'w ^ . mm<s>
m i w i i l a s
5
STUDIORUM
SEMINARII TRIDENTINI CENTRALIS D. « I U I |
DE RELATIONIBUS IN TER ECCLESIAM E T STATUM AGENS,
■
co am Ulmo. II. Gube ua o e ecclesias ico S. i9.
P B O
pXCMO. ET jLL lO. p R E . p p . pENVENUTO
yVl0NZ0N ET jViARTIN,
ARCHIEPISCOPO GRANATENSI,
j .
i
jih ii a,
e ju s d e m E c c l e s i a C a n o n ic o D o c o a l i , n e c n o n
p o d i c i S e m i n a ii j u i s c a n o n ic i p o e s s o e ,
d ie 1 O c o b i s a n n i 1878
HABITA.
De O dina ii licen ia.
<5 GRANATA:
TWPIS E O oSB cE Ba iKO aWiSHH A& KSO'
1878.
STUDIORUM
SEMINARI! TRID H TIM CENTRALIS I), « I L I I
DE RELATIONIBUS IN TER ECCLESIAM ET STATUM AGENS,
co am Illino. D. Gube na o e ecclesias ico
S.
I*.
P R O
|3xCMO. ET J LLMO. J) RE. p . p . pENVENUTO
JAONZON ET yVIaRTINj
ARCHIEPISCOP() GRAN ATENSI,
i
§}. Jjh |W.|i ja ^ii auio Ci ii lli
i
e ju s d e m E c c l e s ia C a n o n ic o D o c o a l i, n e c n o n
p e /e d ic i S e m in a ii j u is c a n o n ic i p o e s s o i|e.
d ie 1 O c o b i s a n n i 1878
HABITA.
De O dina ii licen ia.
m i
GRANATA:
T1PIS H « nm HIKROIVYi ll AI.OKSO,
1878.
21 ENER. 93
R / M
U
O R A T IO
IIADGDRALIS
STUDIORUM
DE RELATIONIBUS IN TER ECCLESIAM ET STATUM AGENS,
co am Ulmo. I). Gube na o e ecclesias ico S. I*.
P R O
jSxCMO. ET | LLMO. Jp RE. p J3, pEN VENUTO
JA
ONZON ET
JAk
RTIN,
ARCHIEPISCOPO GRAN ATENSI,
a . JWj l C l lli
jjU iUli ,
EJUSDEM ECCLESIiE CANONICO DOCTORALI, NECNON
PByEDiCTi Semina ii ju is canonici PROFESSOR,
die 1 Oc ob is anni 1878
HABITA.
De O dina ii licen ia.
G RANATJE:
/ « y
21 ENER. 9.i
n w * b m u m iiiEROi mi «i.uumo
1878.

*
3
in e . CDi o:
O^oclo&cA o iii h .u u m :
j . i w c u c A d cA
iSc o i
A A
i i u:
lin e e e innume as momen i maximi ques iones ad
jus ecclesias icum publicum spec an es, locum non qui
dem in imum ob ine ca quce ad de e minandas ela io
nes in e Ecclesiam e S a um a doc o ibus agi a u .
Dilucida io haec g a issima es e anscenden a-
lis- hodie na p aese im ae a e, in qua nonnulla gube nia
p incipiis p o es an ibus peni us imbu a , Ecclesiae ca
holicae' o is quas haben i ibus hos ilia,ejusque admi
abilem cons i u ionem e auc o i a em di ini us accep
am labe ac a e, e , si ie i posse , e medio olle e e ad
nihilum edige e conan ia, nullum non lapidem mo en
ad undi us e e enda undamen a obus issima quibus
ejus missio ad mode andas conscien ias e ad hominem
ad inem ul imum ducendum i mi e ni i u .
Scio equidem ma e iam esse is am quam agg edio
saleb osissimam, scopulis e pe iculis quocumque cons-
picia u aspec u e e am; nec me aliunde la en , um
ingenii mei imbecilli as, um e um in hac o a ione
agenda um igno an ia qua sca eo; a am en p ae oculis
habea is amabo non ex libe a olun a e e elec ione
hunc me labo em em e i e suscepisse; sed u obliga
ioni mune i quo ungo in hoc almo ca issimo nos o
cen ali Semina io annexo aciam sa is. Non igi u as
— 4 —
milii ui nec bene isum uisse debi o obedien ia? adim-
plemen o me sub ahe e, e si e um ingenue a e i e
lim, cum oppo uni a em a ipe e ingen i deside io la
g assem aliquid p o e endi quod in hono em, laudem e
exal a ionem sanc ae Ma is Ecclesiae edunda e , lice
aliqualem imo em ea quas pe ac anda suscepi in ani
mum meum ob eo um di icul a em in undan , amen
alac i e e pe jucunde ad munus meum obeundum mi
no i qua aleam impe ec ione, e modo minus indigno-
es a? bene olen iae e e udi ionis me con e am.
Nec me in ende e a bi emini (quod o e sane-
inexcusabilis audacia), ac a ionem comple am, omni-
busque nume is absolu am e undequaque pe ec am de
ela ionibus in e Ecclesiam e S a um consc ibe e: hoc
enim omnino p ohiben , um in ellec us mei enui as»
omnium es um app ime no a, um angus ia empo is
quo dispone e possum in an a mune um quo idie in
g uen ium p olu ie, um denique indoles hujus ope is;
quibus omnibus i u pauca quaedam an um es is
oculis subjice e aleam supe his qua uo capi ibus a
me in hac o a ione b e i e enucleandis.
P imum e i de ins i u ione di ina e necessi a e
u iusque po es a is.
Secundum de pe ec a in e u amque po es a em
dis inc ione.
Te ium de necessi a e mu ui oede is e auxilii
in e ipsas.
Qua um e ul im um de ecip oca in e u amque
po es a em independen ia.
L
Omnibus sane debe esse sa supe que compe 
um, c ea u am a ionalem e o ma e in hoc mundo pa 
em dua um socie a um pe ec e dis inc a um in e se,
eligiosae idelice e ci ilis, unaquaeque ea um comple
a in suo 'gene o; eum e o exis en ia hominis non ci 
cumsc iba u ad b e es dies quibus nunc mili a supe
e am, sed in ae e na e inali p aedes ina o um socie a
e ad quam olim debe pe ine e complea u , necesse
es u quidam nexus in imus adsi in e p aedic as so
cie a es ansi o ias, e socie a em ul imam, pe manen
em a que pe du abilem.
Rela iones is ae el posi i ae e un el nega i ae;
e si majo i p op ie a e loqui malumus, el di ec ae el
indi ec ae: di ec as illas nuncupabimus quae adsun in
e socie a em di ec e e immedia e p aepa a o iam al
e ius inalis socie a is 'bea o um, qualis es socie as
eligiosa; indi ec ae e o audien illae ela iones quae
exis un in e socie a em indi ec e p aepa a o iam so
cie a is bea o um, qualis es ci ilis, in hunc inem ins
i u a u p ae e 'bonum in e io is o dinis quam elici as
ae e na, ides empo alis bea i udo, quod p omo e e de
be posi i e, i a bonum is ud p omo e e debe , u ex
■is a p omo ione nullum sequa u impedimen um asse
cu ioni bea i udinis ae e nae, quae quidem es bonum ;i
socie a e eligiosa p omo endum.
Si inis ul im us, qui alius esse nequi , u innui,
quam in e minabilis e inde iciens bea o um socie as,
assigna us homini si ai Sup emo e um omnium Mode
a o e, indubium es quod si ipsius c ea u ae a ionalis
exis en ia um indi idualis um socialis e si ope a ab
eadem c ea u a a ionali exe enda i u e ope a i a qua
p aedi a in eni u , a ionem medio um ad suum ul i
mum inem ducen ium habe e debean , cum illius si
media dispone e qui inem de e mina e assigna , cum
que socie as um ecclesias ica um ci ilis nihil aliud
sin quam media quae hominem ad suum ul imum inem
ducan , dic ae socie a es deben esse necessa io a Deo
o dina ae.
Hinc ins i u io di ina u iusque socie a is.
Sed ex a dubium pa i e es nullam socie a em
u alem ope a i posse quin ipsi p aesi aliqua po es as
Ex hac numquam sa is mi anda Ecclesiae ca ho-
licaj uni e sali a e i u lice ci is liispanus amquam
ex aneus spec e u ubicumque dega ex a ines His
panice, e gallus ex a ines Galliae, homo amen ca ho
licus nullibi alienus es , quia ejus pa ia es uni e sus
o bis, e quocumque se e a , ce ni ibi eamdem p o 
sus idem p o i e i, eadem sac amen a minis a i, eum -
dem omnino cul um Deo exhibe i, easdem leges obsei-
a i, eamdam andem po es a em ipsa um legum obsei-
an iam p omo e e.
Po o ambigendum non es ca holicum hominem
e o ma e pa em alicujus ecclesiae pa icula is, dan u
enim p ae e ecclesiam uni e salem ecclesiae pa icula
es ; hic e o pa icula ismus ecclesia um non gene a
independen iam in e ipsas, p ou con ingi in s a ibus,
sed es pa icula ismus ilia ionis ab una ma e com
muni, ad quam omnes ecclesiae pa icula es pe inen ;
sun elu i pa es cujusdam lo ius gene alis ad cujus
o ma ionem omnes ecclesiae concu un ; e haec eccle
sia um pa icula ium ab uni e sali dependen ia adeo
necessa ia es u quicumque sepa a ionis cona us, ip
sam pa icula em ecclesiam ad mise am me ae agg e-
ga ionis ecclesias icae solius nominis condi ionem e
dige e .
________
Disc imen in e u amque po es a em in supe io
i pa ag apho expensum, in aliud nos duci , quod es
me um an e io is consec a ium. Ecclesiae sane uni e sa
li a em ipsius imi as consequi u , sicu s a us poli ici
pa icula ismo esponde ipsius s a us a ie as. Ecclesia
una es in sua essen ia, uni o mis in suo agendi modo,
amquam co pus sociale; s a us a ius es , in sua exis-
en ia, mul iplex in suo agendi modo amquam associa-
io poli ica. Non es hic locus la e disse endi supe hoc
duplici cha ac e e espec i e dis inc i o Ecclesiae e
S a us; aliunde, o an ique sun lib i supe Ecclesiae
uni a e consc ip i, u pa um au nihil no i supe adde e
-12—

—13—
possemus eis quae abunde o copiose adduc a sun in
omni ac a ionum gene e, ab illis in quibus acilio a
an um nos ae di inae Religionis p incipia adun
u usque ad illa quae expone e e e ol e e scien i-
ica me hodo cu an undamen a supe quibus di ina
Ecclesiae cons i u io consu gi , o mam specialem quae
eam a cae e is socie a ibus me e humanis sece nun ,
o ganiza ionem (u ocan ) po es a um publica um ex
quibus gube namen alis hujusce mi i icae socie a is
machina coalesci , ela iones andem in imas quae um
in e po es a es in in icem um in e po es a es e asso
cia os exis un .
Ecclesiae uni as duplicem habe aspec um, em
po is idelice e sp a ii; uni as empo is consis i in
iden i a e pe ec a hodie nae socie a is ecclesias icae
cum ea quae ui immedia e e di ec e ab ipso Domino
nos o Jesu Ch is o cons abili a; uni as spa ii es iden
i as pe ec a socie a is ecclesias icae cujuscumque e 
ae loci cum ea quae ades in alio loco diame ali e
opposi o.
Quam di e sum spec aculum nobis o e s a us
poli icus sub hoc espec u conside a us! Quan a a ie
as in eis! Vix ac ne ix duo in enien u qui in una e
eadem poli icae cons i u ionis o ma con enian ; adhuc
in illis egionibus quae eadem poli ici egiminis o ma
u un u , dan u , e iam quan um ad adjunc a subs an ia
lia, di e si a es men ione dignae quae modum essendi
poli icum ha um associa ionum in in ini um a ia e a
ciun . Quod quidem nobis a i ma e cogi sicu unam
dum axa da i Ecclesiam, i a da i quamplu imos s a
us; e disc imen is ud in e socie a em ecclesias icam e
ci ilem es alde no a u dignum , ex eo enim anscen-
den alissima p odeun consec a ia quae nobis no am la
ciun indolem e cha ac e es speciales unamquamque
ha um socie a um qua um s udium acimus app ime dis
inguen es. _________
Pos emus u iusquo socie a is dis inc i us cha
ac e es pwpc ui as ecclesias ica: in con aposi ione ea-
d ,ci a is ci ilis. E e quidem e a: pe pe ua Ecclesiae
pe manen ia e ipsius con inua a e numquam in e up
a exis en ia in eadem o ma e absque ulla' a ia ione,
pe pe ui a em po es a is ecclesias icae ad egimem ip
sius socie a is necessa iae indeclinabili e exigi . Non
dee un u ique pe sequu iones ad e sus ipsam, nec ejus
pulche ima hie a chia di ini us ins i u a libe a e a
de ab incu sibus inimico um eam eons an e insidian-
ium: ea amen inconcussa e immobilis in sua exis en
ia pe manebi , e po es as ab ipsa hie a chia exe ci a
incolumis pa i e pe s abi in modo essendi e ope an
di. Nihil mi um; omnia sun in hac admi abili hie a 
chia sapien issime disposi a; e cum a Deo ipso ue i
immedia e s a u a, ipsius di inae pe manen iae pa iceps
e i , cousquo quo Ecclesia ipsa pe du e , pe du abi ,
ides , usque ad inem mundi.
Longo di e sas condi ionis es po es as ci ilis sub
hoc aspec u spec a a. Ve um quidem es , ins i u io
nem s a us poli ici in gene e pe manen em esse, e
quousque humanum genus p e d u e , pe du a u am,
cum u supe ius dixi, ad ipsius humanae na u ae condi
ionem idea u p aedic us s a us poli icus e e endus;
e um pa i e e s , quod ci ilis po es as in gene e am
quam condi io sine qua non ipsius s a us socialisTpe pc-
ua e iam esse debe , e cum eadem hum ani a e asso
cia a, na iones e o man e coexis e e; hi e o s a us,
u associa iones e o ma ae i u e di e so um e saspe
saepius opposi o um adjunc o um, alii de ece un , u
ad alio um o ma ionem o iginem dede in ; alii in mun
dum poli icum denuo appa ue un in alias ansm u a i
communi a es o mam poli icam omnino di e sam p se-
se e en es; alii ingen es dismemb a iones passi ue an ,
ami en es in eg i a em o ius en i a is poli icae quam
pe aliquod empus e o ma e in ; alii abso p i sun e
elu in alios con e si, qui pos quam i am magis el
-14—
— 15—
minus obus am duxe an , peni us e anue un , u jam
non amplius ex i e in .
Haud di i endum equidem eamdem subiisse a
ia ionem aliquo ecclesias pa icula es quae pos insig
nem e non b e em exis en iam, peni us e medio subla
ae ue un , hanc ex inc ionem, ob ines sibi soli no os,
nec nobis umquam o si an e elandos, Deo pe m i en-
e ; e cum ipsa um i a ide u pa i e ex inc am om
nem p obabili a em no ae appa i ionis in mundum eli
giosum; amen hae non sun nisi ami cujusdam a bo is
saecula is, cujus exis en ia s abilis pe se e a in sua
mi abili e uni o mi iden i a e , cum s a us poli ici
nullam aliam habean subsis en iam p ae e eam quam
pe seipsos haben , absque ulla s a ui gene ali e uni
e salio i inco po a ione cujus in eg an em pa em e o -
men , elu i s a us pa icula es ad cons i u ionem ali—
cujus o ius coneu en es.
Ac i hucusque sumus de di ina o igine deque
u iusque po es a is necessi a e; na u am pa i e unius
cujusque in u inam e oca imus; deno ando eo um
cha ac e es pa icula es. P ocedendum es nunc ad s u
dium modi ope andi u iusque po es a is, u ex hoc
s udio colligamus an ope a i debean sepa a im, an e o
conjunc im, ides , median ibus ela ionibus quibus al
e a in al e am in luxum exe a .
III.
ln hac an i ponde is quaes ione de ela ionibus
in e Ecclesiam e S a um, quam in hac disse a ione
pe ac andam assumpsi, i a i diligen e deben duae
opiniones ex emae quas sus en a e indisc e e posse
quicumque non sa is accu a e na u am u iusque socie
a is cha ac e is icam (u i a loqua ) pe pende e . Alia
ex his opinionibus, el po ius e o ibus, illa o e quae
duplicem socie a cm i a con unde e , u ex duabus
unam dum axa e o ma i asse e e sub duplici aspec
u conside a am; alia asse admi e e quidem di isio
nem, eam amen plus aequo ex ende e , usque nempe
ad o alem e comple an u iusque po es a is sepa a
ionem.
Con undi nequeun , quia di e sae sun ; sepa a i
non alen , quia lice di e sae in e se, ad communem
i am agendam ins i u ae a Deo sun , ad coexis endum
in medio socie a is humanae, e ad p omo endum pe -
mu uam unius supe al e am ac ionem commoda quae
ex sua ins i u ione spe a e debe humanum genus, si
biquo p oposui pa e nalis e sapien issima Omnipo
en is nos i Dei Op imi Maximi P o iden ia.
Quod non alean in e se con undi, nullum du
bium debe nobis esse, si in men em e ocemus a gu
men a quae in demons a ionem ipsa um dis inc ionis
sun in medium p oduc a.
Nunc e incendum nobis es dis inc ionem hanc
non eousque pe en u am, u al e am ab al e a sepa a
i, e al e am de al e a cu a e non debe e. Non sane: ab
una enim e eadem p o sus o igine p oceden es, elu i
iliae ejusdem pa is, e p oinde elu i ge manae so o es
spec a i mu uo deben ; nunc e o quis ju e me i o a i 
ma e audebi quod so o es ab uno e eodem pa e p o
ceden es non deben sese mu uo p o ege e, nec mu
uis necessi a ibus p ou unaquaeque po ue i , sub e
ni e? P ae e ea, u aque po es as ins i u a es ad bea i-
udinem hominis p omo endam, quam quidem ob ine e
nulla a ione ale e , nisi u aque po es a e sua i e
di ec us.
E e quidem e a, p o objec o enim cum habea
u aque po es as bea i udinem hominis p omo e e, una
quaeque in sua sphae a, id es , in ca c ea u ae a ionalis
pa e quae ei espec i e incumbi , (omnia enim in hac
humani a e sun in ime connexa, co pus cum anima,
pa s in e io cum supe io i, bea i udo empo alis cum
-16—
se e na elici a e), e iden issimum es has duas po es
a es ad hoc duplex bonum in ime in e se connexum
lespec i e p ocu andum des ina as, a monice i e e e
colla is consiliis, u ocan , necessa io ope a i debe e.
Hinc es quod ecclesias ica po es as indica e
sibi debe omnia illa quas ad bonum hominis spi i uale
ace e possun , u missionem ad quam adimplendam
ins i u a a Deo u i , adim plea ; sed dum sibi ju e
me i o indica exe ci ium absolu um libe a is pe 
ec issimae e o alis qua indige in usu p aedic o um
medio um, u missionem ipsi assigna am adimplea ,
icissim non po es non ecognosce e e con i e i in po
es a e ci ili libe a em legi imam, p uden em necnon
in suo o dine sup emam, qua necesse habe u ope e u
in sphae a a c io ibus quidem limi ibus ci cumsc ip a,
non eio pa ipendenda quae ipsi es e iam di ini us
asc ip a.
Sed ope e p e ium duco qua ope andi a ione
auxilium mu uum sibi p aes a e u amque po es a em
pe pende e, u suae espee i ae missioni espondean ,
u que ipsi adimplendae incumbe e alean jux a u ius-
que na u am eis ab ipso e um Auc o e indi am.
Ecclesias ica po es as, lice o dinis an o po es
a e ci ili supe io is quan o spi i us ma e ia, quan o
coelum e a, doc inam ene de di ina po es a is ci i
lis o igine, p oindeque non po es non inculca e ide
libus obedien iam ipsi debi am , in men em eis e
ocando celebe ima illa Apos oli Pauli e ba: Omnis
anima po es a ibus sublimio i ois subdi a si .... ideo ne
cessi a e subdi i es o e, non solum p op e i am, sed e iam
p op e conscien iam (Rom. XIII, 1, 5); ipsis pa i e
exhibe di ini Magis i i ida exempla, qui in o ejus
i as p aecla issimis ges is quae nobis E angelium con
se a i , obse an iam po es a i ci ili debi am exhi
bui ; quoniam e o Ch is ianus homo in omnibus mo
dum sese ge endi di ini Magis i accu a e im i a i debe ,
i a u ipsius i a elu i i ae Ch is i imago si , s a ui
3
—17—

poli ico quam maxime in e ea u memb a quibus coa
lesci eligionem ca holicam colan , an um enim eli
gio ca holica e um e debi um qui de ci ili po es a e
concep um e o ma i debe , ene e p o i e u . Ea de
causa, commodum quod a po es a e ecclesias ica po es
as ci ilis capi , inaes imabile es ; nam obliga io subjec
ionis hominis, humanis, dummodo sin legi imis, po
es a ibus, es obliga io o dinis spi i ualis, sicu cae e ae
obliga iones quae a di ina eligione suis cul o ibus
injungun u , e ea um pecca i con ahe e doce p ae
a ae po es a i non ob empe an em, p ou con ingi in
eo qui aliquod ex cae e is nos ae eligionis ca holicae
p aecep is in ingi .
Indubium quidem omnibus esse debe obliga io
nem ci ili po es a i obsecundandi esse o dinis spi i ua
lis, nam haec auc o i as es quaedam ipsius di inae auc
o i a is u qua omnis po es as de i a , ep aesen a io; ac
p oinde huic po es a i con ai e, pe inde es ac in ipsum
Deum sese ex olle e; e si alis es idea quam de ci ili
po es a e e o ma e suos asseclas ca holica eligio doce ,
e idens es quod si olun a em Dei ange e pecca um
si , pecca um e i e iam non obedi e auc o i a i cui
Deus ob empe a e p aecipi .
Vicissim auc o i as poli ica e sus ecclesias icam
obse an issima esse debe , quae adeo p aes an em con
cep um e o ma e doce de po es a e ci ili; debe cum
ipsa po es a e splendide se ge e e; debe ipsam in suo
e i o io magno cum gandio excipe e, cum omnibus
consequen iis quae ex hujus admissione po es a is na
u ali a ione luun , agnoscendo i ulos Ecclesiae ad
dominium uni e sale, ex i missionis qua ei dona
a si ab ipso Sup emo e um omnium Mode a o e,
Rege egum e Domino dom inan ium ; e ea po es a e
liben e admissa, ipsi expedi am e omnimodam ac ionis
elinque e libe a em ad egendum spi i uali e ilios
quos enu i i , sine limi a ione u lla; quia cogni ionem
pe ec issimam cum habea de po es a e qua polle , de-
-18-
que limi ibus in a quos debe con ine i, impossibilis
es e o (loquo de Ecclesia uni e sali) in judiciis ab
ipsa la is ci ca na u am ecclesias icam el ci ilem ali—
cujus quaes ionis quae in e u amque po es a em agi e
u . Cu a e quam maxime debe ci iles poli icasque
ins i u iones in suo e i o io exis en es cum doc ina
e ins i u ionibus ecclesias icis accu a e concilia e; nam
Ecclesia non modo in s a us ing edi u u ad eligiosam
e mo alem indi iduo um singilla im sump o um u ili
a em a enda , sed e iam u en i a em socialem in o 
me in salu a ibus ca holicismi doc inis e p aecep is;
e o enim es in e omnes g a issimus , p ou in se
quen i pa ag apho luculen e os endemus, quod s a us
poli icus, u alis spec a us, omni debe ca e e eligio
ne, sed omnibus debe esse indi e ens, absque ulla
e ga aliquam ea um p aedilec ione.
Uno e bo: po es as ecclesias ica ci ilem consi
de a e debe amquam a Deo ipso ad bonum empo ale
homini p ocu andum ins i u am, qua enus bono spi i
uali non ad e se u ; ca holicis inculca e obliga ionem
p aedic ae po es a i ob empe andi in omnibus ipsi po es
a i incumben ibus nec legibus cum di inis um eccle
sias icis ad e san ibus, necnon ansg essiones puni e
poenis similibus illis quas s a u as habe ad omnia alio
um gene um pecca a punienda; icissim po es as ci i
lis ecclesias icam espice e debe amquam ab o igine
di ina p oceden em, e non an um gene ica quadam
a ione, sed e iam speci ice; a salube imo in luxu eccle
sias icae doc inae nulla a ione se sub ahe e, sed in
hujus doc inae spi i um al e se imbibe e u uni e sam
legisla ionem ins i u ionesque omnes in o me spi i us
ca holicus; e andem omni quae pa si se e i a e im
pe us e cona us ad e sus hanc di inam Religionem
coe ce e.
-19-
—20—
IV.
Jam accedimus ad ul imam nos i p oposi i pa 
em, quae e e u ad mu uam u iusque po es a is in-
dependen iam, ci ca quam, majo i quam possimus cla
i a e e ingenui a e, nos um sensum ape iemus.
F equen issimum equidem es apud auc o es lianc
quaes ionem agi an es a i ma i e e ince e cona i, sicu
ecclesias icam po es a em a ci ili, i a ci ilem ab eccle
sias ica p o sus independen em esse debe e;u aque enim
es in gene e suo sup ema; e haec sup ema ia peni us
e anesce e , si al e a esse al e i aliquo modo subjec a;
pos quam a i ma ionem, uni e sali e ab auc o ibus
in medjum p o e u illud celebe imum Jesu Ch is i
es im onium : Reddi e, e go c[uae sun Casa is Caesa i e
quae sun Dei Deo: pos ea in p olixas e udi asque dis
se a iones sese ex endun u pa e acian g a issima
quae secum ahe e e de ac o axi mala, si e um si
quod na a his o ia, subjec io po es a is ci ilis po es
a i ecclesias icae, quin desin homines po es a is ci i
lis assen a o es e in ecclesias icam male a ec i qui
Ecclesiam conspice e cupien es di ec ioni animo um
ad bea i udinem dum axa e o ali e incumben em,
ipsam ii e enis omnino solu am o lun , non enim
dignae sun es hujus mundi u socie as i a excellens
ac magni ica u es ecclesias ica, ad bona di ina p o
cu anda ins i u a, in illis se im miscea ; s a imque ad
ducun illa es imonia am saepe epe i a : Regnum
meum non es de hoc, mundo. Nemo mili ans Deo implica
se nego iis saecula ibus.
P ocedamus paula im. Quses io p aedic a ide u
po ius a iocina ione philosophica enucleanda, quam
au es p aebendo lam en a ionibus pseudo-poli ico um,
mala quae ex Ecclesiae supe io i a e in socie a em ci i-
-21—
lem dimanan , nimia co dis sui ene i udine plangen ium.
Homo es an e omnia e supe omnia ens essen
iali e eligiosum: indubium au em es hominem u
ens eligiosum, an ummodo aliqua, non e o omnia
media quibus Deus cul ui dona i debe app ime cognos
ce e posse; e pe consequens ab oblig’a ione inqui endi
e in eniendi o alem e comple am, heo e icam e
p ac icam, e i a em eligiosam minime po es - seme -
ipsum exime e ; e cum haec e i as dum axa in eli
gione ca holica si a si , omnino necessa ium es , u
na u alibus ins inc ibus eum ad eligionem inclinan i
bus in sinu Ecclesiae ca holicae sa is acia .
Homo amen ca holicus, homo memb um socie a
is eligiosae uni e salis quae ca holicismus appella u ,
es pa i e memb um socie a is ci ilis seu s a us poli
ici; e debe in socie a e poli ica o icia ipsi a Religio
ne injunc a diligen e obi e, seu, quod idem es , debe
cunc as i ae suae ac iones p aesc ip ionibus quas ei e
ligio ca holica imponi , accu a ius accommoda e.
Sed homo ille po es esse memb um p i a um so-
Gie a is ci ilis, e po es e iam esse memb um po es a
is ipsius socie a is; e inqui e e opo e u um homo
an um poli icus p i a us, non e o homo poli icus pu
blicus, socie a i eligiosae obs ic us esse debea .
Jux a libe alismum hodie num homo publicus ab
omni p o essione eligiosa es o ali e exemp us. E in
cendum p oinde nobis es ad e sus hunc pe niciosis
simum ecen io is ae a is e onem, publicum' hominem,
si ca holicus amquam homo p i a us si , debe e e iam,
qua enus es homo publicus, ac us publicos p aesc ip
ionibus ecclesias icae po es a is accommoda e; quo e ic
o ide u mihi pa i e e ic um, ci ilem s a um non
esse ab ecclesias ica po es a e independen em.
Po es as poli ica ch is iana , ides po es as poli
ica pe memb a Ecclesiae ca holicae exe ci a a po es a e
eligiosa omnino pende in suo exe ci io; nam objec um
po es a is eligiosae non es aliud quam magis e ium