i lu-
cis admi i ; u ex equen ibus di e is i palam. Cs e um i quis squalem
a eam nanci ce u , hoc u i po e i exemplo.
§ie Ounbec un > n un c SSigu .
IDe (S unb unb bie du lc Uc yc S u sic^ung eines Collegi .
bon aHen SXKa e ien e baS ge^anbel oe be; o ><ib id) in bie e $i*
gu einen © unb bon einem 5 lo le obe gei l djen £au e au ge i Ten
;
ben i c bemnad) au a lei ig e be adj en elie : ba il) bann be nbei
we be , ba§ e nidj nu djon, onbe n aud) bequem e je, unb bei; 25. obe 30.
$e onen a en onne. $ an je aUba bie ©ac i ei;, bie ©alle ie, bie 0a h
jim ne unb ben @pei$»©aal, neb ben ub igen ju einem Sollegio e o be lu
lieben (g od oe en, be en jebe$ mi o biel Simmc , a(6 baS e ile, be eljen i .
©cd) b e am mei en $u be ad) en bo omm ,i l bi e$,ba§ ein o leine
<pia8 o biel in d) a e ,bo allem abe ba man bie 5 i <be su con be i en
;
n>eld)e, ob e wol mi 2Be m 3 nme n ing3umgeben i l, bocb bon bem obe »
ein aUenben 2id) genug am beleuc j e bi b ;nne au$ o genbe ©u db dmi *
en e belie . 3n ub igen an be jenige, o be gleidpen $>la§ ube omm , ic€>
bie eS SKi TeS n>o )l bebienen.
Bb
LABORATORIO DE A;.
JNIVERSIDAD DE SEVIi
FIGURA CX.
F jjiim. ejusdem Collegii in longi udinem ,ac la i udinem.
Quoniam ie i po e , u heec sdi icii u&u a aliquibus place e ; a io-
ni con en aneum duxi, A um ejus in longi udinem, ac la i udinem
•exhibe e, u ia ambulac a, eo um al i udines, planaque, in quibus
oda;a con ui po iVn , ex quibus in Templum de pe us Accommodus; u -
que pa e e e iam Templi ejusdem al i udo, a que unde lumen accipia , alia-
que neee a ia, u aedi icium i undequaque ab olu um. Oppo unum quo-
que i um el mihi, his delinea ionibus nullam men u am ce am a ligna e;
u , i cui ha;c asdi icii di po i io place e , eam elige e , qua; ibi magis a ide-
e ; i a amen, u iisdem u a u modulis, eademque men ii a um in e igio
um in o hog aphia, quandoquidem chema o um ad easdem men u as ex-
a um elL
©i iun a unb j &enb §ip .
iDe £> c y d)ni bic es Collegii nad) be * &dnge unb S ei e.
leid) lid) ge djeben onn e, bag einem obe bem anbe n bie e 23au
In>obl ge allen med) e; o babe id) u no big gebal en ^ einen ®u &
djni nad) be Sange unb 23 ei e wo su ellni ;bami bie b ep ©ange,
am ilj e £o )e unb Sladbe^ oo gc oi e Simme , ba auS man beauemlid) in
bie £i d)e eben an, p iegen angeo bne ju we ben, in$ ©e idj aUen: inglei*
djem bag audb be j i cbe £ol)e elb jum 23o d)ein omme, unb man ebe, oo
n d) nu j e ba$ Sid) be e np abe, onbe n bag es ni<b ninbe d) alle D «
en jeige, oie bie em ©cbd ni(b basi ge ingjle mangle. (gon bab icb nicbC
oo gu ange eben, bie em 9 ig ein eigen ®emd$ bepju uc en ; o bag bemnadj
ein jcbe / oeubeme beu eS ©ebau belieb e/einlBemdS baju nacb.Se allen/Obec
cie eS bie ©elegenbeic be$ D S e o be , e mdblen lonn e; memol big babe )
in ad) ju nebmen, bag man d) omol bep bem © unb, alg aud) bep be 9lu »
jiebung eine lcp 93len u bebiene; gej ai id? eben aUS bab ec bep beeben eine »
leo ©emd$ geb audj babe.
LAB0RAT0n?0 DE ARTE
UNIVERS1DAD DE SEViLLA
Mo a o io de a e
U'-^SIDAb DE SEV,
FIGURA CXIV. T>u' (j mh unb ie jcijcnbe §jijju ,
Munimen a bellica. ¥>on 3i '(I 3llligo?n)c Fcn.
Cum h*c ,quam ha enus adidimus ,op ices egula longe la eque a- Cj^j^eil b e $< pec ib#$un| unb b c SKegel , bie ic > bidbe bo ge age l, aH#
ge u ;ea i non modo in ci ili a chi ec u a, ed &in mili a i habea gemein e )l , mb au alie ®inge ici) e ec en ;ald gc d)i hc ed aud)
locum. Qua e amico um oga u ,qui uap e ingenio ad de c ibenda baI)e o , a(j ( e nid> lU in b? 2l d)i'ec u , onbe n eben alld in bcE
geome ica munimen a e eban u , e an que cupidi qua a ione opcice So i ica ibll il) cn ia . 3d) l)abe be ohicgen au Slnbal eil lll ec
p oponi po len , addi cendi; chema a ha:c qua uo , el quinque p oponam, Q eunbe, elcbe g c e l ^Bclieben anSeicbnung geomc i d)e gc i icn ion ge ugen,
ed quce in ce e o um in exemplum, addi a e iam ad hoc egula b e i, ac u lb ge h bi en bollen, bie ma i jelbige pe pec ibi d) ou ei len I iu e, Dic e biec
elu i uma im. Rem amen non ip is modo e um machina o ibus ca o- Obc ' un Dii e, o ei ) *®?u| e il alie anbe e ei)ii ollen, )ie eingcnic , ini b’ i ine
um me g a um aC m um pe o ;qui hac ope impe a o ibus uis inimicas a - u je Un e ibei lllig babei) ail le ug . Unb l)0j e id) il)iicn o ool, ald and) ben
ces po e un o ende e, a iosque in easdem p o ped us common a e :adeo genieu en bie 'bucd) einen be onbe n ©e allcn $u e mei en, ueidle le i C mi elll Die#
u acili nego io o ias, ecep acula, e as i as; & i quidpiam aliud cogno- e SBi en cba ib en ©ene alen bie cinblicbe ©d)lb| e unb ^e ungcn in eincn
cc e cupian , ide e pol in . P imo igi u pa s a cis, el o um c igium QJ b pcc , ie ie ed be la igen, lli ()in bie © dben, SiebOU en, bebec e SCege, unb
cujus is igu e de c ibico ; um duci u linea cd ionum mox oculi di anda, uad man on ju ebcn begeb , bo jeigen iSnne ;alle ina en aud gegen cdnigec
alci udoque acui u . His pe a&is, egula ad oculi puni um, & elVgii an- gigu d lid) e d)einc . 55em JU golge nun iliug Sln angd be © unb bon De
gulos apponi u ; e£ ioncsque ,qu e pe egulam in lineam decu ia ionum ga jcn Q^el^ung, obec >on einem^beil be elbcn gelege ; be nad)bie bu cl) cbncibenbe
iun , ope ci cini in cha am ad id pa a am in la i udinem, ei iones e o ex<i‘ini gejogen ;unbba in bie£)i| anjbed2liigd, bieaud)bie.S)i$l)eginonimenn)e Di'n;
obliqua acie in al i udinem ans e an u . Hoc pai o deinceps cum eliquis luan l olc()edge d)cl)en, o bi bbad?inial an ben 2lug»9) UlC , unb bie HGm el bed
angulis aga u ; a que i a ad amu lim opus exige u . Ve um explica io ha c ©m lbd a igc eije :u lb bie £)u d) d)neibungcn , o au be bu d) d)nciDcnben 1'illi
adeo p e la, nequaquam (u ice e po ie his, qui p imas egulas hujus ope is mi bcmSiniai gemad) oe ben, be mi el bed€i e(dau badba ju in i ie eil cbg
non callen , nonam p acipue,ac decimam, in quibus aliqua ad y onum com- geleg e ^apie nad) be (ange; bie Su dj cbneibungenDed^ o ildabc nad) be J,?6l>e
modi a em adno a imus. Monebo amen Lei o em ,non c le con ilii mei ,ube agen. llllb au old)e SBei e oll aud) olgenbd mi Den ub igen.S Cin eln be #
doce e a em munimen o um ;cum id nequaquam i in i u i mei ,lice ea a ) en/ n i:l)in bad SOe ju ‘33olI omnienl)ei geb ad) ' be Den. 9?id) ob e i|l ed
munimen a ad a is egulas exad a in : u conjice e po e i ex palmo um eala j oa , bag bie e i je 2)e id) be icn nic e biel IlU^en ll ag,n)eld)e bie e lc i Sig i e l
quisquis hanc' aeul a em calle : e um id, quod in his chema ibus mihi p o- gege l bd igen ^ud)d, in onbc l)ei bie?. U lb io. lid) bd)( be ic ien; alllbO miC
po ui , ui u opdcc exhibe em jux a egulas ha&enus adi as. Veniam a- cmlid) i bie i‘el) linge einige U ue bei ung angebdng l)aben :bod) i l beneben)} be
men mihi umpli excedendi ii men u is in al i udinibus obliqua um acie um ;Se e JU e: innem, ba ) id) eben nid) ge inm e )e bie So ca ion JU Icl) en, gc lal cn
u appa en igu ce ii e a ex an io es ,ea umque op icus p o ped us magis ed nicb in n ei e ^ o e io l bil ein lau e ;ungcadj e bie bo igen SSe e ligungd#
emine e :ali e enim i exigenda: ui en ad op icce egulas, ix non appa- 5U3c c nad) ben j un(l«Dugeln au ge i len ei)n ;ibie ein jcbe Q}e |ldnbige aud ben
uiilen geome ici elabo a a:. bepge ug en 9)?aad|]ab un d) bc ab;unc()mcn l)« : enoe n ed jiele nein Slb eben
blod bal)in, ba ) | c nacb ben^un|P0 egeln nd ^3c pec ib geb adj we ben. 3d) )ab
mi biebei) elbll bie3 ei)l)ei gegeben,aud ben©e nd en ju d) ei en, in onbe ijei bei>
bcn^)6l)en be jko ilen ;bami nemlicb bie^igu en bon be (S be e oad bibe d ieben,
unb al o il> pe pec ibi cbe ^ o pec d ige in bie Slugcn onimen nioge :ban oa i
man genau bsp ben^e pec ib^eglen geblieben diC/ o lb l ben e beu e gigu en nid)
Cc liibe |l audgeieljen l;aben, ald ob ie mi blod leome i cb au gepi ien ooiben.
LABORATORIO DE AP
UNIVERSIDAD DE SEV
;1i,
I HBy :-|mb
’
>V>
M*JR* eHB«I
HJPPSP*gj eg!
H cgLjl e
^
___^Pp^??y
UABORATORIO DE AR~
UNIVERSiDAD DE SEV
LABORATORIO de a
-JNIVERSiDAD DE SEV i. ..
LABORA iORJO DE AR
iVERSIDAD DE SE^iL
T ac a ionis Pa s al e a.
SECTIO IX.
Pinge e
.
Alba ia pi u a ab olea ia di e nihil,
nili quod equi i cele i a em majo em
&alac i a em ob incommodum, quod
ecum ad e necelii as e iendi na u * lo-
ci, qui pingendus e : p oinde p a e colo-
es ex o dine di po i os in al eolis, u endum
e men ula pic o ia, qu* ie i debe e ex la-
mina anno e ea, adje&is ci ca epagulis
ne colo es dilu io es e luan , in e o in ip o
medio alculo aquae pu a:, qu* ju e p o-
pius ad diluendos colo es. Ca endum p ae-
e ea, ne inchoe u pi&u a, donec e&o ium
i a a e um i , u ceg e digi o um imp e i-
lionem ecipia , alias calx ecens induc a
penicillum a da e , quo ie e , u nihil ex-
p e(Ij Te ide emu , nili udem, a que im-
poli am aciendi ope is o mam.
SECTIO X.
Al es a que alios colo um illi us induce e.
Tn alba ia pic u a hoc p op ium, ac pecu-
xlia e e , u , cum p imum colo es a in-
gun calcem,eo um lepos, ac los e anelca .
P oinde opus e aliis ,a que aliis colo um
induc ibus, numquam elinquendo eam pe-
culia em em,quam p se manibus habemus,
donec i omnibus nume is ab olu a, inguli
enim colo um illi us po aliquo ho as in-
dud i o idem e un macula: in pid u a :po-
ius igi u cunc andum e ,donec colo es
peni us a ue in , uneque alii induci po e-
un .
SECTIO XI.
Sup emam manum impone e.
Qui po e opus pe ice e alba io adhuc
ecen i, pidu am acie elegan io em,
& labilio em : e um quia e&o ium ali—
?
uid decolo a ionis ,umb is p ae e am, a -
e e (ole ; po e ac debe ea decolo a io
illini minu is duc ibus, au pa illis, au pe-
nicillis modice in i is eocolo e, qui ad em
aci . Ve um no a hsec colo um induQio
in locis ec is habe locum dum axa ,in
ape is au em minimi ,nam ecen es colo-
es acile iplu iis elue en u .
SECTIO
Sp w j e i eil.
9.
2lb a&.
Yla ylm.
ai e co*mablen i| non DemOe onaljl n
blojj Da in .cn un ec c jicDenyDa^ bcp Dem
c l en eme g 6j[e e@e d)n)mD*unD .£>u *
ig ei ba um e o De m b, ceil eS el) un*
bequem alle , Dag nian id) nad) De ^Se dja em*
bei DeS O S, De gemabh oil e Den, ieb en
niu j :Dabe o ba man |id) neb l Den ga ben, Die
o Den lid) in ilj en @e d)i en ollen e nge a j
epn, aud> eine SOIable * ^lale en, iepo ne in
Dem £up e *QMa angeDeu e , ju beDienen; Die*
elbe oliaus SSled) pe e ige , unD ingSum ei*
nen au ge e j en 5Kan , Dami Die ga ben, o u
anDe n ab onDedicb oa e ig inD, md) ab in*
nen ;mi aud) in De $}Ii e em @e d)i mi au»
e em SBa e babemmelcbeS man alebalD ju
^ e jung De ga ben geb aucben onne. 3mub*
igen i mo )l in ad) ju nebmen, Da man nid)
an ange 511 mablen, ebe unD bepo De S^S el
al o be ba en epe, Dag man nicb le cb ei en
Singe Da ein D uc en mege ;Dann on en, an
manau Die aUju i c ce SDuncbemi Dem^in el
« bei en coll e, o ni Dc DaS ganje 83e Pe »
De be , unD nu eine blo eSlnjeigung pon Dem*
jenigen geb. i, mas mansu mablen j cbbo ge»
nommen.
10. 21b a($.
llebe ab en.
<33e ) Dem e comablen i Die eSab onDe lidj
^jume en, Dajj Die e ile §a ben, obalD e
au DeniDIo el ommen, ib Sidi unD©d)0 *
be pe lieb en :Dabe o es Demi no big epn ill,
Dag man enocb einmal ube ab e, unD ja ab*
onDe lid) DaS, o manun e #anDen ba , nicb
auS ebe,big eS eine pollige Qioll ommenbei
e lange : Dann ein jeDe © icb, Den man nad)
QSe l e ung e lid)e © unDen u nebmen moli*
e^Pu De eiiienglec en unDSOIac el geben: o Dag
man o lange ;u ma en ba , bi§ DaSgemab e
lnobl einge uc ne , melcben alis eS o Dann
wieDe an ube ab en e Den.
11. 2 bjb(j.
Hli i eben Sa bw
... ube jieben.
li eann man Die 2l bci Pe e igen an, Da Die
-DJIaue nod) i d) unD eucb i , o i D
nid) nu Die 9J?abIe ep cbSne , onDe n blcib
aud) be ianDige :3)ie cilen abe Die £und)e
Denen ©cba en.pe u acbe ; ais an unD olle
man aucb Die 6n d bung mi leinen © ieben
oDe mi Si)e cbaalen!^eig,oDe mi eine ljlin*
el, De nu ein ue iig in Die Da ju bebS igega be
eingenm e i , >ieDe um Pon neuem ube jieben.
SlOein Di e neuega bemllbe jiebung mag nu in
beDec en, nicb abe in o enenO en p ac icie
e D-n :aDe maiTen Die i eben Sa ben gac
leicb licb bon DemD egen abgeaa cben ou Dei .
iz,M’
SECTIO XT.
Colo es delini e.
Jn delineandis, a que uniendis colo ibus
u endum e mollibus penicillis, con ec is
amen, 6(eds po co um modice in i is, ali-
quo ies e iam digi i eundem e ec um p oe-
lian in leniendis capi um, manuum, alia-
umque e um minu a um colo ibus, p ae-
le am cum calx obdu e ei . Ve um i quan-
do molliendi eden colo es in pi&u a aliqua
casli um iumphos epne en an e, a im id
aciendum e , alba io e iam um ecen i,
el peni us ieco, adhibi is illis in umen-
is, qua; indu ia ip a lugge e Pic o i.
SECTIO XIII.
E ade e.
on inge e blec, u aliqua igu a minus
ce le ic £ olun a e Pic o is adeoque co-
gi e de ea e adenda :id au em ie i po e-
i , di uendo ab ope e eliquo, &po bene
pe pu ga am elic am a eam, made ie dex-
e ime, u ecens ce&o ium induca u ad
pingendum. In locis amen ec is po e i
e e i e&o io no a igu a induci ,modo
(i ex lenio ibus ,ac ex e is mollio ibus.
Hxc dic a ine, u omnem c upulum obis
adime em.
SECTIO XIV.
Colo a e.
_lic mihi p opo ui de his dum axa colo-
1 1 ibus doce e, qui ecen is alba ii pi&u-
is con eniun :pa um namque p ode ie
pulc am pi&u am pinxi e, i el ob con a-
ie a em, quee mu uo in e cedi in e colo-
es, el calcem in e , &ip os colo es, non
polle nili ad modicum empus lub i e e.
Reci abo p oinde yllabum colo um ,inci-
piens ab illis ,qui ad opus conducun .
Ab n ex calce.
Album ex calce e omnium op imum ad
empe andos colo es, um ad ca nes, um
Ve es ip as exp imendas ,modo calx ance
annum, el ad minimum ex men es ex in-
a ue i . Dilua u aqua, c ib oque cole-
u : lina u deinde ub ide e in ale aliquo
capaci, ege a aqua inna an i, u po li pu-
gila i al ula con ine i»
M om
12. 2(b a$.
3DieS« bc » ab u d ei unb Imbe n.
u 2lb u d>ung unD inDe ung De ga be
geb aui man oeidje^in el ;Die j oa au$
(gaubb ii gemad) , abe ein oenig bene$ nD :
oie oobl man |id) beo 2 b u d>ung De ^Jdup e ,
•£)anDe,unD anDe e ieine SDinge De g nge bc»
Diem ;ab onDe hd) oann De ORo el be ei O e »
ba e nl. gallo man abe Die ga ben in einen
yaemablD, Da ein bimmli cb iumpi) bo ge*
eU oi D, abju u eben ia ; o muji olebeg ald
balD ge ebeben, oann Die^uncbe nod) ganj i d?
i|l; obe aud) oann pebe ei eigan} einge oc *
ne , jeDod) mi okben 3n| umen en, Die Die
S unj unD glei j einem S a&le elb en au^)«n*
Den geben.
13. 2lb a$.
^inwcgncbmcn.
*32sbegib icb o e S, Dapeii em SOlable Dad
©emablDe md) nad>3BilIen g«ling ,(b Da
e Dapelbe ge n oieDe bin oegncbmen nocbie
;
©abe o eli e eibiged ob dj o en la len ;Ded)
Dabep ool)l beobacb en, Dap Die ub ige Sl bei
nid) b ib e oe De :UnD oann Dcnn De
lang e O au 3bs ic ge aube oo Den ; o mu ?
man elbigen mi enDe ca e @e d)ic licb ei
$u nu jen oi en,unD ju neuen ?0}able ep eme
n ebe $und)e an oe en : oie ool man an be*
Dcc en O en au Die al e $uncbe neue gigue
mablen an, o e n ienu linDe al$ Die ub ige
gemui e > . SCelcbeS b o Da um gemelDe
oi D, Dami eud) i genD oo Di j aUd Een iSccu»
pel meb e oacb en mSge.
14. Slb a c.
Sa be
«Sd) babe mi >c ge e$ , aUbie alleinig hon
Denjenigen ga ben Un e id) |u geben,
ocldjejum e co»mabIen auglicbjeon; m e*
mal ed einen cblecb en 9?u£en b dcb e, oaim
mangleid) ein cbdneSl able eo De e ige bd »
e, unD Die elbe Docb oegen De SBiDe od ig*
ei , o i > e ga bengegen e nanDe ,oDe mi Dem
©Jo el babcn,blo§ eine ge ingegei Dau en Si
en; 3d) oiU De obalben einige ga ben benen*
ne i, unD j oa »on Denen Den 21n angmad)e i/
Die juun e m QJo baben Dien llid) e c&einen.
2)as De le uom Ralc c».
©a$3Bei|Tc >om j ald) i l Dadalle be le, Die
ga ben Da m $u empe i en, oann man nac e
ieibe oDe e oas lei cbici) d,eDe aud) («e oanD
unD jCleiDe ju mablen b« :S)od> Dag De ^alcb
ein oDe ein balbe ^ab subo abgelo cb oow
Den eoe. 3mub igen mu man ibn mi SEPa ec
anmi djen, be na* Du cb eph n, unD in emen
oei en @e d)i (leben laiTen, b § e^peban Dem
5SoDen ebe ; iieDann ebu e manDab Da ob
dj oimmenDe SCa Te D. oon ab, Dami man u
o , Dad bin e biiebeneSCei e lu Da^ablew
%able nebmen Snne.
Dd %2)40
-aBORATORIO dz
UNIVERSIDAD DE SEVILu.
Aium ex o o um pu aminibus.
.Hoc e iam e a is candidam, ap umque
e non olum ecen is alba ii, ed pic u is
quibuslibe , immo &componendis pa illis
in u um pidiune. Conge a u au em ho-
um pu aminum ingens is, um a i a pu -
gen u decoc o a ecibus ,inge o amen
' i a: calcis u ulo: mox colen u , &aqua
on ana pe luan u . Minu ius pin un u
i e um, ac la an u , quod o ies e i epe-
endum ,donec ab illis ilie aqua pu a
:
Deinde molun u minu i ime pigmen a e
pic u ie abaco, iun que ex illis pal illi, qui
ole ex icca i adhiben u ad pingendas ca -
nes, e es albas, au hujusmodi. Animad-
e endum amen ,hujusmodi pu amina i
madida alicubi occludan u ad aliquod em-
pus, exhala e odo em nulla enus e endum.
An ido o e i bene clau a a e e aceo in
o nacibus excoque e.
Album ex ma mo e ligujlico.
In pul e em edigi u , moli u que una
eum calce aqua dilu a, u i pinguius :hoc
quoque pigmen um bonum e , e um (u-
pe luus e labo his, qui calcem haben
e e em, au o o um pu amina.
Cy maba is»
Colo hic, qui e omnium cla i(Iimus,
lice i omnino calci in en us ,cum ccelo
pa e p ce e im ,cum amen pic u a: ei o
de endun u loco ,hunc colo em non e-
Ipuun , ac ego quidem eo u us (um in e-
ibus pe mul is, cum amen p ius pu gak
em hoc a cano, quod a im ubjiciam. Su-
ma u cynnaba is p e usin pul e em blu-
us , cu u eque impo i o in unda u aqua
Fe en i calce ebulliens, e um (eliga u ,
quoad ejus ie i po e , ni idi lima : um
aqua e undi u , ac ecens plu ies inge i u
eodem modo. Hac demum a ione cynna-
ba is combibi quali a es ,ac na u am cal-
cis, nec deinceps excidun .
Calcban hum exujlum.
Mi i ici aci ad ecens ec o ium cal-
chan um Romanum o nacibus exu um
:
moli um ino illa o ubo em indui imi-
iem pu pu i e, p ecipue e o u ile e de-
o ma ionibus ,a que u cynnaba i indu-
cendo ema u ab u isque ad eandem e-
llem exp imendam (ci e empe a is colo
adeo imilis pu pu i o e ul a j u olea is
pid u se peciem p a c an .
Weil e on Eyc jHy.alen.
£)ie ed i l aud) ccjlK nxip, unb auglicb o
mobl sun ucbemuiiD aud) e co *oDe naj;*
mable i, alg min&e jum ube ab en, iiianu
ma i einen £eig Da aud madj . 5P?an nimm
bemnad; eincg o Te'2!n;al)l clebe gpe cbaaien,
einige lle Don aUemlln ia , unD I eDe c ,u Dem
gnDe mi einem © uc ungclo cb en S a c e in
2Ba(Te ;Docb oli ma i ( e ooibe o aud) a e<
mg $e |Ic| en, olgenDd Du cb epben, unD n i
5S unnen»2K3a(Te ma cbcn :U?acb b e cn ioBC
nan e Don neuem gans cin, uno l)u oldjcS
o o /bijj Dad 5£6a|Te ga 5 la DaDen abi inn
:
aldDann eib nan (ie au cos alle ja e e n i
eincm ga b *oDe Keib»© an, unD niad)« leis
ne£eiblci ^Da aud:^ie e u ne man clgcnDd
an De Co ine, unD beDien (id) De elben ju
lei d)iid)en 5}ingen, oDe ceilTen ©e anben,
oce mo su cd on en ge allig i l. £)od) ba man
biebep sume en, Da§, man i De gleidjen ge|lo(j«
ne Spe cbaalen einegei lang eingc oeicb (lebe i,
(ie ei c unleiDen luben ©e aii non (id) geben.
SBekbem abe su begegnen,man e in ein i Dcn
©e d j oob be d)lie( en, unD in emen O c ibe #
b ennen la(T-.n olle.
2)as XDei e non iigu i cbe i Y e mo .
jDie e OJJa mo i D ju-pulne gc o( en,mi
£ald) »e mi d) (Dami e ne nlid) Delio g?ug:*
ge »e De>unDm SBSi p abge ieben: S gib
S a aud) ei iegu e ocim ga b, allein an (Id)
De , o einen a( enabgelo d) en^'ald), obe Spe *
c&aalen im SSo a b l;a , olebe SJi i&c e *
pa ca.
iDe S nobe .
Sie ega be i Die a[!e bclle e,babe ) aSe be i
£ald) im boc c ien © aD su oibe ; ab onDe lid)
oann ie an De £u| (leben mug :Sd) >abe n id)
Den i ad) De elben, ann ne nlid) Die llable e )
bebec oDe be d)lo ien ge oegn, cj e d ju Dic#
e e jOe anD enbcDiene ; uie uol id) c Deu e
ga be oo be o olgenDe ©ejlai e pwgi e ba*
be :man i .mn e nen ge iegnen pu en gi obe ,
unD bu il)n in ein ©e cb »o SBucbbaum :
ebu e be nae i ein lebcnb SBa e , ca ina ei
lcbenDigc S alcb$e la en >o Den,ba ibe ; Dod)
eli man Dad alle la ejb u b mne ic SBaj e , o
man b lben an, Da su n« > mn ;be nad) DaiTel*
be s iebe Dano abgiel en, unD olched c lid)e«
malal o oiebe boblcn :DaDu d) Da in ge c iieb ,
bag De ginobe Die €igen d)a en Ded i alibd
an (Id) siege , mb au<$ Diejeibe nimme mel)C
be lie e .
2)e qcb ann e D ol.
S5e 6nn d)e^i olimO engeb a in , aug
unDe gleid;lid)iDO(sum c ccm ablen, ann e
mi geb ann en SBSein angemi eb i D: inDcn
e Don ( d) elb i eine 9 o b ! cie ein^u pu gib .
2lb onDedicb abe i e gu ;um un e leg nun«
e De igincbe ; DaDann Die e smep, eannma
(Ie su einen ©e oa D jugleieb geb aud? , unD
gebub lid) su mi eben nei j , Die d)6n(Ie ^u #
pu - ga be me eba , o Dag man n einen oll e,
Dad©em4blDbe(Iun6e aud Oebga ben.
Sngl c^
Rubella
Rubella Anglicana.
De icien e calchancho ejus icem ubi ,
eum &ip a ex eadem ma e ia conde :Si
pia u a um luminibus, a que uma is admi-
cea u , cum-a ue ic pu pu i um e e .
Rub ica.
Ha c, (icu &alis hujusmodi, maxime
con eniun ecen is alba ii pic u is. U ilis
ed pingendis ca nibus, pannis, aliisque plu-
imis.
Te a c ocea exu a.
Ex ubeo palle cic, u ilisque ed ca nibus
inumb andis, admix a e ee Vene a; nig a:
:
u ui e iam ed ad umb as pannis lu eis in-
ducendis.
Te a la a.
Duplex genus hujusmodi e ne Roma: in
u u ed, al e um la e ci , al e um in a o-
em e gi : U umque amen in uo gene-
e p a an i limum :Si pannis, edibusque
delica e inducan u , ne minimum quidem
lu eolo de enuda e concedun . Alibi pe
I aliam e a concolo es in eniun u .
Lu eolum.
Roma: dici u Lu eolum Neapoli anum.
Udo ec o io induc um p adi i , Ccelo au-
em ape o conc ede e non um au us.
In i um i ide.
-Succo Spince ino ubigi u :calci alba»
empe a um k e ci , ed colo is cla i as
non nihil hebe ei .
Te a i idis.
.Ve onen is non modo ed omnium pul-
che ima, ed e e lola ecen i ec o io ad
exp imendas edes illini po ed ,-alii nam-
que colo es i ides pend ad unum omnes
un uca i, nec calci con eniun . Ali*
concolo es e a ilun u , ed in e io is
no a:.
Te a pulla.
Ap a ed ad umb as in edibus la is p a-
le im in pe gendas.
Te a pulla exu a.
P adan i lima ed ad colo andas ca nes
admix a e a nig a, quee Vene iis ad ehi-
u p a e im in ummis a o ibus.
Te a a a Vene a.
Ed omnium nige ima, qus in ecen is
alba ii pi u is u u pa i polline. Ca nes ap £
in u ea , idemque p ada , quod uligo in
ye e is e&o ii pi u is.
Te a
<5ngl d) 5 o h.
SnS manqlung Deg gcb an enQ3i ioK an
baglgngli cbDio b/meil eg eben aud) aug&mol
gemae i i l, einen gleic cmd iigen 55ien l iun.
SCann man De balben in L;iec ) unD @d)a m,
au cine i d eSOJaue Da nn a bei e oDc niab#
le , o cbeine eg, oann elbieje D uc en wo ben,
uie '3)u pu *3a be.
2>e cp 2 6 he.
35ie ;, oie aud) anDe e Dc gicidjen §a ben,
djic en id) alie eb gu sun e co^mablen; unD
oe ben o oobl ju leib^ a bigen SDingen. a(<$
aud) ju ©emanb en, obec n>o on(Ien »o bi3
epn mag/ geb aucb .
©eb anwes d: b«(Belb.
3(1 a l bleicb^ o b ;uni) aug eb oobbma
eg mi bene iani ebe (E b^Scb od se be mi eb
ui b, ju 0d)a ie ung lei cblicbe 5)ing; : a i
aud) ga nu^Iid) ju 0cl)a ie ung gelbe £lei*
Dec unb@e anb en gcb audj oe ben.
<5eme ne6 i£ bs(Belb.
3u 3 oni inb j ocpc le ) € b»©elbe im ©es
b aud); Dauon Dag cine bell, uni) bag anbe e
bun el obe c ima ^gelb i l: be ben an nad)
ib ec 2l an De <gd)6 ibei nisb g a cge p o»
d)en me ben ;un > ann man ( e bep ©e uan#
ben unb 5 le be n ge djic licb a ijub ingen uci|j,
o geben j e bem $?eapoii ani d)en ©elb im ge#
ing en nic i d nad)-@on|l inben id) an an e
£> sn S oliing noch meb anbe e geibega ben.
) en «(5elb.
SC b $u 3?om aud) $?eapo(i ani d) .©elb
genenn . 3d> bab mid) j a n>o|>l De elbcn
aud) sum S e co *5D?ablcn bebien ;abe bod)
niemalg ge aue , bumi an bie o ne unb epe
Su ju ommen.
(B u .
SEBi b aug bem <Sa »en ©pince bin ge#
nacb : elbige oi b geib, an i ian j ald)»
oei s ca un e bu jbod) ebie i bie ga b ein
nenig ab. JH bsCS un.
Sag&e onc i djeS b^S un i caS djo i#
(le, unb be ? bem g c cos®}al)len allein ,u be i
j leiDe i ?u geb auden :immaiTcn alie anbe e
g u ie Sa ben bu d) SCun(l pibe ci e , unb beni
^a(d) sumibe epn. <?s inben id) j oa od)
anbe e (S b«© une; bie abe bie em nid) ju
be gleicl)en.
E bsSc owJa je.
$aug mobl su ben @d;a en/ ab onbe iic )
be ) gelben ^le be n.
©eb .-.nn e iE b.-Sd Oa je.
3(1 Po e il d) gu ju ©dja ic ung bee
leib d bigen Sjingem mann e nemlid) m. Qle*
ie iani d)e ® b> 2;d) od 5ene mi ii oicD
;
unb $ oa in onbe bd mo a e ©dja en e #
o be oe ben.
Dene i. ni dbc <S b<Sd) d je.
@ie i l bie aUe d;n’d jc| e u . e ben Sa be /
bie man sun 3« co#501ablen b aucbcn an: bie
leib d bige55mge la en id? uobl bami d?a #
ie en; unD l?u elbige eben o »id, alg on i
bepm uc nen 3?»ablen be ^ en ug/ obe Die
Oei cb ud se.
Ee2VSmi*
uABORATCRIO DE
UNIVERSIDAD DE SEV;_
Te a a a Romana.
Idem p a a , a que a um ca bona ium,
ejusque ulus maxime pa e .
A um ca bona ium.
Sumun u a men a, exu un u , molun-
u que ,e que ad ingula a o um gene a
.pe u ile. Sun &alia a a ex pe ico um
o ibus, ex cha a, ex ecibus, o ibusquc,
qua: omnia hujusmodi pic u is con eniun ,
.demp o ex emo.
Encau um.
U ile e p adiSis pi u is ,a que om-
nium p imus e inducendus e o io adhuc
ecen i, ali is nequaquam adhi elci . Po
ho am al e illi us induci u , u uum colo-
em e e . Simplicio ad umb as aci , ed
in a o ibus ummis u endum a o ca bo-
na io. De p adie is colo ibus lic in elli-
gendum e , u albis diluan u ad lucem,
umb asque pi&u is inlpe gendas ,medios*
que in us in u im Pic o um.
T ansma inum.
Con eni pi&u is quibuslibe , olumque
ejus u us e modicus ,cum plu imo Ve*
nea .
Ru um iSale li ens.
Encau o dilu um ame hy inum li o em
indui , immo e olo id p se a . A que hi
quidem un colo es, qui ecen i alba io in-
duci po lunc. Sequi u jam u de inu ilibus
loquamu .
Ce u a,Munium,Pu pU i umeVe zino,
Pu pu i lum p e lum, AL ugo, Ma inum i-
ide, Po aceus colo , iE ugo illa i ia; co-
lo oleaccus, Lu eolum Belgicum, Au ipig-
men um, Au um ex o libus, Vene um, In-
dicum.
Ve us ec o ium pinge e.
In p a en ia c eb a e Roma: e e um
e&o io um piiS u a ,modo egyp o illi us
p ius induca u , haud i a dilu us. Hac a-
ione omnes colo es u u pa ci a e pe-
Sum. Animad e endum e amen, quod
pa ie es plu ies dealba i e adendi (un ;
alioquin iccis empo ibus nimium glu en
e elli alba ium usque ad (olidum pa ie is,
quo i , u opus u pe u . Recen ibus pa-
ie ibus £gyplo illi us induci u calce
e iam um uda, ic enim omnes
colo es combibi .
3 omi cbe <£ >; Sch a je.
^bu o bi i ald Die SCobl«m@cb oac$e ;u b
an allen balben ga obl geb aud me Den.
2 obDSdm?G $e,
• pieju nimnu man Diebcm ^ol.j ,b enn ed
$u J oblcn, unD je eib d :melcbed Dann be *
nacb $u alle banD ©a ungen De ©cb oa jen
auglicb i : on gib ed nocb meb a De e
@d) odcjcn ab ,Dic aud gcb ann en ^ e id?»
d e nen,.aud Rapie , aud SEBeinbe en unD De »
gleicb n gemaeb oe Den : oelcbe alie $um g e»
co>Sial)len Dienjllicb epn, audgenommen Dad
len e e.
2? e Scbmal e.
3)1 eh gu jun g e co»0)Iablen ;Docb mu j
e Do allen anDe n ga ben angeleg we Den,
unD $ oa oann Die «undje oDe SO aue nocb
i eb unD eucb i :Dann ic on l nicb bleiben
mu De .* nacb QSe iie ung eine © u D mu j
ma i ie nocb einmal ibe ab en. Dami e > e
ga be bebal e. gu Den ©cba en i e ga
augl d) ;allein bepgac Dun eln unD cbmu jen
SD ngen beDien man cb De £obb©d) d $c.
&on allen obbe ag en ga ben i $u wi en
Da i ie mi ’2Bei j mu en ge ni ebe oe Den, u n
®d)a en unD £id) in Den ©emdbiDen ed)
be aud $u b ingen, unD D e ni elmd ige Solo»
i en u Die Rabie $u maeben.
lll o a n.
£)icn o nol jum g e eo» a d aud) $um £ u»
en»S9la()len, mi D abe nicb bon Dielen ge»
b aud;e , meil ed eb beue i .
6al$#S aun.
SBann ed mi De @cbnial e gemi eb mi D,
o be omm ed eine QSiol» ga be; miemol cd
Die elbe aud) an jlcb elb ba . UnD Die ed inb
Die ga ben, o id) jum g e co^al en nnen
geb aucben Ia en.
ga ben, D e Den "Ralcb .nicb le Den, unD
Dabe jum ^ e co»mablen nicb $u
geb aucben mb.
QV e >n)e j, SDJini oDe ginobe , ^S o il o b,
ein D o h,g au© un,bIau0 un/© ad>©i m>
Di llie © un, £)el*@elb> gIa D i c e@eib,
Dpe aen ,3.nDigo,^5eim®cbn)a i,^5immil*
QMau.
C ucFen n ablen.
©d i anje e $u Diom De ©eb aud) au ge»
om nen ,Da§ man au uc nen ©?au en $
mablen p lege . Die bo be mi einem nicb gac
$u Di nen ©ipd be oo en mo Den :unD au
olebe SCei e Fan man icb alle ga ben obne
Un e cbicD Dabei) beDienen. SDod) i !)iebe >
$u me Fen,Da§ Die SO au en, Die man o ube »
mei j ba , mu en abge a^ me D.n :Dann
on nu De be ) uc nen unD bei en gei en Die
SGei e bid au .Die 50}au ein binein ab -p i w
gen, unDD e Rabie e ) mi bin becoe b me Den.
Q3e ) neuen 0)iau en mi D De ©ipd, oann DeC
SOjo elnod) i eb i , angeme en :Dann
olcbe ge ai mmm e alie
ga ben an. INDEX.
INDEX.
;Fig. I. /'"Xuod ncce e e(l illi, qui ad Op icen A chi e»
Su se adducendam agg edi u , p ius ele-
men a A chi ec u a a ige i : ac p imo cia quid G
el igium, o ma, eu pecies ope is adundi.
:Fig. 2. Quid ii ele a io, li e o hog aphia?
Fig. 3. Quid G obliqua acies ope is, & i u n ejus?
Fig. 4. O endi u quid G pe pec i a in homine qua-
uo pilas iden e.
•Fig. 5. Qua a one upe io es pila di ponendse Gn in
e igio, &obliqua acie, u op ice p oponan u .
Fig. 6. OSoni yloba s ine Co onis,
Fig. 7. Oc o yloba x co onis o na i,
Fig. 8- Columna: ex in o bem digel e»
Fig. 9. Pila: o o pu illa in o bem di po i e :inibique
in e um pe u ile documen um.
Fig, 10. S yloba e qua uo in emici culi ci cumac i,
i idemque adi um aliud documen um.
Fig. 11, Quad a um implex op ice ep aden a um,
Fig, is. Quad a um duplex,
Fig. 13, Ci culus implex,
Fig. 14. Hemi- cycli es,
Fig, 15» Ane maxima: hemi» cyclus A chi ec u a o -
Fig. 16. T es ilyloba a: e e es, cum uno documen o.
Fig. 17» S yloba es quad a us; adi aque hic alia a-
io eodem pe inens.
Fig. 18. S yloba a e es, g adui in i ens.
Fig 19, T es lapides ibime impoii i.
Fig. 20. Fon is excipulus ;Quai io ibidem p oponi»
Fig. 21. A cus iumphalis ;pe ol i u qu e io.
Fig. 22. Idem a cus in obliquum ob e us :T adi u
.ibidem documen um,
Fig. 23. U na exo na a,
Fig. 24. S yloba es ibidem exo na us,
Fig. 25. Sedilia eu Sedes.
Fig. 26. S yloba es ex obliquo exhibi us.
Fig. 27, Columna: ba is.
Fig. 28. Gemina ba es ex pa e paulum e ec se.
Fig. 29. Capi ellum Co in hium obliquum.
Fig. 30. Capi ellum compo i um, i idem obliquum»
Fig. 31. Capi ellum no i in en i.
Fig. 32. Co ona E u cse i udune»
Fig. 33. Co ona CompoG a.
Fig. 34. Co ona jonica.
Fig. 35. Co ona compo i a jux a Palladium»
Fig. 35. Disje&a A chi e&une agmen a.
Fig. 37. Inl uc io Thea o um Comico um :IbiquC
ac a um, qua a ione eo um eiligia de c ibenda.
Fig. 38. In u io in eniendi puni u a cena um, pe
lexos mea us laben ium.
Fig. 39. A ii Thea um.
Fig. 40. A mamen a ii Thea um.
FSg. 41. Mu sei Thea um.
Fig. 42. P oC E onii Thea um.
Fig. 43. Templi Thea um.
Fig. 44. Amphi hea i exemplum.
Fig. 45. Thea um ac um Roma: exhibi um ;ejus e.
iligium p oponi u , adi u que a io pa ium ejus
di igenda um.
Fig. 46. Qua a ione ejusdem pa es pingende un
,
deque «a um modulis.
Fig. 4?.
Icgi ie ,
gig. 1, Sa s man ju&o in ben Sln anggiS u ben
Bcc 2i d)i ec u un e idj e epn mu e*
( >e man bie elbe ing JJe pec i» b ingen molle; uni)
in onbe bei mi en oBe, loag be © unb epe?
gig. 2. bie Slu jiebung epe?
§ig. 3. ©a£ba3 obe be ©u di djml1 eoe?
gig. 4. ©£ mi b an einem 59?en cben,be bie -p eile
an ibe .gemi n/ ba^ eigen lid) ba8$e pec ib ep
gig. 5. 58iebie obige jp eile im © unb unb ini
©ii di cbni anpio bnen, ba ai aan ie pe pei
C ibi d) au ei en onne»
gig. 6. Sidi g i 5«@e ieBe obne ©e im e.
§13.7. Sidi gmjiSe ieBe mi ©e imjen.
?jig. 8» @ed)8 ©dulc i in einem © en i,
g q. 9. Sidi HeineSP eile in einem © egi; beneb i
einem eli nu?lid;en Un e id) .
gig. 10. ©ie in einem balben© e )gbe am ie[>enbi
gugi ©e ielle, neb| nngejeig em Un e idj .
gig, ii. ©in e n ad)e$ D.uabca obe Biecec iii
jjk pec lo.
gig. 12. ©in boppel e i Bie ec
gig. 13. ©in ein adie 6i £eU© ei)g.
gig. 14. S ep ^albe S eq e.
gig. 15. ©ie balbe j iunbung bed bobenSll a g mi
a d)i ec i d)en Sie ungen,
gig. 16. © ei) unbe gu§s@e ieBe, am bepge ug e
Sebce.
gig. 17. ©in 6ie ec id) e8 gugs@e ieB >neb i eineS
noc > anbe n bepge ig en Se^ e»
gig, 18. © n unbeS §ug> ©e ie l au © a eln.
gig. 19. © eg au inanbe ge ee e © ein.
gig. 20. ©in Slob a ien; oo sugleid) emeg age
bo gelege oi b.
gig. 21.©in S iu ap ).'®ogen; oobei) bie g ag au s
gele imi b.
gig. 22. ©ben be eo ige S iumpb *35ogen nacb be
©ei e anju eben : am angebang e © inne ung»
gig. 23. 6in21 d)en«S ug mi 3ie 2 ben,
8
® g» 24. ©in gug:©e ieB mi 3ie a ben,
ig.2$. ©e el»
gig. 26, ©in gug!©e|ieB nacb be ©ei e.
gig. 27. ©ie «a 8 eine ©aule.
gig. 28. 3n>eg 95a e^, bie au eine ©ei e ei benig
e bobe ( eben.
gig. 29. ©o in bi ebeg ©api al nacb be ©ei e.
Pig. 30. S3e meng e8 ©api a nadi be ©ei e,
g.31. ©in neu<e onnene$ ©api dl,
gig. 32. So cani dieS ©e im e.
gig. 33. Be mi eb eS ©e im e.
g<9- 34- goni dieg ©e im e.
gig. 35. Be mi cb eS ©e im e/ iad) bem^JaBabio.
gig. 36. 3e d)ie0ene 2icd)i ec u ! © iic »
gig. 37. Un e icb , cie ju ben ©d)au;Bubnen be
© unb unb ba8 ^ o il ;u mad)en ;mgleicben »ie
be 'Punc Ju inben e»e?
gig. 38. Un e i^ , »ie manbie ©cenen ge e n;i em
pann e e y eg iepen, wie man i > en «jlunc pnBen
eBe.
gig 39. ©d)au;S5ubne, o einen23o bo ho cBe .
gig. 40. ©d)au<Subne, oein3eug(^aiid u ieUe .
gig. 41. GcbauiBubne, o eme ©aile ie u ieBe .
gig. 42. ©d)au;5)ubne/ o eineSlnlecame a u ieBe .
gig. 43. ©d)aiG®ubne, o e nen iempel u ieUe .
gig. 44. j iu ie eined ilmpbi bea u
§ig. 45. ©cunb bed ;u SXom oo ge ieB en b* Bgei
Sbea ci, unb pie e9 einge id) e epe.
gig. 46. ©ie man bie © ue e be e igen unb mab»
lea olle ;n>i« aud) pon ib en ©emd en.
E* 2gig.4 .
ABORATCRiO DE
Fig. 47. Thea um ide n in eg um, addi i» umb is &
pic u e luminibus.
Fig- 48. Alius ejusdem igu ae modus.
Fig. 49. In uc io pingendi holos, quo um plana ll-
pe icies ca um a igium u pedu e e .
Fig. 50. Tholus con adus, udu a upe io i elako-
Fig. 51.Tholus Collegii Romani jux a aliam egulam,
que amen eiabi u cum equen i.
Fig. 52. Tholus Collegii Romani, ad no mam ejus,
que hic adi u egule.
Fig. 53. Tholus Collegii Romani,jam nupe exhibi us
piclu e umb is.
Fig. 54. Tholus ai e , a bi a ie udu s.
Fig. 55. Pa s a chi ec a e lineis edis in e io es pa -
es ep eien ans u pedus.
Fig. 56. Documen um adi u de laquea ibus oblongis.
Fig. 57. Laquea is e igium A chi ec onicum.
Fig. 58. O hog aphia upe io is e igii.
Fig. 59. Op icus ulpeaus u iusque e igii nupe
p opo i i,
Fig. 60. A a Sandi Igna ii Romae ex uda.
Fig. 61. Ve igium, S o hog aphia ejusdem a e.
Fig. 62. A a Bea i Aloy ii, exci a a in Templo S. Igna-
ii Collegii Romani.
Fig. 63. Ve igium S o hog aphia ejusdem o oe.
-Fig. 64. Aliud Al a e Bea i Aloy ii, duas an umhabens
columnas.
Fig. 65. Aliud idem Al a e, eodem pe inens aliquan-
Fig. 66. Ve igium &geome ica o hog aphia ejus- .
dem o me.
Fig. 67. Al a e pidum Rome, in Templo B. Igna ii in
Collegio Romano.
Fig, 63- Ve igium S o hog aphia ejusdem.
Fig. 69. A a maxima Tu culi depida.
Fig. 70» Al a is ejusdem e igium &o hog aphia.
Fig. 71. Ane c ma maxima: in Templo Augu i .Je u
nomini dica o.
Fig. 72. Ejus e igium S o hog aphia.
Fig. 73. Alia i idem A s maximas o ma ad eandem em
pe inens.
Fig. 74. Ve igium S obliqua acies ejusdemA chi ed.
Fig. 75. A a udu s a bi a is.
Fig. 76. Ve igium ejus. S o hog aphia.
Fig. 77. A a Ve onen is.
Fig. 73. Ve igium ejus. S o hog aphia.
Fig. 79. Alia A a.
Fig. 30. Eadem op ice ep as en a a.
Fig. 81. A a maximaTcmpli S. Igna iiRoms ex udi.
Fig. 8a. Fiqu s p sceden is e igium. S ex obliquo
o hog aphia.
Fig. 83- Va is on is ides p o celebe ima Di i Joan-
nis La e anen i Ba ilica.
Fig. 88- Ve igium Templi o undi.
Fig. 91. Facies ejusdem op ice de c ip a.
Fig. 92. Templum igu s longs, cum iuo e igio Sc
ele a ione in e io e.
Fig- 97- Janus S ene s.
Fjg. 106. Mu uli o na i.
Fig. 109. Collegii e igium &o hog aphia ex e io .
Fig. 110. Fidum ejusdem Collegii in longi udinem ac
la i udinem.
Fig. 111. Scals.
Fig. 114. Munimen a bellica.
gig. 47- ©a« collige Sijea um mi einem ?u$
unb ©c a en.
gig. 48. Sine anbe e 3noen ion ;u einem £ )<a o.
gig. 49.Hu£e id) , oie man eine J uppeloon un en
au unsu eben ma jlen oOe.
gig. 50. 5|3e pec iei d)e j uppel eon un en au an*
ju e&en.
gig. 51. .Suppel De8 Somi ^en SoBegii, nad) De
i o e jlen Sonic begnj enen Diegd.
gig. 52. ©bige Suppel, nad) De in isie em ®ucl)
en )ai enen SJegel.
gig. 53. ©ie dja ie e ^uppcl De8 SoBegii ju
SKom.
gig. 54. Sine . uppe eon eine gan; anbe ngigu .
gig. 55. Sin © ucc eine Sl dji ec u eon un en au
mi ge aben ginien eo ge eB .
gig. 56. Un e cidj Die Ianglid) e ©cc en be e enD.
gig.57.21 d)i ec i d)e @ unD eine ablangen ©ec e.
gig. 58. 21u jiei)ung Ded eo )e g< )enDen @ unb£.
gig. 59. ©ie oo ige gigu oon un en au im j|5e *
pec ie anju e&en.
gig. 60. ©e SU a @ . Sgna ii u SXom.
gig. 61. ©e © unD unD Die 21u jie&ung b i eo *
ie ge jenben ’21I a S.
gig. 62. ©e Sil a beS eeI.8ub oigs, o in © .ggna*
ii J i c ie $u JSo a be ) Den 3e ui e n (Jeije .
gig. 63. © unD unD Slu jie&ung Ded oo je ge&en*
Den SU a g.
gig. 64. Sin anbe e SU a be£ el. 31ioi) i, nu mi
j eepen ©aulen.
gig. 65. 3iod) ein anbe e , abe e mai ee anbe e
Sll a , ju gleid)ma( igem Sib e jen.
gig. 66. © unD unD Slu ie&ung De eo igen gigu .
§ig.67. Singema^ e SII a in >e 3gna ug,iJ c )e
ju Siom.
gig. 68. © unD unb Slu jie&ung b g eo igen SXi eS.
gig. 69. ©e gema jl e bolje 2il a ju g a ca i.
gig.70, ©edeo igen Sll a d © unD unD Slu sie jung.
gig.71 .©e co je 3U ac ju Som in Dec3S uS; i dje.
gig. 72. © unD unD SSu sic&ung De eo igen gigu .
gig.73. Sin anbe e i)o(>e Sll a in be ag e Si dje.
gig. 74. © unD unD jp e U Die e Sl cJji ec u .
gig. 75. Sin 2il a oon be onbe e 3n0en ion.
gig. 76. © unD unD Slu jie iung De eo igen gigu .
gig. 77. Sin Sll a u Se ona.
gig. 78. ©ie eg Sll a g © unD unD Slu jie&ung.
gig. 79. Sin anbe e Sll a .
gig. 80. Obige Sll a im 93e pec ie.
gig. 81. ©e |o ;e iil ac in De © . 39na iu3;J?i d)«
SuJSom.
gig. 82. ©e9 eo igen 3ii e9 © unD, unD «P o i c
21u $ie(>ung.
gig. 83. S lidie inoen ie e So be * £ >eile u Di
J i c ce 6 . 3»&ann in Sa e an.
gig. 88. ©e © unD in eine unben Si dje.
gig.91. ©ie e jJi diepe pec iei djeg Bo De iS eil.
gig. 92. Sine (ang o mige Si ene, mi i& em © unb
unD inne lic jen Slu jiebung.
gig. 97. Sbu en unD genile .
gig. 106. ©ejie e J ag; © eine.
gig. 109. ©e © unD unD Die auj e lidje 2Iu jie mng
eineS SoBegii.
gig. xio. ©e ©u c j djni Die e9 SoBegii nac^ D«P
iange unD SB ei c.
gig. in. 25on Den © iegen.
gig 114. 2>on ^e eiligung^SBe Een.
i:SS