Apie du tarpukario laikų terminų žodynėlius

Kazimie as GAIVENIS APIE DU TARPUKARIO LAIKY TERMINY ZODYNELIUS Il a é é nommé p ésiden du Conseil d'adminis a- ion de la Commission. 1.8. Salkauskio pedagogikos e miny Zodynélis Philosophe S. Salkauskis sukii é non seulemen o iginalig e minologij- os eo ija, no mino iloso ijos e minus, mais doméjosi e pedagogikos e minija. De son inache ke u kalbis pedagogikos e miny Zodynélis, in i ulé Bend oji pedagogikos e minija (lie u iy-p an- ciizy- okieCiy- - usy kalbomi), isspausdi u RaS y an ajame ome (V., 1991). Zodynélio paaikinissem- en s aSoma: Su ankio a i8 iso 1600 pedagoginiy e miny. jy 600 paim i is Bend osios i- loso ijos e minijos. [8 jy 600 paim i is Bend osios i- loso ijos e minijos. Ils pazymé i Zenklu +. 400 e my son é imas kilmés. Ils pazymé i Zenklu -. Il leu es impo an bii y ou e lie u iskyjy con o méme- n meny. Liekan ieji 600 e miny son lie u iSkos kilmés e a spéciiskai pedagoginj pobiidj. Ils nepaZymeé i aucunu Zenklu. Tous les e mes en ée ki éia e (277). Zod Sisynélis a é é en iss i é Li uiy langue d augijos Te minologij- os sekcijoje e Siek ick complé é, mais es a inaugu é. Les p incipes de e minog ap- hie il maZai combien di è e du Bend osios philosophie e minijos. Pas a ajj Zodynélj, comme Zinoma, es ki cia gs kalbininkas P. Ska ddius. Dès lo s, on peu considé e que le plusus azymé ieux e mes son P. Ska dZiaus ki iu e . Siame dans l'a icle ne en e ons pas S. Salkauskio e minikos pedagogikos j e i i Sios s ies sq oky sis eminimo a é ilgiu, domes iim- és o seulemen deux lingbiniais suje s, bi en : 1) S. Salkauskio e minizuo os lexikos pobiidziu i 2) S. Salkausk- io pedagogi- kos e miny¢ ki ia imu. 1.8. Salkauskis, apibiidan les e minijos Sal inius, a8é: Si nous p enons mais ku j science, u éjusj o més scien i iqu- eja e minija, ce acilemen ép ou ons, que Si a jo e minija es pasem a i8 eje o Sal iniy. Bi en quelques ses e mesi- ma son p is p is i8 i ies Zmoniy des i langues seulemen son appliquées spécialis a ai e de science; les au es e mes son nou eau cons i u- és selon la langue désnius i Siaip déjà selon analogie ypiques de su ses desc ip ions; inalemen ecia e miny g upé simplemen emp un a ki y kalby i§ jus e maziau plus modi iée i selon phe ines e a mo phologin- es p op ié és de la langue, laquelle 89 Zodziai son emp un e (Salkauskis 1991 24). S. Salkauskis u ilisai ou es les im miné ais e minijos Sal iniais, aéiau naujada y ki é compa a - i peu. On pense ai S. que alkauskio e minijos pedagogikos naujada ai son Yodziai a kak/a (obs ina ion, en é emen ; Eigensinn, T o z), aumenybé (in elligen- ce; In elligenz), e d émenis (a despace; Raumkuns ), im/a ( écep i- on; Rezep ion, Au nahme), A o ings (obje su lequel examine; P ii ungsgegens and), on moks/aamd2is (scola i é, Schulal e ), pe gy ena (su i ance), as/i mas (Iéc i u e lec u e), s/elinguimas (ca ac é e e la de ce qui es animé, Seelenha igkei ), sauna (b o ou e; B a ou ) k . i Malheu eus- emen , p esque ous ils é aien blankies da ybes ou j a dijo a i icielles sa okas odél i élesnéje pedagogikos e minijoje nep igijo. Quel au e S. Salkauskio e minisue a cons i ue ZodZiai, qui Li uu iy des langues Zodyne (ap ès LKZ) ou nis seulemen ne a i8 so ie iniy as y, exemple: g/obd inis (pupille; P legling), paaugiys é (adolescence; Adoleszenz) i k . Ils son u ilisés en i p ésen iné misy e minije. Nelie u iskus Zodynélio supplémen s S. Salkauskis 3yméjo minusu, mais j jy a pa u bi pa apsi ikimg en eko quelques i le u isky e miny, exemple.: jdémus, jdémy (a en i ; au me ksam), kidikis (pe i en an ; Wickelkind), miégas, sommegai (sommeil; Schla ), expé imen inis (empé imen als expe imen alell) i k . odynélyje andame e miny, qui son main enan considé és neno minions ou aomais ne aisyklingai, exemple.: p amd ymas (p é oyance; Vo aussehen), p ama y i (p é oi ; o aussehen), pusidus y as, (équipondé a- -a n ; das Gleichgewich hal end), pusius y y hme (quali é de ce qui es équipondé an ), sa igina, -os (dé ense de soi-méme; Sebs e eidi- gung, Selbs schu z). Le p emie e me es main enan changéi Zodziu numda ymas, secondasis p é oi , — eciasis pusidus i as, -a, — qua ième pus/aus i iims, penk asis sa igyna. — — Beaucoup S. Salkauskio j i in y e miny pedagogikos u ilisés i main enan . Pa yzdziui, L. Jo aisos Zodyne Te mes pédagogiques (K., ou e ons 1993) els, déjà alo s usés, abs acjy sq oky i nommemen s, comme: a gaminimas, a kakla, a pazinimas, a sakomybeé, délaila a ion, cul i a ion, aukléjimas, communica ion, b andimas, da bingumas, da bs umas, démesys, dés ymas, do o é, d ausmé, ge ingumas, spi i uumas, gabumas, globaikin, issiblaskymas, jgiidis, jminimas, jp o is, isi imas, jspimas, Jau éj, ki , 90 la inimas, pa e, pamégdiojimas, pokiga, pasaukimas, expe iyba, po , p a imas, pazangumas, pomis, eldis, na u ég is, pou su, s okimas, pa Imas k . i Sec ions de Te minologie posédzies ai e Sio Zodynélio apildymai p incipaleme- n susije in e p au in- su és e minijos pa eikim. Ti ienu au eu Salia in e p au iniy e miny p i aSomi da Li u iski i synonymiai, exemple.: ac i umas eiKlumas, a i me ika — skaiciamokslis, chole ikas — s aiguolis, degene acija issigimimas, — di uzija issklidimas, — egoizmas sa imyla, e ika — do omokslis k . — — i S. Salkauskio e minologies héo ie iSei ies a3cas a é é Zodis, o ne sa oka, odél e minijos jo collec ionnés an ax iniais Zodéiais p ésen és seulemen daik a a dZiai, ne mais bid a dziai, eiksma%odziai, même i pa icipan s. Taciau en géné al jo Zodziy a anka, e minizacijos i p incipes de e minog aph- ie on é é su isammen hau S o ni eau scien i ique. 2. Te miny ki éia emen — keblus a ail noni uanis am- s. Comme déjà menéjons, dalj S. Salkauskio pedagogikos Zodynélio e miny es ki - Cia es P. Ska dZius. Ki us e minus ki éia o il lui-même. I8 is neki éiuo y laissik a ès peu, seulemen quelques un, exemple: encyclopedini- s, jausminis*, jus i*, klausumas, di ec ionis*, Kiino y a, mi é i, Pa iskas, pozi y inis (s . pozi y us), iisis *, Zmoginis* (Z aigzdu émis pazZymé i e minai iloso ijos e minijoje é ai ki éiuojami). Iisdomi ceux i Bend esse de philosophie e minologies p isumi e mes, ku iy ki ia imas ne s'adap a aux ac uinémis su no mes d'accen ology. Tokiy e miny es plusieu - solika, exemple: j aka, -6, ak/g (={ aka DLKZ, LKT2), j aiga, -0s, { aiga (={ aiga DLKZ, LKTZ), i ykdy i (=j ykdy- i DLKZ), quan i a i (=kiékinis 1 DLKZ, LKTZ), Alia is, -iés (=klid is DLKZ, LKTZ), caninis (=kiininis DLKZ), a is ique (=méninis DLKZ, LKTZ), moks inis (=mékslinis DLKZ, LKTZ), néigiamas, - 4 (=négiamas, -A DLKZ), eikimé, -és, eiksme (= eikimé 3 DLKZ, LKTZ), s4Ziningas (=saziningus DLKZ, LKTZ), éigiamas, -a (= el. giamas, -’ DLKZ), ou omeninis (= isuomeninis DLKZ, LKTZ), 2méniskas (= méniskas DLKZ, LKTZ) k . i Ce ains ki éia i - $y a ian y mo (p.ex., j aka, néigiamas i k .) né a aucune e eu s, on é é p ésen és 91 LKZ i8 M. Niede mann- o, A. Senno, F. B ende io e A. Salio Lie u iy asomosios kalbos Zodyno (Heidelbe g, 1932-1968) e ki y Sal iniy. De plus, esama e apsi ikimy. Pliusu pazyme y Zodziy s4moné i (de éni conscien ; bewuss we den), sg anga, -os, s anga (cons uc i- on, s uc u e; Ge iige, Bau, S uk u ), sa eika, -6s, s elka (in e ac ion; Wechselwi - kung) Bend ojoje iloso ijos e minijoje i8 is né a, o e minai ski umas, -di é ence; Un e schied, s ajé ( é e; T aum), amdy i (domp e ; zugeln) miné ame ki ajuje (ski , sal né e émdy i) son au emen appelés. S. Salkauskio pedagogikos e miny Zodynélyje pasi aiko e simpley ki ia imo¢ ik y (ou ko ek i os klaidy), exemple.: nacija, -os (na ion; Na ion), pagilinis (app o ondi- ssemen ; Ve ie ung), pa ie, -os (pa i; Pa ei), sa a ankisk- imas (indépendan- ce; Selbs andig- kei ), siel a as, -a (a lic ion; Seelenkumm- e ), uni és, -ai (uni é; Einhei ), Zymium ( aleu , eminence; He o ang- sein) e k . Kas e au e el e miny ki dia emen- , e.g.: an i ezé (=an i ézé DLKZ, LKTZ), ené gija (=ené gija DLKZ, LKTZ), idéja, -éjosidéja DLKZ, LKTZ), jzanga, -6s, jZanga (=|zanga DLKZ, LKTZ), jaunys é (=jaun s é DLKZ, LKTZ), konku sas lig konki s- as DLKZ, LKTZ), mégligis as DLKZ, LKTZ), méginys, méginio (=mégin 3a DLKZ, LKTZ), nejs, néjs, néjsiginio (=b 3b DLKZ, LKTZ), 6ds, D ganiginas LKZ, LKZ, pa inas, DLKZ, LKTZ), ajou eda- mas (=p aded- amas), p émoga, -os (=p amoga DLKZ LKTZ), p éza, -os skai p ozi (=DLKZ, LKTZ), p ozinink- as (=p ézinin- kas DLKZ), sa andudi- skas (=sa anaii- diskas DLKZ, LKTZ,), is6 (=s elo is DLKZ, LKTZ), sin ézé (=si i ezé DLKZ, LKTZ), sieli as, -alkas DLKZ), e ec ue (= ykdy i DLKZ, LKTZ), 24 (=), -ism, sa mas DLKZ, LKTZ) e k . Beaucoup siy e miny ki dia imo ne ikslu- my son ypiskos in eligen- y ai es des e eu s. Elles biidingos e aux ac uels ex es du langage science. Ki éiuoda- mas p éesagos -/nis bid a dzi- us, daZniausi- ai einandius sudé iniy e miny pazyminia- is, S. Salkauskis é ai aussi pas ou nuoseklus. Vienu il seulemen Siek an auolo du ki cia imo no me (a), oki u kii é même hipe no - malismus (b), exemple. : a) Aigieninis, higiénisk- as (=higiénini- s, higiénikas DLKZ), kiekinis (=kiékinis DLKZ, 92 LKTZ), kdninis (=k ninis DLKZ), Li u ginis (=li u gin- is DLKZ), no minis (=nd minis DLKZ, LKTZ), p o essi- onnel (=p o ési- nis DLKZ, LKTZ), isinis (= iisinis DLKZ, LKTZ), in e medi- inis, -é (= 4 pinis DLKZ, LKTZ); b)y inis (=kolek j- inis DLKZ, LKTZ), kul a inis (=kul i in- is DLKZ, LKTZ), li i e a i- inis (=li e a ii- inis DLKZ), ma hémin- is (=ma emi- inis DLKZ), mé hodin- is (=me ddi- nis DLKZ, LKTZ), pedagogi- nis (=pedagd- ginis DLKZ, LKTZ), mais p iésmok- klinis (=p iesm- okklinis DLKZ) e k / App émia- n append y- an di es penses, bii y peu ai e de elles umpas iS adas: 1. S. Salkausk- io pedagogi- kos e miny Zodynélis es abécélinis, i8iniai e minai lui ne ou niss- en pas. Li uiy kalbos d augijos Te minol- ogijos sekcijoje il es examiné maZdaug jusqu m aidés (la de niè e posédis de examen j yko 1940 06 12). Zodynélis e minog- aphiskai su a ky- as panasie comme e Bend oji philosoph- ie e minija. 2. Pedagogi- kos e miny globé inis, paauglys- é ne peu sui eo i- e mediu appa udu- siais Zodziais (kaip peu ou e i8 Lie u iy kalbos Zodyno). Si Zoduos%i- us andame déjà S. Salkausk- io Zodynély- je. Beaucoup- uma S. Salkausk- io si ily y naujada- y (a kakla, ima, k o inys, aslumas e k .) dans le e minolo- gie pedagogi- que nep igijo. 3. Dalj S. Salkausk- io pedagogi- kos Zodynélio e miny es suki éia - es P. Ska dziu- s. Ki us e minus ki cia o lui Zodynélio au o ius. Ki G a ing ik y es ela i em- en nemadZai. Ils son p incipale- men liés a ec un inexac lieu de ki dio dé e min- a ion. 2. L. Da gio e A. Salio P ekybin- és ko espon- dencijos Zodynélis 1938 m. Tau os kio Zu nale économis- e L. Da gis ensemble a ec kalbininku A. Saliu a é é publiég P ekybin- és ko espon- dencijos- %odynélj. Véliau Sis Zodynelis, complé é angliskais a i ikmen- imis, a é é iSspausdi- n as A. Salio RaS uose (Rome, 1979). Tous les Li u i8ki e mes y suki iés, 0 ce ains enco e e b iè emen paaikin i exemplesdiiais. Zodynélio bend aau o ys é A. Salio Ra ues aixkinen comme sui : L. Da gis su elké anuo emps jo i ki y da% an en Li uanie 93 usagesus nécessi an sus dkinius e mes, eux iS e é okiediy, dalj j i j angly pa le, o A. Salys a aidé ceux e minus sulie u in i, é abli lie u iskqsias jy ly is. Dalis y e miny (pa yzdZiai, an spauda- s, jmoné, pe laida) a é é ki y déjà anks¢iau suda y a, au e pa ie o (kaip embou se- men , is ankos, pali kanos) i8 déjà ie u ilisée. Ta plusieu su- mg e miny, daZais les plus nelie u isky, eko nou eaujai ai e , susiku i naujy lydiy, is es y is al eady i a ojamy Zodziy. A. Salys, L. Da giui paaiskinus lequel e me sq oka, daznai pasi ilyda o quelques po lie u iskus e miny a i ikmenis, en in ensemble su L. Da giu pasi ink- ai a Zodj e o me, qui jo des deux plus plaisai . Lui L. Da gis éliau es (1975) demandei- skes que Gia lie u iskosios dalies naujy e miny p incipal au eu é ai p o . A. Salys (Salys,I,455). odinélyje asime jdomiy lie u isky e my, qui main ena- n enco e ne a oja- mi ou a emen kieno u ilisés, mais gale y ik i i Siuolaikinei inkos économie e miniei. E.g.: apmoka ( ok. Begleichungssumme, angl. paymen ). e miskaing paymen o de bi y possible de adui e li a isku a i ikmeniu anglais documen de paiemen (k i as) bend ask6lis ( ok. Gemeinschulde , angl. ellow debi o ). Main enan Si sq oka daZnai es appelé ne aisyklingu Li u isku e me bend askolin- inkis. da bimas ( ok. Leis ungs ihigkei , angl. p oduc i i y). Sis Z0dis con ien d'enibidin- e pou ce qui ai beaucoup. Daba inés le u iy des langues Zodyne (V., 1993; ensui e - DLKZ) Zodis a aux paaikin as sinonida b- mu s us. Taciau e minijoje bii y mieux sias sq okas isski i: da bs is kas mégs a — a aille ; da bis (ou da bliis) qui beaucoup padapchl- 10. iemen ( ok. Kau k a , angl. pu chasing powe ). Pi klus es celui qui peu , a a ec qui ache e . Ekonomikos sui udiy laikais isuomenés pi klumas sumaZéja. sq oka daZ $i Main enan es le plus appelé e me pe kamasis pajégumas. Vienazodis e me bii y plus con o abl- e. aé é ascio aii ininkas ( ok. F ach b ie duplika , angl. bill lading o duplica e). Zodis aii ininkas dublika o emplai alo eikSme es ou ni i DLKZ. azi s ( ok. anspo able, ang]. easily anspo able). DLKZ, p ésen - 94 ée seulemen 8io Zod%io eikmé ku is bien eZa. Taciau comme bi- nikens nécessi a une au e biid a dz- io adzus eik$mé anspo - abilus. Tokiq besoinme il peu u é i. V aiemen- , il es possible pa lé e su p ekiy azuma. Siame Zodynély- je es e nep iim y e miny, ku iy lieu main ena- n isigaléjo au es Zod%iai ou jy junginiai. Dans d'au es cas jy lieu enco e u ilisés s e imZo- dziai. P z.: bidiné négoba ( ok. Hoke han- del, angl. hawking ade), biid nink- as ( ok. Héke , angl. hawke , peddle ). Daba in- éje e minijo- je Siam a ai eui u ilisés Zodziai kioskas i kioskinink- as. Né a aucune espé anc- e, que les galé y emplace Zodziai bi da e budininka- s. gyi, i ieji a gen ( ok. Ba geld, ang]. cash. Jau séokai en Li uanie p igijo le e me g ynieji monigai. Main ena- n né a eikalo Sio e me keis i. mékmen- ys ( ok. Zahlungs- mi el, angl. means o paymen ). Te minas j a dija nelabai ac ualiq sq okq. nuoda bis ( ok. Leis ung des Anges ell- en, angl. piece o wo k, pe o m- ance). Main ena- n es jsigaléjes e minas isdi bis. Il es a o ine. di isal, p o i nis ( ok. Di idende, Ge innan eil, angl. di idend). Siai sa okai appele main enan u ilisé le e me in e na ional di idendes. Le p emie si ilomyjy lie u isky naujada y aimen nepaplis, e le second […] a gu bau. paga a ( ok. Blickpunk , Blick angpun- k , blick angende Wa e, angl. eyeca ching (in ad e ising o packaging) wa es). Te minijoje main enan ne a ojam- as e Zodynélyje es p ésen é biid a dis paga is. Il daZ su ou changea biid a dziu pa auklis. Hindoisi, e lieu Z0dzio paga a e miniei mieux ik y Zodis pa auka/. p ado is ( ok. Vo schuss, angl. ad ance money). Appelle ac uelinj e ming a ansas. Nyde mano Zodyne Sis e me es Zodzio handpinigiai synonyme. pé s o is ( ok. Ube liegen, angl. lying-o e ime, days o demu age). L'ac uel Li u iSkas Sios sa oko nomma ion es p as o a. Il mieux dé i e a ec eiksmazZod- ziu p as o é i. saug6 e ( ok. S ahlkamme , angl. sa e). Puisque Zodis sei as en ac uelle e minologie appelle seulemen nedegamajq me aling spin a e ywems considé e , banque boî e els empin oms es appelé le e me saugyk/a, ce naujada as saugo e pasida o ne equalis. Zodynélyje an as iniais Zodziais son ou nis une seulemen une%odéiai sudé iniai e mes, mais dans nous ou e ons 95 p ielinksniy, p ie eiksmiy, daly iy, bend aciy, Zodziy o me. o su ne i i P z. : apié ( ok. be e , angl. conce ning, abou ); kéininga ( ok. p eiswe , angl. p icewo hy); 4isku / ( ok. b ie lich, angl. by means o a le e ); ndudai ( ok. zu Guns en, angl. o someones a o ); padien ui, padaciui ( ok. nach Tagen, nach Da um, ch onologisch, angl. daily, day a e day); panamie- nne ( ok. om , zum Hause Hause, angl. om house, o house); adlik a ( ok. e ledig , angl. accomplished); paliép i ( ok. ano den, angl. o command, o dec ee); déplace i ( ok. ibe agen, angl. o ca y o e ). L. Da gio i A. Salio P ekybinés ko espondencijos Zodynélis e minog aphique- men legiu nei8siski ia ki y i me o mul iakalbiy o e me- ny Zodynéliy. P ak ikai, be dou eoné- s, il bii y bu es u ile. Ta- Giau Siam Zodynéliu n'é ai des inée u é i ySkios j akos lie u iSkai économie e miniei. Cela a i a odél, que il é ai i8leis as gue e i8 aka ése, So ie y Sajungai okupa us Lie u a, o e minija a é é susie a déjà plus lib e ma ché, mais planine cen uée économie. Néanmoins, Sis su su Zodynélis enco e i main en- an né a pe dades ac uali - é. Su umpinimai DLKZ -Daba inés lie u iy langues Zodynas. V., 1993. LKTZ -Lie u iy langue a ies Zodynas/suda- é V. Vi kauskas. V., 1985. 96