scieee Open visual document viewer

Terminologija ir vertimų technologija daugiakalbėje informacinėje visuomenėje

Albina Auksoriūtė; Solvita Labanauskienė

Full text

ISZSIENIO TERMINOLOGIJOS TERMINOLOGUA IR TERTIMU TECHNOLOGUA DAUGTAKALn In NFoRMAc Nu suoMENn u 1992 me l ugpj dio I7- 9 días en el municipio u ís ico de Lawija,Te - J maloje i ió minología: biikle y pe spec i as", pa a 10O-osios E. D ezeno nacido (1892-1937) gime me indms. E nes as D ezenas Liepojoje, o i io e udii abajó Moscú oje. Él ue gue a inZinie ius, pladios cijos Zmogus, uZsidmd nologija, ypad e minq es ánda zacia. Te minologías y emas de es anda ización E. D ezenas en sus lib os ac i idades, domejosi e mii ai ia cien í icine muy nag ineó (Cmngap' u3a Jp s Ha) Ho-TexHl{ ecK[x nou nli, o6ogna. eHui u epuuHon, 1934; I,lu epnaq oH ul ,I3all g Hay Ho Texnl, qe - cKol 1936) epunnoJ o u , y a ículos. Sio cien í icosq i5 con e encia pa icipóie o en 13 Saliq: Aus ia, Dinama ca, Es ijas, nados, Unidosiniq Es ados Unidos Vals ijq, Ka- La ijas, Olandías, F anclzías, Rusia, Polonia, Li uania, S edías, Uk ainos. 2002me 4 oc ub e Los 2I-25 días se lle ó a cabo en Riga la segunda con e encia in e nacional de e minología,Te minología y e imq ecnología en mul iakalbeje in o macindje sociedad, 1lO-osioms E. D ezeno nacido ani e sindms. Kon e encij4 o ganizó La ijos mokslq akademija, Lawiq ins i u o kalbos, Vals ybines kalbos cen as, Th p au inis e minologijos y imq ins i u as (IITF), Th in e nacional cen o de in o mación de e minología (INFOTERM), Asociación Eu opea de Te minología (EAFT). El comi é o ganizacónico encabezó la Academia de Ciencias de Le onia na d eal, Academia de Ciencias de Le onia Comisión de Te minología Valen iqa Skujiqa y P esiden e de la Academia de Ciencias de Le onia6 miemb o eal de la Academia de Ciencias de Le onia, icep esiden e de la Academia de Ciencias de Le onia Ju is Ekmanis. En Sec ojoje con e encia in e nacional de e minología comunicSimus angli5kai o la i5kai cua e Aus ia, Dinama ca, Es onia, Unidosiniq Ame ik Vals ijq, de China, La ijas, Li uania, Rusia, Suomijos, Veng ijos, de Alemania cien í icos. Kon e enci- saludinip adejo j4 y 122 zod moi a e P esiden e de la Academia de Cienciaq de La ia Janis S adinis (S adi45). La Comisión conside a que la ayuda es a al en cues ión no cons i uye ayuda es a al en el sen ido del a ículo 107, apa ado 1, del T a ado. P o . He ibe as Pich as i5 Copenhague epo 5ime ,,Teo ías de Te minología - c i ine jq pos iniq de5im mediq apZ alga" p ime o b e emen e aba d los obje i os, su o mulados e minologías p incipales D ezeno, Wiis e io y usq escuelas cien í icq. Él nag ineó Midu io Eu opa, Siau ds 5aliq, Canados, F anclzijos e i España minologías pokydius y nue a di ección. H. Pich as c i ica5kai ap uelge p incipales los e minologías hacia eo ía, y ap a e Siq obje i oq cuales pone nue os enan es obje i os, judejimai, nue a coinc i im4 con Wiis e io laikq y ypad po ius e inio pe iodo i inejimais. lie u iq e minologij4 amLil sand oje, sus log os p oblemas Lie u iq kalbos ins i u o i e minologai S asys Keikalbejo nys, Labanauskiene Jie abou akcen a o is Sol i a y Albina Aukso i[16. di ección del abajo ac ual - 1) e minq Zodynq, enciklopedijq i es ánda q engim4 y publyb4,2) elec óniniq e minq bankq (duomenq bazi $ k i im4 y 3) eó icos e minologías y inejimus. P ane5ime pab dL a, que e minq p epa ada ypad después 1990 m. pa y ejo Zodynq iSleis a bei Zodyndliq. uni e sal ls Ku iami y sob e 150 olumen de i ai ios y des ino es ánda zuo q e minq bankai. Los ai5kinam jq y e diamqjq e minq Zodynq - abajos eó icos publican en publicación en o as Li uania y uZ- Lie ume iniame iq ins i u o jezika ,,Te minologija", sienio publicaciones, i5leis a monog a ía. Mokslininkas i5 Moscú p o . Se giejus Selo as su p anesime ap a d Él e minologías eo ía pe spec i ay as. i5skynaujas XXI a. d dos p incipales aspec os de su e minología: ple ojamos eo ía de L) el é mino (gen ojo) ZodZio compuinio ka, que4 odos5kai ela i os, ligijis zymi; se dis ingue 2) Sis é mino b uoZas es á nan con s4 ocos comunesis, cuya de a ZodZiq s4 o- i5 ei5kiamos gene in6s lengua ZodZiais o ZodZiq S. Selo as kad e minolojunginiais. ab elc, gijos publicaciónciones y imq cons an emen e c eciendo susidomdjim4 indica didZiuli analizds p oblema. é mino apib eZ ies La iq idioma ins i u o p o . Valen ina Skuji4a skai e p ane5im4 ,,E nes as D ezenas y ac ualine eo ía y p ác ica de e minología". Ji i5kele in e nacionalizacij4 como ien4 i5 nea idelio inq e minologías p oblemq i nu ode, como lib oje j4 sp ende E. D ezenas su 23 ,,La in e nacionalización de e minías de la ciencia y écnica". V. Skujiqa accen a o E. D ezeno min i, que in e nacionalmen e poZi l iu eike q su ienodin i e minq s4 okq ni elmeni, adiau e minq ai5kos ni el depende de cada una au inds lengua ad ensayo susa i umo, ienodin i isq e minq aiSk4 b[ q nena alus kalbq p essionimas au iniq kalbq sis emoms. P aneeja paZymejo que E. D ezeno kel os men os son ac ualias e minologías solucionZian nea idelio inas ni elenu, además, didZiuli nau in6s p oblemas in e nacionalmen e e jos pa odo minijas olidmeni buscando sekmingo una eik5mio in e nacional del comunicamien o. An is Th as as i5 Es ijos e minologijos d augijos ap a 6 si lom4 desc ip i enes (ap a5omosios) in aes uc u a del manejo e minio4. P o . Valen ina No od ano a i5 Moscú os me ,,Sudd iniq minq semán ica" nag inejo sude iniq medicina e p ane5i- e minq seman ikq, y suedias i5 chines Qing Liu hable sob e e minq simboliq p oblemas de es anda ización. Te minologos de Li uania Angele Kaulakiene y Jolan a Gai eny d leiai e p ane5im4 é mino ,,La undamen ación eó ico y p ak ine a osena", en el que analiza o pa eik ies desiguodumus isicos y g e imq s idiq e minq Zodynuose, s a s e, kodel i ai iq mokslo s idiq e minologijos komisijq acep a e mininai no siemp e specialis q son consumidos. Thi lemia ex aling is iniai ei5kiniai: specialis q au o i e as, neno as consumi , specialis q o ganizacijq ac i idades neda numas i k . O o uno p ane5ejas i5 Li uania - Kas y is Bei as habló sob e e minq sis emas y sis emi5kum4. Suomijos y iausybds e minologijos a nybos empleada Glle o Hy inen apZ elge e minologijos da bq Suomijos y iausybds adminis acijoje. Suomijoje los idiomas nacionales s a us4 iene no sólo suomiq, sino y S edq habla, ad odos los documen os o iciales son p esen ados y suomi5kai, y S ediSkai. P aneieja papasacojo que Los Gobie nos e minologías se icioba e minologías da bq abaja ya d ide5im me q. 5i se icio amko ak q y i ai iq o icialiq documen oq e imus, p opo cionan consul acijq se icios ele ónico, pa icipa en gobie nos p oyec os de a monización e minija adminis ació. Todo el abajo de e minología es abajado en coope ación con expe os del ema de conside ación. Se icio de e minología del gobie no de Finlandia leidZia plu iakalbius dynus, en los cuales e minus, y co espondimenis Zo- L24 keliopa eikia jq apib eZ is mis idiomas. lbkiq Zodynq po de5im . ella ya i5leido P o . Ina D u ie d (Ryga) skai d in o me5im4 sob e biling ismo y biling is ino S ie imo e minologij4. D ikalbys ds concep a Le i joje paZis ama ya muchos de deim mediq, pe o el é mino biling izma pladiai gene olio solo en el úl imo de deim me ie y lig Siolei n6 a uningas opiniones del su o ma y a osenes, ad au o e del Siq pa eqike kele 4 pasi lymq. Koki4 i ak4 ling is iniai p o esijq pa adinimq da ybai hace y Ji paZymdjo, que ypad mucho di icul umq apa ece de inan i ai iq Salig p o esijq clasi icaciones y o mando e minq Zodynus, nes eks aling is iniai eiksniai, s a s d la iq e minologe I e a Pii ele. bu ina segui su lengua e minq da ybos p incipq, ambién ambién cada lengua e minq k[ imo adicijq. La iq Oja as ilólogo Bu5as p ane5ime ,,D61 ik iniq daik a a dZiq e imo" e e a o, que bas an e daLnai audima y li e a l oje encon ama nuomond del ik iniq daik a a dZiq e imo ne eque ingumo. Sa o uZ u, ano p ie5 a auja pa a am p ane5ejo, ales ejemZias: se b. Cma Go a - ns. Vepnoeopu - i . - Mon eneg o alb. Mali i Zi - k. Ka adag - llu. Juodkalnija - la . Melnknlne. Thdiau bu ina co espondien e eo ind kalbinio p oceso analiz6, que bu q uZ ik in as okiq e imq p ecisión. Ne e ai que habboje pasi ico, o iginalalo e imo. e dade o daik a a dZio seman ind s uk l a es u ingesnd ni e en ualaus Jlnis Rozenbe gas su algunas aún aún i5kele algunas ak up ane5ime e minologías alias p oblemas, elacionadas con ciencia aida. Él acen uó que: L) nuo5aly dejada e minología á eas, elacionadas su Zmogumi, mondiu, es Lmojo esybe, 2) e mininai i5 espi i uiniu esm6s nijos in en o izuo ojai, alcanimq esolimq, 3) e minología ija Zmogaus y ci ilizaciones p e is o. aidos bu im4 o lo, que de ida Janosas i5 Pusz ayus p is a e kalbq miq, ma iq, mo d iq y k .) Veng ijos e minologías y inejimus. de Rusia inoug y (ko- Keloches in o mes analizadas e imq p oblemos. nue as le a Zaube ga (Ryga) habbejo in luiki, da om4 e minijos i i inimui y ple ai. P o . And ejis Veisbe gas i5 Rygos nag inejo kompiu e iq u ilizandoim4 sob e e ec uando e imus o Jui p epa ando aducdjus, is Baldundikas i5 Ven spilio habló sob e p oblemas de e minía de negocio, con las e 6jq cuales con on aba p epa ando Sios s ius e ejus. P o . La isa 125 Aleksiej- (Pe me) p ane5ime e a su poa skleide cogni y ini i:in i i cien ini e im4. Th di ec o io del cen o Ch isin o mación ianas Galinskis in e nacional de e minologías i5 Viena's skai e ekonop ane5im4 ,,Te minologías mika muchosakalbes in o macinds pab eZ6, que m sq mode niai amZiuje". Él uni e somends sociedad in luyen hace la ciencia y écnica, ku iq pld a echno- Siandien spa eja del in o mación y ySiq ypad logijq. Según Ellos omen a pe djim4 i isuo ing in o macing isuoneng, en la él, Sios ecnologías da d in e ne 4 y espa ina globalización,. lengua mu uo comuñón (con e sos) pe manece á más impo an e Zmoniq p iemond (p iemones). Tadiau de la in o mación y ySiq ple a an o bend inds lengua, an o y echnologijq ambién iene i acos especiales de lengua p igimdiai y a ojimui. Zaiga Ike d, P o eso de la Uni e sidad Daugpilio hablejo6, sob e sociomendje. au iniq y in e nacionaliniq e minq iloso ijas elaciones Siq laikq Ji paZymejo que uno Siq iloso ías i5 laikq p asmds suk i imas y naujq es o puede mEs an de cada undamen iniq uZda iniq es aki adiq e elaimas. Todo nue a Z nogaus mundo bl i ealizándose gim qja lengua. s4 okq y naujq e minq Thiq nauj paai5kina habla. apa eadim4 gim qja He meneu iniais Z homb e p o o p ocesos es una i5 p ieZasdiq, paaiSkinandiq gim osios idiomas y in e nacionaliniq e minq sinonimi5k4 a ojim4. Mai e Raadik i5 Es ijos pa eike es q bankininkys es e minijos aidos de deLim me yje i5leis us p aei ame apL- algq, ap a d Sios s i ies Zodynus. accen a o, 1990-qjq me q es q P ane5eja que desde bankininkys ds e minijai didZiuli hace e ec os p adejo anglq lengua. Kon e encijoje ue keli en los nag ind a a ski q s idiq la i5ki pe scai y i p ane5imai, e minija. Vik o ija Kuzina habla- (Ryga), ma sob e ugniagesybos e minus, que se i a e minologías pab dZ6, p oblema es nusakymas. UldZio S inko depo e spenuomone, cien í icines y p o esinds e minijos ibq depo e e minija paleng ina cialis q mokym4, leidZia susis emin i ene iq, eisdjq, spo ininkq i ai iapusg eiklE, in en o iaus nomb inimus. depo e La ijos au i 26 niq maZumq escuelas desde 1996 m. la iq lengua u ilizada k lno kul [ os lecciones y eni uo 6se. La i5ka depo e leksika publicaLia no solo pa a especialis as eque ingq Ziniq, iscome ci la iq kalb4. sino ayuda isigy i y sdkmingai Velga Laugald cui e p ane5im4 ,,Pedagogikos ojimas", en el cual e mininai e jq a - compa ino e minq pedagogikos a osenos specialiojoje li e a l oje y e min4 iodyne esul ados del es udio. 2000 m. Aiikinamajame pedagogikos Ju is Guna as Pomme as analizó mo o iniq aZia imo p iemoniq e minos in e nacionales. MaZ 30 el ámbi o Siodaugje en p oc. a ojamq in e nau ini- e minq ZodZiai. Ellos, como e mininos, p ipaZis ami da, si son consumidos ai son a- maZiausiai ijose i5 4 o 5 kalbq, cuales en la co espondien e á ea se conside an dediaman es. Ma is Bal inis (Bal i45) la iq e minías médicas endencias en nag inejo esmines los úl imos me q. La ijas medicide5im nos en luga usq del idioma y aujan i se con i ió anglq lengua. Ka u e minijoje con ciencia e minijos médicos p oblemq: nepag is as médica desde 1988 m. daugejo log os y la iq enunciamien o anks esnds a o os su umpinimq consumoimu, anglybiq pe dmimas y e minijos, susiZa ejimas nenuosekliu k . And ejis Banka as ap a e lexicog a ía e minq kl im4. Él hablaba de eo ing kylandi4 lexicog a ij4. Kadmingiau bl q su okiama ka 4 la iq e minog a ijoje ijos e minija, pi m4 apa ece ode kalbis en compone ue on u ilizados p anc lzq y la iq kalbq ( anc izq-la iq-anglq kalbq) leksikog a ías e minq Zodynas, que monog a iniai pe iodiniq y o a medZiaga. in es iginejim- ai, publiciniq da os En dos in o mes5 se compa a on la iq y lie u iq é minos. Regina K a5y e La i4-lie u i 4 kalb4 iodyne y Lie u i4-Ia i 4 palygino kalb4lodyne inansq, buhal e ijos y de echos ekonom, pa eik q la iq y lie u iq e minq kilmg, sanda 4 y consumo s i is. Li uologq S asio Keinio y Sol i os Labanauskiends p ane5ime,,La iq augalq a d ai Lie u iikame bo anikos iodyne kalbe a sob e la iq idioma e minus, que son pa ekg ! padius p immuosius lie u iSkus e minq Zodynus, eng us J. A. Pab eZos. XIX a. p adZioje No e bd a que! nue osus lie u iq augalq nela i5ki bepa enka. a dynus a dai 27 Bajiamajame con e encias leído ku iuoposedyje p ane5imai, se nag ind i e minijos duomenq bazh4, compu ado ijas y in o maciniq cien í icines zds k l imo. Inguna Skadi4a echnolo e e ao sob e echnolog j.l e minijos dalykai. Se giejus Selo as habló sob e compu ado inds gijos y p epa ando Zodynus,llz€Yancane ejimq desde e minq banko baki imo has a e minologías u ilizadoim4 en aducciones y Vale ijis K ugle skis aiSkino samplaikiniq e minq sanda 4 y compu ado izuo 4 paie5k4 en ex os. Valen ina Dagiene habló sob e in o má ica li e a u a i 4 y e minij4, us ojam4 Li uanas escuelas. Una día de con e encia ue dedicada al semina io y coloc iumui. Semina 4,,Kompu u e izada e minija p oblemas in e ne amZiuje: y soluciones" ed6 p o . Sue Ellena W igh i5 JAV y p o . Klaus Di kas Schmi zas discu en los p incipios básicos de a amien o, e minijos i5 Alemania. Ellos con da osq y supaZindino e minías bas6mis bazdms i, apL, elge y compu ado inemis pademons a on o as suda yp og ams, compu ado ines des inadas a da osq a5yp og amas: bos p epa imo y k . e i icimo, Zodynq Colok ium4 ,,Bende ación en e Ry q y Vidu io Eu opeo Saliq ac i inamas e minologías e s i yje" o ganizó Th p au inis minologijos y imq cen as, Th p au inis e minologijos in o macijos cen as y La ijos ap a e als ybine o ede kalbos komisija, p o . He ibe as Pich as. da b4 La ijas, Li uania y Es onia e minologías p o . Valen ina Skuji4a. Di ec o de INFOTERM Ch is ianas Galinskis habló sob e Medio Eu opa e minologías o ganizaciones y jq a liekam4 da b4, y p o . Sue Ellen W igh ep is a e discu ido giono di ecciónis. pladi4 e minologías Ghana e eo ías Ry q Cen o de minologías de Eu opa ap ualg4 Sob e pa eike p o . Se giejus Selo as. aplicada e minología y e minog a ía aid4 En Medio Eu opa habló K. D. Schmi zas, y Bal ies Salyse - A. Vasilie . Los pa icipan es de la con e encia deba ie on como sua iza y hace más es eudes Ry q e Occiden q Eu opea e minologq coope ación im4. AIbiNA AUKSORIUTE SOIViIA IABAUSKIENE GAUTA 2OO2-TI-22 Lie u iq kalbos ins i u as Lie u iq kalbos ins i u as P. Vilei5io g. 5, Vilnius P. VileiSio g. 5, UI-2055 [JI-2055 Vilnius E. pa5 as [email p o ec ed] E. pa5 as [email p o ec ed] 28