Pabaltijo tautų terminologijos problemos ir Europos Sąjunga
Full text
ROBERTAS
STUNZINAS
Li uui4
de lengua
ins i u o
PAIIALTT O
J
TAUTV T'ERM
INOLOGT OS I'ROIlLEMOS
IROPOS S4IUNGA
Vilnius:
Li u iq
ins i u o de
172
lengua Ieidykla, 2005, p.
Tai 2006 m. Knygq mugeje o icialmen e
I-ie u iq idioma ins i u o p esen ado
a ículoniq ecopinys, compilado 2004
m. yk sio in e nacionalinio
e minologijos sen i a o Es iias, e
Li uuuos e minologijos p oblemos i
Le onia
uldauiniai
Eu opos
Sqjungoje pama u. Leidinys in e nacional -
p aneSimq
edaci l kolegiia i a ículosni l Li uania y más
au o es y uZsienio mokslininkai, angli5kas ni
lie u i5kas - es a ículos lie u iq kalba (su
angli5komis san aukomis) san aukomis).
y sie e
- anglq habla
(su lie u iSkomis
Pe misys o o gado p ácini
,, abajadi os
a odos los que
e minologilos da b4, an o
se in e esan en
e minología"
(p. 8)
I{inkinio ema ika
P incipalmen e aSoma
sob e o ganizacijq i
in e nacionaliniq l ai i.
i ai iq Saliq La ijos,
e minologi-
(Li uania,
Es onia, y
Veng ijos sus da b4, g ildenami
Rusilos)
algunos emas de la eo ía,
p esen adas e minologías
no edades.
No pa icula men e cómodo es del
conjun o a ículos i l i5des ymo budas
- abeceliikai
según au o .
Rinkiny.s comienzaamos
i es idioma ins i u e a ículo
apZ alginiu A. Auksonep obleminiu
en Te minologios abajo
Li uui4 (p.
11- 20).
Apibend inama,
kacl Lie u i l
ge okai i5siple e.
abajo mas as
e minologios
idioma ins i u e
Anksdiau e minologos Ins i u o abajó más p ácini
da b4, pe o la e a oju momen o más cien í ico
eó ico da pld ojamas bas (p. 17). Didi.másame
apZ alga o io ecopila ion a ículosie
- S . Keinio lie u iq e minologiios
is o iios y aho a ies bukles apZ alga
anglg kalba
$. a8-67). Aplican odos los
Lie u osi l
e ninologijos is o iios
in e psniai desde XVI a.
( ai
pi mqjq aiy iniq eks q
I opiniones, iq e minologías p adZia dienq
a si espues a que lie u-
lie u i l es XX a.) ikl XX amZiau.. Si,1 I'e minologija
e minq ans imo bei skolinimosi
(,,eu opie inimo" según anglq kalbE), nea sakingo
2006 | 13 213 enninologijoje sunkum l su ge del
muchosakalbiq e minq odyn 1 p epa imo.
humani iniq. socialini "l n oksl .l écnicosos
eks l, is a ym '1, s a da q imo,
iSpli usios lie u iq-anglg d ikalbys c s
(p. 6I-65).
Si uación e minologías
le ijas is oj s i Eu opa
S4iung4 y pe spec i as
apZ elgiama angliXka ne
Valen inos
Skuiinios en el a ículo
(p. 154-159,
su
la iSka y
lie u iSka
san aukomis).
La ijoje e minologijos
da b4 abajan dos
ins i uciones
- La ijos mokslq
akaciemijos
Comisión de Te minología
i
Ve imq y e minologías
cen as
(p. i54). Te minologios abajo di icul umq su ge
del specialis l nesu a imq, mal o iq eó ico y
p ác ico p epa imo. Skuban e minq
p es inamasi i3 anglg idiomas, e minologias da b4
di icina esamq
Zodynq sinónimiia, no
ac ualizados e ninologinio
abajo l ankiai
- e min l baz6s.
En Le onia e minologías abajo aguia sus anciales
cambiosci, Es a ybines language comisiones
publicado u e minologiios abajo mode niza imo
p oyec o espe asi halas i sekmingesnl e minologiios
modelo de abajo
(p. 157).
Su
e minq ans imo
sl nkumais
B uselas, Luxembu go y Es i oie
s pa-
Zindinama
H. Tam en el a ículo
(p. 160-167).
Te minologías de
abajo di icul umq
Es g de echos de
lengua cen e su ge
del insu icika no
inanciación d eius
(pe año da b o oiq
skaidius sumaZdjo casi
nue e eces), ddl
ski ingq padio
Cen o i Teisingumo ninis e ijos
poZiu i l
(p. 164).
Sude inga Veng ijos e minologine si uación
desc nclinama . Pus ajo a ículosnyie 'le minq leu imas
uidu io en Eu opa, a siiuelgian i EU e mininiiq
(p 100-107). En
Hung ía los
documen os
S4junos eu opeos
ans imq y
e minin l ku imo
ab4 ealiza ne
e minologines
(p. 102), niai
ins i uciios e minologi-
abajoiy a
compa a
spon lniiki
con susiig
p incipalmen e y
e in 105).
(p.
Au o del a ículo pab eZia
apgal o as polí icas de lenguaje
y e minologini l ins i ucijq
k l imo impo anciaE
(p. 105).
Jus icia, nedideliq uno ial inio e min "l
gn peliq compa a i a
(p. 103-105) kilmes
y sanda os
a Z ilgiais más i5
nea spindi
esmes
i ai iq Saliq de la
polí ica del
lenguaje.
Di e en es e minologilos
abajo p oblemas
es anda izaciones
ins i ciones g ildenados
N. Dudlauskienis y Ch.
Galinskio
s aips iuose. N.
Dudlauskiends en el a ículo
Lie uoiih4 echnileos e min4
s anda izc ciia
(p. 2l- 34)
apZ elgiama
Ac i idades del Depa amen o
Li uanizaciios y i a diiamas
opiausias y ac ualiausios
enninologijos abajo
p oblemas:
,,(...) 2004 m.
en julio. ue adop ada LST Technikos ko nisiios
n u nia
Eu opeos e minq es ánda es pe im i como Li uania
e minq s auda us con i ma ini2 4 Robe as
S unZinas I mo p aneiimo b du. En el seguimien o de la
sen encia Tokio
- iau i5ieis i
44 Lie u os e minq s anda ai be lie u iSkq e minq, uo budu i
lie u iikq echnikos e minq ond4 i aukian ik uZsienio kalbq
e minus" (p. 28). O i del Depa amen o de es anda ización de
Li uania di icul ades de ac i idades
- insu icien e
LST TK 37 inanciación
uZ ik in i Sios
de ac i idades,
inalejima ins i ución
ep esen an e l
ISOTC 37 eiklo e (p.29).Tiesa, i conc e us
pa icipación p esen ado
c.samq p oblemq sp enclimo siuly nas/
- odas las ins i uciones de a amien o de
e minología conjun amen e conside s y i
y según 3i4 p og ama4 elabo ados con las ob as
p epa amqq idioma no n inimo, u e l
e minologicas elacionados con los planes
Es a l'bines us oiimo, ugdymo y dislaidos p og am4
p imoniq anuales de igy endimien o 30).
(p.
Sob e ISO/TK 37 y sus subcomi eiiq ac i idades4, e o mulados
uZda inius y de polí icas de a monización semán ica uni e sal a4oma
Ch. Galinskio en a ículo
ISOTC 37 y semon ínico econciliado/
(p. 34). El a monización semán ico iene b[ i pag is as ie.ninga
me odología, él iene bl i ejecu ados no sólo a escala mundial, pe o y
ap epian di e en es sociedadeses, aplicación p og amas
@. aZ).Te minología y o os ii eces lingüís icos desempeñan
impo an es olqni y son no solo sudeda lo pa e isq hliq del
con enido ex ual, sino ambién medio de indexación y paise5cos
(p. 45).
P oblemas de eo ías e minologías analizuojan- os Rusia y Le onia
e minologq a ículos. V. Leidiko y S. Selo o a ículosnyie Rusq
e minologija: pade is y pe speh yuos
(p. 68-88) glaus ai i a dijami la
e minología usa b uoZai i
p oblemos: é mino esme,
es uc u a, e minologiniq
kalbine e eo ijas mino
sis emq e minologijas y
aida, e minas y ex o y k .
e mipobudis, nologiniq sis emq
Hablando sob e el é mino esmg,
au o es pab eZia. que 5i
g ildenama a ículo p oblema
pi nosiose
D. Lo es y K.
D ezeno
publicaciiose.
Te minologq ma eiginiu, que la base del
polemica desc end ina-
é mino es lingübinis, apodin o iS de la
lengua sencilla, y lo más impo an e
ca ac e ís ica del é mino -
galejimas Zymd i, nomb ini apib eZ 4
sE ok4 s4 okq sis ema de é mino
(p. 70). Sky iuje Kolbine
sanda a
(p. 72-7a) se acen úa que
ling is iniq uno
y imq obje i oq
undamen alesiniq
Rusiioie a ijuojandiq
(dimo iniq) e minq y e minologines a iaciones ibq
p oblema ika (p. 73).Sky iuje Te minologija lzaip
mokslas
(p. 79-80) sp enclZiamas kla " simas, a e minologija laiky ina ling is ine
disciplina.
I
Siklausim4 eiginiais: os i ia solo e mia sakoma 1) e minologi ciencia no
e- minologi a es sude ingo de muchos s iiiq mokslos, ci ado
nus, pa a ikn s lexinius une us, pe o y e minq cuya ii eskaip sis emas, mes
ne a ling is ine ca ego ía; 2) dainia siai e minologi oie esolZiamian
nolbbinas ma e ias eó icas; 3) e minología los mé odos de abajo
desigualyciiai y son ui lingu is ines compe encias limi q. Apibend inase que
Te minología
I 2006
| 13 215
R. Kob ino la alegación de que
,,Te minología cienciale ple oja ni
undamen ini l cien í icos l mé odos:
linguis icas, iloso ías, paZinimo ciencia;
lógicas o males, dialec inas y
ma emá icas; eo ías de clasi icación y
semio ica
(p. 79). Al inal del a ículo
se p esen a nemaZas más
impo an esq nisq
nokslininkq e minologios
da bq s4 aSas.
S. Selo o a ículosnyie
Te minines, e minikum
y e mi uT apib eZ ys
(sep yni Iingsniai i e minologiios eo iiQ @. 122-153) klausimq y
a sakymg o ma apibend inami au o iaus p ak iniai y
eo iniai y ine imai. Lie l iq e minologiioje apib eZciiq
p oblema ik4 pladiau nag inejgs es K. Gai enis
(Z .
Gai enis 85-117). S.
apib eZgs é mino,
Selo as, 2004:
e miniSkumo esmg
(p. 123), p opo ciona
apib eZ ies
(de ini ion)
y iSai5kinimo é mino
(exposi ion)
concep o
(p. 12a).
Rusq cien í ico a gumen im, pladi4ja i,odLio
eik5me e minine apib eZ is es
apib eZiamojo é mino s4 ocinio con enido
del ajayización
(p. 127).
Al habla e min l
e minoapie logas
apib eZc=i 1 ip s,
p opo ciona sa 4
4 clasi icacij4: clasi icacines,
iS a dijamosios, ope' acines,
nespeci inds, gene ales
apib eZ ys con ex ines, (p.
133).
Quedando apib eZ ies
b " inybes Selo as
algunos é minos son
klausim4, S. pab eZia, que
apib eZ ys Sky iuje
sob e odosikai
mo i o a i y pa a ellos
nebu inos
(p. 133).
sE oking e n inijos es uc u aq
(p. 138-1aB) g ildenama
clasi icacines s4 okg
hie a chi os
p oblema ika.
Len elese
(p. 1a3-148) se p esen an Te minio de
a amien o y comunicación de Siluminio l
s4 okq lygmenq pa yzdi,iai.
Me a o q p oblema ika del consumo
in o macini l y com - nikacijos
ecnologíaq e minijoje apZ elgia na
la iq e minolog l D. Reiznieces,. Silio, I.
Ilzinios y . Bo zo o a ículosnyie
(p. 108- 121).
P esen ando
k ai u inius
poZih ius i me á o as.
au o es pab eZia d i p incipales unciones e minq
sini o mado dos me a o ini -1 e minq a oiim4
me a o ini l - kogni y ing y es e ing. A ículo
apib eZianiios eglas:
1) donde sea posible, me á o as del idioma anglq y exp esi ieji ele nen ai
deben bi i keidia ni i la iikus a i ikmenis; 2) iene bi i i5laiky a la i5kq
e minq kogni y ines y es e ines unciiq pl siaus , y a. eglas Sios
Tadiau ne a ilim ines. iene
b i obse omasi y bend qiq
in o maciniq y ecnología de
comunicaciónijq e minijos
da ybos p incipiq.
Te nologinio abajo
L ankio
Lie uui4lealbos e minyno
ku imasis e aida
p esen anomi S.
Meikauskienes en el a ículo
(p. 89-99). 2002 m.
K. ()ai enis es
minejgs, que
276 Robc as S unZinas
I
lie u iSkas
e minq banco
kele i me ai
p epa ado
Ma ema ikos y in o ma ikos
ins i u e,,,ku ian e minq
banko undamen ing duomenq
bazg pa ame izujada
e minq g ama ica, semán ica
y p agma ika. paqieika bn q se
ealiza según no mini e min4,
sus sinónimos, apib eZimus,
ki l kalb l a i ikmenis
ezul a as uks andiai
e minq, pe kel g ii cl ideSim
cua oq i ai i l s idi l ( ísica,
ma emá icas, bo ánica,
química, socio ogi os,
geología y k .) Te minq
Zodynq"
- ,,238
(p. g0).
Apibend inando puede deci que a ículosniq ecopinyie paba ijo au q
e minologi os p oblemos y Eu opa sqlunga ú il in o mación puede
encon a no sólo p ácni, sino y eó ini e minologijas da bq abajan ys
specialis as.
Rinkinio medziaga muy i ai i - l ai iq kalbq
e minologijos p oblemos y poli iniai uZda iniai
is ojus T umpai, pe o ela i amen e i Eu opa
S4iung4.
aiSiai se discu en y
esenciales
e minologías eo iios
y e minq a osenos
cues iones.
TITERATURA
Clai enis K. 2002: Lic ui y e ninologiju: eo ías y
ua kyhos nie ncnys. Vilnius.
ciai enis K 200'1: Sud6 iniq c mi q pa eikimas y aiikinimas cnninq iocly. osc. Te minología de his o ia
i
duba ies p oblemos, Vilnius, p. 85 I 17.
Recibió 2006-12-0'1
Robe as
S uniinas
Lie iq
ins i u o de lengua
P. Vileilio g. 5, L'I-10308 Vilnius
E pai as.
[email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed]
Ie minología 2006 | 13 2 7 /