Vice ei o ía de ex ensión
UniVe si a ia, cUl U a e sociedade
Unha colección o ien ada a edi a ma e iais docen es de
calidade e pensada pa a apoia o aballo de p o eso es
e alumnos de odas as ma e ias e i ulacións da uni e sidade
G ao en Adminis ación e Di ección de Emp esas
Fundamen os de come cialización
Concepción Va ela Nei a
Depa amen o de O ganización de Emp esas e Come cialización
Facul ade de Económicas e Emp esa iais
5
Decisións de p ezos
9788498 875591
ISBN 978-84-9887-559-1
Decisións de p ezos
5
Concepción Va ela Nei a
Depa amen o de O ganización de Emp esas e Come cialización
Facul ade de Económicas e Emp esa iais
ADVERTENCIA LEGAL: ese ados odos os de ei os.
Queda p ohibida a duplicación, o al ou pa cial des a
ob a, en calque a o ma ou po calque a medio (elec-
ónico, mecánico, g a ación, o ocopia ou ou os) sen
consen imen o exp eso po esc i o dos edi o es.
© Uni e sidade de San iago de Compos ela, 2011
Deseño
Unidixi al
Edi a
Vice ei o ía de Ex ensión Uni e si a ia,
Cul u a e Sociedade da
Uni e sidade de San iago de Compos ela
Se izo de Publicacións
da Uni e sidade de San iago de Compos ela
Imp ime
Unidixi al
Se izo de Edición Dixi al da
Uni e sidade de San iago de Compos ela
Dep. Legal: C 261-2011
ISBN 978-84-9887-559-1
UNIDADE DIDÁCTICA V. Decisións de p ezos - 3
MATERIA: Fundamen os de Come cialización
TITULACIÓN: G ao en Adminis ación e Di ección de Emp esas
PROGRAMA XERAL DO CURSO
Localización da p esen e unidade didác ica
Unidade I. O má ke ing na emp esa
Concep o de má ke ing
P oceso de má ke ing
O ien ación ao me cado
Unidade II. Análise de má ke ing
Análise do con o no
Análise dos consumido es
Análise do a ac i o do me cado
Unidade III. In o mación en má ke ing
Concep o e impo ancia da in o mación
Sis ema de in o mación de má ke ing
P oceso de in es igación come cial
Unidade IV. Decisións de p odu o
Concep o e ipoloxía
Re e encia, liña e gama de p odu os
Ma ca
Unidade V. Decisións de p ezos
Concep o e impo ancia do p ezo
Fac o es de e minan es do p ezo
Mé odos de ixación do p ezo
Unidade VI. Decisión de dis ibución
Concep o e u ilidade
Es u u a da canle
In ensidade de dis ibución
Unidade VI. Decisión de comunicación
Concep o e unción
Mix p omocional
Plani icación publici a ia
Unidade VI. Á eas especi icas de má ke ing
Má ke ing de se izos
Má ke ing indus ial
Má ke ing en in e ne
UNIDADE DIDÁCTICA V. Decisións de p ezos - 5
ÍNDICE
P esen ación ................................................................................................. 7
Os obxec i os ............................................................................................... 7
1. Obxec i os xe ais...…………...…...................................................7
2. Obxec i os especí icos .................................................................. 8
Os con idos básicos .................................................................................... 8
1. Concep o e impo ancia do p ezo .................................................. 8
2. Fac o es de e minan es do p ezo .................................................. 9
2.1. Selección dos obxec i os de p ezos ............................. 9
2.2. De e minación da demanda ......................................... 11
2.3. Es imación dos cus os ................................................. 12
2.4. Análise da compe encia ............................................... 12
2.5. Conclusión ................................................................... 13
3. Mé odos de ixación do p ezo ...................................................... 13
3.1. En oque baseado nos cus os ...................................... 14
3.2. En oque baseado no alo pe cibido ........................... 15
3.3. En oque baseado nos compe ido es ........................... 16
Me odoloxía e ac i idades p opos as ...................................................... 16
1. Lección maxis al ......................................................................... 16
2. Deba es (en equipo) .................................................................... 16
3. Es udo de casos e exe cicios ...................................................... 17
A aliación da unidade didác ica ............................................................... 18
1. Exame inal .................................................................................. 18
2. In o me dos casos ....................................................................... 18
3. Exe cicios .................................................................................... 19
4. Deba es ....................................................................................... 19
5. Pa icipación ................................................................................ 19
Bibliog a ía .................................................................................................. 20
Ci as de ecu sos en in e ne .................................................................... 21
UNIDADE DIDÁCTICA V. Decisións de p ezos - 7
PRESENTACIÓN
Na ac ualidade, a Come cialización – adución española do e mo
anglosaxón Ma ke ing– es á en odas pa es. As pe soas e as emp esas
le an a cabo múl iples ac uacións que pode ían conside a se “come ciais”.
De ei o, o má ke ing é cada ez máis impo an e pa a log a o éxi o
emp esa ial. Is o débese a que se cen a nas necesidades, desexos e
demandas dos consumido es e na o ma de sa is acelas de xei o endible.
As elacións co me cado cons i úen unha peza cla e na es a exia
emp esa ial pa a consegui endas e cap a e man e clien es ieis. A
an axe compe i i a que consolida a posición dunha emp esa nos seus
me cados depende en g an medida do coñecemen o dos mesmos, da
capacidade pa a comp ende os compo amen os e desexos de comp a dos
clien es e da habilidade pa a desen ol e un má ke ing-mix que espondan
a ales expec a i as.
A ma e ia “Fundamen os de Come cialización” p esen a os con idos
básicos de o mación na ma e ia de má ke ing pa a odo g aduado en
Adminis ación e Di ección de Emp esas. O seu obxec i o é mello a a
comp ensión dos enómenos come ciais po pa e do alumnado e axuda lle
a oma decisións. Po iso, na ma e ia esál ase o papel undamen al que
pa a as emp esas supón asumi a o ien ación ao me cado, coñece o
me cado e o compo amen o do comp ado , e desen ol e decisións e
accións de má ke ing adecuadas pa a log a cap a e ideliza aos clien es.
A unidade didác ica cinco cén ase nunha das a iables do
má ke ing-mix –p ezo, dis ibución e p omoción– da emp esa sob e a cal os
di ec i os poden ac ua pa a a a de log a sa is ace ao clien e mello que
a compe encia. Así, e lexiónase sob e o p ezo e o seu e ec o na demanda
do p odu o. T as des aca o ei o de que po p ezo debe en ende se odo
ipo de cus os nos que inco e o clien e pa a ace se cun p odu o (p ezo
mone a io, empo emp egado, es o zo ealizado, iscos pe cibidos),
elaciónase cos cus os e coa calidade pe cibida. A con inuación ecóllense
as decisións básicas que a emp esa pode oma en ma e ia de p ezos, pa a
inalmen e iden i ica a ios mé odos de ixación de p ezos –baseados nos
cus os, na compe encia e na demanda–.
OS OBXECTIVOS
1. Obxec i os xe ais
O p og ama da ma e ia p e ende o ece lle ao alumno unha isión xe al do
má ke ing de o ma que o alumno adqui a un conxun o de nocións
in odu o ias básicas. En conc e o, p e éndese que os alumnos que cu sen
es a ma e ia:
Relacionen os concep os básicos do má ke ing.
Coñezan o me cado e a impo ancia da in es igación come cial.
14 - UNIDADE DIDÁCTICA V. Decisións de p ezos
3.1. En oque baseado nos cus os
O p ocedemen o máis sinxelo pa a ixa o p ezo dun p odu o
consis e en engadi lle unha ma xe es ánda ao seu cus o. Con es e mé odo
íxase un p ezo que pe mi e á emp esa ecupe a odos os cus os de
p odución, dis ibución e enda do p odu o, e ademais ob e unha ma xe
azoable polos iscos asumidos.
A pesa de que o uso de ma xes es anda izadas no malmen e non é
o mello mé odo pa a ixa un p ezo óp imo, es e p ocedemen o é moi
popula . Is o débese, en p imei o luga , a que con es e mé odo os di ec i os
ixan o p ezo do p odu o a pa i dos cus os. Is o supón que os di ec i os
non necesi an ace axus es ecuen es a medida que cambia a demanda.
Ademais, aos di ec i os esúl alles máis ácil coñece os cus os do p odu o
que a súa demanda. En segundo luga , algúns di ec i os conside an que
es e mé odo pe mi e minimiza a compe encia en p ezos, xa que se odas
as emp esas dun sec o u ilizan es e p ocedemen o os p ezos enden a se
pa ecidos. Po úl imo, algúns di ec i os c en que a ixación de p ezos
usando ma xes es anda izadas é máis anspa en e: os endedo es non se
ap o ei an dos clien es cando a demanda aumen a e os endedo es
ob eñen en odo momen o unha endibilidade azoable pa a o seu
in es imen o.
Exis en dous sis emas pa a ixa o p ezo median e ma xes
es anda izadas, a ma xe es ánda pódese engadi ao cus o ou ao p ezo do
p odu o. Cando o p ezo se calcula a pa i do sis ema dunha ma xe sob e o
cus o, o p ezo i ía dado pola seguin e ó mula: PVP=CM + CM x M1, é dici ,
PVP= CM (1+M). Cando o p ezo se calcula a pa i do sis ema dunha ma xe
sob e o p ezo, o p ezo i ía dado pola seguin e ó mula: PVP=CM + PVP x
M, é dici , PVP= CM/(1-M).
Inicialmen e o sis ema da ma xe sob e o cus o é máis sinxelo de
en ende , men es que o sis ema da ma xe sob e o p ezo pode esul a dun
cálculo un pouco máis so is icado. Con odo, o sis ema da ma xe sob e o
cus o é menos cohe en e xa que os descon os que ai a emp esa ainos en
base ao p ezo do p odu o e, po an o, a ma xe debe aplica se amén sob e
es e p ezo. Se a emp esa u iliza o sis ema da ma xe sob e o cus o, es a
pode ía chega a a opa se nunha si uación en que o descon o sob e o p ezo
sexa maio que a ma xe.
Po úl imo, cabe des aca que as ma xes adoi an se máis al as nos
p odu os cun compo amen o es acional, p odu os de especialidade,
p odu os con baixa o ación, p odu os con cus os ele ados de
almacenamen o e manipulación, e p odu os cunha demanda inelás ica.
1 Onde PVP = p ezo do p odu o, CM = cus o medio ou uni a io do p odu o, e M =
ma xe.
UNIDADE DIDÁCTICA V. Decisións de p ezos - 15
3.2. En oque baseado no alo pe cibido
Un p ocedemen o cada ez máis común de ixación de p ezos en e
as emp esas é o cálculo do p ezo en base á pe cepción dos consumido es
do alo da o e a da emp esa. Is o supón que as emp esas deben o ece o
alo p ome ido e os consumido es deben pe cibi de andi o alo .
O alo pe cibido inco po a di e sos elemen os da o e a da
emp esa, como a pe cepción do consumido do endemen o do p odu o, dos
sis emas de en ega da canle de dis ibución, dos se izos de a ención ao
clien e, da calidade da ga an ía, da imaxe e epu ación da emp esa ou do
seu ni el de esponsabilidade.
Pa a que a ixación do p ezo en base ao alo pe cibido uncione,
as emp esas deben en ega un alo supe io que a compe encia e
demos a llo aos seus consumido es po enciais. Is o equi e que os
di ec i os comp endan o p oceso de oma de decisións do clien e e
de e minen con p ecisión o alo que o consumido ou o ga á súa o e a
inicial. Pa a coñece o alo de p odu o, os di ec i os poden basea se no
alo dou os p odu os pa ecidos, o uso de dinámicas de g upo, enquisas ou
expe imen os, exame de da os his ó icos, e c. Po an o, es e mé odo de
ixación de p ezos esixe unha in es igación de me cado.
En conc e o, pa a ixa o p ezo dun p odu o en base ao alo
pe cibido os di ec i os poden u iliza o mé odo de es imación indi ec a en
base ao alo pe cibido dos a ibu os. Es e p ocedemen o consis e en que
os consumido es epa an 100 pun os en e os p odu os examinados pa a
cada a ibu o conside ado. A suma das pun uacións ponde adas ob idas
pa a os di e en es a ibu os e lic e o alo asignado a cada p odu o. Dado
un p ezo medio no me cado, o p ezo de cada p odu o ixa ase endo en
con a a p opo cionalidade ao seu alo pe cibido. Es e p ocedemen o
a ópase e lec ido na áboa seguin e.
ATRIBUTOS IMPORTANCIA
RELATIV
A
PRODUTOS
A
BC
Deseño
35 40
40 20
Tamaño 25 33
33 33
40 50 25 25
Calidade
Valo pe cibido 100 42,25 32,25 25,25
Valo pe cibido base
Índice de alo pe cibido 33,3
P ezo p opo cional ao índice 1,27 0,97 0,76
127 97 76
(P ezo medio me cado 100 € )
16 - UNIDADE DIDÁCTICA V. Decisións de p ezos
3.3. En oque baseado nos compe ido es
As emp esas que seguen es e en oque ixan o p ezo dos seus
p odu os en base ao p ezo dos p odu os da compe encia,
independen emen e dos seus p opios cus os ou da súa demanda. Es a
es a exia consis e en que emp esas pequenas sigan á emp esa líde do
me cado, de o ma que modi ican os seus p ezos non cando a ían os seus
cus os ou o seu ni el de demanda, senón cando o ai a dominan e.
A ixación de p ezos baseados nos compe ido es é ecuen e en
sec o es nos que é complicado calcula os cus os ou nos que a espos a
dos compe ido es é ince a. Nes es casos, os di ec i os adoi an u iliza es e
p ocedemen o po que en enden que e lic e a sabedo ía colec i a do sec o
indus ial en elación a cal é o p ezo que pode o ece unha endibilidade
acep able sen a aca a ha monía indus ial.
METODOLOXÍA E ACTIVIDADES PROPOSTAS
1. Lección maxis al
Con es a me odoloxía á ase de da a coñece aos es udan es os
concep os básicos da unidade didác ica salien ando a súa impo ancia así
como as elacións en e eles pa a a o ece o seu coñecemen o da ma e ia.
A inalidade educa i a é ac i a e mello a o mecanismo de p ocesamen o
da in o mación do alumnado.
Así pois, a a ase de clases p esenciais de exposición dos con idos
eó icos da unidade didác ica, impa idas pola p o eso a á o alidade do
alumnado. Ao comezo da sesión exposi i a p esén anse si uacións que
ilus an a ele ancia da unidade didác ica e en égase ao alumnado unha
se ie de p egun as inculadas á mesma, que se en pa a pó de mani es o
que, aínda que as accións de má ke ing lles chegan día a día, é p eciso
analizalas dun modo sis emá ico e cien í ico. Ao longo da sesión, o p o eso
i á p egun ando ao alumnado as súas espos as ás p egun as
co esponden es da se ie expos a, o que se i á de base pa a a exposición
sis emá ica do ema.
2. Deba es (en equipo)
Ao p incipio da sesión in e ac i a elacionada coa unidade didác ica
ealiza ase un deba e. O deba e consis e en p opo a gumen os azoados a
a o e en con a da a i mación “C ea di e enzas psicolóxicas na men e do
consumido e cob a un p ezo maio (ex. aspi ina Baye ) cando non exis en
di e enzas ísicas non é é ico e non debe ía ace se”. O deba e inclúe ca o
ela o es e a pa icipación da audiencia; a súa du ación se á de ao edo de
35 minu os.
O deba e analiza un enómeno de na u eza con o e ida. O equipo
a a o apoia a a i mación du an e odo o deba e, men es que o equipo en
con a oponse a is o. Cada equipo es á cons i uído po dúas pe soas. O
p o eso ac úa como mode ado .
O deba e segue o seguin e o ma o:
UNIDADE DIDÁCTICA V. Decisións de p ezos - 17
O p imei o ela o /a a a o é c i icado polo segundo
ela o /a en con a.
A audiencia cues iona aos memb os do equipo a a o .
O p imei o ela o /a en con a p esen a os a gumen os que
apoian a súa posición.
O p imei o ela o /a en con a é c i icado polo segundo
ela o /a a a o .
A audiencia cues iona aos memb os do equipo en con a.
O segundo ela o /a en con a esume os a gumen os en
con a.
O segundo ela o /a a a o esume os a gumen os a a o .
Es e o ma o inclúe uns pe íodos de c í ica du an e os cales os/as
ela o as c i ican ao ou o equipo cos seguin es p opósi os: cla i ica pun os
que non queda on cla os no caso opos o, expo e os nos da os ou opinións
e xe a con adicións na súa a gumen ación. A pa icipación da audiencia
ac úa como un e o aos coñecemen os e a habilidade de espos a de
odos/as os/as ela o as.
Pa a p epa a o deba e os dous memb os dos equipos deben
aballa xun os no es udo do ema, na edacción da p esen ación dos
a gumen os e na conclusión, así como an icipa un conxun o de c í icas
po enciais po pa e da oposición e unha lis axe de espos as a ales
c í icas. Du an e a p epa ación do deba e cada equipo non debe consul a
ao equipo con a io. As in oducións e as conclusións deben expo os
aspec os p incipais da pos u a man ida, apoiándoa de o ma adecuada. Os
a gumen os deben se lóxicos, undamen ados e pe suasi os
emocionalmen e. Un día an es do deba e cada equipo debe en ega ao
p o eso a lis a de e e encias consul adas. As e e encias deben a a
ambas as ca as do enómeno.
P esen a os a gumen os p opios de o ma pe suasi a é, en moi os
sen idos, como ende un p odu o. O deba e desen ol e habilidades de
oma de decisións an e si uacións de p esión, de escoi a ac i a e de apidez
de pensamen o.
3. Es udo de casos e exe cicios
Nas sesións in e ac i as en g upo educido en a ase que o alumnado
aplique os concep os eó icos. Así pois, co in de do a á unidade didác ica
dun ca ác e aplicado e omen a no alumnado a aplicación dos concep os
p esen ados, inco pó anse exe cicios e casos pa a a súa esolución.
Du an e o empo p esencial dedicado á ealización de exe cicios
a a ase de que o alumnado ap enda a aplica os es mé odos de ixación
de p ezos p esen ados nas sesións exposi i as. Os exe cicios ealiza anse
de o ma indi idual e odo o alumnado e á que p esen a an e a clase a
solución a un p oblema conc e o.
Du an e o empo p esencial dedicado á análise do caso, os g upos
de aballo deba en unha se ie de p egun as que a p o eso a expuxo e que
consis en na aplicación, á si uación conside ada no caso, dos concep os
p esen ados nas clases maxis ais e na iden i icación de elacións en e os
18 - UNIDADE DIDÁCTICA V. Decisións de p ezos
mesmos. A con inuación, a clase na súa o alidade deba e as conclusións
ás que chega on os dis in os g upos. An es de inaliza a sesión, os g upos
eñen que en ega o in o me elacionado coas p egun as expos as.
AVALIACIÓN DA UNIDADE DIDÁCTICA
A a aliación da unidade didác ica en en con a odas as ac i idades
desen ol idas polo alumnado an o nas sesións exposi i as como
in e ac i as.
No seguin e cad o pode e se unha sín ese do sis ema de
a aliación que se le a á a cabo:
P obas pa a a alia Peso po cen ual na cuali icación inal
Exame inal 50%
Deba e 15%
Exe cicios 15%
Análise de casos 15%
Pa icipación 5%
1. Exame inal
P oba obxec i a ( ipo es ): Ao inal do cu so, ealízase un exame esc i o
es u u ado con di e sas p egun as ou í ems nos que o alumnado non
elabo a a espos a, só ha de sinalala ou comple ala con elemen os moi
p ecisos. Is o pe mi e di e encia o ni el de adquisición de coñecemen os do
alumnado.
2. In o me dos casos
Aspec os que se deben e en con a na a aliación.
Concep os (60%): A pa i do in o me en egado búscanse
e idencias de que se en ende on os concep os p esen ados e de
que se é capaz de aplicalos. Való ase o uso co ec o dos concep os
p esen ados en clase e a elación adecuada en e os mesmos.
Comunicación esc i a (30%): Való ase a co ección lingüís ica, a
es u u a lóxica e a edacción cla a dos in o mes p esen ados ao
inal de cada clase in e ac i a.
T aballo en equipo (10%): Emp égase a e isión en e pa es (pee
e iew). Median e es e sis ema o alumno/a p opo ciona alo acións
sob e a ac i idade dos seus compañei os/as (xe almen e dous), que
colabo a on con el/ela na discusión e elabo ación dos in o mes dos
casos. Os alumnos/as eñen que con es a unha enquisa elabo ada
pola p o eso a. A cuali icación é xe ada pola p o eso a a pa i das
espos as dadas polos compañei os/as do equipo.
3. Exe cicios
Aspec os a e en con a na a aliación.
UNIDADE DIDÁCTICA V. Decisións de p ezos - 19
Concep os (80%): Való ase a comp ensión dos concep os e
mé odos is os en clase e a co ec a aplicación dos mesmos.
Comunicación o al (20%): Való ase a pos u a e linguaxe co po al, o
on e p onuncia, a co ección lingüís ica, a capacidade de
adap ación á audiencia, a es u u a lóxica da explicación e a
habilidade de esponde a p egun as.
4. Deba es
Aspec os que se an e en con a na a aliación.
P epa ación/Con ido (60%): Való anse aspec os como: cla idade da
idea cen al; iden i icación dos pun os cha e; selección de
a gumen os álidos (lóxicos, pe suasi os, e ec i os) e de e idencias
in e esan es, ele an es, p ecisas, especí icas e su icien es;
cla idade das conclusións; p ecisión dos con a-a gumen os
p esen ados; habilidade pa a esponde as p egun as da audiencia
de o ma concisa e p ecisa; e adecuación das e e encias.
Comunicación o al (40%): Való ase a pos u a e a linguaxe co po al,
o on e a p onuncia, a co ección lingüís ica, a capacidade de
adap ación á audiencia, a es u u a lóxica, o emp ego de ma e ial de
axuda, a habilidade de esponde a p egun as e o i mo da
p esen ación ealizada.
5. Pa icipación
A pa icipación na clase considé ase unha pa e undamen al des e cu so e
po an o debe se conside ada no sis ema de a aliación. Recompensa ase
a pa icipación an o nas sesións exposi i as como nas in e ac i as. Con
odo, pa icipa en clase é “algo máis que ala ”. Unha in e ención de
calidade é aquela que cump e algún dos seguin es equisi os:
- P opo ciona unha idea no a, un da o no o ou unha pe spec i a no a con
elación ao p oblema que se es á analizando.
- Sin e iza ideas expos as an e io men e, pondo de mani es o elacións
en e elas, incong uencias ou consecuencias lóxicas que non osen
expos as con an e io idade.
- Cues iona a alidez de suposicións implíci as ou explíci as de pa ida.
- Expón no as p egun as que poden mo i a ou as in e encións.
- Con ibúe ao man emen o do g upo, es ablecendo unha ambien e co dial e
omen ado o deba e.
- Con ibúe a mode a e xes iona a pa icipación dou os.
- Demos a escoi a ac i amen e as in e encións dos demais pa icipan es.
20 - UNIDADE DIDÁCTICA V. Decisións de p ezos
BIBLIOGRAFÍA
KOTLER, P. e ARMSTRONG, G. (2008): P incipios de ma ke ing, Pea son
P en ice-Hall.
GONZÁLEZ VÁZQUEZ, E. e ALÉN GONZÁLEZ, E. (2005): Casos de di ección de
ma ke ing, Pea son P en ice-Hall.
JOBBER, D. e FAHY, J. (2007): Fundamen os de ma ke ing, McG aw Hill.
SANTESMASES, M. (2007): Ma ke ing. Concep os y es a egias, Pi ámide.
GARCÍA, I. (2009). Cuando más no siemp e es menos. Emp endedo es,
Agos o, pp. 52-57.
SERRANO, F. (2007). P ecios, cos es y en abilidad. Ha a d Deus o
Ma ke ing y Ven as, 78, pp. 36-43.
VALLS, J. (2009). El enómeno “low-cos ” y el impac o en los p ecios. Ha a d
Deus o Ma ke ing y Ven as, 94, pp. 34-38.
UNIDADE DIDÁCTICA V. Decisións de p ezos - 21
Ci as de ecu sos en in e ne
In es igación y Ma ke ing: www.aedemo.es/aedemo3/coleccion.php [ci ado
3 xanei o 2011]
Alima ke : www.alima ke .es/no icias/a ance.php3 [ci ado 3 xanei o 2011
Dis ibución y Consumo: www.me casa.es/nue a/_h ml/08_dyc.php [ci ado 3
xanei o 2011]
Es udios sob e consumo: www.consumo-
inc.es/publicac/in e io /pe iodic/ ame/cen o.h m [ci ado 3 xanei o
2011]
Bole ín de In o mación Come cial Española:
www. e is asice.com/Re is asICE/BICE/pagUl imoNume o.h m
[ci ado 3 xanei o 2011]
MK Ma ke ing + Ven as: www.ma ke ingmk.com [ci ado 3 xanei o 2011]
Ma ke ing Di ec o: www.ma ke ingdi ec o.com [ci ado 3 xanei o 2011]
IPMARK: www.ipma k.com/ [ci ado 3 xanei o 2011]
Uni e sia Business Re iew: h p://ub .uni e sia.ne / [ci ado 3 xanei o 2011]
Ha a d Deus o Ma ke ing y Ven as: h p://www2.e-
deus o.com/cd e is asw/hdm .h m [ci ado 3 xanei o 2011]
Re is a de Emp esa: www. e is adeemp esa.com/REVISTA/Public.ns /index
[ci ado 3 xanei o 2011]
Vice ei o ía de ex ensión
UniVe si a ia, cUl U a e sociedade
Unha colección o ien ada a edi a ma e iais docen es de
calidade e pensada pa a apoia o aballo de p o eso es
e alumnos de odas as ma e ias e i ulacións da uni e sidade
G ao en Adminis ación e Di ección de Emp esas
Fundamen os de come cialización
Concepción Va ela Nei a
Depa amen o de O ganización de Emp esas e Come cialización
Facul ade de Económicas e Emp esa iais
5
Decisións de p ezos
9788498 875591
ISBN 978-84-9887-559-1
