Kaip nereikia rengti žodynų

współpracą, badanie podłużne — badaniem ar kontynuowanym ciągłym, sukcesywność (przeciwieństwo jednoczesności) następstwem — kolejnością, ar walidacja (kryterium ir jakości psychologicznych narzędzi pomiarowych eksperyment- — jų ów wiarygodność, — adekwatność) odpowiedniością. Be tych uwag można wspomnieć o pewnym ir braku konsekwencji. Nie į zagłębiając się w ar jų problemy systemowości terminów i konsekwencji ich stosowania, wystarczy powiedzieć, że autorzy słownika w żaden sposób nie mogą się zdecydować: ar psychologowie ZSRR jeszcze istnieją czy ar nie. To samo A. Łurija w jednym miejscu nazywany jest psychologiem ZSRR, o w innym (w jednym przypadku nawet na tej samej stronie) — Rosyjskich psychologów. Jednak takie niejednolitości bardzo łatwo można skorygować. Należy przypuszczać, że redaktorzy słownika, przygotowując jego nowe wydania, wiele poprawią, w tym również wspomniane nierówności. Być może poważniej zainteresują się także tworzeniem litewskiej terminologii. Tym bardziej że, jak widać z podanych przykładów, litewskie terminy są często zarówno jaśniejsze, jak i krótsze. Przecież psychologowie z pewnością chcą, aby rozumiało ich i czytało ich prace jak najwięcej osób. Birutė LENKTYTĖ JAK NIE NALEŻY PRZYGOTOWYWAĆ SŁOWNIKÓW Obecnie wydaje się niemało różnego rodzaju słowników, zwłaszcza słowniczków. Patrząc na liczby, można by krzyczeć z zachwytu zarówno nad rozmachem pracy, jak i nad tak licznym gronem leksykografów, autorów słowników oraz wydawców. Już od czasów starożytnych wiadomo, że ze iš wszystkich prac językowych najtrudniejsze jest pisanie słowników. O tick wielu pracujących! Jakież wielkie porywy lingwistyczne, po prostu loty! Prawdziwy złoty wiek słownikoznawstwa. Niestety, niestety... Przeglądając ne jeden z nowych owoców naszych trudów słownikarskich, dość szybko przychodzi rozczarowanie: wielu — redaktorów i wydawców ir zbyt łatwo ma nadzieję wzbogacić leksykografię litewską. Aż nadto jest pośpiechu w pracy, osobliwości w opracowywanir iu i zbieraniu, po prostu tandety. Ne Jeden z redaktorir ów i wydawców okazuje nė się nie mieć najmniejszego pojęcia, jak ri słowniki powinny ir być pisane i jak powinny być wydawane. Jedną z iš najważniejszych, najbardziej ir owocnych i najbardziej autorytatywnych dziedzin pracy nad językiem litewskim kończy się przekształcać w biznes leksykograficzny, swoiste Gariūnai językoznawstwa. Na pierwsze į miejsce wysunięto 106 wzbogacanie ne leksykografii litewskiej, jakość pracy, ne ale także materialne wzbogacenie samych opracowujących i wydawców. Ileż ludzie nakupują badziewia i, jeśli się uczą ko iš tų słowników, ileż to nieprawd się człowiek nauczy! Prawda, tym „bizniu” zajmuje się przede wszystkim ne jeden z ogólnych słowników przekładowych, rozmówek, a także ekonomii, biznesu itp. ir redaktor ar i tłumacz słownikar ów i słowniczków. Iš Nie zgromadzisz bogactwa słowników innych dziedzin. Ne tak usilnie atakuje ir się ich przygotowywanie i wydawanie. Wraz z zanikiem państwoweir go wydawnictwa książkowego i coraz bardziej rozszerzającą się, nastawioną na szybki i, jak się wydaje, duży zysk prywatną działalnością wydawniczą, wkrótce ar nadejdą czasy, gdy książkę naukową, jakiś specjalistyiš czny słownik, będzie mógł wydać chyba tylko sam autor za swoją pensję urzędniczą. Zamiast choć trochę otrzymać za owoce swojej pracy, będzie musiał sam dać zarobić wydawcom, drukarzom i sprzedawcom, jak to już przed wojną przydarzyło się prof. L. Vailionisowi, kierownikowi zespołu opracowującego „Litewski słownik botaniki”. I całkowicie potwierdzi się stara ludowa mądrość — z nauki bogaty nie będziesz, tylko garbaty. Toteż po zapoznaniu się ze „Słowniczkiem terminów anatomii i morfologii roślin” Stasė Janonienė, wydanym przez Wileński Państwowy Instytut Pedagogiczny (obecnie Wileński Uniwersytet Pedagogiczny), chęć napisania o nim zrodziła się bynajmniej nie dlatego, że autorka chciała się na nim wzbogacić (słowniczek ten nie został napisany ani wydany w tym celu), lecz dlatego, że kierowała nią niemała chęć pomóc studiującym przyszłym nauczycielom biologii lepiej zrozumieć terminy swojej dziedziny, jak sama pisze w przedmowie do słowniczka: „pomóc przyswoić terminy, usystematyzować oraz nadać znaczenie pojęciom anatomii i morfologii roślin, przygotować studentów do korzystania z literatury naukowej itd. " (s. 1—2). Są to bardzo poważne i godne pochwały cele. Wyższa szkoła pedagogiczna, ta szkoła nauczycieli, bez wątpienia nie ma i nie może mieć większych celów niż kształcenie dobrych, a nawet bardzo dobrych nauczycieli. A dobry nauczyciel przede wszystkim musi być dobrym, po prostu znakomitym znawcą wykładanych przez siebie przedmiotów. Niedostatecznie mocnej umiejętności tego, czego nauczać, w żaden sposób nie naprawi nawet wzorowa umiejętność tego, jak nauczać. Zadaniem słowniczka jest — pomóc studen- *Janonienė S. Słowniczek terminów ir anatomii i morfologii roślin. Wilno, 1990. 40 p. 107 tom lepiej nauczyć ko się nauczać. o Na ile słowniczek nadaje się do nauczania samej ne botaniki, botanikowi nie sposób rozstrzygnąć, lecz do nauczania ir i kształtowania języka botaniki, niestety, niewiele się przyda. Czytelnik słowniczka w ogóle nie rozumie, dlaczego co najmniej połowę przedmowy (ponad stronę) poświęcono, jak napisano, „przedstawieniu podstawowych wiadomości o pisowni, wymowie i akcentowaniu wyrazów łacińskich” (s. 2). Przecież w słowniczku tym zamieszczono nie wyrazy łacińskie, lecz zapożyczone z innych języków i spolszczone wyrazy. To prawda, zamieszczono również wyjaśnienia pochodzenia podanych po litewsku haseł (na przykład dorsalinis — łac. dorsum — plecy, s. 12; choć i tutaj w niejednym przypadku brakuje precyzji, choćby w tym — dlaczego nie podano łac. przymiotnika dorsalis), lecz pierwotnym źródłem znacznej części tych wyrazów lub ich morfemów jest język grecki (w wyjaśnieniach pochodzenia podany w uproszczonej transkrypcji alfabetem łacińskim). Czytając bardzo zwięzłą (złożoną z kilku reguł) naukę o akcentowaniu w języku łacińskim (s. 3), okazało się, że autorka słowniczka uważa te zapożyczenia w naszym języku za wyrazy łacińskie i akcentuje je według zasad języka łacińskiego - ji pisze: “1. W wyrazach wielosylabowych akcentuje się: 1.1. Przedostatnią sylabę, jeżeli jest długa (aleuronas). 1.2. Trzecią sylabę od końca wyrazu, jeżeli jest krótka (aktinomėorfinisY" itd. ir Oto dlaczego przede wszystkim niezwykłościami akcentu ten Słowniczek zaskoczył: stosuje się tu ir wyłącznie prawy — znak akcentu, spory pakiet słów, które według zasad języka ogólnego oceniane są jako żargonowe. o Autorka, jak się okazuje, nie wiedziała, że spolszczone zapożyczenia akcentuje się zgodnie z zasadami języka litewskiego! O czy może to nowe Słowo akcentologii? Mimo wszystko językoznawbe cy, bez wątpienia, na razie nie będą się kierować “ „Słowniczkiem terminów anatomii i ir morfologii roślin”, oznaczającir ym intonacje akcentowanych sylab (tj. będą ne stosować wyłącznie prawy znak akcentu), poprawią, gdy usłyszą i ar znajdą gdzieś błędną akcentuację, ir nie będą uczyć akcentowania aerenchima 4, atmosfėra 7, biosféra 8, chalūza 9, chlorenchima 9, chondriosėma 10, chromomėra 10, chromonėma 10, chromosoma 10, citoplazma 11, diafrūgma 11, didstra 11, diktiosoma 12, egzina 13, epiblėma 15, epitėma 15, floéma 17, flora 17, gamėta 18, grūna 19 ir itd. — iš w sumie ponad pół setki takich nieprawidłowo akcentowanych rzeczowników drugiej deklinacji należących do drugiego wzorca akcentowego. We jų wszystkich formach 108 as liczby pojedynczej akcent powinien padać na końcówkę, tj. aerent hichlorenchima, diafragma, diastra... hialoplazma, intina, kaliptra, karioplazma, kolenchima, koleoriza, komisiira, ksilema, leptonema, lizosoma, membrana, meristemd itd. ir aż do ostatniego terminu tego typu zoospora. Niestety, w tym Słowniczku tylko jeden termin (ekosistema) został zaakcentowany na końcówce, czyli ir tym znakiem ne akcentu (potrzebny jest akcent lewostronny). O oto kilka innych błędów akcentowania terminów słowniczka: fitohérmonai 17 (=fitohormony), fotosynteza 17 (=fotosynteza), peryferia 31 (=peryferia), politomia 32 (=politomia), protogynia 33 (=protogynia), tetraedr 37 (=tetraedr), zoofilia 39 (=zoofilia) ir itd. Be to, w złożonych terminach z jakiegoś powodu akcentowany jest tylko pierwszy człon, np.: wrzeciono achromatynowe 4 (=wrzecionko achromatyczne), amfifloemowa syfonostela 5 (=amfifloemowa syfonostela) aż do rozmnażania wegetatywnego 38 (=rozmnażanie wegetatywne). Jest zatem jasne, że recenzowany Słowniczek zupełnie nie nadaje się do nauki akcentowania. Przyszli nauczyciele są tu uczeni akcentowania nieprawidłowego, co stanowi poważne wykroczenie o przeciwko ogólnym wymaganiom dotyczącym kształcenia językowego zarówno w szkole wyższej, jak i średniej. Użytkownicy słowników niewątpliwie są przyzwyczajeni sądzić, że cały tekst współczesnych be słowników jest napisany zgodnie z obowiązującą ortografią — ir podawane terminy (nierzadko jų į nie trafiają do ogólnych słowników nė językowych, toteż inne specjalistyir czne słowniki terminów są jedynymi źródłami, w których podawana jest normatywjų na pisownia), ir objaśnienia, wreszcie ir odpowiedniki w innych bų językach są zgodne su tų z zasadami pisowni innych języków. Tak powinno być. Tak jest w nieco lepiej opracowanych i ir starannie wydanych słownikach. ir Niestety, w “ „Słowniczku terminów ir morfologii anatomii ny roślin” różnej pisowni (nie tylko korekty!) są błędy —z błędami zapisywane są niektóre terminy hasłowe, np.: androcejus 5 (=androkéjus), emdemai 14 (=endemai), empyrinis 14 (=empirinis), genaratyvinis 18 (=generatyvinis), genecejus 18 (=ginécejus), partenogenézé 31 (=partenogenezé), plasmolizé 32 (=plazmolizé- ), trachejos 38 (=trachéjos- ), błędy ortograficzne występują również w objaśnieniach, np.: abecelé (=abécélé; hasło sigma 35), iSsiskirimas (=iSsiskyrimas; hasło gutacja 19), išskirimas (=iSskyrimas; hasło ekskrecija 13), kurinys (= kiirinys; hasło reproduktyvinis 34), molékulé (=molekulé; hasło chromomera 10), netoks dininkas jnaginink ma, atmosfera, biosfera, chalaza, anizotropija žiūželiai žiuželiai; str. zoospora 39) i in. W wyjaśnieniair ch pochodzenia terminów w przytaczanych słowach 109 (=nie taki; por. hemiceliuliozė 19), orandžinė (=oranžinė; por. karotinas pasisukymas pasisukimas; 23), por. (= łacińskich i 6), greckich (= znajduje się niemało błędów ortograficznych i w transkrypcji. Zatem pod ir względem ortografibe cznym nie można ufać omawianemu słowniczkowi, gdyż ne miejscami przebija się w nim nienormatywna wymowa wyrazów. W słowniczku zdarzają się terminy ar niewystarczająco i nietypowo spolszczone, np.: dichasis (łac. dichasium 11; =dichazis=dwuwierzchołkowy BŽ 455), kwiatostan funikulus (łac. funiculus 18; = funikulas =sznureczek nasienny BZ, prostopadły 374), (łac. perpendicularis 31; =prostopadły =pionowy), syneza (gr. sinezezis 36, synizesis BZ. 379; =synizeza- ), sorgas (gr. Soros 36; =sorgas BŽ 391, TŽŽ 458) ir kt. W glosariuszu przede wszystkim objaśniane są terminy obcego pochodzenia. Ponieważ wszędzie ne podano istniejące litewskie odpowiedniki tų zapożyczeń, a podane o ir formy nie zostały wyróżnione iš ani odróżnione od pozostałego tekstu, użytkownik słowniczka jest uczony jedynie rozumieć zapożyczenia, ale, można powiedzieć, mų nie jest uczony używać litewskich terminów. Np. : anafaza 5 (BZ 24 ir faza późniejsza), androceum 5 (ale BŽ 219 w tym celu podaje się jedynie termin kuokelynas), asymilacja 7 (BŽ 40 ir przyswajanie), bazalny 8 (podstawowy), biwalent 9 (BŻ zob. 87 biwalenty bliźnięta, geminy), dermatogen 11 (BŻ główny 300 termin skórnica), hipoderma — 21 (BŻ 179 ir podskórze- ), merystem 26 (BŻ 275 ir tkanka twórcza) ir itp. Wprawdzie terminologia botaniczna jest jeszcze zbyt mało zlituanizowana i pod tym ką względem wydała zdecydowanie zbyt mało ir 1965 m. opublikowany „Słownik terminów botanicznych”. Dlatego przynajmniej zwyczajowe terminy litewskie należałoby bardzo chronić, jeśli nie decyduje się na większe zlituanizowanie. Trudno to zrozumieć, dlaczego do recenzowaį nego słowniczka trafiła cela „komórka” 9 (przed siedmioma dziesięcioleciami spierano się i ir zatrzymano na /ąstelės), komu į jį wprowadzony statyw, którego nie podają dzieła normalizacyjne 37 (=stojak, podstawa- ), dlaczego w objaśnien15 iu terminu epikotylo wstawiono słowo antskiltė, skoro BŽ 31 za termin podstawowy uznaje się wariant tego słowa antskiltis (ten wariant również w TŽŽ 141). Nawiasem mówiąc, w omawianym słowniczku jest więcej innych, ir nietypowych wariantów terminów, np.: alkoloidas 5 (por. alkaloidai BŽ 20, TŽŽ 23), libriformos 26 (por. włókna drzewne, libriform BZ. 328, 262, TŻŽ 288), nitrofile 28 (por. nitrofity, azotolubne BZ, rośliny 298, nitrofilne au110 galai, nitrofity UTE VIII 208, nitrofile zob. nitrofity TZ.7. 341), perysperma 31 (por. perysperm BŽ 320, LTE VIII 560, TŽŽ 376) i in. Do słowniczka osobliwości należy zaliczyć także używany w objaśnieniach wyłącznie termin kiaušaląstė 6, 7, 31, 35 (=kiaušialąstė BZ 203, DZ, 337 i in.). Czy umieszczony w słowniczku termin velamenas 39 (swoją drogą BZ 431 podaje na to określenie termin šaknų apvalktis, łac. velamen) w objaśnieniu innego terminu nie zmienia się przypadkiem w velenu (zob. korpusas 24). W Słowniku dydaktycznym można objaśniać różne terminy i ich warianty spotykane w literaturze, jednak użytkownikowi takiej publikacji należy zarazem jasno powiedzieć, czego należy używać. I, rzecz jasna, sam autor słowniczka powinien pokazywać studentowi przykład używania terminów. Objaśniane są znaczenia terminów słowniczka. Być może przy objaśnianiu opierano się na wykazie źródeł leksykograficznych (łącznie 9 publikacji) zamieszczonym na końcu książeczki. Dziwne tylko, że do tego wykazu nie trafił „Słownik terminów botanicznych” (Wilno, 1965), litewskie encyklopedie. Może z tego powodu, a może i nie, jest niemało objaśnień nieprecyzyjnych, a część z nich jest po prostu błędna. Napisanie dokładnego, jasnego i zwięzłego wyjaśnienia znaczenia słowa lub terminu jest pracą wymagającą dużej wiedzy i umiejętności. Do tego potrzebna jest doskonała znajomość nie tylko podstaw specjalności, lecz także leksykografii. Tak jak nie wystarczy przeczytać podręcznik chorób wewnętrznych, aby móc leczyć ludzi, tak nie wystarczy przejrzeć, a nawet przeczytać słownik, aby samemu móc zająć się pisaniem słowników. Niestety, autorzy i redaktorzy słowników oraz słowniczków dotyczących tej ostatniej dziedziny dość często nie ar potrafią, a nawet nie cenią, ir Ne trzeba umieć wyjaśniać same znaczenia. Jak każda praca, tak i ta ma wiele ir swoich tajemnic, ma swoją teorię i praktykę. Aby zostać leksykografem, trzeba poświęcić nie ir mniej czasu niż na naukę botaniki. nė ne ir Niestety, tej Autorka „Słowniczka terminów morfologii anatomii roślin” ir wyraźnie nie rozumiała „drobiazgów”. Teraz o samych objaśnieniach terminów słowniczka. Po pierwsze, niemal wszystkie dość licznie podane w słowniczku przymiotniki wyjaśniono całkowicie błędnie. Najczęściej objaśniano je tutaj jako rzeczowniki, nierzadko jako rzeczowniki o konkretnym ne znaczeniu, tj. jako prawdziwe nazwy rzeczy (przymiotniki oznaczają właściwości, utworzone rzeczowniki iš jų są nazwami właściwości), np.: tų achlamidyczny „kwiat niemający okwiatu”, acykliczny (pewna właściwość 4, kwiatu), 111 „spiralny kwiat, części jo przytwierdzone spiralnie” 4 (terminy du te wyjaśniono jako rodzaje kwiatów, o ne akropetalny „wzrost wierzchołkowy rośliny. Rozgałęzianie się wierzchołka” 4 (wyjaśnione jako nazwa stanu czynności), ar autochtoniczny „skrobia pochodzenia miejscowego, powstała w istniejącym miejscu” 7 (a więc tym Słowem, zdaniem autorki słowniczka, określa się rodzaj skrobi!), cykliczny „pierścień kolisty, części jo rozmieszczone (=rozmieszczone) kołami" 10 (tu wyjaśniane na jest o cecha, pojęcie „pierścień cykliczny"- ), edaficzny „czynniki glebowe mające wpływ na 12, rośliny” mitologiczny „opowieść o bogach” 26, optyczny „przyrząd, który opiera się (=jest oparty) na prawach rozchodzenia się światła" 29 ir itd. be końca. Rzeczywiście, na tę chorobę ir cierpi część objaśnień „Słownika terminów botanicznych”, jednak można ir tam znaleźć odpowiednie objaśnienia, por.: acykliczny — 1) rec. Zod. p. 4: „spiralny okółek, jo części przyłączone spiralnie”; 2) BŽ 12: „nietworzący okręgu, spiralny”; 3) TŽŽ 10: „mający otwarty (ciągły lub rozgałęziony) łańcuch atomów węgla”. apokarpiczny — 1) skrót słownik p. 6: “owocolistki kwiatu, złożone z iš niezrośniętych owocolistków”; 2) BŽ 35: “złożony z iš niezrośniętych owocolistków". Po drugie, niektóre objaśnienia są niejasne, np.: parakarpiczny “jednokomorowa zalążnia z ir łożyskowaniem brzeżnym (zob.) vaislapynas” 30, prątnik “pręcik kwiatu sterylny, — nieprodukujący pyłku" 36, zygota “po połączeniu się gamet powstaje komórka, która daje początek nowemu organizmowi" 39 ir itp. Niejasne jest to dlatego, że utworzono zdania opisowe. Czym jest prątnik — stanem — czy właściwością? Czym jest ta zygota — — procesem, podczas którego po połączeniu się gamet powstaje komórka dająca początek nowemu organizmowi? BŽ innymi słowami twierdzi to inny ką prątnik — “wykształcony sterylny pręcik bez be pyłku" 404 (czyli rodzaj pręcika), o zygota „komórka powstała w wyniku połączenia gamet, zwykle dająca początek nowemu organizmowi" 485 (czyli sama komórka). ta Wyrażając myśl nieprecyzyjnie, można napisać wielkie ir dziwactwa, np.: ewolucja „rozwój zmian świata, społeczeństwa" 15 (ewolucja to same zmiany, czyli rozwój, o ne „rozwój zmian"), funikulus „szypułka 112 zalążka nazywana jest scklasaiciu” 18 (przecież wyjaśniono tu, czym jest sėklasaitis! To prawda, po otwarciu BZ 374,70dynėlio użytkownik dowie się, że ka ten przedmiot, łac. sznur lub sznur pępowinowy, ros. comm ma, ymucymoc, po litewsku nazywanym Ir wyłącznie zalążkowcem „Zatem to słowo funikulus zostało przejęte z łaciny, a może także z języka rosyjskiego), genecejus «Całość owocolistków pierścienia nazywa się owocolistniem» 18 (ta sama historia, takiego 137 terminu w ogóle nie no ma, jest tylko łac. owocolistnie — gynacceum, pinaecium, gynoe ceum, ros. eunenen, więc tutaj już rusycyzm wysunięty jako hasło, a zamiast objaśnienia zamieszczono definicję owocolistnia) itd. ir Studentowi będzie to ar niejasne, ar 137 wykładowczyni, musisz uwierzyć, gdy objaśnienia terminów różnią się, por. akrogamia „łagiewka į pyłkowa dostaje się do wnętrza zalążka przez mikropylę (Zr.)” 4 ir “przenikanie łagiewki į pyłkowej do zalążka przez wierzchołek, z jo uszkodzeniem tkanki, gdy mikropyle jest zamknięte wskutek całkowitego zrośnięcia osłonekTM akrotonia BZ 16-17; “rozwijają się gałęzie wierzchołkowe, znajdujące się — bliżej wierzchołkowego pędu macierzystego" 4 ir “takie rozmieszczeir nie bocznych pędów pąkowych na osi głównej, gdy pąki i pędy stopniowo zwiększają się w ir kierunku wierzchołka, w ten sposób największe pąki, ir najsilniejsze i najlepiej rozwinięte pędy znajdują się ar w górnej iš jų części osi głównej. <...>"BŽ 17; anemofilia “wiatr jest pośrednikiem w zapylaniu roślin" 6 ir “Zapylanie kwiatów za su pomocą wiatru" BZ 26 ir itp. Można by podać niemało przykładów, wyraźnie wskazujących. że autorka słowniczka St. Janonienė nie potrafi wyjaśniać terminów. To można by vo zobaczyć iš już w podanych przykładach, potwierdziir łoby to wiele innych. np. : komensalizm „rosnąc, rośliny nie szkodzą sobie nawzajem“ 24 (por. „jedna z form współżycia międzygatunkowego organizmów: osobniki jednego gatunku (komensale) stale lub czasowo żyją kosztem innego gatunku, nie wyrządzając mu szkody” TŽŽ maceracja 254); „po rozpuszczeniu blaszek międzykomórkowych w tkance uwalniają się komórki” 26 (por. „uwalnianie się poszczególnych komórek w tkance po rozpuszczeniu blaszek międzykomórkowych. <...>" BZ 267): poliploidia „w wyniku podziału (–podziału) jądra zwiększa się liczba chromosomów” tu 92 (por. „zwiększenie liczby chromosomów w jądrach komórek roślinnych więcej niż razy w du porównaniu z charakteryssu tyczną dla danego gatunku pojedynczą liczbą chromosomóBŽ 334); w" zoochoria „zwierzęta rozprzestrzeniają owoce" 39 (por. „rozprzestrzeni113 anie su nasion za pomocą ptaków lub zwierząt" BŽ 485) ir itd. Zdarzają się przypadki, gdy ogólne terminy biologiczne w słowniczku są objaśniane wyłącznie jako terminy botaniczne, np.: biocenoza „wspólnota roślinna“ 8 (por. „wspólnota organizmów obejmująca roślinność i ir faunę w określonym mą siedlisku” BZ, W 86). publikacjach dydaktycznych, ir ne tylko w nich, mimo wszystko należy podać pełny zakres znaczeniowy terminu. Lepiej wygodniej użytkowników terminów naraz, ir iš o ne kilkakrotnie zapoznać z rzeczywistym su znaczeniem terminu. No, ir kwestie językowe. Wyraźnie poświęcił zbyt mało uwagi językowi Autorka słowniczka. Be W omawianej już niezwykłości ir pisowni akcentowej jest niemało niespójności, jakby w jednym miejscu użyto iš terminu, a w innym objaśnienia, np.: astrosklereida iš „komórki jo kamienne (=komórka kamienna) z promienistymi wypustkami”, ekstrafloralna nektarnia „nektarne su 7, (zob.), które układają się w ne pierścień, ale np. na ogonkach liściowych (=nektarnica, znajdująca ne się w kwiecie, ale na przykład na ogonku liściowym)", geofit “rośliny lądowe (=roślina), których (=którego) pąki odnowieniowe ukryte (=są ukryte) w ziemi" 18, welamen "okrywa korzeni powietrznych, złożona (=złożony) z iš martwych komórek. <...>" 39 ir itp. W objaśnieniach użyto niepoprawnych słów, np.: bezstrukturalny (=bezstruktury) w objaśnieniu terminu 25 kutykula, bezazotowy (=bezazotny) w objaśnieniu terminu tanidy, występują 37 niepoprawne sformułowania, np.: utrwalanie „obróbka komórek, tkanek, organów różnymi ar substancjami, które zachowują je przez pewien czas w stanie niezmienionym (=niezmienione)” 16, oraz błędy interpunkcyjne. Dodawszy, że w słowniczku znajduje się wiele innych ir niedociągnięć w przygotowaniu leksykograficznym terminów — ne umieszczonych w porządku alfabetycznym, np.: bazypetalny heterogeniczny oksylity itp., 8, terminów 20, niewyjaśnionych, np.: dominowanie heterotypowy koagulować obiekt itp., w objaśnieniach brakuje znacznej liczby odsyłaczy zob. ']} seyong? nope. }]} nauč? This is invalid. Need proper JSON. }]}? final must valid. Apologies. }]}]}} 29 ir ?? 12, 20, 24, 29 ir su wstawionych terminów, np.: jądro (str. homogenicz21), ny geograficzny (str. endemic14), zny mikrob (str. fitoncydy 17), nektarynowa (str. polisacharyd nektarowy 13), ekstrafloralny (str. hemiceluloza 19), protoplast (str. ergastycz15), na wegetacja (str. efemer itp., 12) ir można nie mieć wątpliwości, że iš recenzowany słowniczek przyniesie użytkownikom niewiele pożytku, a szkody może o być wiele. Nie wykona on „pomocnicze środki dydaktyczne z biologii spe114