scieee Open visual document viewer

Pabaltijo tautų terminologijos problemos ir Europos Sąjunga

Robertas Stunžinas

Full text

ROBERTAS STUNZINAS Li uui4 de lengua ins i u o PAIIALTT O J TAUTV T'ERM INOLOGT OS I'ROIlLEMOS IROPOS S4IUNGA Vilnius: Li u iq ins i u o de 172 lengua Ieidykla, 2005, p. Tai 2006 m. Knygq mugeje o icialmen e I-ie u iq idioma ins i u o p esen ado a ículoniq ecopinys, compilado 2004 m. yk sio in e nacionalinio e minologijos sen i a o Es iias, e Li uuuos e minologijos p oblemos i Le onia uldauiniai Eu opos Sqjungoje pama u. Leidinys in e nacional - p aneSimq edaci l kolegiia i a ículosni l Li uania y más au o es y uZsienio mokslininkai, angli5kas ni lie u i5kas - es a ículos lie u iq kalba (su angli5komis san aukomis) san aukomis). y sie e - anglq habla (su lie u iSkomis Pe misys o o gado p ácini ,, abajadi os a odos los que e minologilos da b4, an o se in e esan en e minología" (p. 8) I{inkinio ema ika P incipalmen e aSoma sob e o ganizacijq i in e nacionaliniq l ai i. i ai iq Saliq La ijos, e minologi- (Li uania, Es onia, y Veng ijos sus da b4, g ildenami Rusilos) algunos emas de la eo ía, p esen adas e minologías no edades. No pa icula men e cómodo es del conjun o a ículos i l i5des ymo budas - abeceliikai según au o . Rinkiny.s comienzaamos i es idioma ins i u e a ículo apZ alginiu A. Auksonep obleminiu en Te minologios abajo Li uui4 (p. 11- 20). Apibend inama, kacl Lie u i l ge okai i5siple e. abajo mas as e minologios idioma ins i u e Anksdiau e minologos Ins i u o abajó más p ácini da b4, pe o la e a oju momen o más cien í ico eó ico da pld ojamas bas (p. 17). Didi.másame apZ alga o io ecopila ion a ículosie - S . Keinio lie u iq e minologiios is o iios y aho a ies bukles apZ alga anglg kalba $. a8-67). Aplican odos los Lie u osi l e ninologijos is o iios in e psniai desde XVI a. ( ai pi mqjq aiy iniq eks q I opiniones, iq e minologías p adZia dienq a si espues a que lie u- lie u i l es XX a.) ikl XX amZiau.. Si,1 I'e minologija e minq ans imo bei skolinimosi (,,eu opie inimo" según anglq kalbE), nea sakingo 2006 | 13 213 enninologijoje sunkum l su ge del muchosakalbiq e minq odyn 1 p epa imo. humani iniq. socialini "l n oksl .l écnicosos eks l, is a ym '1, s a da q imo, iSpli usios lie u iq-anglg d ikalbys c s (p. 6I-65). Si uación e minologías le ijas is oj s i Eu opa S4iung4 y pe spec i as apZ elgiama angliXka ne Valen inos Skuiinios en el a ículo (p. 154-159, su la iSka y lie u iSka san aukomis). La ijoje e minologijos da b4 abajan dos ins i uciones - La ijos mokslq akaciemijos Comisión de Te minología i Ve imq y e minologías cen as (p. i54). Te minologios abajo di icul umq su ge del specialis l nesu a imq, mal o iq eó ico y p ác ico p epa imo. Skuban e minq p es inamasi i3 anglg idiomas, e minologias da b4 di icina esamq Zodynq sinónimiia, no ac ualizados e ninologinio abajo l ankiai - e min l baz6s. En Le onia e minologías abajo aguia sus anciales cambiosci, Es a ybines language comisiones publicado u e minologiios abajo mode niza imo p oyec o espe asi halas i sekmingesnl e minologiios modelo de abajo (p. 157). Su e minq ans imo sl nkumais B uselas, Luxembu go y Es i oie s pa- Zindinama H. Tam en el a ículo (p. 160-167). Te minologías de abajo di icul umq Es g de echos de lengua cen e su ge del insu icika no inanciación d eius (pe año da b o oiq skaidius sumaZdjo casi nue e eces), ddl ski ingq padio Cen o i Teisingumo ninis e ijos poZiu i l (p. 164). Sude inga Veng ijos e minologine si uación desc nclinama . Pus ajo a ículosnyie 'le minq leu imas uidu io en Eu opa, a siiuelgian i EU e mininiiq (p 100-107). En Hung ía los documen os S4junos eu opeos ans imq y e minin l ku imo ab4 ealiza ne e minologines (p. 102), niai ins i uciios e minologi- abajoiy a compa a spon lniiki con susiig p incipalmen e y e in 105). (p. Au o del a ículo pab eZia apgal o as polí icas de lenguaje y e minologini l ins i ucijq k l imo impo anciaE (p. 105). Jus icia, nedideliq uno ial inio e min "l gn peliq compa a i a (p. 103-105) kilmes y sanda os a Z ilgiais más i5 nea spindi esmes i ai iq Saliq de la polí ica del lenguaje. Di e en es e minologilos abajo p oblemas es anda izaciones ins i ciones g ildenados N. Dudlauskienis y Ch. Galinskio s aips iuose. N. Dudlauskiends en el a ículo Lie uoiih4 echnileos e min4 s anda izc ciia (p. 2l- 34) apZ elgiama Ac i idades del Depa amen o Li uanizaciios y i a diiamas opiausias y ac ualiausios enninologijos abajo p oblemas: ,,(...) 2004 m. en julio. ue adop ada LST Technikos ko nisiios n u nia Eu opeos e minq es ánda es pe im i como Li uania e minq s auda us con i ma ini2 4 Robe as S unZinas I mo p aneiimo b du. En el seguimien o de la sen encia Tokio - iau i5ieis i 44 Lie u os e minq s anda ai be lie u iSkq e minq, uo budu i lie u iikq echnikos e minq ond4 i aukian ik uZsienio kalbq e minus" (p. 28). O i del Depa amen o de es anda ización de Li uania di icul ades de ac i idades - insu icien e LST TK 37 inanciación uZ ik in i Sios de ac i idades, inalejima ins i ución ep esen an e l ISOTC 37 eiklo e (p.29).Tiesa, i conc e us pa icipación p esen ado c.samq p oblemq sp enclimo siuly nas/ - odas las ins i uciones de a amien o de e minología conjun amen e conside s y i y según 3i4 p og ama4 elabo ados con las ob as p epa amqq idioma no n inimo, u e l e minologicas elacionados con los planes Es a l'bines us oiimo, ugdymo y dislaidos p og am4 p imoniq anuales de igy endimien o 30). (p. Sob e ISO/TK 37 y sus subcomi eiiq ac i idades4, e o mulados uZda inius y de polí icas de a monización semán ica uni e sal a4oma Ch. Galinskio en a ículo ISOTC 37 y semon ínico econciliado/ (p. 34). El a monización semán ico iene b[ i pag is as ie.ninga me odología, él iene bl i ejecu ados no sólo a escala mundial, pe o y ap epian di e en es sociedadeses, aplicación p og amas @. aZ).Te minología y o os ii eces lingüís icos desempeñan impo an es olqni y son no solo sudeda lo pa e isq hliq del con enido ex ual, sino ambién medio de indexación y paise5cos (p. 45). P oblemas de eo ías e minologías analizuojan- os Rusia y Le onia e minologq a ículos. V. Leidiko y S. Selo o a ículosnyie Rusq e minologija: pade is y pe speh yuos (p. 68-88) glaus ai i a dijami la e minología usa b uoZai i p oblemos: é mino esme, es uc u a, e minologiniq kalbine e eo ijas mino sis emq e minologijas y aida, e minas y ex o y k . e mipobudis, nologiniq sis emq Hablando sob e el é mino esmg, au o es pab eZia. que 5i g ildenama a ículo p oblema pi nosiose D. Lo es y K. D ezeno publicaciiose. Te minologq ma eiginiu, que la base del polemica desc end ina- é mino es lingübinis, apodin o iS de la lengua sencilla, y lo más impo an e ca ac e ís ica del é mino - galejimas Zymd i, nomb ini apib eZ 4 sE ok4 s4 okq sis ema de é mino (p. 70). Sky iuje Kolbine sanda a (p. 72-7a) se acen úa que ling is iniq uno y imq obje i oq undamen alesiniq Rusiioie a ijuojandiq (dimo iniq) e minq y e minologines a iaciones ibq p oblema ika (p. 73).Sky iuje Te minologija lzaip mokslas (p. 79-80) sp enclZiamas kla " simas, a e minologija laiky ina ling is ine disciplina. I Siklausim4 eiginiais: os i ia solo e mia sakoma 1) e minologi ciencia no e- minologi a es sude ingo de muchos s iiiq mokslos, ci ado nus, pa a ikn s lexinius une us, pe o y e minq cuya ii eskaip sis emas, mes ne a ling is ine ca ego ía; 2) dainia siai e minologi oie esolZiamian nolbbinas ma e ias eó icas; 3) e minología los mé odos de abajo desigualyciiai y son ui lingu is ines compe encias limi q. Apibend inase que Te minología I 2006 | 13 215 R. Kob ino la alegación de que ,,Te minología cienciale ple oja ni undamen ini l cien í icos l mé odos: linguis icas, iloso ías, paZinimo ciencia; lógicas o males, dialec inas y ma emá icas; eo ías de clasi icación y semio ica (p. 79). Al inal del a ículo se p esen a nemaZas más impo an esq nisq nokslininkq e minologios da bq s4 aSas. S. Selo o a ículosnyie Te minines, e minikum y e mi uT apib eZ ys (sep yni Iingsniai i e minologiios eo iiQ @. 122-153) klausimq y a sakymg o ma apibend inami au o iaus p ak iniai y eo iniai y ine imai. Lie l iq e minologiioje apib eZciiq p oblema ik4 pladiau nag inejgs es K. Gai enis (Z . Gai enis 85-117). S. apib eZgs é mino, Selo as, 2004: e miniSkumo esmg (p. 123), p opo ciona apib eZ ies (de ini ion) y iSai5kinimo é mino (exposi ion) concep o (p. 12a). Rusq cien í ico a gumen im, pladi4ja i,odLio eik5me e minine apib eZ is es apib eZiamojo é mino s4 ocinio con enido del ajayización (p. 127). Al habla e min l e minoapie logas apib eZc=i 1 ip s, p opo ciona sa 4 4 clasi icacij4: clasi icacines, iS a dijamosios, ope' acines, nespeci inds, gene ales apib eZ ys con ex ines, (p. 133). Quedando apib eZ ies b " inybes Selo as algunos é minos son klausim4, S. pab eZia, que apib eZ ys Sky iuje sob e odosikai mo i o a i y pa a ellos nebu inos (p. 133). sE oking e n inijos es uc u aq (p. 138-1aB) g ildenama clasi icacines s4 okg hie a chi os p oblema ika. Len elese (p. 1a3-148) se p esen an Te minio de a amien o y comunicación de Siluminio l s4 okq lygmenq pa yzdi,iai. Me a o q p oblema ika del consumo in o macini l y com - nikacijos ecnologíaq e minijoje apZ elgia na la iq e minolog l D. Reiznieces,. Silio, I. Ilzinios y . Bo zo o a ículosnyie (p. 108- 121). P esen ando k ai u inius poZih ius i me á o as. au o es pab eZia d i p incipales unciones e minq sini o mado dos me a o ini -1 e minq a oiim4 me a o ini l - kogni y ing y es e ing. A ículo apib eZianiios eglas: 1) donde sea posible, me á o as del idioma anglq y exp esi ieji ele nen ai deben bi i keidia ni i la iikus a i ikmenis; 2) iene bi i i5laiky a la i5kq e minq kogni y ines y es e ines unciiq pl siaus , y a. eglas Sios Tadiau ne a ilim ines. iene b i obse omasi y bend qiq in o maciniq y ecnología de comunicaciónijq e minijos da ybos p incipiq. Te nologinio abajo L ankio Lie uui4lealbos e minyno ku imasis e aida p esen anomi S. Meikauskienes en el a ículo (p. 89-99). 2002 m. K. ()ai enis es minejgs, que 276 Robc as S unZinas I lie u iSkas e minq banco kele i me ai p epa ado Ma ema ikos y in o ma ikos ins i u e,,,ku ian e minq banko undamen ing duomenq bazg pa ame izujada e minq g ama ica, semán ica y p agma ika. paqieika bn q se ealiza según no mini e min4, sus sinónimos, apib eZimus, ki l kalb l a i ikmenis ezul a as uks andiai e minq, pe kel g ii cl ideSim cua oq i ai i l s idi l ( ísica, ma emá icas, bo ánica, química, socio ogi os, geología y k .) Te minq Zodynq" - ,,238 (p. g0). Apibend inando puede deci que a ículosniq ecopinyie paba ijo au q e minologi os p oblemos y Eu opa sqlunga ú il in o mación puede encon a no sólo p ácni, sino y eó ini e minologijas da bq abajan ys specialis as. Rinkinio medziaga muy i ai i - l ai iq kalbq e minologijos p oblemos y poli iniai uZda iniai is ojus T umpai, pe o ela i amen e i Eu opa S4iung4. aiSiai se discu en y esenciales e minologías eo iios y e minq a osenos cues iones. TITERATURA Clai enis K. 2002: Lic ui y e ninologiju: eo ías y ua kyhos nie ncnys. Vilnius. ciai enis K 200'1: Sud6 iniq c mi q pa eikimas y aiikinimas cnninq iocly. osc. Te minología de his o ia i duba ies p oblemos, Vilnius, p. 85 I 17. Recibió 2006-12-0'1 Robe as S uniinas Lie iq ins i u o de lengua P. Vileilio g. 5, L'I-10308 Vilnius E pai as. [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] Ie minología 2006 | 13 2 7 /