Mokslinė konferencija „Kalbos teorija ir praktika“
Full text
Auš a Rimku ė | Mokslinė
Mokslinė kon e encija
Teo ia e p á ica de línguas
AUŠRA RimKU Ė
Ins i u o das línguas Lie u ių
No dia 9 de no emb o de 2007 oco eu o Ins i u o de Tecnologia da Uni e sidade de
Ciências Humani á ias Kalbo y os, e Li uânia, su g a uma con e ência cien í ica
Kaunas, o Cen o de Cul u a da Pala a e o Cen o de Te minologia da Faculdade de
Teo ia e P á ica da Pala a. A Con e ência ab iu e os pa icipan es sauda am
Ju gi a Mikelionienė e o decano da Faculdade de Ciências Humani á ias, Gied ius
Kup e ičius.
Na sessão plena ha ia a le duas ela ó ios. Uni e sidade de ecnologia de Kaunas
Kalbo y os ka ed os p o eso a Aldonos Paulauskienės da ap esen ação ema
Opozições e sua neu alização pa adigmá icos de ca ego ias g ama icas.
Oposições içkojimas pa adigmose, ano no i icado as, isso é da ge al linguo y os
de e minado linguagem p incipipo desc ição de enomíní. Com habilidade aplicando
o p incípio das oposições a desc ições de mo ologia pode acilmen e esol e -se
de p imei o de is a di icilmen e esol idos p oblemas. A. Paulauskienė mais
de alhadamen e alou sob e g ama inas ca ego ias de açõesma pala a pessoa,
nuosaką, espécie e eikslą, ma memb os de odos esses pa adigmas elacionados
oposiicinhas elações, em odas as ca ego iões e ma cė ojo e nežymė ojo
na io p iešp ieša. Ju gi a Gi čienė (Vilniaus pedagogical uni e si y) no ela ó io
Ve s inės li e a ū os naujažodžiai: pasi ink ys i nea i ik ys analisou 19902006 m.
pe iodo naujažodžius, unkcionuojančius į lie u ių kalbą iš e s uose g ožiniuose
eks ose. Ela sepa ou duas p incipais no as ealidades ao nomeijimo
no asžodžiais p oblemas. A p imei a elacionada com no os dos s e imžodžių e
no os composi i os denominações ou naujada ais exp essados seus
co espondmenos compe ição, a segunda com no os dos s e imžodžių
adap a im. Após a sessão plená ia o abalho oi con inuado em duas seções. Uma
secção oi dedicada à e minologia e p oblemas de adução. Auš a Rimku ė
(Lie u ių kalbos ins i u as) pe skai ė p anešimą XIX a. inal XX a. inižios eligijos
e minijos a kyba. Ano p anešėjos, lie u iška eligijos e minija é uma das
mais an igas lie u iškų e minijų. a inais do XIX.
kon e encija Teo ia da Língua 194...
Te minologia | 2007 | 14 195
XX a. início oi p eocupada a língua dos esc i os da eligião, im a no min i
mui o neg yna e minija da eligião. especialmen e impo an e em 1909 m.
ins i uída Po e ių komisijos abalho, quando colabo ando sace do es e
kalbininkams oi su u ky a mais impo an es maldas, po e ių kalba, maio ia
es animas o igem e minos subs i ui lie u iškais, deixik i usa só aqueles,
que não êm co espondmenos li a ians kalboje.
Dianos Šilob i ai ės (Lie u ių kalbos ins i u as) ela ó io Sinonimia de e mos de
líde es ma emá icos da p imei a XX a. me ade des inado a e minologia
ma emá ica. Segundo sanda ą e kilmę ela abo dou XX a. início e médio e mos de
líde es de ma emá ica, chamou a enção que a e minija des a á ea não é elha, e
o pe íodo em discussão oi mui o impo an e c iando e minologia de ma emá ica
escola .
Dalia Masai ienė (Vy au o Maggiojo uni e sidade) no ela ó io In luência do Inglês na
linguís ica de e minos da da ybai examinou, qual a impo ância que o inglês em na
da ybai dos mais ecen es e mos lingüo y os li u ianos. Ela discu iu no os
emp és imos ingleses e suas adap a imen o da língua li uanas, ambém examinou
alguns dos mais ca ac e ingos e minos lingüo y os a osenos polinkius,
mos anços inglês língua in luência, in oduziu alguns casos de sinonimia de e minos
e discuê suas azão. P anešėja ėmėsi no os abalhos de con e sao y as e a igo
de ciência. Vi ginija S anke ičienė (Kauno Uni e sidade de ecnologia) alou sob e
casos de sinonimías e a ian iškumo de e mos Lie u iškų e in e nacionais na
e minologia da economia. Naudodamasi dos e mos Econômicos (R. Vainienė, 2005),
a igos de ciência e manualėliais ela discu iu uma pala a de e compos os e mos de
economia, bem como sinônimos. Vilija celiešienė (Kauno uni e sidade de ecnologia)
lec ou mensagem Kompiu e ijos skolinių i jų a i ikmenų a osenos polinkiai. O
objec i o da P óxima isanalisa compu ado ização de dí idas e suas
co esponden es Li u ichas a osenas polinkius es udan es dos alboje e
es abelece suas escolhação lemiančius eiksnius. A pa i dos dados do inqué i o
mos a-se que compu ado ijas skoliniai são usados bem mais equen emen e do que
seus co esponden es lie u iški: skolinius usou 60,5 pe cen . apon ados, e lie u iškus
e minus apenas 39,5 pe cen . S e imybių escolha a mais decidiąs sua habi ualidade,
con o o e comp eensamidade, e no miškumas nãoąs impo an e des inon.
Judi a Džežulskienė (Kauno Uni e sidade de Tecnologia) discuê Ve odžių a ką
sudė inių e minų s uk ū ose. T anschando ou o mando e minos compos os
su ge a ques ão, qual de e se a o dem de disposição das dėmenas, po an o ais
combinações es u u á ias con igu ações paanaliza em, ano ado as, obje i a,
ambém é impo an e es abelece o dens de pala as polinkius e minijoje.
196 Auš a Rimku ė | Mokslinė kon e encija Teo ia da Língua... J. Džežulskienė
es es e mos consis em p incipalmen e de um daik a a džio e de dois
dėmenos que o desc e em.
As a Mi ke ičienė e Albina Aukso iū ė (Li u ian Language Ins i u e) ap esen ou po al
de e minologia www.eu o e mbank.com, que é o esul ado do p oje o Eu oTe mBank
(Cole a de Recu sos de Te minologia da Eu opa, em colabo ação com ins i uições de
e minologia) execu ado em 2005 2006 em se e países (Li ú ia, Le ónia, Es ónia, Polónia,
Hung ia, Alemanha e Dinama ca). Es e é um banco de e mos eu opeus, no qual je a
la iškų, es iškų, lenkiškų, eng iškų, angliškų e ou os idiomas de e mos pode
encon a e lie u iškų. A ualmen e nele há mais de 1,5 milhão de á ios domínios
e minos, o e 600 000 e mos de a igos. O no o po al de e minologia se á ú il a
adu o es, e minologos, edi o es e e c., bem como a o ganizações e a indi íduos
indi iduais, que desejem publica publicamen e suas coleções de e mos. Gin au as
G igas (Ins i u o de Ma ema ica e in o má ica) no ela ó io P og aminês de in e ace
de adução e adap ação especi ica discuê so wa e de in e ace com homem (langų,
menu pon os, comandos nomes, compu ado io mensagens) especi icá, po cuja e su ge
seus adução sa i umų. Segundo ele, em que aduzi não só ex o, mas e ambém o
adap a de modo que ele p ecisamen e ap esen ų a ação do p og ama. A expe iência de
localização de p og amas abe os e come ciais mos ou, que es es p oblemas podem
se supe ados aducendo c ia i amen e, usando aduções pa a ou as línguas,
execu ando complexo es e de oda localização.
E ikos Rimku ės e Jolan os Ko ale skai ės (Vy au o Didžiojo uni e sidade) no
ela ó io Mašininis e imas i a kalbos kul ū a? ambém g ilden os imo
p oblemos, su ganças au oma icamen e aduzindo ex os em língua li uãs. Ve maias
ques ões ala am ambém Eglė Kon u y ė (Lec u o a dos ka ed os de Filologia Alemã
da Uni e sidade de Vilnius (Emp esas ju ídicas: p oblemas de equi alência de e mos
okiškų e li auškų), Vi alija Liu inskienė (Lec u o a do Ka ed o de Kalbo y os da
Uni e sidade de Tecnologia de Kaunas) Sigi a S anke ičienė (Ta p au inių žodžių
(ne) e imas) e Au elija Leona ičienė (T adução de cons uções sin ác icas de
ancês ao aspek u es ilis inu), bem como Helen I ė, docen o a da Uni e sidade de
Li uânia (Adminis ação de Ad ocacia e Ad ocacia) Mil Mil Mil Mil Mil Mil Mil?), Vi alia
Liu inskienė (Relu ime ansla ion means o Li huanian language a e he 1990s)
in es igou ižodžius e minações de elecomunicação e de e minou que
Te minologia | 2007 | 14 197 língua li uana), Ne inga Dzied a ičiū ė (K eipinių e imo
p oblema ika: lie u iškas moky ojo i mokinio dialogų e imas J. D. Salinge io omane
Rugiuose p ie bedugnės), Lau a Bu ku ė, PhD. do ka ed o de ilologia Lie u ių Kauno da
Faculdade de Humanidades da Uni e sidade de Vilnius (Kūnas Bo u os omano Bal a agio
mal e imas azeologizmų). K segunda secção oi g ildenami mui o di e saso ás
ques ões da língua. Vi as Labu is (Vilniaus uni e si e as) skai ė p anešimą Beasmeniai
sakiniai anglų i lie u ių kalboje, ca men ca o (Vilniaus uni e si e as) Veiksmažodžio
laiko ka ego ijos p oblema e čian de ispanų kalbos į lie u ių kalbą i iš lie u ių kalbos į
ispanų kalbą. Bū ųjos empos de semân ica. Saulės Juzelėnienės (Uni e sidade
ecnológica de Kaunas) e Ilonos Side a ičiū ės-Mickienės (Vilniaus uni e si e o Kauno
humani a inis akul e as) ema do ela ó io G ama inių laikų aiška anglų i lie u ių
kalbos moksliniame disku se. Danos Š enčionienės (Kauno Uni e sidade de Tecnologia)
ela ó io Sin aksinių p edika ų ( a inių) es u u á ios ipos, seus mo osin aksinė
aiška e anali iškumo p oblema em línguas inglesas e li uãs ambém des ina p oblemas
sin aksės. As a Kazlauskienė e Gailius Raškinis (Vy au o Maggio Uni e si y) no ela ó io
Saky inės kalbos ga sų ondo kū imo p incipai plačiau p is a ė Vy au o Maggio
Uni e si y saky inės kalbos ga sų ondo kaupimo, p epa ašimo publikuo i in e ne e
me odiką, ansk ipciją, kalbines i nekalbines žymas. Ingo Be ašienės (Vilniaus
kolegija), Vaidos Bui ydienės e Reginos Žukienės (Vilniaus Gedimino echnikos
uni e si e as) ela ó io Nuo olinis mokymo(si) cu so Specialybės kalbos kul ū a e sua
aplicação ealijos. Ao inal da con e ência oi o ganizada discussão Specialidade ensino
da língua em escolas supe io es: pa i ies sklaida, na qual pa icipa am Ju gi a
Gi čienė, Regina Žukienė, Vi ginija S anke ičienė, Vilija celiešienė, Saulė Juzelėnienė,
Judi a Džežulskienė, E ika Rimku ė, As a Kazlauskienė. Pokalbį edė Lo e a
Vaicekauskienė (Ins i u o da língua Li u iana, Uni e sidade de Vilnius).
Mokslinė kon e encija A eo ia e p á ica da linguagem oi in e essan e e
ú il não só pa a cien is as, mas ambém pa a es udan es.
Issuído ela ó io de con e ência ezios compilação.
Ga a 2007-11-19
Auš a Rimku ė
Ins i u o das línguas Lie u ių
P. Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius
E-mail [email p o ec ed]